ბს-304-297(კ-08) 22 მაისი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 18 ივლისს შპს “ძ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გურჯაანის საგადასახადო ინსპექციის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, შესწავლილ იქნა შპს “ძ-ის” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხები, რომლებიც შეეხო 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს. შემოწმების პერიოდში ვერ იქნა სრულად მოძიებული შპს “ძ-ის” საქმიანობის ამსახველი ხელშეკრულებები, რის გამოც შპს “ძ-ს” დაერიცხა 72101 ლარი. აღნიშნულის შემდეგ, სრული გამოკვლევისათვის საქმე გადაეცა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრს, რომლის 2003 წლის 17 მარტის აქტითაც 2002 წლის 1 იანვრისათვის შპს “ძ-ს” გააჩნდა ბიუჯეტის მიმართ 1150,03 ლარი ძირითადი თანხისა და საურავის _ 385,7 ლარის დავალიანება.

2006 წლის 24 აგვისტოს შპს “ძ-მა” დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2006 წლის 20 აპრილს მიიღო თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, ბიუჯეტის სასარგებლოდ დარიცხული ჰქონდა საშემოსავლო გადასახადი, დღგ, აქციზის, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა და სოციალური დაზღვევის გადასახადები _ ძირითადი თანხა _ 40880,8 ლარი, სანქცია _ 2783 ლარი, საურავი _ 87926,65 ლარი, სულ _ 131590,45 ლარი. ამასთან დაკავშირებით, მოსარჩელემ 2006 წლის 2 ივლისს შესაგებელი წარადგინა თელავის საგადასახადო ინსპექციაში, რომლითაც მოითხოვა მისი, როგორც გადამხდელის, ბარათზე დარიცხული გადასახადების მოხსნა და გადასახადის დარიცხვა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2003 წლის 17 მარტის აქტის მიხედვით, რაზედაც უარი ეთქვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანებით.

მოსარჩელის მტკიცებით, თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა კანონს და იგი ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი. 2002 წლის 18 ნოემბერს აღიძრა ¹....... სისხლის სამართლის საქმე შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ დანაშაულის ნიშნებზე. 2003 წლის 17 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრში ჩატარდა შპს “ძ-ის” საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის დოკუმენტური შემოწმება. შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ შპს “ძ-ს” 2002 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, დღგ-ს ანგარიშზე ბიუჯეტში გადახდილად ერიცხებოდა 145,5 ლარი ძირითადი თანხა, საურავი _ 89,5 ლარი, აქციზის გადასახადის ანგარიშზე _ 157,5 ლარი ძირითადი თანხა და 283,5 ლარი საურავი, ასევე მოგების გადასახადში ზედმეტად ჰქონდა გადახდილი 17 ლარი, მიწის გადასახადში ერიცხებოდა დავალიანება _ 791 ლარი, საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში ერიცხებოდა დავალიანება _ 73,03 ლარი ძირითადი თანხა, საურავი _ 11,7 ლარი, სულ ბიუჯეტის მიმართ შპს “ძ-ის” დავალიანება 2002 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენდა _ ძირითადი თანხა _ 1150,03 ლარს, საურავი _ 385,7 ლარს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შეწყდა ¹...... სისხლის სამართლის საქმე შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ, რადგან მისი ქმედება არ შეიცავდა სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებულ დანაშაულის ნიშნებს. ამასთან, გასაჩივრებული ბრძანებით იგნორირებულ იქნა “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ" საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონის მოთხოვნები, კერძოდ, ხსენებული კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად უნდა ჩათვლილიყო საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი, ფიზიკური და იურიდიული პირების 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შესრულებული საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები და არ განხორციელებულიყო მათ მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა და ადმინისტრაციული კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოება, ხოლო იმავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის მოქმედება ვრცელდებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე, საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება ან/და გადახდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის თანახმად, მოითხოვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანების ბათილად ცნობა.

