ბს-228-222(2კ-08) 16 ოქტომბერი, 2008 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემადგენლობა:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
სხდომის მდივანი – ქ. მაღრაძე
კასატორები - ქ. ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახური; შპს ,,....”, წარმომადგენელი – ა. ც-ე
მოწინააღმდეგე მხარეები – გ. ფ-ე; დ. ჩ-ი; წარმომადგენელი – რ. ფ-ე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება
დავის საგანი – ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
2005 წლის 30 აგვისტოს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართეს გ. ფ-ემ და ა. ჩ-მა მოპასუხე შპს ,,....” მიმართ ადმინისტრაციული აქტის გაუქმებისა და მშენებარე ობიექტის დანგრევის თაობაზე.
ა. ჩ-ი სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 2004 წლის 19 ოქტომბერს, სამკვიდრო მოწმობის თანახმად, საკუთრებაში მიიღო საცხოვრებელი სახლი, მდებარე ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹47-ში და მის სახელზე გაფორმდა უძრავი ქონების 2/3 ნაწილი. მხარის მტკიცებით, იმავე მისამართზე ცხოვრობს მეორე მოსარჩელე გ. ფ-ე. მათ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთისა და საცხოვრებელი სახლის გვერდით კი მდებარეობს შპს ,,....”, რომელიც ადრე არსებობდა შპს ,,.....” სახით. აღნიშნული ფართი თავის დროზე წარმოადგენდა გ. ჩ-ის საკუთრებას, რომლის გარდაცვალების შემდეგ, 2001 წლის 10 ნოემბერს ეს ფართი სამემკვიდრეო ურთიერთობის საფუძველზე გადავიდა ა. ჩ-ის საკუთრებაში.
მოსარჩელეების განმარტებით, ჯერ კიდევ 1995 წლის 27 აპრილს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც განისაზღვრა გ. ჩ-ის უფლებები და სარგებლობის წესები აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე, ა. ჩ-მა შპს ,,....” მხრიდან გააკეთა შესასვლელი ჭიშკარი. ჭიშკარსა და უნივერსამის შენობას შორის არსებობდა საკმაო მანძილი და ავტომანქანების შესვლაც იყო შესაძლებელი, ხოლო მას შემდეგ, რაც უნივერსამის შენობა აუქციონის გზით შეიძინეს შპს ,,....” ხელმძღვანელმა პირებმა, დაიწყეს უკანონო მშენებლობა იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზედაც გადის ა. ჩ-ის ჭიშკარი.
მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხემ უხეშად დაარღვია მიწათსარგებლობის წესები და უკანონოდ აგრძელებს მშენებლობას, მას არ გააჩნია მშენებლობის წარმოებისა და მშენებლობის ნებართვა, მიწის ნაკვეთი არ წარმოადგენს მის საკუთრებას.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეები ითხოვდნენ შპს ,,....” მშენებლობის შეჩერებას, რომელიც მიმდინარეობს მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე.
მოსარჩელემ დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე შპს ,,....” და ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის ადგილობრივი სამსახურის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის ადგილობრივი სამსახურის 2005 წლის 5 ოქტომბრის ბრძანების, მის საფუძველზე 2005 წლის 5 ოქტომბერს დამტკიცებული მშენებლობისა ნებართვის ბათილად ცნობა და ,,....” დავალდებულება, გაათავისუფლოს ის ტერიტორია, რომელზეც მან ააშენა დამხმარე ნაგებობანი ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹132-ში, მოხდეს ამ ნაგებობების დანგრევა მოპასუხის მიერ და დაევალოს შპს ,,.....” ხელი არ შეუშალოს მოსარჩელეებს ისარგებლონ ამ ფართით, ანუ მიწის ნაკვეთი დარჩეს თავისუფალ მდგომარეობაში, რათა მოსარჩელეთა მიერ თავისუფალი ფართი გამოყენებულ იქნეს ავტომანქანის გასასვლელად და შესაბამისი მანევრების შეასასრულებლად.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით მოსარჩელე მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე, სასარჩელო მოთხოვნის უზრუნველყოფის მიზნით, მოპასუხე შპს ,,....” დაევალა ქ. ბათუმში, ..... ქ. ¹132-ში დაწყებული მშენებლობის შეჩერება.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ა. ჩ-ისა და გ. ფ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ. ფ-ემ და ა. ჩ-მა.
