ბს-275-268(2კ-08) 15 მაისი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ლევან მურუსიძე (მოსამართლეები)

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები:

1. თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე პ. კ-ე (მოპასუხე)

2. ნ. გ-ი (მესამე პირი)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შ. გ-ი (მოსარჩელე)

დავის საგანი – სოფლისპირა საძოვრის გადაცემის ნაწილში იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2005 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილების და თელავის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 25 მარტის ¹63 დადგენილების ბათილად ცნობა, იჯარის ხელშეკრულების გაუქმება

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 იანვრის განჩინება

კასატორ თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე პ. კ-ის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა

კასატორ ნ. გ-ის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

შ. გ-მა 2005 წლის მაისში სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების: თელავის რაიონის გამგეობის და თელავის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის წინააღმდეგ, მესამე პირად მიუთითა ნ. გ-ი და მოითხოვა სოფელ შ-ში მცხოვრებ ნ. გ-ზე სოფლისპირა საძოვრის გაცემის ნაწილში იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2005 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილების და თელავის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 25 მარტის ¹63 დადგენილების ბათილად ცნობა, აგრეთვე 2005 წელს ნ. გ-თან დადებული იჯარის ხელშეკრულების გაუქმება. მან სასარჩელო მოთხოვნა იმით დაასაბუთა, რომ თელავის რაიონის სოფელ შ-ის ტერიტორიაზე, სასაფლაოს ქვების სახელოსნოს დასავლეთით, 1989 წლიდან სარგებლობაში ჰქონდა 0,70 ჰა მიწის ფართი, რომლის გასწვრივაც მოწყობილი ჰქონდა სამშენებლო ბლოკის საწარმო. მან რამდენიმე თანასოფლელთან ერთად საკუთარი ხარჯებით აღადგინა ბოლო წლების მანძილზე განადგურებული სახელოსნო და წყლის ჭაბურღილი; თელავის რაიონის მიწის იჯარით გამცემ კომისიას 2004 წლის 27 ივლისს მიმართა განცხადებით და მოითხოვა მითითებული 0,55 ჰა მიწის ნაკვეთის იჯარით გაფორმება. ანალოგიური განცხადებებით მიმართა კომისიას კიდევ ორმა პირმა. 2004 წლის 16 აგვისტოს კომისიამ გადაწყვიტა, არ გაცემულიყო მიწა იჯარით და დარჩენილიყო სოფლის საძოვრად, ვინაიდან ერთ-ერთი მსურველი იყო მისი ძმა, ნ. გ-ი, რომელთანაც ურთიერთობა გაწყვეტილი აქვს და ნაკვეთი მწვავე დაპირისპირების საგანი არ გამხდარიყო. რამდენიმე თვის შემდეგ მისთვის ცნობილი გახდა, რომ შეიცვალა გადაწყვეტილება და მიწა ყოველგვარი კონკურსის გარეშე გაიცა ნ. გ-ზე საქართველოს პრეზიდენტის “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ" 1998 წლის 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის “გ” ქვეპუნქტისა და მე-8 მუხლის მე-2 და მე-6 პუნქტების, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 56-ე, 57-ე მუხლების მოთხოვნათა დარღვევით.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით შ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2005 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილება თელავის რაიონის სოფელ შ-ში მცხოვრებ ნ. გ-ზე სოფლისპირა საძოვრის იჯარით გაცემის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი თელავის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 25 მარტის ¹63 დადგენილება თელავის რაიონის სოფელ შ-ში მცხოვრებ ნ. გ-ზე სოფლისპირა საძოვრის იჯარით გადაცემის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი 2005 წლის 21 აპრილის თელავის რაიონის გამგეობასა და ნ. გ-ს შორის დადებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარის ხელშეკრულება. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თელავის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 16 აგვისტოს დადგენილებით სადავო მიწის ნაკვეთი არ გაიცა იჯარით და დარჩა სოფლის მცხოვრებლების საერთო სარგებლობის საძოვრად; იგივე მიწის ნაკვეთი 2005 წლის 18 მარტს იმავე კომისიის დადგენილებით იჯარით გადაეცა ნ. გ-ს ყოველგვარი კონკურსის გარეშე. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის იჯარით გაცემის შესახებ არ მომხდარა ინფორმაციის გამოქვეყნება, რომელიც საქართველოს პრეზიდენტის ¹446 ბრძანებულების მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის თანახმად სავალდებულოა. სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ინფორმაციის გამოქვეყნება მიწის იჯარით გაცემის შესახებ სავალდებულოა, სასამართლომ ვერ გაიზიარა მესამე პირის წარმომადგენლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ კომისია და გამგეობა არ იყო ვალდებული მოსარჩელისათვის ინფორმაცია პერსონალურად მიეწოდებინა, სასამართლომ მიუთითა, რომ საჯაროდ აუცილებლად უნდა მომხდარიყო გამოცხადება; პირველი ინსტანციის სასამართლომ მესამე პირის წარმომადგენლის მოსაზრებასთან _ ვინაიდან მხოლოდ ერთი განცხადება იყო, კონკურსი არ უნდა ჩატარებულიყო _ დაკავშირებით მიუთითა, რომ ერთი განცხადება სწორედ იმიტომ იქნა წარდგენილი, რომ ინფორმაცია მიწის იჯარით გაცემის შესახებ არ არსებობდა. სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მუდმივმოქმედი კომისიის მიერ დარღვეული იქნა ¹446 ბრძანებულების მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა იმის თაობაზე, რომ კომისიას ემატება იმ სოფლის წარმომადგენელი, რომლის გამგებლობასაც განეკუთვნება იჯარით გასაცემი მიწის ნაკვეთი და მიუთითა, რომ საქმეში არსებული კომისიის ოქმით დასტურდება, რომ კომისიას არ ესწრებოდა სოფელ შ-ის გამგებელი. პირველი ინსტანციის სასამართლომ ვერ გაიზიარა მესამე პირის წარმომადგენლის მოსაზრება, რომ სოფელ შ-ის გამგებლის კომისიის სხდომაზე დაუსწრებლობა არ შეიძლება გახდეს გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის ბათილობის საფუძველი, ვინაიდან კომისიის დადგენილება შემდგომში დამტკიცებული იქნა თელავის რაიონის გამგეობის სხდომაზე, რასაც შ-ის გამგებელიც ესწრებოდა, აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ მიუთითა, რომ კომისიის დადგენილება, რომელიც უხეში კანონდარღვევით იქნა მიღებული, ბათილი აქტია და მისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დამტკიცება კანონიერ ძალას ვერ შესძენს, პირიქით, კანონდარღვევით მიღებული ადმინისტრაციული აქტი შემდგომში გამოიწვევს მის საფუძველზე მიღებული ადმინისტრაციული აქტის ბათილობას; პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული აქტის მიღება მოხდა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით, სოფელ შ-ის საკრებულო, რომლის გამგებლობაში შემავალი მიწის ფართობიც ამ ადმინისტრაციული აქტით იქნა გაცემული იჯარით, მესამე პირს ანუ დაინტერესებულ მხარეს წარმოადგენდა და მიწის იჯარით გამცემი კომისია ვალდებული იყო აღნიშნულის თაობაზე ეცნობებინა საკრებულოსათვის, რადგან სოფელ შ-ის საკრებულოს გამგებლის კომისიის სხდომაზე დასწრებით ცნობილი გახდებოდა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე პრეტენზიას სხვა პირებიც აცხადებდნენ, რაც შემდგომში კონკურსის გამოცხადების საფუძველი გახდებოდა; პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა საფუძვლიანი და დასაბუთებულია, რადგან მიწის იჯარით გაცემისას მუდმივმოქმედმა საიჯარო კომისიამ დაარღვია კომისიის მუშაობის წესი, კერძოდ, არ მოხდა მიწის იჯარით გაცემის შესახებ საჯარო ინფორმაციის ორგანიზება. პრეზიდენტის ბრძანებულების მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად არ მოხდა იმ სოფლის წარმომადგენლის მიწვევა, რომლის გამგებლობასაც იჯარით გასაცემი მიწის ნაკვეთი განეკუთვნებოდა; სასამართლომ ვერ გაიზიარა მესამე პირის წარმომადგენლის მოსაზრება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის იჯარით გაცემით მოსარჩელის ინტერესი არ შელახულა მხოლოდ იმიტომ, რომ იგი არასოდეს ყოფილა სადავო მიწის კანონიერი მფლობელი, სასამართლომ მიუთითა, რომ მოქმედი კანონმდებლობა მიწის იჯარით გაცემის ასეთ საფუძველს არ იცნობს. მიწის იჯარით აღება შეუძლია ნებისმიერ ფიზიკურ და იურიდიულ პირს და ინფორმაციის უქონლობით შეიძლება შეილახოს ნებისმიერის ინტერესი.