თელავის რაიონული სასამართლოს განმწესრიგებელ სხდომაზე მოსარჩელემ გაზარდა სასარჩელო მოთხოვნების ოდენობა და დამატებით მოითხოვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა და უკანონოდ დარიცხული გადასახადის ჩამოწერა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს “ძ-ის” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნა და თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანება; შპს “ძ-ს” ჩამოეწერა უკანონოდ დარიცხული გადასახადი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს “ძ-ი" რეგისტრირებული იყო ყვარლის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 4 სექტემბრის დადგენილებით. იგი ასევე რეგისტრირებული იყო გადასახადის გადამხდელად შესაბამის საგადასახადო ინსპექციაში და მინიჭებული ჰქონდა საიდენტიფიკაციო ნომერი, აგრეთვე, რეგისტრირებული იყო დღგ-ს გადამხდელად, საზოგადოების დირექტორი და კაპიტალის 100%-ის მფლობელი კი იყო თ. ლ-ე. 2002 წლის 18 ნოემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგანგებო ლეგიონის ქ. თბილისის სამმართველოში აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ დანაშაულის ნიშნებზე და აღნიშნული საქმე ქვემდებარეობით გამოსაძიებლად გადაეგზავნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილებას. ყვარლის რაიონული სასამართლოს მოსამართლის შესაბამისი ბრძანების საფუძველზე, გურჯაანის საგადასახადო ინსპექციის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, შესწავლილ იქნა დასახელებული საზოგადოების ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხები, რომელიც შეეხო 2000 წლის ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად შპს “ძ-ს” ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელად დაერიცხა ძირითადი თანხა _ 72101 ლარი, სანქცია-საურავი _ 40018 ლარი. 2003 წლის 17 მარტს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის რაიონის განყოფილების 2003 წლის 17 თებერვლის წერილისა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2003 წლის 27 თებერვლის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, იმავე ცენტრის საექსპერტო ჯგუფის მიერ კამერალურად იქნა ჩატარებული აღნიშნული საზოგადოების საფინანსო საქმიანობის დოკუმენტური შემოწმება. შემოწმება შეეხო 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 იანვრამდე პერიოდს. ხსენებული ცენტრის 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტით დადგენილ იქნა, რომ 2002 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, შპს “ძ-ს” დღგ-ს ანგარიშზე ბიუჯეტში გადახდილად ერიცხებოდა 145,5 ლარი ძირითადი თანხა და 283,5 ლარი საურავი, მოგების გადასახადში ზედმეტად ჰქონდა გადახდილი 17 ლარი, მიწის გადასახადში ერიცხებოდა დავალიანება _ 791 ლარი, საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში ერიცხებოდა დავალიანება _ 73,03 ლარი ძირითადი თანხა, საურავი _ 11,7 ლარი, ხოლო სულ ბიუჯეტის მიმართ შპს “ძ-ის” დავალიანება 2002 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენდა _ ძირითადი თანხა _ 1150,03 ლარს, საურავი კი _ 385,7 ლარს. დადგენილი იყო, რომ თ. ლ-ემ 2003 წლის 17 მარტის ზემოაღნიშნული შემოწმების აქტით დადგენილი ბიუჯეტის დავალიანება მთლიანად გადაიხადა. აღნიშნული შემოწმების აქტის საფუძველზე თ. ლ-ის მიმართ აღძრული სისხლის სამართლის საქმის წარმოება შეწყდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილების გამომძიებლის 2003 წლის 2 მაისის დადგენილებით, თ. ლ-ის ქმედებაში სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო. აღნიშნული დადგენილება არ გასაჩივრებულა და იგი შესული იყო კანონიერ ძალაში.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ, მიუხედავად ყოველივე ზემოაღნიშნულისა, მოპასუხე თელავის საგადასახადო ინსპექციამ 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელე საზოგადოებას დაარიცხა ბიუჯეტის დავალიანება _ 131273,45 ლარი, რის გამოც მოსარჩელემ შესაგებლით მიმართა იმავე საგადასახადო ინსპექციას და 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტის საფუძველზე, მოითხოვა უკანონოდ დარიცხული გადასახადის ჩამოწერა, რაზედაც თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანებით უარი ეთქვა.