ბს-25-25(კ-08) 28 მაისი, 2008წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემადგენლობა:
ნუგზარ სხირტლაძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მარიამ ცისკაძე, ლევან მურუსიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა კ. ღ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
კ. ღ-მა 14.06.06წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიმართ და საქართველოს გენერალური პროკურორის 14.04.06წ. ¹48 ბრძანების §7 ბათილად ცნობა, ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა და მიუღებელი ხელფასის ანაზღაურება მოითხოვა.
მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 13.01.06წ. გენერალურ პროკურატურაში განხორციელებულ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით, გათავისუფლდა იუსტიციის სამინისტროში ........ პროკურორის თანამდებობიდან და გადაიყვანეს კადრების განყოფილებაში 14 აპრილამდე. საქართველოს გენერალური პროკურორის საკადრო უზრუნველყოფის დეპარტამენტის უფროსმა პროკურორმა ს. ა-ემ ¹01/6/3558 წერილით აცნობა, რომ კადრების განკარგულებაში ყოფნის სამთვიანი ვადის გასვლასთან დაკავშირებით, “პროკურატურის შესახებ” საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად, დათხოვნილი იყო პროკურატურიდან და დათხოვნის შესახებ ბრძანების ასლის მისაღებად უნდა გამოცხადებულიყო საკადრო უზრუნველყოფის დეპარტამენტში. აღნიშნული წერილის საფუძველზე 31.05.06წ. განცხადებით მიმართა საქართველოს გენერალურ პროკურორს, პროკურატურის ორგანოებიდან მისი დათხოვნის შესახებ ბრძანების ასლის მისაღებად. ამასთან, საჩივრით მიმართა საქართველოს გენერალურ პროკურორს და პროკურატურიდან მისი დათხოვნის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა და პროკურატურის სისტემაში მისი კვალიფიკაციის შესაფერის თანამდებობაზე დანიშვნა მოითხოვა, ვინაიდან იმ დეპარტამენტში, სადაც მუშაობდა, განხორციელდა მხოლოდ რეორგანიზაცია, რასაც შტატების შემცირება არ მოჰყოლია. აღნიშნულს ადასტურებდა საქართველოს გენერალური პროკურორის 12.12.05წ. ¹186 ბრძანების §2 შინაარსიც, ხოლო ეს უკანასკნელი ბრძანება რომ დაედო საფუძვლად კ. ღ-ის გადაყვანას კადრების განკარგულებაში, ამაზე თვით საკადრო დეპარტამენტის უფროსი ვ. რ-იც უთითებდა თავის 12.01.06წ. მოხსენებით ბარათში. მოსარჩელეს საჩივრის პასუხად, პროკურორის საკადრო უზრუნველყოფის დეპარტამენტის პროკურორმა აცნობა, რომ საქართველოს გენერალური პროკურორის 14.04.06წ. ¹48 §7 ბრძანება, პროკურატურიდან მისი დათხოვნის თაობაზე, გამოცემული იყო მოქმედი კანონმდებლობის დაცვით და მისი ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობდა, ამასთან, შესთავაზეს, რომ მონაწილეობა მიეღო პროკურატურაში ვაკანტურ თანამდებობებზე გამოცხადებულ კონკურსში. 01.06.06წ. კ. ღ-მა მიიღო საქართველოს გენერალური პროკურორის ბრძანების ასლი მისი სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ. აღნიშნული ბრძანების გაცნობისას დარწმუნდა, რომ იგი გამოცემული იყო კანონის ისეთი დარღვევით, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. ვინაიდან ბრძანება ბათილად არ ცნო მისმა გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ, სარჩელით მიმართა სასამართლოს. მოსარჩელის მოსაზრებით გასაჩივრებული ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა “პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანულ კანონს და თვით გენერალური პროკურორის 12.12.05წ. ¹186 §2 ბრძანებას “საქართველოს პროკურატურის სტრუქტურული ქვედანაყოფის რეორგანიზაციის შესახებ”, რადგან აღნიშნული ბრძანების შინაარსიდან გამომდინარე, პროკურატურის ორგანოების შტატების ოპტიმიზაციის მიზნით განხორციელდა ცალკეული სტრუქტურული ერთეულების მხოლოდ რეორგანიზაცია, მაგრამ ამას არ მოჰყოლია შტატების შემცირება. ასე რომ მომხდარიყო, აღნიშნულის თაობაზე იქნებოდა მითითებული ბრძანებაში. ამდენად, მოსარჩელის მოსაზრებით, მისი დათხოვნა პროკურატურის ორგანოებიდან “პროკურატურის