აპელანტები სააპელაციო საჩივრით ითხოვდნენ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ფ-ისა და ა. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება; გ. ფ-ისა და ა. ჩ-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის ადგილობრივი სამსახურის მიერ 2005 წლის 5 ოქტომბერს გამოცემული ¹01-22/277 ბრძანება და ამ ბრძანების საფუძველზე მიღებული ¹143/05 მშენებლობის ნებართვა, რომლითაც შპს ,,....” ხელმძღვანელ უფლებამოსილ პირებს დაევალათ, იმ ტერიტორიის – 426 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის გათავისუფლება, რომელზედაც მათ ააშენეს დამხამარე ნაგებობები ქ. ბათუმში, .... ქუჩის ¹132-ში და მოხდეს ამ დამხმარე ნაგებობების დანგრევა მათ მიერ. შპს ,,.....” ხელმძღვანელ, უფლებამოსილ პირებს დაევალოთ ხელი არ შეუშალონ ა. ჩ-სა და გ. ფ-ეს ისარგებლონ ამ მიწის ნაკევთით, რომელიც უნდა დარჩეს თავისუფალ მდგომარეობაში; ა. ჩ-მა და გ. ფ-ემ გამოიყენონ ეს ფართი ავტომანქანის გასასვლელად და შესაბამისი მანევრების შესასრულებლად.
სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 18 სექტემბრის ბრძანებით დამტკიცებულ ნაკვეთების საზღვარზე, საზღვართან საცხოვრებელი სახლების, დამხმარე და სხვა ნაგებობების მშენებლობის წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის პირველი წინადადების მიხედვით სამეზობლო საზღვართან დამხმარე ნაგებობების განთავსებისას მანძილი ამ ნაგებობებიდან მეზობელ ნაკვეთზე არსებული საცხოვრებელი სათავსის უახლოეს ფანჯრამდე უნდა იყოს არანაკლებ 6 მეტრი, ხოლო სამეზობლო მიჯნიდან - 1 მეტრი.
ამავე მუხლის მე-6 პუნქტის მიხედვით, სამეზობლო საზღვართან დამხმარე და სამეურნეო ნაგებობების სიმაღლე არ უნდა აღემატებოდეს 2,20 მეტრს, ხოლო თუ სახურავის დახრის კუთხე შეადგენს არა უმეტეს 45 გრადუსს, მაშინ სახურავი შესაძლებელია დახრილი იყოს სამეზობლო საზღვრისაკენ. ასეთ შემთხვევაში საჭიროა მოეწყოს წყლის გადამყვანი საშუალებები ისე, რომ სახურავიდან წყალმა არ იდინოს მეზობლის ნაკვეთში.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლის მიხედვით, მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მეზობელ ნაკვეთზე ისეთი ნაგებობის აშენების ან ექსპლუატაციის აკრძალვა, რომელიც დაუშვებლად ხელყოფს ნაკვეთით სარგებლობის უფლებას და ეს იმთავითვე აშკარაა.
ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, როგორც ზემოთ აღინიშნა, ექსპერტიზის დასკვნით, ა. ჩ-ს არ შეუძლია ეზოში ავტომანქანით შესვლა არც ერთი მხრიდან.
მოსარჩელეები ითხოვენ 2005 წლის 2 ოქტომბრის ბრძანებისა და ამ ბრძანების საფუძველზე გაცემული მშენებლობის ნებართვის ბათილად ცნობას.
