¹ბს-321-303(კ-07) 29 მაისი, 2007წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ შემადგენლობით:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა ვ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 თებერვლის განჩინებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 21 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა ვ. კ-ემ მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2005 წლის 22 ივნისის ¹...... და ¹...... სამხედრო ნაწილის მეთაურის 2005 წლის 24 ივნისის ¹82 ბრძანებების მის ნაწილში გაუქმება და თანამდებობაზე აღდგენა შემდეგი საფუძვლებით:

საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მე-3 ქვეითი ბრიგადის მეთაურის 2005 წლის 24 ივნისის ¹799 და მისი პატაკის საფუძველზე გაცემული საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2005 წლის 22 ივნისის ¹1627 ბრძანების შესაბამისად ¹.... სამხედრო ნაწილის მეთაურის 2005 წლის 24 ივნისის ¹82 ბრძანებით დათხოვნილ იქნა რეზერვში საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მე-3 ქვეითი ბრიგადის 31-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის მე-3 მსუბუქი ქვეითი ასეულის მეთაურის თანამდებობიდან და მოხსნილ იქნა ყველა სახის კმაყოფიდან.

აღნიშნული ბრძანებები ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი, რადგან საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მე-3 ქვეითი ბრიგადის 31-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის მეთაურის ზეწოლით ბატალიონის ყველა ოფიცერს იძულებით დააწერინეს პატაკები, ამასთან, მან პატაკი დაწერა თანამდებობიდან განთავისუფლების და არა დათხოვნის შესახებ. ამასთან, დარღვეულია თვით დოკუმენტის მსვლელობის წესი, ანუ პატაკი, რომელიც ბატალიონის მეთაურის სახელზე დაიწერა, ბატალიონში დარეგისტრირებული არ ყოფილა.

მოსარჩელის აზრით, მას თანამდებობაზე დარჩენის უპირატესი უფლება აქვს, რადგან უმაღლესი სამხედრო განათლების მქონეა, გავლილი აქვს საქართველოსა და თურქეთის მიერ განხორციელებული საერთო-საჯარისო ოფიცრების მომზადების კურსები, მონაწილეობდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლაში, მივლინებული იყო კოდორის ხეობის დასაცავად და აქვს საბრძოლო გამოცდილება. სამხედრო სამსახურის წესები არასოდეს დაურღვევია, ატესტირებისას იღებდა დადებით შეფასებებს და სამსახურის პერიოდში ცდილობდა პირადი შემადგენლობისათვის გადაეცა როგორც სამხედრო სამსახურის, ასევე საბრძოლო გამოცდილება. (ს.ფ. 1)

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელესთან მიმართებაში საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 2005 წლის 22 ივნისის ¹1627 ბრძანების გამოტანის საფუძველი გახდა ვ. კ-ის პირადი განცხადება, რომელიც თავად დაწერა, რაც “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის” შესახებ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის შესაბამისად სამხედრო მოსამსახურის სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის საფუძველია და რადგან საქართველოს თავდაცვის მინისტრის გასაჩივრებული ბრძანებით, ფაქტობრივად, მოსარჩელის განცხადება დაკმაყოფილდა, აღნიშნული აქტი უკანონოდ ვერ ჩაითვლება.

მოსარჩელის მტკიცება, რომ განცხადება სამსახურიდან განთავისუფლების შესახებ მან ბატალიონის მეთაურის მხრიდან იძულების შედეგად დაწერა, სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია იმ მოტივით, რომ განცხადების დაწერის შეთავაზება ან მოთხოვნა არ შეიძლება ჩაითვალოს თავისუფალი ნების გამოვლენის გამომრიცხავ იძულებად, “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის “ი” პუნქტის თანახმად კი პირადი განცხადება მოსამსახურის სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ საკუთარი ინიციატივით სამსახურიდან დათხოვნის საფუძველია.

მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტება, რომ მოცემულ შემთხვევაში “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის” შესახებ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის “ი” პუნქტით გათვალისწინებულ პირობებს ვ. კ-თან მიმართებაში ადგილი არ ჰქონია, სასამართლომ გასაჩივრებული აქტის ბათილობის საფუძვლად არ მიიჩნია, ვინაიდან მითითებული კანონის “ზ” ქვეპუნქტი, სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელის სამსახურიდან განთავისუფლების უპირობო საფუძველს იძლევა, თანაც, ვ. კ-ეს განცხადება საკუთარი სურვილით სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ სადავო ბრძანების გამოცემამდე არ გამოუთხოვია (ს.ფ. 37-39).

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ვ. კ-ემ და მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

აპელანტმა აღნიშნა, რომ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2005 წლის 22 ივნისის ¹1627 ბრძანებით იგი საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მე-3 ქვეითი ბრიგადის 31-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის მე-3 მსუბუქი ქვეითი ასეულის მეთაურის თანამდებობიდან დათხოვნილ იქნა “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21.2“ი” მუხლის (პირადი განცხადების) საფუძველზე თავდაცვის სამინისტროს პირადი შემადგენლობის სიებიდან ამორიცხვით და ყველა სახის კმაყოფიდან მოხსნით. პატაკი მან მართლაც დაწერა, მაგრამ არა შეიარაღებული ძალების რიგებიდან დათხოვნის და პირადი შემადგენლობის სიებიდან ამორიცხვის, არამედ თანამდებობიდან განთავისუფლების მოთხოვნით.