შესახებ” საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე არ შეიძლებოდა, ვინაიდან გენერალური პროკურორის ზემოაღნიშნული ბრძანებით შტატები არ შემცირებულა. “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის იმპერატიული მოთხოვნით, მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან მხოლოდ დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო. დაწესებულების რეორგანიზაცია კი არ ქმნიდა საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად და თუ დაწესებულების რეორგანიზაციას თან სდევდა შტატების შემცირება მხოლოდ მაშინ შეიძლებოდა გათავისუფლებულიყო სამსახურიდან მოხელე, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მოსაზრებით გენერალურ პროკურორს მის მიმართ უნდა გამოეყენებინა “პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-3 პუნქტი და რადგან არ არ არსებობდა პროკურატურიდან მისი დათხოვნის თაობაზე ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძველი, უნდა შეეთავაზებინათ მისი კვალიფიკაციის შესაფერისი თანამდებობა, ასეთი კი არსებობდა იმ დეპარტამენტში, სადაც იგი მუშაობდა გათავისუფლებამდე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 12.01.07წ. გადაწყვეტილებით კ. ღ-ის სარჩელი მოპასუხე საქართველოს გენერალური პროკურორის მიმართ არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელე კ. ღ-ს უარი ეთქვა საქართველოს გენერალური პროკურორის 14.04.06წ. ¹48 §7 ბრძანების ბათილად ცნობაზე; მოსარჩელე კ. ღ-ს უარი ეთქვა საქართველოს გენერალური პროკურორის მიმართ საქართველოს გენერალური პროკურატურის სისტემაში მისი (მოსარჩელის) კვალიფიკაციის შესაფერის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულებაზე; მოსარჩელე კ. ღ-ს ასევე უარი ეთქვა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 12.01.07წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. ღ-მა, რომელმაც აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 03.10.07წ. განჩინებით კ. ღ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 12.01.07წ. გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390.2 მუხლის “გ” პუნქტის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით. სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ ვერ გაიზიარებდა აპელანტის მითითებას იმის თაობაზე, რომ იუსტიციის სამინისტროში ......... დეპარტამენტში განხორციელდა მხოლოდ რეორგანიზაცია და შტატები არ შემცირებულა. საქალაქო სასამართლომ სწორად დაადგინა, რომ 12.12.05წ. მდგომარეობით, იუსტიციის სამინისტროში ......... დეპარტამენტში არსებობდა 14 საშტატო ერთეული, ამათგან დეპარტამენტის პროკურორის (რა თანამდებობაზეც მუშაობდა მოსარჩელე) _ 8 საშტატო ერთეული. საქართველოს გენერალური პროკურორის 13.01.06წ. ¹7 §8 ბრძანებით დამტკიცდა საქართველოს გენერალური პროკურატურის საშტატო ნუსხა. ზემოხსენებული დეპარტამენტი ჩამოყალიბდა სამმართველოდ და ამავე სამმართველოს პროკურორის თანამდებობა განისაზღვრა 2 საშტატო ერთეულით. ამდენად, დაწესებულებაში განხორციელდა შტატების შემცირება. ასევე, უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აპელანტის მითითება სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97.2 მუხლზე, რომელიც კრძალავდა მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას თუ იგი დათანხმდებოდა სხვა თანამდებობაზე დანიშვნას, რადგან “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97.2 მუხლის მოქმედება ვრცელდებოდა საჯარო მოხელეებზე, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში კ. ღ-ი იყო არა როგორც შტატში მყოფი თანამშრომელი _ საჯარო მოხელე, არამედ კადრების განკარგულებაში მყოფი შტატგარეშე მოსამსახურე (კადრების განკარგულებაში გადაყვანის შესახებ ბრძანება აპელანტს არ გაუსაჩივრებია). ასეთ პირობებში კი, ადმინისტრაციას არ გააჩნდა შტატგარეშე მოსამსახურისათვის სხვა, ალტერნატიული თანამდებობის შეთავაზების ვალდებულება, რამდენადაც ამგვარი “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონით შტატგარეშე მოსამსახურეთათვის დადგენილი არ იყო. სააპელაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის გამოყენების შესახებ, რომელიც ითვალისწინებდა გარკვეული კატეგორიის მუშაკებისთვის სამსახურში უპირატესი დარჩენის უფლებას _ შტატების შემცირების შემთხვევაში. “პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონი სპეციალურად აწესრიგებს საქართველოს პროკურატურის მუშაკების სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლებსა და წესს, შესაბამისად, არ არსებობდა სასამართლოს მიერ აღნიშნულ საკითხზე შრომის კანონთა კოდექსის გამოყენების საფუძველი. ხსენებული ორგანული კანონის 34.1 მუხლის “ვ” ქვეპუნქტი იმპერატიულად უთითებს შტატების შემცირებისას პროკურატურის მუშაკის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ. აღნიშნული საფუძველი გამორიცხავს ამავე კანონის 34.3 მუხლით გათვალისწინებულ შეთავაზებას და ცხადია, კანონმდებლის ნება რომ ყოფილიყო, იგი გაითვალისწინებდა “პროკურატურის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონში საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მსგავს ნორმას (სამსახურში უპირატესი დარჩენის უფლების შესახებ), მაგრამ სწორედ საპროკურორო საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, კანონმდებელმა სხვაგვარად მოაწესრიგა ხსენებული სამართალურთიერთობა, ანუ შტატების შემცირების შემთხვევაში პროკურატურის ხელმძღვანელობას გააჩნია დისკრეციული უფლებამოსილება, თავისი გადაწყვეტილებით პროკურატურის რიგებიდან უპირობოდ დაითხოვოს პროკურატურის მუშაკი (პროკურატურის ხელმძღვანელობას, რომ არ გააჩნია აწ უკვე ძალადაკარგული საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის (36-ე მუხლის) გამოყენების ვალდებულება, გამომდინარეობს საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკიდანაც, მაგალითისთვის იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 12.07.07წ. ¹ბს-146-157(კ-07) განჩინება, რომელიც ანალოგიურ დავას შეეხება). ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული და არ დაკმაყოფილდა.
კ. ღ-მა 03.01.08წ. საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, რომლითაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმთა პალატის 03.10.07წ. განჩინების გაუქმება და მისი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორმა მიუთითა, რომ Q„ევროპის სოციალური ქარტიის“ პირველი ნაწილის პირველი პუნქტის თანახმად: „ყოველ ადამიანს უფლება აქვს, გამოკვებოს თავისი თავი შრომით, რომელსაც აირჩევს საკუთარი ნებით“, ხოლო „სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების შესახებ“ 19.12.66წ. საერთაშორისო პაქტის პრეამბულის შინაარსიდან გამომდინარე, „გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდებით სახელმწიფოები ვალდებულნი არიან წაახალისონ ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა საყოველთაო პატივისცემა და დაცვა“. საერთაშორისო სამართლებრივმა აქტებმა კიდევ უფრო დააკონკრეტა ეს უფლებები და ჩამოაყალიბა მათი დაცვის გარანტიები, კერძოდ, „ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის“ მე-7 მუხლის თანახმად: „ყველა ადამიანი თანასწორია კანონის წინაშე და ყველას, ყოველგვარი განსხვავების მიუხედავად, თანაბრად აქვს უფლება, თავი დაიცვას ნებისმიერი დისკრიმინაციისაგან“. ამავე დეკლარაციის 22-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად კი ყოველ ადამიანს აქვს შრომის უფლება, საქმიანობის თავისუფალი არჩევის, შრომის სამართლიანი და ხელსაყრელი პირობებისა და უმუშევრობისაგან თავდაცვის უფლება. ამ უფლებიდან, თავის მხრივ, გამომდინარეობს ამავე დეკლარაციის 23-ე მუხლით გარანტირებული სოციალური უზრუნველყოფის უფლებაც. კასატორის მოსაზრებით, ყველა ეს უფლება მის მიმართ დარღვეულია, ვინაიდან კანონის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით, მისი ნების საწინააღმდეგოდ, ისე დაითხოვეს სამსახურიდან, რომ არ შესრულებია საპენსიო ასაკი. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაარღვია მის მიმართ „ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპის კონვენციის” (იგულისხმება რომის 1950 წლის 4 ნოემბერს კონვენცია) მე-6 მუხლით მინიჭებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება, ვინაიდან იგი იყო აშკარად მიკერძოებული, არაობიექტური სასამართლო. ამდენად, იგი წარმოადგენდა რომის 1950 წლის ზემოაღნიშნული კონვენციის მე-14 მუხლით აკრძალულ დისკრიმინაციის მსხვერპლს, ვინაიდან გასაჩივრებული ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა „პროკურატურის შესახებ“ ორგანულ კანონს და რაც მთავარია, თვით გენერალური პროკურორის 12.12.05წ. ¹186 §2 ბრძანებას – „საქართველოს პროკურატურის სტრუქტურულ-ქვედანაყოფის რეორგანიზაციის შესახებ“, ვინაიდან, ზემოაღნიშნული ბრძანების შინაარსიდან გამომდინარე, პროკურატურის ორგანოების შტატების ოპტიმიზაციის მიზნით განხორციელდა ცალკეული სტრუქტურული ერთეულების მხოლოდ რეორგანიზაცია, მაგრამ ამას არ მოჰყოლია შტატების შემცირება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, აღნიშნულის თაობაზე იქნებოდა მითითებული ბრძანებაში. ამის აუცილებლობა, კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, რომ არსებობდა, ეს კარგად იცოდნენ საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში, რის საფუძვლადაც კასატორმა საქართველოს ყოფილი გენერალური პროკურორის (ი. ო-ის) 13.04.04წ. ¹27-7 ბრძანებაზე მიუთითა, რომელშიც ნათქვამია შემდეგი: „პროკურატურის ორგანოებში განხორციელებული რეფორმებით, სტრუქტურული, საშტატო ოპტიმიზაციის, მუშაობის სწორი ორგანიზაციისა და სრულყოფის მიზნით, ვიხელმძღვანელე რა „პროკურატურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-4 მუხლით, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 96-ე და 108-ე მუხლებით, ვბრძანებ: 1. განხორციელდეს საქართველოს გენერალური და თბილისის პროკურატურების რეორგანიზაცია, სათანადო შტატების შემცირებით; 2. ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით, წერილობით გაფრთხილდნენ მითითებული პროკურატურის მუშაკები და ტექნიკური პერსონალი”. ამდენად, მისი დათხოვნა პროკურატურიდან არ შეიძლებოდა „პროკურატურის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტით, ვინაიდან გენერალური პროკურორის ზემოაღნიშნული ბრძანებით შტატები არ შემცირებულა. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 96-ე მუხლი კი იმპერატიულად მოითხოვდა, რომ „მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან მხოლოდ დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო“. „დაწესებულების რეორგანიზაცია კი არ ქმნის საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად და თუ დაწესებულების რეორგანიზაციას თან სდევს შტატების შემცირება, მხოლოდ მაშინ შეიძლება გათავისუფლდეს მოხელე სამსახურიდან “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 97-ე მუხლის საფუძელზე“. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, მის მიმართ გენერალურ პროკურორს უნდა გამოეყენებინა „პროკურატურის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-3 პუნქტი, რადგან არ არსებობდა პროკურატურიდან დათხოვნის თაობაზე ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული არც ერთი საფძველი (მათ შორის შტატის შემცირება, მხოლოდ რეორგანიზაცია კი ამ პუნქტში დათხოვნის საფუძვლად მითითებული არ არის). „პროკურატურის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტი რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით განსაზღვრავს, რომ პროკურატურის მუშაკის კადრების განკარგულებაში ყოფნისა და დაკისრებული მოვალეობის შესრულების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს სამ თვეს. მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, კადრების განკარგულების ვადის გასვლის შემდეგ, თუ არ არსებობს პროკურატურიდან დათხოვნის ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი, კადრების