,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹140 დადგენილების მე-6 მუხლის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვა გაიცემა სამ სტადიაზე, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ წინა სტადიით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემდეგ შეუძლია ნებართვის მაძიებელს მოითხოვოს შემდეგი ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება. ნებართვასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების სამივე სტადიას აწარმოებს ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო, რომელიც გამოსცემს ადმინისტრაციულ აქტებს; პირველ სტადიაზე ქალაქმშენებლობითი პირობების დადგენის შესახებ ადმინისტრაციულ აქტს, მეორე სტადიაზე – არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმების შესახებ ადმინისტრაციულ აქტს, მესამე სტადიაზე – მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ ადმინისტრაციულ აქტს. ნებართვის გაცემის სტადიებთან დაკავშირებით ადმინისტრაციული აქტები უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის IV თავით ადმინისტრაციული აქტებისათვის დადგენილ მოთხოვნებს.
ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე მუხლი შეიცავს ჩამონათვალს, თუ რა რეკვიზიტებისაგან უნდა შედგებოდეს აქტი. ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის მიხედვით, აქტი უნდა იყოს დასაბუთებული.
2005 წლის 5 ოქტომბრის ბრძანება არ შეიცავს დასაბუთებას, ასევე მასში არაა მითითებული გასაჩივრების წესი, ვადა და ორგანო, სადაც შეიძლება ბრძანების გასაჩივრება.
ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით გამოყენებული უნდა იქნეს საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება.
სააპელაციო პალატის განმარტებით, ამავე კოდექსის 116-ე მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, გამოაქვეყნოს ცნობა საჯარო გაცნობისათვის დოკუმენტების წარდგენის შესახებ.
სადავო ბრძანების მიღებისას არ ჩატარებულა საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება და არ გამოქვეყნებულა ცნობა საჯარო გაცნობისათვის დოკუმენტების წარდგენის შესახებ.
დარღვეულ იქნა ასევე ზოგად ადმინისტრაციული კოდექსის 117-ე მუხლის მოთხოვნა, არ იქნა საჯარო გაცნობისათვის წარდგენილი განცხადება და მასზე დართული დოკუმენტები, აგრეთვე ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების თაობაზე, დასკვნა ან მოსაზრება, რომელიც წარდგენილი უნდა ყოფილიყო ადმინისტრაციულ ორგანოში.
შესაბამისად, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებს არ მიეცათ შესაძლებლობა, გასცნობოდნენ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილ დოკუმენტებს შპს ,,....” მიერ დამხმარე ნაგებობების აშენებასთან დაკავშირებით.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებს არ მიეცათ შესაძლებლობა, წარმოედგინათ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 118-ე მუხლით გათვალისწინებული წერილობითი მოსაზრება, არ გამოქვეყნებულა 2005 წლის 5 ოქტომბრის ბრძანება, რითაც დარღვეულ იქნა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 121-ე მუხლის მოთხოვნა საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების საფუძველზე გამოცემული აქტის აუცილებლად გამოქვეყნების შესახებ.
ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების, ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.
2005 წლის 5 ოქტომბრის მშენებლობის ნებართვა გაიცა საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს @¹140 დადგენილების მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამი სტადიის დაცვის გარეშე.
ამდენად, სააპელაციო პალატის განმარტებით, სადავო ბრძანება ეწინააღმდეგება კანონს, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ზემოთ დასახელებულ ნორმებსა და მთავრობის დადგენილების მე-6 მუხლს.
ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურმა და შპს ,,....”.