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის განმარტება იმის შესახებ, რომ საექსპერტო ჯგუფის მიერ შპს “ძ-ის” საფინანსო საქმიანობის 2003 წლის 17 მარტის კამერალური შემოწმების აქტი თელავის საგადასახადო ინსპექციას არ გააჩნდა და რომც ჰქონოდა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილისა და “გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, იგი მისთვის არ წარმოადგენდა აღსასრულებელ დოკუმენტს, ვინაიდან აღნიშნული აქტი არ გასაჩივრებულა. იმ შემთხვევაში, თუ 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტი თავის დროზე ცნობილი არ იყო მოპასუხისათვის, ამ უკანასკნელს შეეძლო იგი გაესაჩივრებინა მოსარჩელე მხარის მიერ შესაბამის საგადასახადო მოთხოვნაზე შესაგებლის შეტანის დროს, ვინაიდან მოსარჩელემ შემოწმების აქტი დაურთო შესაგებელს. მოპასუხეს არც საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას შეუტანია ეჭვი აღნიშნული შემოწმების აქტის სისწორეში. 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტით დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელე საზოგადოების დავალიანება ბიუჯეტის მიმართ 2002 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენდა _ ძირითადი თანხა 1150,03 ლარს, საურავი კი _ 385,7 ლარს, რაც გაზიარებულ იქნა წინასწარი გამოძიების მიერაც. მოპასუხეს კი, რომელსაც მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა, აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენია და მხოლოდ განმარტა, რომ არ ეთანხმებოდა დასახელებულ შემოწმების აქტს, ხოლო თუ რატომ არ ეთანხმებოდა მას და რატომ დაარიცხა მოსარჩელე საზოგადოებას ზემოხსენებულ საგადასახადო მოთხოვნაში მითითებული თანხა, ვერ განმარტა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული შემოწმების აქტით მთლიანად იყო დადასტურებული წარმოდგენილი სარჩელის საფუძვლიანობა, ამიტომ მითითება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამის წერილზე, რომლის მიხედვითაც, შემოწმების აქტი “გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, არ წარმოადგენდა საგადასახადო ინსპექციისათვის აღსასრულებელ დოკუმენტს, იყო უსაფუძვლო, ვინაიდან აღნიშნული ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათში ჩანაწერები ხორციელდებოდა საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა მომსახურების სამმართველოს მუშაკის მიერ, გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საგადასახადო დეკლარაციების (გაანგარიშებების), დაზუსტებული დეკლარაციების, საგადასახადო ინსპექციის მუშაკის კამერალური შემოწმების მასალების, საგადასახადო ინსპექციისა და სხვა უფლებამოსილი მაკონტროლებელი ორგანოების შემოწმების მასალებისა და სხვა სათანადო ინფორმაციის, არსებული წესის შესაბამისად გაფორმებული გადახდილი თანხების შესახებ ინფორმაციის, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებების, გადასახადის ვადების გაგრძელების შესახებ დასკვნების, სახელმწიფო ხაზინიდან და საბანკო დაწესებულებებიდან მიღებული ამონაწერებისა და სხვა დოკუმენტების საფუძველზე.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის საოქმო განჩინებით აპელანტი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექცია შეიცვალა მისი უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებდა გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობდა ამ კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ შემთხვევაში სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტის წარმომადგენელმა სასამართლო სხდომაზე დაადასტურა, რომ თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული იყო ის დავალიანება, რომლის გამოც 2002 წლის 18 ნოემბერს შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, ხოლო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილების გამომძიებლის 2003 წლის 2 მაისის დადგენილებით იგი შეწყდა სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო. აღნიშნული დადგენილება კი არ გასაჩივრებულა და შესული იყო კანონიერ ძალაში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გაიზიარა მათი სამართლებრივი შეფასება, საწინააღმდეგო შინაარსის არსებითი ხასიათის არგუმენტები კი აპელანტს არ წარმოუდგენია. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო კანონიერი და დასაბუთებული და არ არსებობდა მისი გაუქმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, როგორც საქალაქო, ისე სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილების გამომძიებლის 2003 წლის 2 მაისის სისხლის სამართლის საქმის წარმოებით შეწყვეტის შესახებ დადგენილებას, რომელიც გამოტანილ იქნა შპს “ძ-ის” კამერალური შემოწმების საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის საექსპერტო-ეკონომიკური სამსახურის 2003 წლის 17 მარტის აქტის საფუძველზე. გამოძიების მასალებით კი დადგენილია, რომ ყვარლის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 10 ოქტომბრის ბრძანების საფუძველზე და გურჯაანის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 17 ოქტომბრის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, შესწავლილ იქნა შპს “ძ-ის” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხი, რომელიც შეეხო 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს. ამ შემოწმების შედეგად შპს “ძ-ს” დაეკისრა 72101 ლარი. 2003 წლის 17 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრში ჩატარებულ იქნა შპს “ძ-ის” საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის დოკუმენტური შემოწმება, რის შედეგადაც შედგა შესაბამისი აქტი. აღნიშნულ აქტში მითითებულია, რომ გამოძიების მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტები არასაკმარისი იყო იმისათვის, რომ აესახა ხსენებული საზოგადოების მიერ განხორციელებული სამეურნეო საქმიანობა. ამასთან, 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტი შეეხება არა შპს “ძ-ის” ბიუჯეტთან ურთიერთობის საკითხებს, არამედ შპს “ძ-სა” და კომპანია “კ-ს” შორის დადებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამართლებრივ ურთიერთობებს, რაც არ შეიძლება იყოს თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის საფუძველი. ზემოაღნიშნული აქტის თანახმად, მოსარჩელეს გადასახადი დაერიცხა 2002 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, ყოფილი ყვარლის საგადასახადო ინსპექციიდან ამოღებული პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, ხოლო გურჯაანის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 17 ოქტომბრის შესაბამისი ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული შემოწმება შეეხებოდა 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მტკიცებით, ნათლად ჩანს, რომ არც საქალაქო და არც სააპელაციო სასამართლოებს არ უმსჯელიათ მოცემული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებებზე, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 27 მარტის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 22 მაისამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

22 მაისი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 18 ივლისს შპს “ძ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გურჯაანის საგადასახადო ინსპექციის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, შესწავლილ იქნა შპს “ძ-ის” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხები, რომლებიც შეეხო 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს. შემოწმების პერიოდში ვერ იქნა სრულად მოძიებული შპს “ძ-ის” საქმიანობის ამსახველი ხელშეკრულებები, რის გამოც შპს “ძ-ს” დაერიცხა 72101 ლარი. აღნიშნულის შემდეგ, სრული გამოკვლევისათვის საქმე გადაეცა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრს, რომლის 2003 წლის 17 მარტის აქტითაც 2002 წლის 1 იანვრისათვის შპს “ძ-ს” გააჩნდა ბიუჯეტის მიმართ 1150,03 ლარი ძირითადი თანხისა და საურავის _ 385,7 ლარის დავალიანება.

2006 წლის 24 აგვისტოს შპს “ძ-მა” დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2006 წლის 20 აპრილს მიიღო თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, ბიუჯეტის სასარგებლოდ დარიცხული ჰქონდა საშემოსავლო გადასახადი, დღგ, აქციზის, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა და სოციალური დაზღვევის გადასახადები _ ძირითადი თანხა _ 40880,8 ლარი, სანქცია _ 2783 ლარი, საურავი _ 87926,65 ლარი, სულ _ 131590,45 ლარი. ამასთან დაკავშირებით, მოსარჩელემ 2006 წლის 2 ივლისს შესაგებელი წარადგინა თელავის საგადასახადო ინსპექციაში, რომლითაც მოითხოვა მისი, როგორც გადამხდელის, ბარათზე დარიცხული გადასახადების მოხსნა და გადასახადის დარიცხვა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2003 წლის 17 მარტის აქტის მიხედვით, რაზედაც უარი ეთქვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანებით.