განკარგულებაში მყოფ პროკურატურის მუშაკს უნდა შესთავაზონ მისი კვალიფიკაციის შესაფერისი თანამდებობა (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და უნდა დაინიშნოს პროკურატურის სისტემაში. კასატორის აზრით, „პროკურატურის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტის განმარტება და გამოყენება დაუშვებელია იმგვარად, რომ პროკურატურის მუშაკი შტატების შემცირების შემთხვევაში, მათ შორის, კადრების განკარგულებაში ყოფნის ვადის გასვლის შემდეგ, უპირობოდ უნდა დაექვემდებაროს სამუშაოდან გათავისუფლებას. აღნიშნული ნორმების ამგვარი გამოყენება და განმარტება პროკურატურის მუშაკის შრომითი უფლებების უხეშ დარღვევას წარმოადგენს, ვინაიდან სახელმწიფოსა და მოქალაქეს შორის წარმოშობილ სამართლებრივ, მათ შორის, საჯარო-შრომითსამართლებრივ ურთიერთობებში, უფლებათა რეალიზაციის პროცესში, სახელმწიფოსა და მოქალაქეს ერთმანეთის მიმართ აქვთ როგორც უფლებები, ასევე მოვალეობები. ამასთან, საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებული მართლწესრიგის ერთ-ერთი ძირითად ნიშანთვისებას სწორედ პიროვნების სახელმწიფოს წინაშე და თავის მხრივ, სახელმწიფოს პიროვნების წინაშე პასუხისმგებლობა წარმოადგენს, რაც მოიცავს საჯარო-შრომითსამართლებრივ სფეროსაც. აღნიშნულიდან გამომდინარე, „პროკურატურის შესახებ“ კანონის 34-ე მუხლის მე-3 პუნქტი გამორიცხავს კადრების განკარგულების ვადის გასვლის შემდეგ ადმინისტრაციის მიერ მუშაკის სამუშაოდან უპირობოდ გათავისუფლებას. ამასთან, ამგვარი გათავისუფლების შესაძლებლობა გამოირიცხება შტატების შემცირების შემთხვევაშიც, თუმცა, როგორც თვით ეს ბრძანებაც ცხადყოფს, შტატების შემცირებაზე მასში მითითებაც კი არ არის. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის იმ დროს მოქმედი 96.2 მუხლი, რომელიც პროკურატურის მუშაკებზე ვრცელდება ამავე კანონის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის, მე-11 მუხლის, მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის გათვალისწინებით, ადგენს, რომ დაწესებულების რეორგანიზაცია არ ქმნის საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად. რეორგანიზაციისას, რომელსაც თან სდევს შტატების შემცირებაც, Bმოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან ამ კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე, თუმცა, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 97.2. მუხლი გამორიცხავს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას, თუ იგი თანახმაა, დაინიშნოს სხვა თანამდებობაზე (2005 წლის 23 დეკემბრის კანონის ცვლილებების შეტანამდე მოქმედი რედაქცია). ამდენად, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 97.2. მუხლი ამკრძალავი ხასიათისაა და დაუშვებლად მიიჩნევს მოხელის გათავისუფლებას, თუ იგი თანახმაა სხვა თანამდებობაზე დაინიშნოს, ამგვარი თანხმობა კი თავისთავად განაპირობებს ადმინისტრაციის მხრიდან შეთავაზების აუცილებლობას. აღნიშული პირობა საჯარო მოხელეთათვის კანონით დადგენილი გარანტიების ერთ-ერთი სახეა, რაც ადმინისტრაციის მხრიდან ექვემდებარება დაცვას. შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მოთხოვნიდან გამომდინარე, რომელიც პროკურატურის მუშაკზე ასევე ვრცელდებოდა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის, მე-11 მუხლის, მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის, მე-14 მუხლის გათვალისწინებით, შტატების შემცირების შემთხვევაშიც კი დაწესებულებას უნდა განესაზღვრა დარჩენილ საშტატო თანამდებობებზე დასატოვებელ პირთა წრე, ანუ უნდა გამოერკვია უპირატესი დარჩენის საკითხი აღნიშნულ 36-ე მუხლში განსაზღვრული პირობების შესაბამისად. დასახელებული ბრძანებიდან გამომდინარე, გენერალური პროკურორის 14.04.06წ. ¹48 ბრძანებით კ. ღ-ი დათხოვნილ იქნა პროკურატურიდან „პროკურორის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად. ეს პუნქტი კი არ მოიცავს შტატების შემცირებას. ასეთ პირობებში სასამართლოს მტკიცება, რომ კანონიერია პროკურატურიდან მისი დათხოვნა შტატების შემცირების მოტივით, ყოვლად გაუგებარია. მით უფრო მაშინ, როცა სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ „პროკურატურის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე პროკურატურის მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლება დაუშვებელია, თუკი ადმინისტრაციას აქვს ვაკანტურ თანამდებობაზე აღნიშნული მუშაკის დანიშვნის შესაძლებლობა. ამასთან, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-14 მუხლისა და შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის საფუძველზე, თვით შტატების შემცირების შემთხვევაშიც კი შემცირებულ საშტატო ერთეულებზე დასატოვებელ პირთა წრე უნდა განსაზღვრულიყო დაწესებულებაში მომუშავე მოხელეთა ფარგლებში. როგორც ამ და სხვა საკითხებზე საკადრო უზრუნველყოფის დეპარტამენტის უფროსი პროკურორის მოხსენებითი ბარათიდან ირკვევოდა, 14.04.06წ. მდგომარეობით საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში ყოფილა არაერთი ვაკანტური თანამდებობა დაწყებული გენერალური პროკურორის პირველი მოადგილის და მრჩევლებისა და მძღოლ-დამლაგებლებით დამთავრებული. ყოველივე ზემოაღნიშნული და პროკურატურაში არსებული ვაკანსიები კი იმიტომაც უნდა გაეთვალისწინებინა და სამუშაოთი დაეკმაყოფილებინათ კ. ღ-ი გენერალურ პროკურატურას, რომ „პროკურატურის შესახებ“ ორგანული კანონის 34-ე მუხილს მე-3 პუნქტი კადრების განკარგულებაში მყოფი მუშაკისათვის „მისი კვალიფიკაციის შესაფერისი“ თანამდებობის შეთავაზებას მოითხოვს პროკურატურის სისტემის ფარგლებში და არა მარტო სტრუქტურული ერთეულების გათვალისწინებით, სადაც მანამდე მუშაობდა პროკურატურის თანამშრომელი. მიუხედავად ზემოთ აღნიშნული არგუმენტებისა, სააპელაციო სასამართლომ ყოველგვარი კრიტიკისა და დასაბუთების გარეშე, უსაფუძვლოდ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით. ამასთან, დამატებით მიიჩნია, რომ კადრების განკარგულებაში მისი გადაყვანით თითქოსდა იგი გახდა შტატგარეშე მოსამსახურე და ამდენად, გენერალურ პროკურატურას სხვა ალტერნატიული თანამდებობის შეთავაზების ვალდებულება არ გააჩნდა, ვინაიდან გენერალური პროკურორი მოქმედებდა მისთვის კანონით მინიჭებული დისკრედიციული უფლებამოსილების ფარგლებში და რომ სწორედ ამგვარად განმარტა კანონი საკასაციო სასამართლომ სხვა ანალოგიურ საქმესთან დაკავშირებითაც. კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს შემადგენლობა არასრულყოფილად არის გაცნობილი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებებს (განჩინებებს) მსგავს საქმეებთან დაკავშირებით ან ადგილი აქვს საქართველოს უზენაესი სასამართოლს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის სრულ იგნორირებას, რასაც, კასატორის აზრით, ადასტურებს ის გარემოება, რომ მისი სააპელაციო საჩივარი აგებულია იმ მოთხოვნებისა და კანონის ზუსტად იმდაგვარად განმარტებების საფუძველზე, რომელიც საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ¹ბს320-304(კ-06) საქმეზე თავისი 18.07.06წ. განჩინებით. ამრიგად, კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილი ზემოაღნიშნული განჩინება უკანონო და დაუსაბუთებელია, ამასთან, არსებითად განსხვავდება უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.
საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს, რომ კასატორის მიერ მითითებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 18.07.06წ. განჩინებით, საქმე ¹ბს320-304(კ-06), საკითხი საბოლოოდ არ გადაწყვეტილა და საკასაციო პალატამ ხელახლა განსახილველად დაუბრუნა იმავე სასამართლოს, ამასთანავე საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკას (იხ. მაგ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებები საქმეზე ¹ბს-146-137(კ-07), ¹ბს-185-174(კ-07)).
საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც კ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. კ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.