კასატორი – ქ. ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახური საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანას საფუძვლად დაუდო მხოლოდ და მხოლოდ 2007 წლის 25 სექტემბრის ¹66/15/19 ექსპერტიზის დასკვნა და საერთოდ არ შეაფასა და გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები. აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნა არ შეესაბამება სინამდვილეს, ვინაიდან ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ თითქოსდა შპს "...." დამხმარე შენობა-ნაგებობება აშენებულია კანონდარღვევით და იგი გადასულია 1,1 მეტრით, რაც აშკარად უკანონოა, რადგანაც ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ დამხმარე შენობა-ნაგებობის მშენებლობა ნაწარმოებია ექვსი მეტრის მანძილზე, ხოლო საქმეში არსებული და წარმოდგენილი შპს "....." საკადასტრო რუკის მიხედვით, აღნიშნული ექვსი მეტრი მანძილი ეკუთვნის და რეგისტრირებული აქვს შპს "....", ანუ დამხმარე შენობა-ნაგებობა აშენებულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით.
მიუხედავად ამისა, საქმეში წარმოდგენილია ასევე 2007 წლის 19 ნოემბრის საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნა, სადაც აღწერილია, რომ დამხმარე შენობა-ნაგებობა აგებულია შპს "...." საკუთრებაში არსებულ ტერიტორიაზე და დარჩენილ თავისუფალ ტერიტორიაზე ა. ჩ-სა და გ. ფ-ეს თავისუფლად შეუძლიათ შესვლა და გამოსვლა. აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნა მიღებულია და დართულია საქმეზე როგორც მტკიცებულება, ხოლო მოსამართლემ გადაწყვეტილების გამოტანის დროს საერთოდ არც კი იხელმძღვანელა, რითაც დარღვეულია სსსკ-ის 172-ე მუხლი.
რაც შეეხება ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მითითებულ იმ გარემოებას, რომ 2005 წლის 5 ოქტომბრის ბრძანებაზე არ არის მითითებული გასაჩივრების წესი და ვადა, ეს არ შეიძლება გახდეს ბრძანების ბათილობის საფუძველი, რადგანაც არ არის არსებითი დარღვევა. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული აქტის ბათილობა შეიძლება, თუ არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა და გამოცემის წესი.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო აბსოლუტურად უკანონოდ დაეთანხმა აპელანტების მხოლოდ და მხოლოდ მოსაზრებას, რომ მშენებლობის პროექტისა და ნებართვის გაცემის დროს არ წარმოებულა საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება, ასევე არ ყოფილა გამოქვეყნებული ცნობა საჯარო გაცნობისათვის, რაც აშკარად უკანონოა, რადგანაც ბათუმის საქალაქო სასამართლომ გამოითხოვა სასამართლო სხდომაზე ქ. ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის სამსახურიდან დედნის სახით ყველა სახის დოკუმენტები და მისი გაცნობის შემდეგ დარწმუნდა, რომ მშენებლობის პროექტი და ნებართვა გაცემულია სწორად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და "მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ”' საქართველოს მთავრობის დადგენილების შესაბამისად. მიუხედავად ამისა, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის თანახმად, სასამართლო იყო უფლებამოსილი და ვალდებული, არ დაყრდნობოდა მხოლოდ და მხოლოდ აპელანტის ზეპირ განმარტებას და გამოეთხოვა მტკიცებულებები ან სრულყოფილად შეესწავლა საქმეში არსებული მასალები.
რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ 2005 წლის 5 ოქტომბრის მშენებლობის ნებართვა გაცემულია დარღვევით, სამი სტადიის დაცვის გარეშე, აბსოლუტურად უსაფუძვლოა, რადგანაც დამხმარე სამეურნეო დანიშნულების შენობა-ნაგებობებისათვის მშენებლობის ნებართვის გაცემას ორის სტადიით ითვალისწინებს “მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის დადგენილების მე-3 მუხლი.