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ნ. გ-მა; სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ასევე თელავის რაიონის გამგეობამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 დეკემბრის განჩინებით თელავის რაიონის გამგეობა და თელავის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისია შეიცვალა მათი უფლებამონაცვლე თელავის მუნიციპალიტეტით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 იანვრის განჩინებით თელავის მუნიციპალიტეტისა და ნ. გ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 382-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად მთლიანად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა გამოკვლევის შედეგები, დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, რომელთა გამაბათილებელი არგუმენტებიც აპელანტებს სასამართლოსათვის არ წარუდგენიათ და ჩათვალა, რომ სააპელაციო საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ თელავის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარით გაცემის მუდმივმოქმედი კომისიის 2005 წლის 5 მაისის ¹29 წერილის თანახმად, სოფლისპირა საძოვრის კატეგორიაში მყოფი ნაკვეთი, რომლის ფართი შეადგენდა 0.93 ჰექტარს, და საიდანაც ნ. გ-ზე გაცემული იქნა იჯარით 0.56 ჰა, იყო სოფლის საერთო სარგებლობაში; შ-ის გამგებლის მიერ 2005 წლის 20 ივნისს გაცემული ცნობის თანახმად, შ. გ-ს აღნიშნული დროისათვის ჰყავდა ოცდახუთი სული კამეჩი, სამი ზაქი, ერთი ფური, ერთი ბოჩოლა, სამასოცი სული ცხვარი, აქედან ორასი სული _ დედა; სოფელ შ-ის გამგებლის 2005 წლის 5 მაისის წერილის თანახმად, სასაფლაოს ქვების გადამამუშავებელი საამქროს მიმდებარე ტერიტორიის იჯარით გაცემის თაობაზე საფელ შ-ის გამგეობიდან 2004 წლის ივლისის თვეში რაიონის მიწის საიჯარო კომისიაზე წარსადგენად კონკურსის გამოსაცხადებლად გაცემული იქნა ნებართვები როგორც ნოდარ, ისე შ. გ-ზე. 2004 წელს აღნიშნული მიწის გაიჯარებაზე რაიონის საიჯარო კომისიის მიერ ორივეს ეთქვა უარი. 2005 წელს კი აღნიშნულ საკითხზე სოფელ შ-ის გამგეობას რაიმე თანხმობა ან საბუთი არ გაუცია, ხოლო 2005 წლის 20 ივნისის წერილის თანახმად, აღნიშნული მიწის ფართობის იჯარით გაცემის დროს 2005 წელს კომისიის სხდომაზე სოფელ შ-ის საკრებულოს ან გამგეობის წარმომადგენელს ინფორმაციის უქონლობის მიზეზით მონაწილეობა არ მიუღია; სააპელაციო პალატა საქმის მასალებით ასევე დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სოფლის პირას მდებარე საძოვარი, რომელიც საერთო სარგებლობისათვის გამოიყენებოდა და რომლის იჯარით აღების სურვილიც გააჩნდათ როგორც ნ. გ-ს, ისე შ. გ-ს, ნ. გ-ზე იჯარით გაცემული იქნა კონკურსის გარეშე; სააპელაციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ” დებულების მე-3 მუხლის პირველი პუნქტსა და ამ დებულების მოთხოვნებზე მითითებით მიიჩნია, რომ მიწის ნაკვეთის იჯარით გაცემის წინ სავალდებულო პირობას წარმოადგენდა იჯარით გასაცემი მიწის შესახებ ინფორმაციის გამოქვეყნება და მიწის ნაკვეთის უკონკურსოდ მხოლოდ იმ პირობით გაცემა, რომ ერთზე მეტი მსურველის არსებობას არ ჰქონდა ადგილი, განსახილველ შემთხვევაში კი ადგილი არ ჰქონია მიწის იჯარით გაცემის თაობაზე ინფორმაციის გამოქვეყნებას, მიწა კანონსაწინააღმდეგოდ იქნა გაცემული მესამე პირზე ნ. გ-ზე, როგორც ერთადერთ პრეტენდენტზე მაშინ, როდესაც სხვა მსურველი ვერანაირად ვერ იქნებოდა იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ ინფორმაციის საჯარო გამოქვეყნებას ადგილი არ ჰქონია. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აღნიშნულით დაირღვა მოსარჩელის, როგორც აღნიშნული მიწის იჯარით აღების მსურველის კანონიერი უფლება და ინტერესი.

