ბს-319-310(2კ-08) 5 ივნისი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 11 ივლისს ი/მ ,,ნ. ჯ.-მ” სასარჩელო განცხადებით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 21 ივნისის ¹240 საგადასახადო მოთხოვნის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და გადახდილი დღგ-ს თანხის _ 43555,20 ლარის ჩათვლა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ რეგისტრირებული იყო ფოთის საგადასახადო ინსპექციაში გადასახადის გადამხდელად, 2002-2003 წლებსა და შემდგომ პერიოდებში ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას _ აჭარის ა/რ ტერიტორიაზე განლაგებული სავაჭრო ობიექტებიდან შეძენილი ჰქონდა სამრეწველო საქონელი, რომლის რეალიზაციას ახდენდა ქ. ფოთში, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ გადასახადებს კი იხდიდა კეთილსინდისიერად. ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ 2006 წლის 21 ივნისის ¹240 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელე დაავალდებულა, უკვე გადახდილი დღგ-ს თანხა ხელმეორედ გადაეხადა უკანონოდ დარიცხულ საურავებთან ერთად. დღგ-ს სადავო თანხა (ძირითადი) შეადგენდა 48586,05 ლარს, ხოლო მასზე დარიცხული საურავი _ 99270,48 ლარს. 2001-2002 წლებში მოსარჩელეს სხვადასხვა მიმწოდებლებისაგან მიღებული და რეალიზებული ჰქონდა მთელი რიგი სამრეწველო საქონელი, რაზეც გამოწერილი იყო შესაბამისი მკაცრი აღრიცხვის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, კერძოდ, სერია აა-70, ¹031769, ¹033050, ¹031812, ¹031524, ¹031924, ¹030534, ¹030605, ¹030691, ¹033181, ¹033291, ¹035410, ¹034194, ¹035454, ¹036002, ¹036016, ¹040525, ¹036072, ¹036165, ¹036125, ¹040602, ¹040702, ¹034440, ¹036192, ¹039280, ¹039234, ¹038329, ¹039254, ¹039413, ¹039309, ¹037089, ¹038460, ¹037131 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და დასახელებული ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად მის მიერ გადახდილ იქნა დღგ-ს თანხა. გადახდილი დღგ-ს თანხის ჩასათვლელად მოსარჩელემ მიმართა შესაბამის საგადასახადო ინსპექციას, მაგრამ მისთვის გაურკვეველი საფუძვლით გაუქმებულ იქნა კუთვნილი თანხის ჩათვლა. საქონლის შეძენისას ყველა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, მიმწოდებელზე გადახდილი იყო დღგ-ს კუთვნილი თანხა, რაც გადახდილი იყო ბიუჯეტში და ჩარიცხული შესაბამის ანგარიშზე, ხოლო ანგარიშ-ფაქტურები _ დაწყვილებული. ამდენად, საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილი, რომლის მიხედვითაც მოხდა ჩასათვლელი თანხის გაუქმება, იყო უკანონო, ვინაიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა იყო გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილი იყო წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად დასაბეგრ ოპერაციებზე, თუ საქონელი, სამუშაო ან მომსახურება გამოიყენებოდა, ან გამოყენებული იქნებოდა გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისათვის იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ისინი არ შეიტანებოდა პროდუქციის თვითღირებულებაში. დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა.

მოსარჩელის მტკიცებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა მის მიერ იყო შესრულებული და ანგარიშსწორება ბიუჯეტთან მოხდენილი სრულად, ხოლო ფოთის საგადასახადო ინსპექციას არ ჰქონდა რაიმე საფუძველი, გაეუქმებინა კუთვნილი დღგ-ს ჩათვლა და დამატებით უკანონოდ დაერიცხა მასზე საურავი. იმავე კოდექსის 29-ე მუხლის 25-ე ნაწილის მიხედვით, დამატებული ღირებულების გადასახადი იყო არაპირდაპირი გადასახადი, რომელიც დგინდებოდა მიწოდებული საქონლის ფასზე დანამატის სახით და რომელსაც იხდიდა მომხმარებელი ამ გადასახადით გაზრდილი ფასით საქონლის შეძენისას. არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში შეტანის ვალდებულება ეკისრებოდა საქონლის მიმწოდებელს, რომელიც ამ კოდექსის მე-3 და მე-4 თავების მიხედვით, იწოდებოდა გადასახადის გადამხდელად. ამდენად, ხსენებული ნორმა დღგ-ს ბიუჯეტში შეტანის ვალდებულებას აკისრებდა საქონლის მიმწოდებელს. საგადასახადო ინსპექციას წარმოდგენილი ჰქონდა შესაბამისი ცნობები, რომლებითაც დასტურდებოდა ბიუჯეტის კუთვნილი თანხების გადახდა, ანუ ხსენებული ვალდებულება შესრულებული იყო და შესაბამისად, ბიუჯეტმა მიიღო ამ ანგარიშ-ფაქტურებით განსაზღვრული თანხები.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 8 აგვისტოს საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ი/მ ,,ნ. ჯ.-ს” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ი/მ ,,ნ. ჯ.-ს” განხორციელებულად ჩაეთვალა გადასახდელი დღგ-ს თანხა 48586,05 ლარის ოდენობით, ასევე გათავისუფლდა აღნიშნულ თანხაზე დარიცხული საურავის _ 99270,48 ლარის გადახდისაგან; აღნიშნულ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 21 ივნისის ¹240 საგადასახადო მოთხოვნა.