კასატორის განმარტებით, ასევე საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ საქმეში არსებული მასალებით დადგენილია, რომ ის ტერიტორია, სადაც აშენებულია შპს “....” დამხმარე შენობა-ნაგებობა, არ არის არც ა. ჩ-ის და არც გ. ფ-ის საკუთრება, იგი არის შპს “.....” საკუთრება, ასევე დადგენილია, რომ დამხმარე შენობა-ნაგებობიდან ა. ჩ-ისა და გ. ფ-ის სახლამდე ოთხი მეტრია და ვერ შეუშლის ხელს ავტომანქანის შესვლასა და გამოსვლას.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული აქტი ბათილია, თუ არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა და გამოცემის წესი ან ეწინააღმდეგება კანონის სხვა მოთხოვნებს. ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული აქტები არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმებისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით, არსებითი დარღვევების გარეშე და იგი არც კანონს ეწინააღმდეგება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმის ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნებას.
მეორე კასატორი – შპს ,,.....” საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების მოთხოვნები და გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მოთხოვნები, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და ასევე, არასწორი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, რომლის საფუძველზეც გადაწყვეტილება საერთოდ არ არის დასაბუთებული და შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმის ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნებას.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “.....” და ქ. ბათუმის ქალაქდაგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად მიიჩნევს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას და თვლის, რომ მატერიალური სამართლის ნორმების სწორი გამოყენებისა და შეფარდებისათვის აუცილებელია საქმის გარემოებების დამატებითი შესწავლა.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას ქალაქდაგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის საქალაქო სამსახურის 2005 წლის 05 ოქტომბრის ¹01-22/277 ბრძანებისა და აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გამოცემული ¹143/05 მშენებლობის ნებართვის “მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქარველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹140 დადგენილების ნორმებთან შეუსაბამობის თაობაზე და თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან ზემოაღნიშნული დადგენილების მე-6 მუხლზე აპელირება არ ემყარება შესაბამის არგუმენტაციას. მითითებული მუხლის თანახმად, მშენებლობის (კერძოდ, განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების) ნებართვა გაიცემა სამი სტადიით, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ წინა სტადიით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემდეგ შეუძლია ნებართვის მაძიებელს მოითხოვოს შემდგომი სტადიის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება.
სააპელაციო სასამართლო, მართალია, მიუთითებს სადავო ნებართვის ზემოაღნიშნული მუხლის მოთხოვნებთან შეუსაბამობის თაობაზე, მაგრამ არ წარმოადგენს არგუმენტაციას, მიეკუთვნება თუ არა შპს “.....” მიერ წარმოებული მშენებლობა განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტთა კატეგორიას.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დამატებით უნდა იმსჯელოს მშენებლობის კატეგორიაზე და მხოლოდ მას შემდეგ რაც გამოირიცხება გამარტივებული წესით (II სტადიით) სადავო მშენებლობის პროექტის შეთანხმების შესაძლებლობა, იმსჯელოს დადგენილების მე-6 მუხლის მოთხოვნათა დაცვის აუცილებლობაზე.
საკასაციო სასამართლო ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას პროექტის განხილვის სტადიაზე საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების წესდების დარღვევავისა და დაინტერესებული პირებისათვის საკუთარი მოსაზრებების წარდგენის შეუძლებლობის თაობაზე, რა მიზნითაც საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს საქმეში წარმოდგენილ ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის ადგილობრივი სამსახურის ინფორმაციას ¹01-16/1257, რომელიც შეიცავს მითითებას ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან გადაწყვეტილებაში წარმოდგენილი მოსაზრების გაზიარებისათვის საჭიროა, ზემოაღნიშნული მტკიცებულების უარყოფა, რა მიზნითაც სააპელაციო სასამართლომ უნდა წარმოადგინოს მოტივაცია თუ რა მოსაზრებათა გამო არ ხდება მითითებული დოკუმენტაციის გაზიარება.
