ბს-309-292(კ-07) 13 ივნისი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლალი ლაზარაშვილი, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ს. გ.-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 იანვრის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 10 თებერვალს ნ. გ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ზუგდიდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების: სამეგრელო-ზემო სვანეთის სააღსრულებო ბიუროს, ს. გ.-სა და გ. დ.-ს მიმართ ყადაღისაგან ქონების გათავისუფლებისა და 2005 წლის 27 აპრილის აღმასრულებლის ოქმის ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 1991 წლის 28 დეკემბრიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა გ. დ.-სთან. ერთად თანაცხოვრების პერიოდში, 1995 წელს, შეეძინათ ერთი შვილი, გუ. დ.-ა.

ნ. გ.-ა ქორწინების დღიდან ცხოვრობს ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...-ში, მეუღლის დედის – თ. დ.-ს კომლში, რომელიც გარდაიცვალა 1993 წელს. მან და მისმა მეუღლემ ერთად ცხოვრების პერიოდში ააშენეს ფინური სახლი, რომელიც სამართლებრივ რეგისტრაციაში არ გაუტარებიათ, მაგრამ სამზარეულოს ტიპის სახლი, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი და თ. დ.-ს დანაშთი ქონება, მთლიანად საცხოვრებელი სახლი და მთელი უძრავ - მოძრავი ქონება კომლის წევრთა საერთო საკუთრებაა. აღნიშნულ კომლში გ. დ.-სთან ერთად ცხოვრობენ თვითონ, მისი არასრულწლოვანი შვილი და მეუღლის და – ც. დ.-ა, რომელიც არის მეორე ჯგუფის ინვალიდი, მწოლიარე ავადმყოფი. საცხოვრებელი სახლი და საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი ტექაღრიცხვის სამსახურში რეგისტრირებული იყო თ. დ.-ს სახელზე, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ აღნიშნული ქონება გ. დ.-ს სახელზე ტექაღრიცხვის სამსახურსა და საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით არ ყოფილა რეგისტრირებული.

2006 წლის 16 იანვარს მისი მეუღლისგან შეიტყო, რომ არსებობდა სასამართლოს გადაწყვეტილება მისი ოჯახიდან გამოსახლების თაობაზე.

მოსარჩელის განმარტებით, მისთვის არ იყო ცნობილი ქონებაზე ყადაღის დადებისა და აუქციონის ჩატარების შემდეგ ქონების ნატურით ს. გ.-ზე გადაცემის თაობაზე. აღმასრულების მიერ ქონების აღწერისა და ყადაღის დადების შესახებ მისთვის თავის დროზე არ ყოფილა ცნობილი. უძრავ ნივთს ისე დაედო ყადაღა აღმასრულების მიერ, რომ არ ყოფილა გამოთხოვილი ცნობა საჯარო რეესტრიდან მესაკუთრის შესახებ. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების შესაძენად სავალდებულოა სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. გ. დ.-ს, არც დედის მემკვიდრეობა აქვს სანოტარო წესით მიღებული და არც საცხოვრებელი სახლი - საკუთრების უფლებით საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გაურკვეველია, ვისი ქონება გადასცა ნატურით ს. გ.-ს აღმასრულებელმა.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ყადაღადადებული ქონებიდან მისი და მისი შვილის წილის ამორიცხვასა და აღმასრულებელ თ. ლ.-ს 2005 წლის 27 აპრილის ოქმის, ს. გ.-სათვის ქონების ნატურით გადაცემის თაობაზე, ბათილად ცნობას.

მოპასუხე ს. გ.-მ სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა ხანდაზმულობის მოტივით.

სარჩელი არ ცნო არც სამეგრელო-ზემო სვანეთის სააღსრულებო ბიუროს წარმომადგენელმა და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. გ.-ს სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. გ.-მ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ რაიონულმა სასამართლომ საქმე განიხილა მისი დასწრების გარეშე, მაშინ, როდესაც 2006 წლის 15 ივნისს, დილიდანვე იმყოფებოდა სასამართლოში. ამასთან, აპელანტის განმარტებით, ზუგდიდის რაიონულ სასამართლოში წარმოდგენილ დოკუმენტებში არ მოიპოვება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ზუგდიდის სარეგისტრაციო სამასახურის მიერ გაცემული რაიმე დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება გ. დ.-ს საკუთრების უფლება სოფ. ...-ში მდებარე სადავო სახლზე. აპელანტის განმარტებით, მისთვის გაურკვეველია, როგორ შეიძლება ჩამოერთვას ქონება, რომელიც მისი არ არის.