აპელანტის მითითებით, “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” კანონის 21.2“ი” მუხლი ითვალისწინებს სამხედრო მოსამსახურის დათხოვნას პირადი განცხადებით მხოლოდ გამონაკლისი შემთხვევების სახით, რომელთა არსებობა დადასტურებული უნდა იქნეს შესაბამისი მტკიცებულებებით. კონკრეტულ შემთხვევაში კი კანონში მითითებულ არც ერთ საგამონაკლისო შემთხვევას ადგილი არ ჰქონია და, შესაბამისად, არც აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება არსებობს.

გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში 21.2 მუხლის “ზ” ქვეპუნქტის მითითება აპელანტმა ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რადგან აღნიშნული ქვეპუნქტი ითვალისწინებს სამხედრო მოსამსახურის დათხოვნას პირადი განცხადების საფუძველზე, თუ მას გააჩნია სამხედრო სამსახურის 10 და მეტი წლის სტაჟი, რაც ასევე უნდა დადასტურდეს შესაბამისი მტკიცებულებით. პატაკით იგი ითხოვდა თანამდებობიდან განთავისუფლებას და არა სისტემიდან დათხოვნას. მინისტრის ბრძანებით კი დაითხოვეს ზემოხსენებული კანონის “ი” ქვეპუნქტით. აპელანტის აზრით, სასამართლოს უნდა ემსჯელა მხოლოდ აღნიშნული ნორმის ირგვლივ და არ ჰქონდა უფლება ემსჯელა ნორმაზე, რასაც მოპასუხე არ დაყრდნობია (ს.ფ. 41-42).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 31 იანვრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა და სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2005 წლის 22 ივნისის ¹1627 ბრძანება და თავდაცვის სამინისტროს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შეფასებისა და გამოკვლევის შემდეგ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღება ს.ფ. (60-63).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. კ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით თანამდებობაზე აღდგენა მოითხოვა. გადაწყვეტილება ასევე გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ს.ფ. 68; 79-81).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 3006 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (ს.ფ. 126-137).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 5 თებერვლის განჩინებით ვ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ მთლიანად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მოყვანილი დასკვნები და მიიჩნია, რომ მათი გამაბათილებელი არგუმენტები აპელანტს არ წარმოუდგენია, რის გამოც არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლები (ს.ფ. 151-152).

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. კ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით , საქმეზე დართული პატაკით დასტურდება, რომ ის ითხოვდა არა სამსახურიდან განთავისუფლებას, არამედ მხოლოდ დაკავებული თანამდებობიდან განთავისუფლებას, რაც არსებითად სულ სხვა მოთხოვნას წამოადგენდა და ადმინისტრაცია გასცდა მის მოთხოვნებს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მან ვერ დაადასტურა პატაკის იძულებით დაწერა, მაშინ როდესაც მას პატაკი დააწერინეს იძულებით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის თანახმად, მტკიცებას არ საჭიროებს ისეთი ფაქტები, რაც საყოველთაოდ არის ცნობილი, კერძოდ: მიმდინარე რეფორმების შედეგად დამკვიდრებული პრაქტიკის საფუძველზე ყველა თანამშრომელსს აწერინებდნენ პატაკებს, განცხადებებს თანამდებობიდან განთავისუფლების შესახებ და შემდეგ ხდებოდა თანამდებობაზე მათი ხელახალი დანიშვნა. სწორედ ასეთ ფაქტს ჰქონდა ადგილი მასთან მიმართებაშიც, კერძოდ, არა მხოლოდ მას, არამედ ყველა თანამშრომელს დააწერინეს პატაკები, ზოგი ხელახლა დაინიშნა თანამდებობაზე, ხოლო ზოგი სამსახურიდან იქნა დათხოვნილი, მათ ადგილებზე კი სხვა დაინიშნა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ აპელანტმა ვერ გააბათილა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოტივები, ვ. კ-ე არ დაეთანხმა, ვინაიდან სააპელაციო საჩივარში მას აღნიშნული ჰქონდა, რომ საქალაქო სასამართლო გასცდა ადმინისტრაციის მიერ ბრძანების გამოცემისათვის მითითებულ საფუძველს, კერძოდ, ადმინისტრაციამ მიუთითა კანონის “ი” ქვეპუნქტზე, ხოლო სასამართლომ _ “ზ” ქვეპუნქტზე, რაც სულ სხვა გარემოებებს აწესებდა (ს.ფ. 154-165).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა. კასატორი ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, ამ თვალსაზრისით არა აქვს წარმოდგენილი დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ვ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. კ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 თებერვლის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.