საქალაქო სასამართლომ საქმის მასალების მიხედვით, უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი/მ ,,ნ. ჯ.-მ” 2001-2002 წლების რიგ პერიოდებში აჭარის ა/რ საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებული სავაჭრო ორგანიზაციებიდან, კერძოდ, შპს ,,ბ.-დან” და შპს ,,ლ.-გან” ნამდვილად შეიძინა სხვადასხვა დასახელების საქონელი. აჭარის ა/რ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული ცნობებით ასევე დასტურდებოდა, რომ შპს ,,ბ.-ს” და შპს ,,ლ.-ს” სერია აა-70, ¹031769, ¹033050, ¹031812, ¹031524, ¹031924, ¹030534, ¹030605, ¹030691, ¹033181, ¹033291, ¹035410, ¹034194, ¹035454, ¹036002, ¹036016, ¹040525, ¹036072, ¹036165, ¹036125, ¹040602, ¹040702, ¹034440, ¹036192, ¹039280, ¹039234, ¹038329, ¹039254, ¹039413, ¹039309, ¹037089, ¹038460, ¹037131 ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისი თანხა ბიუჯეტში გადახდილი ჰქონდათ.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ იმჟამად მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ი/მ ,,ნ. ჯ.-თვის” მიწოდებულ საქონელზე კი მიმწოდებლებს დღგ გადახდილი ჰქონდათ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულება ბიუჯეტის მიმართ შესრულებული ჰქონდა, ხოლო ის გარემოება, რომ აღნიშნული დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის შესაბამის ანგარიშზე არ იყო მოხვედრილი, არ წარმოადგენდა დღგ-ს ჩათვლაზე უარის თქმის საფუძველს, რადგან ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავდა საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ბიუჯეტებსა და საქართველოს სხვა კატეგორიის ერთეულების ბიუჯეტებს. აქედან გამომდინარე, აჭარის ა/რ ბიუჯეტიდან საქართველოს ბიუჯეტში შესატანი თანხის ჩარიცხვის ვალდებულების შეუსრულებლობა არ უნდა გამხდარიყო მოსარჩელისათვის დღგ-ს ჩათვლის განხორციელებაზე უარის თქმის საფუძველი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს უსაფუძვლოდ დაერიცხა დღგ-ს თანხა და საურავი, ვინაიდან შესაბამისი საგადასახადო ინსპექცია ვალდებული იყო, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის საფუძველზე, განეხორციელებინა დღგ-ს ჩათვლები და არ არსებობდა დღგ-ს ჩათვლების გაუქმების კანონიერი საფუძველი.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 მარტის განჩინებით ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს, სამართლებრივ საფუძვლებს და დადგენილად მიიჩნია, რომ ი/მ ,,ნ. ჯ.-მ” 2001-2002 წლების რიგ პერიოდებში შპს “ბ.-გან” და შპს “ლ.-გან” ნამდვილად შეიძინა სხვადასხვა დასახელების საქონელი, რაზეც გამოიწერა სერია აა-70, ¹031769, ¹033050, ¹031812, ¹031524, ¹031924, ¹030534, ¹030605, ¹030691, ¹033181, ¹033291, ¹035410, ¹034194, ¹035454, ¹036002, ¹036016, ¹040525, ¹036072, ¹036165, ¹036125, ¹040602, ¹040702, ¹034440, ¹036192, ¹039280, ¹039234, ¹038329, ¹039254, ¹039413, ¹039309, ¹037089, ¹038460, ¹037131 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული ცნობების თანახმად, საქონლის გამყიდველებს აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისი თანხა გადახდილი ჰქონდათ.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ი/მ “ნ. ჯ.-თვის” მიწოდებულ საქონელზე მიმწოდებლებს ზემოხსენებული ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად, დღგ-ს თანხა გადახდილი ჰქონდათ ბიუჯეტში და ბიუჯეტის მიმართ ვალდებულება შესრულებული, ხოლო ის გარემოება, რომ აღნიშნული დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის შესაბამის ანგარიშზე არ იყო მოხვედრილი, არ წარმოადგენდა დღგ-ს ჩათვლაზე უარის თქმის საფუძველს, რადგან “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მიხედვით, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავდა საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ ბიუჯეტებსა და საქართველოს სხვა ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტებს. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში კონსოლიდირებული იყო საქართველოს ცენტრალური ბიუჯეტი და სპეციალური სახელმწიფო ფონდები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აჭარის ა/რ ბიუჯეტიდან საქართველოს ბიუჯეტში შესატანი თანხის ჩარიცხვის ვალდებულების შეუსრულებლობა არ უნდა გამხდარიყო მოსარჩელისათვის დღგ-ს ჩათვლის განხორციელებაზე უარის თქმის საფუძველი. ი/მ “ნ. ჯ.-ს” უსაფუძვლოდ დაერიცხა დღგ-ს თანხა და საურავი, ვინაიდან საგადასახადო ინსპექცია, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის საფუძველზე, ვალდებული იყო, განეხორციელებინა დღგ-ს ჩათვლები.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელთაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 მარტის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც ი/მ “ნ. ჯ.-ს” მიმწოდებლებთან _ შპს “ბ.-თან” და შპს “ლ.-თან” დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების განხორციელების დროს გამოწერილი სერია აა-70, ¹031769, ¹031812, ¹036125 და ¹039413 ანგარიშ-ფაქტურებით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხა ჩაეთვალა გადახდილად და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასასამართლოს; ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 მარტის განჩინება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 მარტის განჩინება დასაბუთებული იყო იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა ი/მ “ნ. ჯ.-თვის” სერია აა-70, ¹033050, ¹031524, ¹031924, ¹030534, ¹030605, ¹030691, ¹033181, ¹033291, ¹035410, ¹034194, ¹035454, ¹036002, ¹036016, ¹040525, ¹036072, ¹036165, ¹040602, ¹040702, ¹034440, ¹036192, ¹039280, ¹039234, ¹038329, ¹039254, ¹039309, ¹037089, ¹038460, ¹037131 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად, დღგ-ს თანხის ჩათვლის განხორციელებას.

საკასაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ი/მ “ნ. ჯ.-მ” 2001-2002 წლებში შპს “ბ.-გან” და შპს “ლ.-გან” შეიძინა სხვადასხვა დასახელების საქონელი და აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურების თანახმად, გადაიხადა საქონლის ღირებულება დღგ-ს ჩათვლით, ხოლო მიმწოდებლების მიერ აღნიშნული დღგ-ს თანხა გადახდილ იქნა ბიუჯეტში, რაც დასტურდებოდა საქმეში არსებული მასალებით. ხსენებული ანგარიშ-ფაქტურების გამოწერის დროს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა წარმოადგენდა გადასახადის თანხას, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილი იყო წარმოდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად, ან გადახდილი საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. იმავე ნაწილის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილი ითვალისწინებდა ორ მოთხოვნას _ მყიდველის მიერ დღგ-ს თანხის გადახდას ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად და გამყიდველის მიერ დღგ-ს თანხის საქართველოს ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულებას. ხსენებული კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენდა ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდებოდა დღგ-ს გადახდის ფაქტი, რაც ნიშნავდა იმას, რომ მიმწოდებლის მხრიდან საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა ადასტურებდა მყიდველის მიერ არა გადასახადის გადახდის, არამედ დღგ-ით დატვირთული საფასურის გადახდისა და დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების ფაქტს.

საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ 2005 წლის 10 მარტის ¹2/2/275.296.299 გადაწყვეტილებით განმარტა, რომ, თუ ე.წ. მიმწოდებლის მიერ არ შესრულდებოდა მის მიმართ დადგენილი ვალდებულება და არ განხორციელდებოდა დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში შეტანა, შესაბამისად, ვერ განხორციელდებოდა ე.წ. მიმღების უფლება _ ჩათვლოდა დღგ-ს თანხა გადახდილად.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმის მასალების საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნია ი/მ “ნ. ჯ.-ს” მიმწოდებლების _ შპს “ბ.-ის” და შპს “ლ.-ის” მიერ სერია აა-70, ¹033050, ¹031524, ¹031924, ¹030534, ¹030605, ¹030691, ¹033181, ¹033291, ¹035410, ¹034194, ¹035454, ¹036002, ¹036016, ¹040525, ¹036072, ¹036165, ¹040602, ¹040702, ¹034440, ¹036192, ¹039280, ¹039234, ¹038329, ¹039254, ¹039309, ¹037089, ¹038460, ¹037131 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში შეტანის ფაქტი და კანონიერად მიიჩნია მიმღების _ ი/მ “ნ. ჯ.-ს” მიერ დასახელებული ანგარიშ-ფაქტურებით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხის გადახდილად ჩათვლა.

საკასაციო სასამართლო ასევე დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, მოსარჩელისათვის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით მიღებული დღგ-ს ჩათვლების გაუქმების შედეგად დარიცხული საურავის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ნორმებთან შეუსაბამობის გამო, გაუქმების შესახებ და განმარტა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 90-ე მუხლის თანახმად, დღგ, როგორც არაპირდაპირი გადასახადი, იყო საქართველოს ტერიტორიაზე საქონლის, სამუშაოს, მომსახურების წარმოებისა და მიმოქცევის პროცესში შექმნილი ღირებულების ნაწილის, აგრეთვე, საქართველოს ტერიტორიაზე შეტანილი ყველა დასაბეგრი საქონლის ღირებულების ნაწილის ბიუჯეტში სავალდებულო შენატანი. დღგ ექვემდებარებოდა გადახდას საქონლის მიწოდების, სამუშაოს შესრულებისა და მომსახურების გაწევის ყველა სტადიაზე, ხოლო დღგ-ს საბოლოო გადამხდელი იყო მომხმარებელი.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც განმარტებული იყო, რომ დღგ-ს ჩათვლასთან დაკავშირებული საურავის დარიცხვის სადავოობისას უნდა დადგენილიყო, თუ ვინ წარმოადგენდა დღგ-ს გადამხდელს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 29-ე მუხლის 25-ე ნაწილის შესაბამისად, არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრებოდა საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიმწოდებელს, რომელიც ამ კოდექსის მე-3 და მე-4 კარის მიზნებისათვის იწოდებოდა გადასახადის გადამხდელად. იმავე კოდექსის 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ გადასახადის თანხა არ იყო გადახდილი დადგენილი ვადისათვის, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო, გადაეხადა გადაუხდელი თანხის 0,15% თითოეულ ვადაგადაცილებულ დღეზე, გადახდის ვადის დადგენილი თარიღიდან გადასახადის გადახდის თარიღამდე, გარდა ამ კოდექსის 252¹-ე მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საურავი წარმოადგენდა გადასახადის გადამხდელისათვის დადგენილი პასუხისმგებლობის სახეს, რომელიც გამოყენებული უნდა ყოფილიყო იმ პირის მიმართ, რომელიც ითვლებოდა გადასახადის გადამხდელად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლომ დასაბუთებულად მიიჩნია კასატორების მოთხოვნა იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა ი/მ “ნ. ჯ.-ს” მიერ მიმწოდებლებთან _ შპს “ბ.-თან” და შპს “ლ.-თან” დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების განხორციელების დროს გამოწერილი სერია აა-70, ¹031769, ¹031812, ¹036125 და ¹039413 ანგარიშ-ფაქტურების გამოწერის, წარდგენისა და დეკლარირების კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების კანონიერების შემოწმებას. საკასაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია საქმის მასალებს, რომელთა საფუძველზეც იკვეთებოდა აშკარა შეუსაბამობა ჩასათვლელ დღგ-ს თანხასა და გამყიდველების მხრიდან დეკლარირებულ და ბიუჯეტში შეტანილ თანხას შორის, რაც, თავის მხრივ, ეჭვქვეშ აყენებდა ჩათვლილი თანხის ოდენობის კანონიერებას. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულო იყო საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ იყო დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კასატორების მოთხოვნა ამ ნაწილში დასაბუთებული იყო და ზემოაღნიშნულის საფუძველზე ჩასათვლელი თანხის ოდენობა სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან საჭიროებდა დამატებით გამოკვლევას, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის შესაბამისი სტრუქტურული ქვედანაყოფების და ტერიტორიული ორგანოების მეშვეობით, სადავო ანგარიშ-ფაქტურების საგადასახადო კანონმდებლობასთან შესაბამისობის საკითხის დადგენას, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 115-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრირებული პირი, რომელიც აწარმოებდა დასაბეგრ ოპერაციას, ვალდებული იყო, გამოეწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარედგინა იგი გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული პირისათვის _ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიმღებისათვის, ამ მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნების გათვალისწინებით. ანგარიშ-ფაქტურა გამოიწერებოდა ოთხ ეგზემპლარად, რომლის პირველი და მესამე პირები წარედგინებოდა მყიდველს, ხოლო მეორე და მეოთხე პირები რჩებოდა გამყიდველს. ამასთან, ანგარიშ-ფაქტურის მეოთხე პირს გამყიდველი წარუდგენდა საგადასახადო ორგანოებს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად, ხოლო მესამე პირს მყიდველი წარუდგენდა საგადასახადო ორგანოებს თავისი ადგილმდებარეობის მიხედვით საგადასახადო ჩათვლის მისაღებად. იმავე კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენდა ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდებოდა დღგ-ს გადახდის ფაქტი. აღნიშნულ ნაწილში ასევე მითითებული იყო ანგარიშ-ფაქტურის მონაცემებზე. იმავე კოდექსის თანახმად, პირს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოუწერლობისათვის ან არასწორად გამოწერისათვის ეკისრებოდა ფინანსური სანქციები ამ კოდექსის 121-ე მუხლის შესაბამისად, ხოლო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაყალბებისათვის _ სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისად. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაყალბებად ჩაითვლებოდა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის უკანონოდ დამზადება, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის სხვადასხვა ეგზემპლარში განსხვავებული რეკვიზიტების შეტანა, პირის მიერ იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა და მყიდველისათვის წარდგენა, რომელიც საგადასახადო ორგანოების მიერ არ იყო ამ პირზე გაცემული, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში გამყიდველის შესახებ რეკვიზიტების არასწორად შეტანა და უსაქონლო და ფიქტიურ ოპერაციებზე საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების გამოწერა.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნულ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ იყო სრულყოფილად გამოკვლეული. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მოკლებული იყო პროცესუალურ შესაძლებლობას, თვითონ დაედგინა და გამოეკვლია ფაქტობრივი გარემოებები, რის გამოც საქმე ამ ნაწილში განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა იმავე სასამართლოს. შესაბამისად, უნდა გაუქმებულიყო ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 მარტის განჩინება იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა ი/მ “ნ. ჯ.-ს” მიერ მიმწოდებლებთან _ შპს “ბ.-თან” და შპს “ლ.თან” დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების განხორციელების დროს გამოწერილი სერია აა-70, ¹031769, ¹031812, ¹036125 და ¹039413 ანგარიშ-ფაქტურებით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხის გადახდილად ჩათვლას და ამ ნაწილში საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნებოდა სააპელაციო სასამართლოს. იქვე ყურადღება უნდა მიქცეოდა ¹039413 ანგარიშ-ფაქტურის კუთვნილების საკითხს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 თებერვლის განჩინებით ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 15 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი საფუძვლები და დადგენილად მიიჩნია, რომ ი/მ ,,ნ. ჯ.-მ” 2001-2002 წლების რიგ პერიოდებში აჭარის ა/რ საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებული სავაჭრო ორგანიზაციებიდან, კერძოდ, შპს ,,ბ.-დან” და შპს ,,ლ.-გან” ნამდვილად შეიძინა სხვადასხვა დასახელების საქონელი. აჭარის ა/რ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული ცნობებით დადასტურებული იყო, რომ შპს ,,ბ.-ს” და შპს ,,ლ.-ს” სერია აა-70, ¹031769, ¹033050, ¹031812, ¹031524, ¹031924, ¹030534, ¹030605, ¹030691, ¹033181, ¹033291, ¹035410, ¹034194, ¹035454, ¹036002, ¹036016, ¹040525, ¹036072, ¹036165, ¹036125, ¹040602, ¹040702, ¹034440, ¹036192, ¹039280, ¹039234, ¹038329, ¹039254, ¹039413, ¹039309, ¹037089, ¹038460, ¹037131 ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისი თანხა გადახდილი ჰქონდათ. სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე მხარეთა მიერ წარმოდგენილ იქნა ამ ანგარიშ-ფაქტურების ასლები.