აპელანტის განმარტებით, მას არ დაურღვევია ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-18 მუხლით დადგენილი გასაჩივრების ერთთვიანი ვადა, ვინაიდან იგი არ არის მოვალე და მისთვის უცნობი იყო მეუღლის მიერ ვალის აღების ფაქტი, მისთვის ამის შესახებ ცნობილი გახდა მაშინ, როდესაც საქმე დამთავრებული იყო და მათ საერთო საკუთრებაში არსებული სახლ-კარი გაიყიდა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1170-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, ერთ-ერთი მეუღლის ვალის დასაფარავად გადახდევინება შეიძლება მოხდეს მისი ქონებიდან ან/და თანასაკუთრებაში მისი წილიდან, რომელსაც მიიღებდა ქონების გაყოფის შემთხვევაში.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 იანვრის განჩინებით ნ. გ.-ს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დავის გადაწყვეტისას არასწორად იქნა გამოყენებული ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-18 მუხლი, ვინაიდან მითითებული მუხლით დადგენილი ვადა ეხება კრედიტორსა და მოვალეს. მოსარჩელე ნ. გ.-ა კი, არც მოვალეა და არც კრედიტორი. მან სარჩელი სასამართლოში შეიტანა როგორც მესამე პირმა, რომლითაც ამტკიცებს, რომ აღსრულების საგანზე გააჩნია საკუთრების უფლება, რა დროსაც ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 32-ე მუხლით სარჩელი განიხილება სასარჩელო წარმოების წესით.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, პირველმა ინსტანციის სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს და დაადგონოს, თუ რამდენად კანონიერად მოხდა მოვალის – გ. დ.-ს ქონების აღწერა და შემდეგ კრედიტორზე გადაცემა. დასადგენია გ. დ.-ს, როგორც მოვალის, უფლება აღსრულების საგანზე, ანუ იყო თუ არა აღნიშნული ქონება გ. დ.-ს საკუთრება, აგრეთვე მოსარჩელე ნ. გ.-სა და ც. დ.-ს (მოვალის დის) უფლებები, როგორც საცხოვრებელი სახლის, ასევე მიწის ნაკვეთთან მიმართებაში, რის შემდეგაც საქმეზე მიღებული უნდა იქნეს კანონიერი გადაწყვეტილება.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს. გ.-მ.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს მიერ 2004 წლის 15 ოქტომბერს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი, რომლის შესაბამისადაც გ. დ.-ს ს. გ.-ს სასარგებლოდ დაეკისრა 1700 აშშ დოლარის ეკვივალენტის გადახდა, ეროვნულ ვალუტაში, მაგრამ რამდენადაც მოვალემ ვერ გადაუხადა შესაბამისი თანხა, ყადაღა დაედო გ. დ.-ს უძრავ კუთვნილ ქონებას, რომელიც, აუდიტორული დასკვნით, შეფასებულია 3600 ლარად. კრედიტორ ს. გ.-ს თხოვნით, ორჯერ იქნა გატანილი ყადაღადადებული ქონება აუქციონზე, თუმცა მისი რეალიზაცია ვერ მოხდა, მყიდველის არარსებობის გამო, რის შემდეგაც, ს. გ.-ს მოთხოვნის შესაბამისად, ყადაღადადებული ქონება გადაეცა მას ნატურით მისაღები თანხის ანგარიშსწორებით. მოსარჩელის მტკიცება, რომ ზემოაღნიშნულის შესახებ მისთვის არ იყო ცნობილი, არ შეესაბამება სიმართლეს, ვინაიდან ჯერ კიდევ 2005 წლის 5 აგვისტოს ზუგდიდის რაიონულმა სასამართლომ გამოიტანა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, რითაც დაკმაყოფილდა მისი სარჩელი ყადაღის დადების შედეგად მისთვის ნატურით გადაცემული ქონების გ. დ.-ს უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით სასამართლოს მიმართა ნ. გ.-მ და მოითხოვა ამ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, იმ მოტივით, რომ სასამართლო განხილვაში არ იყო მიწვეული, როგორც დაინტერესებული მხარე.

ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს მოსაზრება, რომ ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის შესაბამისად, კრედიტორსა და მოვალეს უფლება აქვთ გაასაჩივრონ სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედება სააღსრულებო მოქმედების განხორციელებიდან 1 თვის ვადაში და ამ ვადის ათვლა იწყება იმ მომენტიდან, როცა მხარისათვის ცნობილი გახდა ან უნდა გამხდარიყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ, მართებულია, ვინაიდან, აღმასრულებელის მიერ განხორციელებული მოქმედების თაობაზე ნ. გ.-სათვის ცნობილი იყო 2006 წლის 3 იანვრისათვის. მას სარჩელი სასამართლოში უნდა წარედგინა არა უგვიანეს 2006 წლის 3 თებერვლისა, მან კი სასამართლოში სარჩელი წარადგინა 2006 წლის 10 თებერვალს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ხანდაზმულობის ნაწილში არასწორად გამოიყენა ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონი, უსაფუძვლოა.

კასატორის განმარტებით, ნ. გ.-ა და მისი მეუღლე გ. დ.-ა ერთდროულად არიან მისი მოვალეები და ვალის უკან დაბრუნებაზე ნ. გ.-ც ეკისრება როგორც მორალური, ისე ქონებრივი პასუხისმგებლობა.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაცო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 იანვრის განჩინების ნაწილობრივ გაუქმებასა და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 აპრილის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ს. გ.-ს საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 13 აპრილის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად ს. გ.-ს საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

2007 წლის 3 მაისს ს. გ.-მ მოსაზრება წარმოადგინა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში, რომლითაც მოითხოვა მისი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა.

2007 წლის 7 მაისს ნ. გ.-მ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოადგინა მოსაზრება, რომლითაც მოითხოვა ს. გ.-ს საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა, იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, ს. გ.-ს საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ ს. გ.-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ს. გ.-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. უარი ეთქვას ს. გ.-ს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.