ბს-235-229(კ-08) 15 მაისი, 2008 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე
მარიამ ცისკაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2003 წლის 19 დეკემბერს მ. ლ-ემ და ზ. მ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიმართ.
მოსარჩელეთა განმარტებით, თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 23 მაისის განჩინებით მ. ლ-ესა და ზ. მ-ეს მოპასუხე ა. ფ-ის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 9487 აშშ დოლარის გადახდა, ხოლო აღნიშნულის უზრუნველსაყოფად _ იპოთეკით დატვირთული ქონების _ ქ. თბილისში, ........ ქ. ¹2-ში, ¹11 საცხოვრებელი ბინის საჯარო აუქციონის წესით რეალიზაცია. მათ შორის დავა შეწყდა მხარეთა მორიგების გამო. სასამართლოს აღნიშნულ განჩინებაზე ამოწერილ იქნა სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც კრედიტორის მიერ წარდგენილ იქნა აღსასრულებლად. აღნიშნული სააღსრულებო ფურცელი შედგენილ იქნა კანონის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით, კერძოდ, “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნათა დარღვევით იყო გაკეთებული სააღსრულებო წარწერა, დამოწმებული ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს უფროსის ხელმოწერით, მასზე არ იყო დასმული თარიღი, ამასთან, სააღსრულებო ფურცელში არასწორად იყო მითითებული სასამართლოების მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის კოდი _ ........ , ხოლო სასამართლოს განჩინებაში, რომლის საფუძველზეც გაიცა ხსენებული სააღსრულებო ფურცელი, მითითებული იყო კოდი _ ........ . ამასთან, აღნიშნულ სააღსრულებო ფურცელში, იმავე კანონის 21-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით, სასამართლო აღმასრულებლის მიერ მითითებული არ იყო კრედიტორისა და მოვალის დასახელება და მათი რეკვიზიტები. გარდა ამისა, იპოთეკით დატვირთული საცხოვრებელი ბინა შეაფასა შპს “კ-მა” სასამართლო აღმასრულებლის, როგორც დამკვეთის, მიერ მიწოდებული დოკუმენტის საფუძველზე 32000 ლარად, რასაც მოსარჩელეები კატეგორიულად არ ეთანხმებოდნენ და მიაჩნდათ, რომ აუდიტორის მიერ აღნიშნული ბინა არასწორი არგუმენტაციის საფუძველზე შეფასდა მის რეალურ ღირებულებაზე გაცილებით ნაკლებ ფასად (მაშინ, როდესაც შესაბამისი დოკუმენტაციის სისრულესა და უტყუარობაზე პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა დამკვეთს), იმისათვის, რომ სასამართლო აღმასრულებლის მიერ აუქციონის ჩატარებისას მომხდარიყო ბინის სარეალიზაციო ფასის ხელოვნურად შემცირება. იმჟამად სასამართლოს ზემოთ მოხსენიებული განჩინება მიქცეული იყო რა აღსასრულებლად, მოხდა დასახელებული ბინის აუქციონზე გაყიდვა, რითაც შეიბღალა მოსარჩელეთა კანონიერი ინტერესები. ზემოთ მითითებული ბინა გაიყიდა რეალური ფასის მეოთხედ ფასში _ 9487 აშშ დოლარად, რითაც მოსარჩელეებს მიადგათ დიდი ზარალი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 23 მაისის განჩინებაზე ამოწერილი სააღსრულებო ფურცლის, როგორც კანონის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით შედგენილის, ბათილად ცნობა და შესაბამისად, აუქციონისა და მისი შედეგების ბათილად ცნობა.
თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 2 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ა. ფ-ი.
თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ისა და ზ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელი შეიძლებოდა აღძრულიყო ისეთი ქმედების განხორციელების ან ისეთი ქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნით, რომელიც არ გულისხმობდა ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სარჩელი დასაშვები იყო იმ პირობით, თუ მოსარჩელე თავის სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა კონკრეტულ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე იმის დასადასტურებლად, რომ სასარჩელო განცხადებაში მითითებული უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მოქმედების განხორციელებამ გამოიწვია პირადად მისი კანონიერი უფლებისა და ინტერესისათვის ზიანის მიყენება. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენებოდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით კი, თითოეულ მხარეს უნდა დაემტკიცებინა გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებდა თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, რაც მოსარჩელეებმა ამ შემთხვევაში ვერ გააკეთეს.
თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. მ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 თებერვლის განჩინებით ზ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, როგორც საქმის მასალებიდან დგინდებოდა, აპელანტის წარმომადგენელს _ კ. კ-ას სასამართლო უწყება გაეგზავნა ფოსტის მეშვეობით, თუმცა აღნიშნული უწყების ჩაბარების შესახებ დადასტურება სასამართლოს არ მიუღია, ხოლო თავად აპელანტს _ ზ. მ-ეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სასამართლო უწყება საერთოდ არ გაგზავნია. სასამართლო უწყება ასევე არ ჩაჰბარებია მესამე პირს _ ა. ფ-ს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო უწყება მხარისათვის ჩაბარებულად მაშინ მიიჩნეოდა, როდესაც აღნიშნულის დამადასტურებელ შეტყობინებას მიიღებდა სასამართლო. მიუხედავად ხსენებული დადასტურების არქონისა, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულმა სასამართლომ 2004 წლის 5 მაისს მაინც განიხილა მოცემული საქმე, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 15 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ნ. ქ-ა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ისა და ზ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹........ განკარგულება და გაუქმდა ამ განკარგულებით დამტკიცებული განმეორებითი იძულებითი აუქციონის შედეგები.
საქალაქო სასამართლომ, საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს მიერ გაუქმდა რა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილება, ¹2ბ/1316-03 საქმის წარმოება შეწყდა, ვინაიდან დამტკიცდა მხარეთა შორის მორიგება იმ პირობით, რომ რ. გ-ე მისი მარწმუნებლების _ მ. ლ-ისა და ზ. მ-ის სახელით კისრულობდა ვალდებულებას, ა. ფ-თვის 2003 წლის 30 ივლისისათვის გადაეხადა სესხის ძირითადი თანხისა და სარგებლის სახით 9487 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში, შეთანხმების დარღვევისათვის კი თანხის გადახდევინება მოხდებოდა მ. ლ-ისა და ზ. მ-ის კუთვნილი, იპოთეკით დატვირთული ბინის, მდებარე ქ. თბილისში, ...... ქ. ¹2-ში, ბინა ¹11, საჯარო აუქციონის წესით რეალიზაციის გზით. აღნიშნულ საქმეზე 2003 წლის 1 აგვისტოს ამოიწერა სააღსრულებო ფურცელი, რომლის საფუძველზეც თბილისის სააღსრულებო ბიუროში დაიწყო იძულებითი აღსრულება იპოთეკით დატვირთული ხსენებული ბინის რეალიზაციის გზით.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო ვაჭრობის შესახებ 2003 წლის 22 ოქტომბრის ოქმიდან ირკვეოდა, რომ ზემოხსენებული სააღსრულებო ფურცლის აღსრულების უზრუნველსაყოფად, 2003 წლის 22 ოქტომბერს, დღის 11 საათზე დაინიშნა განმეორებითი იძულებითი აუქციონი უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹2-ში, ბინა ¹11, რომლის მესაკუთრეებსაც მ. ლ-ე და ზ. მ-ე წარმოადგენდნენ. იმავე ოქმში მითითებული იყო, რომ აუქციონზე გამოცხადდა მხოლოდ კრედიტორი ა. ფ-ი, ხოლო, მიუხედავად შეტყობინებისა, მოვალეები აუქციონზე არ გამოცხადებულან. აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე უფლების მიღების თაობაზე თბილისის სააღსრულებო ბიუროს ¹...... განკარგულებით (რომელსაც ხელს აწერდა სასამართლო აღმასრულებელი დ. ა-ა) დასტურდებოდა, რომ იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების შემძენი განმეორებით იძულებით აუქციონზე რეალიზაციის გზით, გახდა იპოთეკარი ა. ფ-ი, რომელმაც აღნიშნული ქონება საჯარო ვაჭრობის გზით შეიძინა 21643,62 ლარად. 2005 წლის 3 ნოემბერს ა. ფ-სა და ნ. ქ-ას შორის გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხსენებული საცხოვრებელი ბინა საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა ნ. ქ-ას სახელზე.
საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹....... გასაჩივრებული განკარგულება, რომლითაც დამტკიცდა ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹2-ში, ბინა ¹11-ზე ჩატარებული განმეორებითი იძულებითი აუქციონის შედეგები, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ” ქვეპუნქტის თანახმად, თავისი სამართლებრივი ბუნებით, წარმოადგენდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის თანახმად, თუ კანონით სხვა რამ არ იყო დადგენილი, ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი. აღნიშნული ნორმის შესაბამისად, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანო _ თბილისის სააღსრულებო ბიურო ვალდებული იყო, ემტკიცებინა მის მიერ გამოცემული გასაჩივრებული აქტის _ განკარგულებისა და ამ განკარგულებით დამტკიცებული აუქციონის შედეგების კანონიერება, თუმცა მოპასუხეს ამის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენია. საქმის მასალებიდან ირკვეოდა, რომ სააღსრულებო წარმოება, სადაც კრედიტორი იყო ა. ფ-ი, მოვალე კი _ მ. ლ-ე, ვერ იქნა მოძიებული, რის გამოც თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მოცემულ საქმეზე სააღსრულებო საქმის მასალები არც სასამართლო დავალების საფუძველზე წარმოუდგენია.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დადასტურებული იყო სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები იმის თაობაზე, რომ სააღსრულებო წარმოებისას დაირღვა ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მთელი რიგი მოთხოვნები, კერძოდ, მოსარჩელეები _ მ. ლ-ე და ზ. მ-ე გაფრთხილებულნი არ იყვნენ საჯარო აუქციონის თარიღის შესახებ. დაირღვა ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 29-ე მუხლი, რადგან არ შედგენილა და შესაბამისად, მოვალეს არ გადასცემია პირველი აუქციონის გადადების შესახებ ოქმი, ასევე სასამართლო აღმასრულებელს არ გაუცია განკარგულება იძულებითი აუქციონის დაწყების შესახებ. გარდა ამისა, სასამართლო აღმასრულებელმა ისე დანიშნა იძულებითი აუქციონი, რომ მას ხელთ არ ჰქონდა საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული დასტური სარეალიზაციო ქონების მოვალეებზე რეგისტრაციის ფაქტის თაობაზე, ამასთან, სარეალიზაციო ქონება შეფასდა რეალურზე დაბალ ფასად და მისი შეფასებისას არ მომხდარა ბინის ვიზუალური დათვალიერება აუდიტორის მიერ, ხოლო აღნიშნული არც აღმასრულებელს არ განუხორციელებია. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სავალდებულო იყო ოქმის შედგენა დადგენილი წესით.
საქალაქო სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ აღსრულების პროცესში უზრუნველყოფილი არ იქნა სესხისა და იპოთეკის შესახებ მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული მოვალის უფლება, მოეთხოვა აუქციონის გადადება 6 თვით, რაც განაპირობა იმან, რომ მოვალეები არ იყვნენ დადგენილი წესით ინფორმირებულები აუქციონის მიმდინარეობის თაობაზე. სასამართლო აღმასრულებელმა კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფით, არ განუმარტა მხარეებს მათი უფლებები და მოვალეობები, არ დაეხმარა მათ უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვაში, რასაც მას ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მე-5 პუნქტი ავალდებულებდა. სასამართლო აღმასრულებელმა აღსრულების პროცესში არ შეასრულა იმავე კანონის მე-17 მუხლის მე-8 პუნქტით დაკისრებული მოვალეობა, გამოეძახა მოვალე სააღსრულებო ბიუროში სააღსრულებო დოკუმენტების გასაცნობად.