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა განმარტებით სადავო არ იყო, რომ სერია აა-70, ¹038413 ანგარიშ-ფაქტურის ნომრის ციფრებში დაშვებული იყო შეცდომა (,,8-ის” ნაცვლად, უნდა ყოფილიყო ,,9”). მოცემულ შემთხვევაში მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ, რომ აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, ი/მ ,,ნ. ჯ.-თვის” მიწოდებულ საქონელზე მიმწოდებელს შესაბამისი დღგ-ს თანხა გადახდილი ჰქონდა. სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე დადგინდა, რომ სერია აა-70, ¹031769, ¹031812, ¹036125 ანგარიშ-ფაქტურები მიმწოდებელსა და შემძენს შორის იდენტური იყო. შესაბამისად, დგინდებოდა, რომ ი/მ ,,ნ. ჯ.-თვის” მიწოდებულ საქონელზე მიმწოდებელს ამ ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებული დღგ-ს თანხა გადახდილი ჰქონდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის (იმჟამინდელი რედაქცია) თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. იმავე კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის (იმჟამინდელი რედაქცია) მიხედვით, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდებოდა დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი, რაც ნიშნავდა დასაბეგრ ოპერაციაზე გამყიდველის მიერ დღგ-ს თანხის გადახდევინებას და არა სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახადის შეტანას.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებას და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის საფუძველზე განმარტა, რომ ი/მ ,,ნ. ჯ.-თვის” მიწოდებულ საქონელზე მიმწოდებლებს დღგ-ს თანხა გადახდილი ჰქონდათ. ამდენად, შესაბამისი ვალდებულება სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ შესრულებული იყო, ხოლო ის გარემოება, რომ აღნიშნული დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის შესაბამის ანგარიშზე არ იყო მოხვედრილი, არ წარმოადგენდა დღგ-ს ჩათვლაზე უარის თქმის საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, განმარტა, რომ საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავდა საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ ბიუჯეტებსა და საქართველოს სხვა ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტებს. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში კონსოლიდირებული იყო საქართველოს ცენტრალური ბიუჯეტი და სპეციალური სახელმწიფო ფონდები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აჭარის ა/რ ბიუჯეტიდან საქართველოს ბიუჯეტში შესატანი თანხის ჩარიცხვის ვალდებულების შეუსრულებლობა არ უნდა გამხდარიყო მოსარჩელისათვის დღგ-ს ჩათვლის განხორციელებაზე უარის თქმის საფუძველი. ი/მ ,,ნ. ჯ.-ს” უსაფუძვლოდ დაერიცხა დღგ-ს თანხა და საურავი, ვინაიდან შესაბამისი საგადასახადო ინსპექცია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის საფუძველზე, ვალდებული იყო, განეხორციელებინა დღგ-ს ჩათვლები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი იყო დაუსაბუთებელი, აპელანტი ვერ მიუთითებდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ კანონის ისეთ დარღვევებზე, რაც საქმეზე სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღებას განაპირობებდა და შესაბამისად, არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლები.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 27 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინება უკანონოა, დაუსაბუთებელი და უნდა გაუქმდეს. ი/მ ,,ნ. ჯ.-მ” საქონელი შეიძინა შემდეგი გადამხდელებისგან _ შპს ,,ლ.-გან” და შპს ,,ბ.-დან”. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, გადასახადებით დაბეგვრისათვის გამოიყენებოდა საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის ოფიციალურად გამოქვეყნებული და ძალაში შესული ის ნორმატიული აქტები, რომლებიც მოქმედებდა საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დღისათვის. შესაბამისი პერიოდისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, ზემოთ მითითებულმა პირებმა ი/მ ,,ნ. ჯ.-თან” მიმართებაში განახორციელეს დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრი ოპერაციები. გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისთვის მეწარმე სუბიექტებმა იმავე კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, კერძოდ, ერთი მხრივ, საქონლის მიმწოდებლებმა წარადგინეს ანგარიშ-ფაქტურების მე-4 პირები კონტროლის განხორციელების მიზნით შესაბამის საგადასახადო ინსპექციაში, ხოლო მეორე მხრივ, საქონლის მყიდველმა ი/მ ,,ნ. ჯ.