მოსარჩელის მტკიცებით, თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა კანონს და იგი ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი. 2002 წლის 18 ნოემბერს აღიძრა ¹....... სისხლის სამართლის საქმე შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ დანაშაულის ნიშნებზე. 2003 წლის 17 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრში ჩატარდა შპს “ძ-ის” საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის დოკუმენტური შემოწმება. შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ შპს “ძ-ს” 2002 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, დღგ-ს ანგარიშზე ბიუჯეტში გადახდილად ერიცხებოდა 145,5 ლარი ძირითადი თანხა, საურავი _ 89,5 ლარი, აქციზის გადასახადის ანგარიშზე _ 157,5 ლარი ძირითადი თანხა და 283,5 ლარი საურავი, ასევე მოგების გადასახადში ზედმეტად ჰქონდა გადახდილი 17 ლარი, მიწის გადასახადში ერიცხებოდა დავალიანება _ 791 ლარი, საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში ერიცხებოდა დავალიანება _ 73,03 ლარი ძირითადი თანხა, საურავი _ 11,7 ლარი, სულ ბიუჯეტის მიმართ შპს “ძ-ის” დავალიანება 2002 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენდა _ ძირითადი თანხა _ 1150,03 ლარს, საურავი _ 385,7 ლარს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შეწყდა ¹...... სისხლის სამართლის საქმე შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ, რადგან მისი ქმედება არ შეიცავდა სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებულ დანაშაულის ნიშნებს. ამასთან, გასაჩივრებული ბრძანებით იგნორირებულ იქნა “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ" საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონის მოთხოვნები, კერძოდ, ხსენებული კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად უნდა ჩათვლილიყო საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი, ფიზიკური და იურიდიული პირების 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შესრულებული საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები და არ განხორციელებულიყო მათ მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა და ადმინისტრაციული კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოება, ხოლო იმავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის მოქმედება ვრცელდებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე, საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება ან/და გადახდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის თანახმად, მოითხოვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანების ბათილად ცნობა.

თელავის რაიონული სასამართლოს განმწესრიგებელ სხდომაზე მოსარჩელემ გაზარდა სასარჩელო მოთხოვნების ოდენობა და დამატებით მოითხოვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა და უკანონოდ დარიცხული გადასახადის ჩამოწერა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს “ძ-ის” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნა და თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანება; შპს “ძ-ს” ჩამოეწერა უკანონოდ დარიცხული გადასახადი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს “ძ-ი" რეგისტრირებული იყო ყვარლის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 4 სექტემბრის დადგენილებით. იგი ასევე რეგისტრირებული იყო გადასახადის გადამხდელად შესაბამის საგადასახადო ინსპექციაში და მინიჭებული ჰქონდა საიდენტიფიკაციო ნომერი, აგრეთვე, რეგისტრირებული იყო დღგ-ს გადამხდელად, საზოგადოების დირექტორი და კაპიტალის 100%-ის მფლობელი კი იყო თ. ლ-ე. 2002 წლის 18 ნოემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგანგებო ლეგიონის ქ. თბილისის სამმართველოში აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ დანაშაულის ნიშნებზე და აღნიშნული საქმე ქვემდებარეობით გამოსაძიებლად გადაეგზავნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილებას. ყვარლის რაიონული სასამართლოს მოსამართლის შესაბამისი ბრძანების საფუძველზე, გურჯაანის საგადასახადო ინსპექციის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, შესწავლილ იქნა დასახელებული საზოგადოების ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხები, რომელიც შეეხო 2000 წლის ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად შპს “ძ-ს” ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელად დაერიცხა ძირითადი თანხა _ 72101 ლარი, სანქცია-საურავი _ 40018 ლარი. 2003 წლის 17 მარტს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის რაიონის განყოფილების 2003 წლის 17 თებერვლის წერილისა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2003 წლის 