ბს-395-374(კ-07) 18 ოქტომბერი, 2007წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

კასატორი _ თ. ა-ა, წარმომადგენელი ა. პ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ თბილისის სააღსრულებო ბიურო, წარმომადგენელი ე. ა-ი (მოპასუხე)

მესამე პირი _ ლ. დ-ი, წარმომადგენლები: მ. თ-ა, ა. კ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ იძულებითი აუქციონისა და სააღსრულებო განკარგულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 13 ივნისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა თ. ა-ამ მოპასუხეების _ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და ლ. დ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ბ. ბ-ის მიერ 2005 წლის 17 მაისს თ. ა-ას კუთვნილ ქონებაზე _ ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25, მე-6 კორპუსში მდებარე მანსარდზე ჩატარებული იძულებითი აუქციონის საფუძველზე გაცემული განკარგულების ბათილად ცნობა (ს.ფ. 1).

2006 წლის 26 აპრილს თ. ა-ამ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში წარადგინა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადება, რომლითაც მოითხოვა ზემოაღნიშნული აუქციონისა და მისი შედეგების, კერძოდ, იძულებითი აუქციონის ჩატარების ოქმისა და განკარგულების ბათილად ცნობა.

სარჩელის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2004 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით თ. ა-ას ლ. დ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 26 988 აშშ დოლარისა და 1681 ლარის გადახდა. დავალიანების დაფარვა უნდა მომხდარიყო იპოთეკით დატვირთული, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე 130კვ.მ მოსარჩელის კუთვნილი მანსარდის იძულებითი რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხით. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე გამოიწერა სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც 2005 წლის 18 იანვარს ლ. დ-ის მიერ წარდგენილ იქნა თბილისის სააღსრულებო ბიუროში იძულებითი აღსრულების მიზნით.

სასამართლო აღმასრულებლის მიერ 2005 წლის 17 მაისს ჩატარდა იძულებითი აუქციონი და მოსარჩელის კუთვნილი ქონება გასხვისებული იქნა კრედიტორ ლ. დ-ე 54699.50 ლარად.

მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ აუქციონი ჩატარდა მთელი რიგი კანონდარღვევებით.

თბილისის სააღსრულებო ბიუროში ლ. დ-ის მიერ წარდგენილ საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის მიერ 2004 წლის 30 დეკემბერს გაცემულ სააღსრულებო ფურცელზე არ იყო «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული წარწერა. აღნიშნული ნორმის მიხედვით, ასეთი წარწერის არსებობა წარმოადგენდა გადაწყვეტილების აღსრულების წინაპირობას, რის გამოც 2004 წლის 30 დეკემბრის სააღსრულებო ფურცელი უნდა მიჩნეულიყო ხარვეზიანად და შესაბამისად, აღმასრულებელს არ უნდა მიეღო წარმოებაში.

სააღსრულებო წარმოების მასალებიდან დგინდება, რომ სასამართლო აღმასრულებლისათვის ბუნდოვანი იყო აღსასრულებელი გადაწყვეტილების შინაარსი, კერძოდ, იპოთეკით დატვირთული ფართის იდენტიფიკაციის ნაწილში. «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის თანახმად დადგენილია, რომ აღსასრულებელი გადაწყვეტილების განმარტება ხდება მხარეთა განცხადების ან სასამართლო აღმასრულებლის შუამდგომლობის საფუძველზე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით, ხოლო აღნიშნული კოდექსის 262-ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების განმარტების უფლებამოსილება მინიჭებული აქვს მხოლოდ გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს. მიუხედავად ამისა, აღმასრულებელმა ასეთი გადაწყვეტილების განმარტების მოთხოვნით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს. ხსენებული სამსახურიდან მიღებული დამატებითი დოკუმენტაციით აღმასრულებლის კითხვა დარჩა პასუხგაუცემელი, თუმცა ამ უკანასკნელმა გააგრძელა აღსრულება, რის შედეგადაც გაასხვისა მისთვის და მყიდველისათვის გაურკვეველი ქონება.

«სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 63-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადება ხდება მოძრავ ქონებაზე ყადაღის დადებისათვის დადგენილი წესით. ამავე კანონის 47-ე მუხლით და 48-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულია შესაბამისი ქონების აღწერის აქტი, ამასთან, განსაზღვრულია მისი რეკვიზიტები. სააღსრულებო წარმოების მასალებში ასეთი აქტი არ არსებობს, რითაც დარღვეულია ხსენებული ნორმების მოთხოვნები.

«სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 47-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასამართლო აღმასრულებელი უფლებამოსილია ყადაღადადებული ნივთების შეფასება დაავალოს აუდიტს. სააღსრულებო წარმოების მასალებში არსებული 2005 წლის 17 თებერვლის ¹5/02-17/03 «მანსარდის აუდიტორული შეფასებით» დგინდება, რომ შპს «ინფოაუდიტის» დირექტორმა მ. მ-ემ იხელმძღვანელა რა საქართველოს კანონით «აუდიტორული საქმიანობის შესახებ», შეაფასა თ. ა-ას კუთვნილი მანსარდი, რომლის ღირებულება განისაზღვრა 35 000 აშშ დოლარად.

«აუდიტორული საქმიანობის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, აუდიტორი არის ფიზიკური პირი, რომელსაც აქვს საქართველოს პარლამენტთან არსებული აუდიტორული საქმიანობის საბჭოს მიერ გაცემული აუდიტორის საკვალიფიკაციო სერთიფიკატი. იგი აუდიტორულ საქმიანობას ეწევა ინდივიდუალურად, ლიცენზიის საფუძველზე და ან აუდიტორული ფირმის მეშვეობით. 2005 წლის 17 თებერვლისათვის მ. მ-ეს სერთიფიკატი არ ჰქონია, ხოლო ფართის დათვალიერების გარეშე სხვა აუდიტის მიერ შეფასება დაუშვებელია, რის გამოც ხსენებული მანსარდის შეფასება უკანონოა და შესაბამისად, მის საფუძველზე აუქციონზე ფართის გასხვისებაც დაუშვებელი იყო. აღსანიშნავია, რომ სერთიფიცირებული აუდიტისა და ლიცენზირებული აუდიტორული ფირმის შპს «კ-ის» მიერ გაცემული 2005 წლის 20 ოქტომბრის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, თბილისში, .... ქ. ¹25, მე-6 კორპუსის მე-10 სართულზე მდებარე 130კვ.მ მანსარდის ღირებულება შეადგენს 45 550 აშშ დოლარს, ამავე დასკვნის თანახმად, ხსენებულ მისამართზე არსებული მე-6 კორპუსის მე-9 სართულზე მდებარე ფართი არის 170კვ.მ და მისი ღირებულება შეადგენს 76 500 აშშ დოლარს.

«სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 71-ე მუხლის მოთხოვნათა უგულებელყოფით სასამართლო აღმასრულებლის 2005 წლის 3 მაისის ¹01/10 აუქციონის გამოცხადების შესახებ განცხადებაში არ არის მითითებული აუქციონის ჩატარების ადგილი. აღნიშნულ განცხადებაზე ასახული სასამართლოს ბეჭდით დგინდება, რომ განცხადება ჩაჰბარდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს 2005 წლის 4 მაისს. 2005 წლის 12 აპრილის საქართველოს პრეზიდენტის ¹213 ბრძანებულებით, რომელიც გამოქვეყნდა იმავე წლის 18 აპრილს, 2005 წლის 5 მაისიდან სხვა რაიონულ სასამართლოებთან ერთად ლიკვიდირებულ იქნა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლო და აღნიშნული სასამართლოს შენობაში 2005 წლის 5 მაისიდან 17 მაისამდე სასამართლო დაფაზე განცხადების გამოკვრა შეუძლებელი იყო. აღნიშნულით დაირღვა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 71-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული საჯაროობის პრინციპი.

