ბს-278-263(კ-07) 6 ივნისი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუგზარ სხირტლაძე, ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 8 მაისს სპს ,,მ.-ის” დირექტორმა გ. კ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა სამტრედიის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ სამტრედიის რაიონის გამგეობისა და სამტრედიის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1999 წლის 21 აპრილიდან ქ. სამტრედიაში, ...-ის ქ. ¹19-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 6578 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ ითვლებოდა იურიდიული პირი სპს ,,მ.-ი“. 1999 წელს სამტრედიის რაიონის ყოფილმა ხელმძღვანელობამ ..-ისა და ...-ის ქუჩის მცხოვრებთა თხოვნით გაჭრა სამანქანო გზა. აღნიშნული გზის გასაყვანად გამოყენებულ იქნა სპს ,,მ.-ის“ საკუთრებაში არსებული 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი სპს ,,მ.-ის“ მიერ გამოუყენებელი იყო, რის გამოც სპს ,,მ.-ი“ არ იხდიდა მასზე მიწის გადასახადს. 2006 წლის 7 თებერვალს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა სამტრედიის რაიონის გამგეობას მის საკუთრებაში რიცხული 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთის სახელმწიფოსათვის ჩაბარების შესახებ. 2006 წლის 28 თებერვალს ხსენებულმა გამგეობამ გამოსცა ¹17 დადგენილება, რომელიც სპს ,,მ.-სათვის” 2006 წლის 11 აპრილამდე ცნობილი არ იყო. აღნიშნული დადგენილებით აღიარებული იყო, რომ 1999 წლიდან სპს ,,მ.-ის“ საკუთრებაში არსებული 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთი გამოყენებულ იქნა სამანქანო გზის გასაჭრელად და იმჟამად ხსენებული ტერიტორია ეჭირა გზას. დასახელებული დადგენილების მე-4 პუნქტი იმავე დადგენილების ძალაში შესვლას აჩერებდა აღნიშნულ ნაკვეთზე გადასახადის დავალიანების არსებობის შემთხვევაში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა სამტრედიის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 28 თებერვლის ¹17 დადგენილების მე-4 პუნქტის ბათილად ცნობა, სპს ,,მ.-ის“ საკუთრებაში არსებულ 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საგადასახადო დავალიანების ჩამოწერა და მის სასარგებლოდ ადვოკატის მომსახურების ხარჯის _ 200 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება.

სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილებით სპს ,,მ.-ის“ დირექტორის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სამტრედიის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 28 თებერვლის ¹17 დადგენილების მე-4 პუნქტი და ჩამოწერილ იქნა სპს ,,მ.-ის“ მიმართ 580 კვ.მ მიწის საგადასახადო დავალიანება _ 1579,32 ლარი.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სამტრედიის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე _ ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციამ და მიუთითა, რომ აღნიშნული დავა განეკუთვნებოდა საგადასახადო დავების კატეგორიას და შესაბამისად პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ უნდა ყოფილიყო გადაწყვეტილი საგადასახადო კოდექსის ნორმების საფუძველზე და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 იანვრის განჩინებით ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სპს ,,მ.-ის“ საკუთრებად რიცხულ 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთს 1999 წლიდან სპს ,,მ.-ი“ არ ფლობდა და იგი ეჭირა საზოგადოებრივი დანიშნულების გზას. აღნიშნულს არც რაიონის გამგეობა არ ხდიდა სადავოდ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 271-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი იყო პირი, რომელსაც ფაქტობრივ მფლობელობაში ჰქონდა მიწა, ხოლო 274-ე მუხლის მე-10 ნაწილის მიხედვით, მიწაზე ქონების გადასახადის საგადასახადო ვალდებულება პირს ეკისრებოდა მიწის საკუთრების ან მიწის სარგებლობის უფლების წარმოშობით, ხოლო სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფაქტობრივი მფლობელობის შემთხვევაში _ ფაქტობრივ მფლობელად გახდომის მომდევნო თვიდან. ამდენად, სპს ,,მ.-მ“ 1999 წლიდან დათმო რა საკუთრების უფლება მის საკუთრებაში არსებულ 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მას საგადასახადო კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, არ უნდა დარიცხვოდა გადასახადი, რაც საურავის გათვალისწინებით, 1999-2005 წლების პერიოდში შეადგენდა 1579,32 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული დადგენილების მე-4 პუნქტი არ შეესაბამებოდა იმავე დადგენილების პირველ პუნქტს, რადგანაც გადასახადის დარიცხვა 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე არ უნდა მომხდარიყო სპს ,,მ.-ის“ ანგარიშზე, ამასთან, ხსენებული მიწის ნაკვეთი 1999 წლიდან დაბრუნებულ იქნა სახელმწიფოსთვის, რაც აღიარებული იყო სამტრედიის რაიონის გამგეობის მიერ. შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 155-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ ნაკვეთზე სახელმწიფოს წარმოეშვა მფლობელობა ფაქტობრივი ბატონობის ნებითი მოპოვებით. სამტრედიის რაიონის გამგეობას მიაჩნდა, რომ 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე სპს ,,მ.-სთვის” დარიცხული გადასახადი უნდა გაუქმებულიყო.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 215-ე მუხლის მე-16 ნაწილისა და საქართველოს სახელმწიფო საგადახადო დეპარტამენტის 1999 წლის ¹263 ინსტრუქციის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის გადასახადი გამოიანგარიშებოდა გადასახადის საბაზისო განაკვეთის გამრავლებით ტერიტორიულ კოეფიციენტსა და მიწის ფართობზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 აპრილის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 10 აპრილის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 6 ივნისამდე.

2007 წლის 26 აპრილს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის თაობაზე საქართველოს უზენაეს სასამართლოში მოსაზრება წარადგინა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციამ და აღნიშნა, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 იანვრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.