ამდენად, ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ შემთხვევაში სააღსრულებო წარმოებისას მოპასუხის მხრიდან დარღვეული იყო ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 71-ე, 631-ე მუხლები, 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტი, 69-ე მუხლი, მე-17 მუხლის მე-4-6 და მე-8 პუნქტები, აღნიშნული კი მოპასუხის მხრიდან კანონის ისეთ დარღვევად უნდა შეფასებულიყო, რომელიც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლისა და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გასაჩივრებული აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააღსრულებო ბიურომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ნოემბრის განჩინებით თბილისის სააღსრულებო ბიუროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო საკითხის გადაწყვეტისას პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლი, რომლის თანახმადაც, თუ კანონით სხვა რამ არ იყო დადგენილი, ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი, მოცემულ შემთხვევაში _ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹........ განკარგულება, როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური თვალსაზრისით, წარმოადგენდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელიც გამოცემული იყო ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის საფუძველზე ადმინისტრაციული ორგანოს _ სააღსრულებო ბიუროს მიერ და წყვეტდა მოვალის საკუთრების უფლებას გაყიდულ ქონებაზე, ასევე აწესებდა შემძენის მოვალეობას თანხის სრულად გადახდის თაობაზე. ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონი აწესრიგებდა საერთო სასამართლოების მიერ მიღებული აქტების აღსრულების წესს. იმავე კანონის მე-17 მუხლით განსაზღვრული იყო სასამართლო აღმასრულებლის უფლება-მოვალეობანი, რომლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სასამართლო აღმასრულებელი თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობდა ამ კანონით, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მიერ დამტკიცებული ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ ინსტრუქციითა” და სხვა ნორმატიული აქტებით. მითითებული კანონის თანახმად, აღსრულების პროცესი მოიცავდა სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე დაწყებულ წარმოებას აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე უფლების მიღების ჩათვლით, ასევე _ კანონმდებლობით დადგენილი მავალდებულებელი ნორმების შესრულებას სასამართლო აღმასრულებლის მიერ, რაც სააღსრულებო წარმოებისა და მთლიანად სააღსრულებო პროცესის გამჭირვალობისა და კანონიერების აუცილებელ პირობას წარმოადგენდა.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ, რადგან სააღსრულებო წარმოება, სადაც კრედიტორი იყო ა. ფ-ი, მოვალე კი _ მ. ლ-ე, ვერ იქნა მოძიებული ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროში, აღნიშნული არ შეიძლებოდა გამხდარიყო აუქციონის ბათილად ცნობის საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული შეჯიბრებითობის პრინციპიდან გამომდინარე, მხარეები სარგებლობდნენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაესაბუთებინათ თავიანთი მოთხოვნები, უარეყოთ ან გაექარწყლებინათ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონ განსაზღვრავდნენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დასდებოდა საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა დადასტურებულიყო ეს ფაქტები. იმავე კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულ მხარეს უნდა დაემტკიცებინა გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებდა თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. აღნიშნულ გარემოებათა დამტკიცება კი შეიძლებოდა თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს _ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს არ წარმოუდგენია გამაბათილებელი არგუმენტები და მტკიცებულებები იმ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით, რომლებიც უშუალოდ მის აღმასრულებელ კომპეტენციას მიკუთვნებულ საკითხებს წარმოადგენდა და რაც მისი საპროცესო მტკიცების ტვირთი იყო.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ, რადგან თავდაპირველ სასარჩელო განცხადებაში მოვალე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია სასამართლო აღმასრულებლის მიერ მათი უფლებებისა და მოვალეობების განმარტების არარსებობა, რომ მათთვის უცნობი იყო განმეორებითი აუქციონის დანიშვნის დრო, ცხადყოფდა, რომ მოვალე მხარემ იცოდა განმეორებითი აუქციონის შესახებ და არ მიიღო აუქციონში მონაწილეობა.