27 თებერვლის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, იმავე ცენტრის საექსპერტო ჯგუფის მიერ კამერალურად იქნა ჩატარებული აღნიშნული საზოგადოების საფინანსო საქმიანობის დოკუმენტური შემოწმება. შემოწმება შეეხო 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 იანვრამდე პერიოდს. ხსენებული ცენტრის 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტით დადგენილ იქნა, რომ 2002 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, შპს “ძ-ს” დღგ-ს ანგარიშზე ბიუჯეტში გადახდილად ერიცხებოდა 145,5 ლარი ძირითადი თანხა და 283,5 ლარი საურავი, მოგების გადასახადში ზედმეტად ჰქონდა გადახდილი 17 ლარი, მიწის გადასახადში ერიცხებოდა დავალიანება _ 791 ლარი, საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში ერიცხებოდა დავალიანება _ 73,03 ლარი ძირითადი თანხა, საურავი _ 11,7 ლარი, ხოლო სულ ბიუჯეტის მიმართ შპს “ძ-ის” დავალიანება 2002 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენდა _ ძირითადი თანხა _ 1150,03 ლარს, საურავი კი _ 385,7 ლარს. დადგენილი იყო, რომ თ. ლ-ემ 2003 წლის 17 მარტის ზემოაღნიშნული შემოწმების აქტით დადგენილი ბიუჯეტის დავალიანება მთლიანად გადაიხადა. აღნიშნული შემოწმების აქტის საფუძველზე თ. ლ-ის მიმართ აღძრული სისხლის სამართლის საქმის წარმოება შეწყდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილების გამომძიებლის 2003 წლის 2 მაისის დადგენილებით, თ. ლ-ის ქმედებაში სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო. აღნიშნული დადგენილება არ გასაჩივრებულა და იგი შესული იყო კანონიერ ძალაში.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ, მიუხედავად ყოველივე ზემოაღნიშნულისა, მოპასუხე თელავის საგადასახადო ინსპექციამ 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელე საზოგადოებას დაარიცხა ბიუჯეტის დავალიანება _ 131273,45 ლარი, რის გამოც მოსარჩელემ შესაგებლით მიმართა იმავე საგადასახადო ინსპექციას და 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტის საფუძველზე, მოითხოვა უკანონოდ დარიცხული გადასახადის ჩამოწერა, რაზედაც თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 15 ივნისის ¹157 ბრძანებით უარი ეთქვა.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის განმარტება იმის შესახებ, რომ საექსპერტო ჯგუფის მიერ შპს “ძ-ის” საფინანსო საქმიანობის 2003 წლის 17 მარტის კამერალური შემოწმების აქტი თელავის საგადასახადო ინსპექციას არ გააჩნდა და რომც ჰქონოდა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილისა და “გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, იგი მისთვის არ წარმოადგენდა აღსასრულებელ დოკუმენტს, ვინაიდან აღნიშნული აქტი არ გასაჩივრებულა. იმ შემთხვევაში, თუ 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტი თავის დროზე ცნობილი არ იყო მოპასუხისათვის, ამ უკანასკნელს შეეძლო იგი გაესაჩივრებინა მოსარჩელე მხარის მიერ შესაბამის საგადასახადო მოთხოვნაზე შესაგებლის შეტანის დროს, ვინაიდან მოსარჩელემ შემოწმების აქტი დაურთო შესაგებელს. მოპასუხეს არც საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას შეუტანია ეჭვი აღნიშნული შემოწმების აქტის სისწორეში. 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტით დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელე საზოგადოების დავალიანება ბიუჯეტის მიმართ 2002 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენდა _ ძირითადი თანხა 1150,03 ლარს, საურავი კი _ 385,7 ლარს, რაც გაზიარებულ იქნა წინასწარი გამოძიების მიერაც. მოპასუხეს კი, რომელსაც მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა, აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენია და მხოლოდ განმარტა, რომ არ ეთანხმებოდა დასახელებულ შემოწმების აქტს, ხოლო თუ რატომ არ ეთანხმებოდა მას და რატომ დაარიცხა მოსარჩელე საზოგადოებას ზემოხსენებულ საგადასახადო მოთხოვნაში მითითებული თანხა, ვერ განმარტა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული შემოწმების აქტით მთლიანად იყო დადასტურებული წარმოდგენილი სარჩელის საფუძვლიანობა, ამიტომ მითითება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამის წერილზე, რომლის მიხედვითაც, შემოწმების აქტი “გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, არ წარმოადგენდა საგადასახადო ინსპექციისათვის აღსასრულებელ დოკუმენტს, იყო უსაფუძვლო, ვინაიდან აღნიშნული ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათში ჩანაწერები ხორციელდებოდა საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა მომსახურების სამმართველოს მუშაკის მიერ, გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საგადასახადო დეკლარაციების (გაანგარიშებების), დაზუსტებული დეკლარაციების, საგადასახადო ინსპექციის მუშაკის კამერალური შემოწმების მასალების, საგადასახადო ინსპექციისა და სხვა უფლებამოსილი მაკონტროლებელი ორგანოების შემოწმების მასალებისა და სხვა სათანადო ინფორმაციის, არსებული წესის შესაბამისად გაფორმებული გადახდილი თანხების შესახებ ინფორმაციის, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებების, გადასახადის ვადების გაგრძელების შესახებ დასკვნების, სახელმწიფო ხაზინიდან და საბანკო დაწესებულებებიდან მიღებული ამონაწერებისა და სხვა დოკუმენტების საფუძველზე.