წინამდებარე საქმის განხილვის სპეციფიკიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ადასტურებს ექსპერტიზის ჩატარების აუცილებლობას და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლო უფლებამოსილი იყო საკუთარი მოსაზრებები დაესაბუთებინა ექსპერტის დასკვნაზე. მაგრამ იმავდროულად საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს რა საქმეში დაცული ორი დასკვნის ურთიერთსაწინააღმდეგო შინაარსს და იმ გარემოებას, რომ პროექტში მითითებული და ექსპერტთა მხრიდან წარმოდგენილი პარამეტრები ურთიერთშეუსაბამოა, საჭიროდ მიიჩნევს, სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 168-ე მუხლის შესაბამისად, უზრუნველყოს ექსპერტის მხრიდან წარმოდგენილი დასკვნის გარშემო ზეპირი განმარტების მიღება. კერძოდ, სასამართლოს მხრიდან გაზიარებული დასკვნის შესაბამისად, სადავო დამხმარე ნაგებობის სიგანე შეადგენს 8,0 მეტრს. აზომვითი ნახაზის შესაბამისად, დამხმარე ნაგებობის სიგანედ მითითებულია 7,5 მეტრი. იმავე დასკვნის თანახმად, შპს “.....” სავაჭრო ცენტრის გეგმის ქსეროასლის მიხედვით შენობა გადმოსულია 4-5,11 მეტრით. საქმეში დაცული საკადასტრო რუქების შესაბამისად 6,5 მ. დარეგისტრირებულია შპს “.....” სახელზე.
მითითებული დაუზუსტებელი მონაცემების მხედველობაში მიღებით, საკასაციო სასამართლო საჭიროდ მიიჩნევს, განისაზღვროს, სადავო მშენებლობა წარმოებულია თუ არა შპს “.....” სახელზე დარეგისტრირებული საზღვრების ფარგლებში, წინააღმდეგ შემთხვევაში, არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობით, რა მანძილითაა საზღვრებიდან ნაგებობა გადმოცილებული და არის თუ არა ის პროექტთან შესაბამისობაში.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მითითებული გარემობებების დამატებითი გამოკვლევის გარეშე შეუძლებელია საქმეზე ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.
საკასაციო სასამართლო ასევე ყურადღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან გამოყენებული “ნაკვეთის საზღვარზე, საზღვართან საცხოვრებელი სახლების, დამხმარე და სხვა ნაგებობების მშენებლობის წესების” დებულებებს და თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან დამატებითი მსჯელობის საგნად უნდა იქცეს მითითებული წესების 4.6 პუნქტის არსებულ პირობებში გამოყენების შესაძლებლობა. კერძოდ, მითითებული მუხლის შესაბამისად, სამეზობლო საზღვართან დამხმარე და სამეურნეო ნაგებობების სიმაღლე არ უნდა აღემატებოდეს 20 მეტრს, ხოლო თუ სახურავის დახრილი კუთხე შეადგენს არა უმეტეს 450-ს, მაშინ სახურავი შესაძლებელია დახრილი იყოს სამეზობლო საზღვრისაკენ, ასეთ შემთხვევაში საჭიროა მოეწყოს წყლის გადამყვანი ღონისძიებები ისე, რომ სახურავიდან წყალმა არ იდინოს მეზობლის ნაკვეთში.
როგორც მუხლის ანალიზი და თანდართული საილუსტრაციო ნახაზები ცხადყოფს, მოცემულ შემთხვევაში საუბარია საერთო სამეზობლო მიჯნის ანუ ორ მეზობელ ნაკვეთს შორის საერთო საზღვრის არსებობაზე.
იმ პირობებში, როდესაც შპს-სა და ფიზიკური პირების საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთებს შორის გადის საერთო სარგებლობის გზა, საკასაციო სასამართლო ეჭვქვეშ აყენებს ზემოაღნიშნული ნორმების გამოყენების მართებულობას.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმის არსებითად სწორად გადაწყვეტისათვის, საჭიროა საქმის გარემოებების დამატებითი შესწავლა-გამოკვლევა, რა მიზნითაც საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I მუხლის II ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქ. ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურისა და შპს ,,....” საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
3. მხარეთათვის სახელმწიფო ბაჟის გადანაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვტილების მიღებისას;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