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურებულიყო გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლებოდა დადასტურებულიყო სხვა სახის მტკიცებულებებით. ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონი იმპერატიულად განსაზღვრავდა სააღსრულებო წარმოების წესებს, რომელთა სავალდებულო დაცვა წარმოადგენდა სასამართლო აღმასრულებლის მოვალეობას, რაც დავის არსებობის შემთხვევაში, უნდა დადასტურებულიყო შესაბამისი მტკიცებულებებით, რომლებიც მოპასუხის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი შესაბამისი სააღსრულებო წარმოების საქმის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სააღსრულებო დეპარტამენტში მოუძიებლობის გამო.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიურომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
კასატორის განმარტებით, თბილისის საოლქო სასამართლომ გააუქმა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილება და ¹2ბ/1316-03 საქმის წარმოება შეწყდა, ვინაიდან დამტკიცდა მხარეთა შორის მორიგება იმ პირობით, რომ რ. გ-ე მისი მარწმუნებლების _ მ. ლ-ისა და ზ. მ-ის სახელით კისრულობდა ვალდებულებას, ა. ფ-თვის 2003 წლის 30 ივლისისთვის გადაეხადა სესხის ძირითადი თანხისა და სარგებლის სახით 9487 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში, შეთანხმების დარღვევისათვის კი თანხის გადახდევინება მოხდებოდა მ. ლ-ისა და ზ. მ-ის კუთვნილი, იპოთეკით დატვირთული ბინის, მდებარე ქ. თბილისში, ........ ქ. ¹2-ში, ბინა ¹11, საჯარო აუქციონის წესით რეალიზაციის გზით. ამ საქმეზე 2003 წლის 1 აგვისტოს ამოიწერა სააღსრულებო ფურცელი, რომლის საფუძველზეც დაიწყო იძულებითი აღსრულება. საჯარო ვაჭრობის შესახებ 2003 წლის 22 ოქტომბრის სააღსრულებო წარმოების ოქმით დასტურდება, რომ სააღსრულებო ფურცლის შესაბამისად აღსრულების უზრუნველსაყოფად, 2003 წლის 22 ოქტომბერს, დღის 11 საათზე დაინიშნა განმეორებითი იძულებითი აუქციონი უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹2-ში, ბინა ¹11, რომლის მესაკუთრეებსაც ზ. მ-ე და მ. ლ-ე წარმოადგენდნენ. იმავე ოქმით დადგენილია, რომ აუქციონზე გამოცხადდა მხოლოდ კრედიტორი ა. ფ-ი, ხოლო მოვალეები, მიუხედავად გაფრთხილებისა, არ გამოცხადებულან. აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე უფლების მიღების თაობაზე ¹....... განკარგულებით დასტურდება, რომ ზემოხსენებული, იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების შემძენი განმეორებით იძულებით აუქციონზე გახდა იპოთეკარი ა. ფ-ი, რომელმაც აღნიშნული ქონება საჯარო ვაჭრობის გზით შეიძინა 21643,62 ლარად. ასევე დადგენილია, რომ 2005 წლის 3 ნოემბერს ა. ფ-სა და ნ. ქ-ას შორის გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხსენებული საცხოვრებელი ბინა საკუთრების უფლებით აღირიცხა ნ. ქ-ას სახელზე. სააღსრულებო წარმოება, სადაც კრედიტორი იყო ა. ფ-ი, ხოლო მოვალე _ მ. ლ-ე, ვერ იქნა მოძიებული ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროში, რაც არ შეიძლება გახდეს აუქციონის ბათილად ცნობის საფუძველი, რადგან საქმეში არსებული მასალებით დასტურდება, რომ მოვალეს ჩაჰბარდა შესაბამისი აუდიტის დასკვნა, ასევე თავდაპირველი სარჩელით მოვალე მხარე ითხოვდა აუქციონის ბათილად ცნობას სააღსრულებო ფურცლის ბათილად ცნობის საფუძველზე და მიუთითებდა, რომ სარეალიზაციო ქონება შეფასდა რეალურზე დაბალ ფასად და მისი შეფასებისას არ მომხდარა ბინის ვიზუალური დათვალიერება აუდიტორის მიერ. მოვალე მხარეს თავდაპირველ სარჩელში სადავოდ არ გაუხდია ის ფაქტი, რომ სასამართლო აღმასრულებელმა არ განუმარტა მას მისი უფლებები და მოვალეობები და მისთვის უცნობი იყო განმეორებითი აუქციონის დანიშვნის დრო. ყოველივე აღნიშნული ცხადყოფს, რომ მოვალე მხარემ იცოდა განმეორებითი აუქციონის შესახებ და არ მიიღო აუქციონში მონაწილეობა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტის მოთხოვნები _ არ გამოიყენა ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 14 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 14 მარტის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 15 მაისამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ნოემბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.