სააპელაციო პალატამ სადავო აქტებთან მიმართებაში მიუთითა, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად გამოხატულ ნებას მისცა ადმინისტრაციული აქტების სახე, რის გამოც ისინი შეფასებული და განხილული უნდა იქნას, როგორც ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები; სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების წარმომადგენლების მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელის მიერ დარღვეული იქნა სასამართლოსათვის მიმართვის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლით დადგენილი ვადა და სარჩელზე საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ აღნიშნული გარემოება საქმის მასალებით არ დასტურდება. სააპელაციო პალატამ მესამე პირის სააპელაციო საჩივრის მითითებასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დრო მისთვის ცნობილი არ იყო, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ საქმეში არსებული ხელწერილითა და სასამართლო სხდომის ოქმით დადასტურებულია, რომ ნ. გ-ს საქმის განხილვის დრო და ადგილი კანონის მოთხოვნათა დაცვით ეცნობა;

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორად განმარტა კანონი, საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება და სწორად დააკმაყოფილა სარჩელი. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული იმ გარემოებათა არსებობა, რაც შეიძლება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი გახდეს, გადაწყვეტილება არსებითად სწორია და არ არსებობს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 იანვრის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ასევე ნ. გ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა. კასატორ ნ. გ-ის მითითებით, შ. გ-ის საქონელი სადავო ტერიტორიაზე არავის უნახავს, მის მიერ წარმოდგენილი ფოტოცხრილით ნათლად დასტურდება, რომ მას საძოვარი მხოლოდ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების _ ბლოკის საამქროსათვის სჭირდება. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა გარემოებები, რაზედაც ამყარებდნენ თავიანთ შესაგებელს პირველი ინსტანციის სასამართლოში და სააპელაციო საჩივარს. კასატორმა ს.ფ. 2-ზე წარმოდგენილ სარჩელზე მითითებით განმარტა, რომ 1989 წლიდან სარჩელის აღძვრამდე სარგებლობაში ჰქონდა გამოყოფილი 0,70 ჰა მიწის ფართი, რომლის გასწვრივ მოწყობილი ჰქონდა სამშენებლო ბლოკის საამქრო, რომელიც აღადგინა სარჩელის აღძვრის წინა წელს და იქ მუდმივად დაასაქმა 12 კაცი. სარჩელში არ არის მითითებული, რომ სადავოდ გამხდარი მიწის ნაკვეთი სწორედ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისათვის სჭირდებოდა და არა სხვა მიზნისათვის. კასატორმა ს.ფ. 7-ზე და ს.ფ. 10-ზე მოთავსებულ მიწის იჯარით გამცემ მუდმივმოქმედი კომისიის თავმჯდომარის და სოფელ შ-ის საკრებულოს გამგებლის სახელზე შედგენილ შ. გ-ის განცხადებებზე მითითებით. კასატორმა ასევე მიუთითა, რომ გარდა იმისა, რომ საქმისწარმოების მთელი პერიოდის განმავლობაში შ. გ-მა ვერ წარმოადგინა სადავო მიწის ნაკვეთის მფლობელობის და “ბლოკის საამქროს” მფლობელობის ან საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც პირველი ინსტანციის, ასევე სააპელაციო სასამართლოებმა არანაირი შეფასება არ მისცეს ყოველივე ზემოთმითითებულს და მხოლოდ იმით შემოიფარგლნენ, რომ ინფორმაციის გამოუქვეყნებლობით დაირღვა მოსარჩელის უფლებები.

კასატორ ნ. გ-ის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და არც შეაფასა თელავის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ თავის დროზე გამოცხადდებოდა კონკურსი, ანდა ასეთი გამოცხადდება დავის არსებული სახით დამთავრების შემთხვევაში, თელავის მუნიციპალიტეტის პოზიცია იქნებოდა და იქნება ცალსახა _ იგი უარს ეტყოდა და ეტყვის შ. გ-ს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის _ საძოვარის იჯარით გადაცემაზე.