-მ” ანგარიშ-ფაქტურების მე-3 პირები წარუდგინა მომსახურე საგადასახადო ინსპექციას ჩათვლის მისაღებად, რაც არ იქნა განხორციელებული საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილის საფუძველზე. საგადასახადო დეპარტამენტის მხრიდან აღნიშნული წერილის (ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტის) გამოცემის სამართლებრივ საფუძველს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, წარმოადგენდა შესაბამისი პერიოდისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-2, მე-6, 114-ე, 115-ე და 118-ე მუხლები, კერძოდ, ხსენებული კოდექსის მე-2 მუხლის მიხედვით, საგადასახადო სისტემა მოიცავდა საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული გადასახადების (დაწესების, შეცვლისა და გაუქმების) გადახდევინების პრინციპებს, ფორმებსა და მეთოდებს, საგადასახადო ორგანოებისა და საგადასახადო კონტროლის, აგრეთვე, საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობის სახეების ერთობლიობას. იმავე კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, საქართველოში მოქმედებდა საერთო-სახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი გადასახადები. დამატებული ღირებულების გადასახადი წარმოადგენდა საერთო-სახელმწიფოებრივ გადასახადს და იგი გადახდილად ჩაითვლებოდა, როდესაც დღგ-ს თანხა დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილი იყო სახელმწიფო ბიუჯეტში. ამ ნორმას ითვალისწინებდა შესაბამისი პერიოდისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო აბზაცი, კერძოდ, დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარებოდა სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ნაწარმოები ოპერაციის (საქონლის მიწოდების) დროს, როდესაც მოხდა დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრი ოპერაციის წარმოება, გადასახადის თანხის გადახდა განისაზღვრებოდა ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონით (2004 წლის 1 იანვრიდან ძალაშია ,,საბიუჯეტო სისტემის შესახებ” საქართველოს კანონი) და “სახელმწიფო გადასახადებიდან აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ და საქართველოს სხვა ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტებში ანარიცხების გრძელვადიანი ეკონომიკური ნორმატივების შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 13 დეკემბრის კანონის მიხედვით. მხოლოდ ამ მოთხოვნათა დაცვის შემდეგ ჩაითვლება დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად. ,,საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-9 მუხლი განსაზღვრავდა, რომ საბიუჯეტო სისტემის ყველა რგოლის შემოსავალი ფორმირდებოდა საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობითა და ამ კანონით განსაზღვრული წესით. ბიუჯეტის ყველა შემოსავალი უნდა აისახოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. დაუშვებელია ბიუჯეტების შემოსავლებში თანხების აღრიცხვა, როგორც ხაზინის, ასევე გადამხდელების მომსახურე კომერციულ ბანკებში შესაბამის ანგარიშებზე მათი სრულფასოვანი ასახვის გარეშე.

კასატორის მტკიცებით, ზემოღნიშნული ნორმები სასამართლოს მხრიდან გამოყენებული არ იქნა, რის გამოც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად უნდა იქნეს მიჩნეული, ვინაიდან ზემოხსენებული დარღვევები საკასაციო საჩივრის საფუძვლებია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ბიუჯეტში თანხა გადახდილად ითვლება, თუ იგი ასახვას ჰპოვებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული დღგ-ს ჩათვლების განხორციელება, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის მიხედვით, დაუშვებელია.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ აქცენტი გააკეთა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემულ, საქმეში არსებულ ცნობებზე მიმწოდებლის მიერ დღგ-ს თანხების გადახდის თაობაზე, რაც არასაკმარისი საფუძველია, ვინაიდან აღნიშნული ცნობებით არ დასტურდება (არ არის დართული გადასახადის გადახდის ან/და სხვა საანგარიშსწორებო დოკუმენტები) დღგ-ს თანხის საქართველოს ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის სახაზინო ანგარიშზე ასახვა და იგი ვერ ჩაითვლება გადამხდელისთვის კანონიერი ნდობის საფუძვლად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მტკიცებით, ნათელია, რომ მოცემული საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელთაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 27 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორმა _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) მიუთითა იმავე გარემოებებსა და საფუძვლებზე, რაზეც მითითებული აქვს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თავის საკასაციო საჩივარში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 7 აპრილისა და 2 მაისის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 7 აპრილისა და 2 მაისის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 5 ივნისამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 თებერვლის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.