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის საოქმო განჩინებით აპელანტი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექცია შეიცვალა მისი უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებდა გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობდა ამ კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ შემთხვევაში სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტის წარმომადგენელმა სასამართლო სხდომაზე დაადასტურა, რომ თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული იყო ის დავალიანება, რომლის გამოც 2002 წლის 18 ნოემბერს შპს “ძ-ის” დირექტორის, თ. ლ-ის მიმართ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, ხოლო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილების გამომძიებლის 2003 წლის 2 მაისის დადგენილებით იგი შეწყდა სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო. აღნიშნული დადგენილება კი არ გასაჩივრებულა და შესული იყო კანონიერ ძალაში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გაიზიარა მათი სამართლებრივი შეფასება, საწინააღმდეგო შინაარსის არსებითი ხასიათის არგუმენტები კი აპელანტს არ წარმოუდგენია. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო კანონიერი და დასაბუთებული და არ არსებობდა მისი გაუქმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, როგორც საქალაქო, ისე სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის ყვარლის საგამოძიებო ქვეგანყოფილების გამომძიებლის 2003 წლის 2 მაისის სისხლის სამართლის საქმის წარმოებით შეწყვეტის შესახებ დადგენილებას, რომელიც გამოტანილ იქნა შპს “ძ-ის” კამერალური შემოწმების საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის საექსპერტო-ეკონომიკური სამსახურის 2003 წლის 17 მარტის აქტის საფუძველზე. გამოძიების მასალებით კი დადგენილია, რომ ყვარლის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 10 ოქტომბრის ბრძანების საფუძველზე და გურჯაანის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 17 ოქტომბრის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, შესწავლილ იქნა შპს “ძ-ის” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხი, რომელიც შეეხო 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს. ამ შემოწმების შედეგად შპს “ძ-ს” დაეკისრა 72101 ლარი. 2003 წლის 17 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრში ჩატარებულ იქნა შპს “ძ-ის” საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის დოკუმენტური შემოწმება, რის შედეგადაც შედგა შესაბამისი აქტი. აღნიშნულ აქტში მითითებულია, რომ გამოძიების მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტები არასაკმარისი იყო იმისათვის, რომ აესახა ხსენებული საზოგადოების მიერ განხორციელებული სამეურნეო საქმიანობა. ამასთან, 2003 წლის 17 მარტის შემოწმების აქტი შეეხება არა შპს “ძ-ის” ბიუჯეტთან ურთიერთობის საკითხებს, არამედ შპს “ძ-სა” და კომპანია “კ-ს” შორის დადებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამართლებრივ ურთიერთობებს, რაც არ შეიძლება იყოს თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 აპრილის ¹33 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის საფუძველი. ზემოაღნიშნული აქტის თანახმად, მოსარჩელეს გადასახადი დაერიცხა 2002 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, ყოფილი ყვარლის საგადასახადო ინსპექციიდან ამოღებული პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, ხოლო გურჯაანის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 17 ოქტომბრის შესაბამისი ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული შემოწმება შეეხებოდა 2000 წლის 10 ივნისიდან 2002 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მტკიცებით, ნათლად ჩანს, რომ არც საქალაქო და არც სააპელაციო სასამართლოებს არ უმსჯელიათ მოცემული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებებზე, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 27 მარტის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 22 მაისამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 დეკემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.