კასატორმა მიუთითა, რომ ს.ფ. 59-ზე წარმოდგენილი თელავის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ივლისის მომართვიდან დასტურდება, რომ ადმინისტრაციული წარმოებისას დაცული იყო საჯაროობის პრინციპი, რომ გამგეობის სხდომას ესწრებოდა სოფელ შ-ის გამგებელი, როცა დამტკიცდა მისთვის საძოვრის იჯარით გადაცემის საკითხი, ხოლო სოფელ შ-ის გამგებელს იგი არ გაუსაჩივრებია. კასატორის მითითებით, გასაჩივრებული 2005 წლის 18 მარტის მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის გადაწყვეტილება არ წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ აქტს. ადმინისტრაციული აქტს არ წარმოადგენს თელავის რაიონის 1995 წლის 25 მარტის ¹63 დადგენილებაც, იგი მისი მოსაზრებით ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებას წარმოადგენს. კასატორმა ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მეორე ნაწილზე მითითებით განმარტა, რომ შ. გ-მა და მისმა წარმომადგენელმა საქმის წარმოების ვერცერთ ეტაპზე ვერ დაასაბუთეს და დაადასტურეს თელავის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 18 მარტის ¹63 დადგენილების გასაჩივრებული ნაწილით, საძოვრის მასზე იჯარით გადაცემით რა სახის პირდაპირი, უშუალო (ინდივიდუალური) ზიანი მიაყენა მის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს ან რით შეიზღუდა მისი უფლება. კასატორმა ასევე ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ შ. გ-მა გაასაჩივრა მხოლოდ მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2005 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილება და თელავის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 25 მარტის ¹63 დადგენილება; იგი არ ასაჩივრებს მასა და გამგეობას შორის 2005 წლის 21 აპრილს დადებულ იჯარის ხელშეკრულებას, ე.ი. თანამდევ შედეგებს.

კასატორმა ნ. გ-მა ასევე მიუთითა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ შ. გ-ს არ გაუზრდია სარჩელი, თელავის რაიონული სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს და ბათილად სცნო იჯარის ხელშეკრულება, მხარეს მიაკუთვნა იმაზე მეტი, რაც არ უთხოვია, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნა. ეს მოთხოვნა მხოლოდ კამათის ეტაპზეა დაყენებული, რაც საპროცესო ნორმის უხეში დარღვევაა, რისთვისაც არც სააპელაციო სასამართლოს გაუმახვილებია ყურადღება და ამ საკითხზე არ უმსჯელია. კასატორის მოსაზრებით, გამომდინარე აღნიშნულიდან სააპელაციო სასამართლო არასწორად დაეთანხმა და გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით. კასატორის მითითებით, მისი საკასაციო საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მესამე ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინებით, თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე პ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მხარეებს განესაზღვრა ამ განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 10 დღის ვადა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად;

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 14 აპრილის განჩინებით, ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მხარეებს განესაზღვრა ამ განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 10 დღის ვადა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა ზ. ბ-ემ 2008 წლის 21 აპრილს განცხადებით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს და მოითხოვა საქმის წარმოების შეწყვეტა. განმცხადებელმა მიუთითა, რომ კასატორი თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობა უარს აცხადებს საკასაციო საჩივარზე, ვინაიდან მას აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით სადავო და საპრეტენზიო არ გააჩნია, ეთანხმება მოცემულ საქმეზე მიღებულ გადაწყვეტილებებს. მან საქმის წარმოების შეწყვეტა მოითხოვა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე და 378-ე მუხლების საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებლის განცხადების განხილვის, ნ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებლის განცხადება საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს, მოცემულ საქმეზე უნდა შეწყდეს საკასაციო საქმის წარმოება, ხოლო ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე მუხლის თანახმად კი საქმის განხილვა საკასაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რომლებიც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისათვის, გარდა იმ გამონაკლისებისა, რომელთაც ეს თავი შეიცავს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 378-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა დასაშვებია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შემთხვევაში სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას, რის შემდეგაც მხარეს ერთმევა უფლება, კვლავ გაასაჩივროს სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ ვინაიდან, თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა უარი განაცხადა საკასაციო საჩივრის განხილვაზე, ამიტომ კასატორის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს და მოცემულ საქმეზე თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობის საკასაციო საჩივრის წარმოება უნდა შეწყდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნ. გ-ის მიერ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით. ამ ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. გ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 (სამასი) ლარის 70%, რაც 210 (ორას ათ) ლარს შეადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 378-ე, 399-ე და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დაკმაყოფილდეს თელავის მუნიციპალიტეტის გამგებლის ზ. ბ-ის განცხადება საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ;

2. შეწყდეს მოცემულ საქმეზე თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობის საკასაციო საჩივრის წარმოება;

3. საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობას ერთმევა უფლება კვლავ გაასაჩივროს სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით.

4. მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 იანვრის განჩინებაზე;

5. კასატორ ნ. გ-ს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 210 (ორას ათი) ლარი.

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.