გარდა ამისა, სადავო აუქციონის ჩატარებისას დაირღვა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნა, ვინაიდან მოსარჩელე არ იყო გაფრთხილებული როგორც აუქციონის, ისე სასამართლო აღმასრულებლის მიერ ჩატარებული აღსრულებასთან დაკავშირებული ღონისძიებების შესახებ. სასამართლო აღმასრულებელი, კანონის თანახმად, უწყებას აბარებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით. აღნიშნული კოდექსის 78-ე მუხლის შესაბამისად, უწყება შეიძლება ჩაჰბარდეს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოპასუხის ფაქტობრივი ადგილსამყოფელი უცნობია, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია (ს.ფ. 160-166).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით თ. ა-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2005 წლის 17 მაისის აუქციონი მისგან გამომდინარე სამართლებრივი შედეგებით, კერძოდ, 2005 წლის 17 მაისს აუქციონის ჩატარების ოქმი და განკარგულება.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს «ი-ის» მიერ აუდიტორული შეფასება განხორციელებული იყო სადავო ქონების შემოწმების გარეშე და ამდენად, სააღსრულებო წარმოებას არ ერთვოდა აუდიტის დასკვნა, რომელიც გახდებოდა იძულებითი აუქციონის ჩატარების საფუძველი. «აუდიტორული საქმიანობის შესახებ» კანონის თანახმად, აუდიტორი არის ფიზიკური პირი, რომელსაც გააჩნია საკვალიფიკაციო სერთიფიკატი. აუდიტად შეიძლება მუშაობდეს მხოლოდ ის პირი, რომელსაც გააჩნია სპეციალური ცოდნა, გამოცდილება და კვალიფიკაცია, რომელსაც უნარი შესწევს, შეამოწმოს და შეაფასოს ობიექტი. ამდენად, აუდიტის ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს შესაფასებელი ობიექტის შემოწმება და შეფასება. მოცემულ შემთხვევაში ობიექტი შეფასებული იყო აუდიტორული ფირმის დირექტორის მიერ. «მეწარმეთა შესახებ» კანონის თანახმად, მართალია, ფირმის დირექტორს უფლება აქვს განახორციელოს წესდებითა და კანონით გათვალისწინებული საქმიანობა, გააფორმოს ხელშეკრულებები, გამოვიდეს ფირმის სახელით სასამართლოში და მესამე პირებთან ურთიერთობაში, მაგრამ «აუდიტორული საქმიანობის შესახებ» კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, აუდიტორული დასკვნა არის აუდიტორის მიერ სათანადო წესით შედგენილი, ხელმოწერილი და ბეჭდით დამოწმებული ოფიციალური საბუთი. კანონის აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, ობიექტის შემოწმების უფლებამოსილება გააჩნია მხოლოდ სერთიფიცირებულ აუდიტს, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

საქმის მასალების თანახმად, საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2004 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე თ. ა-ას ლ. დ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 26 988 აშშ დოლარისა და 1681 ლარის გადახდა. დავალიანების დაფარვა უნდა მომხდარიყო იპოთეკით დატვირთული, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე მოსარჩელის კუთვნილი 130კვ.მ ფართის მანსარდის იძულებითი რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხით. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე გამოიწერა სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც 2005 წლის 18 იანვარს ლ. დ-ის მიერ წარდგენილ იქნა თბილისის სააღსრულებო ბიუროში იძულებითი აღსრულების მიზნით. სააღსრულებო წარმოების მასალებიდან დგინდებოდა, რომ სასამართლო აღმასრულებლისათვის ბუნდოვანი იყო აღსასრულებელი გადაწყვეტილების შინაარსი, კერძოდ, იპოთეკით დატვირთული ფართის იდენტიფიკაციის ნაწილში, მაგრამ აღმასრულებელმა გადაწყვეტილების განმარტების მოთხოვნით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს და არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილება. ამდენად, გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის საფუძველზე გაცემული სააღსრულებო ფურცელი განიმარტა არაუფლებამოსილი პირის _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ, რომლის უფლებამოსილებას შეადგენს მხოლოდ საჯარო რეესტრში უძრავი ქონების უფლებათა რეგისტრაცია.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, სააღსრულებო ფურცელზე წარწერის არქონა და სასამართლო უწყების საკრებულოს ნაცვლად გამგეობისათვის ჩაბარება არ წარმოადგენდა არსებით დარღვევას, რომელიც საფუძვლად დაედებოდა აუქციონის და მისგან გამომდინარე სამართლებრივი შედეგების ბათილად ცნობას. მიუხედავად ამისა, სასამართლოს მითითებით, იძულებითი აუქციონის ჩატარების დროს «აუდიტორული საქმიანობის შესახებ», აგრეთვე «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონებით გათვალისწინებული სხვა მოთხოვნების დარღვევა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენდა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად (ს.ფ. 328-332).

საქალაქო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააღსრულებო ბიურომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

აპელანტის განმარტებით, სასამართლო აღმასრულებელმა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 47-ე მუხლის შესაბამისად მიმართა შპს «ი-ს», რათა შეეფასებინა მოქალაქე თ. ა-ას კუთვნილი 130კვ.მ მანსარდი მისამართზე: ქ. თბილისი, ..... ქ. ¹25, კორპ. 6. აღნიშნული უძრავი ქონება შეფასდა 35 000 აშშ დოლარად. შპს «ი-ის» შეფასება თ. ა-ას გაეგზავნა ფოსტით და ჩაჰბარდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლის თანახმად. ამასთან, განემარტა, რომ «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის მე-18 მუხლის თანახმად, უფლება ჰქონდა დასწრებოდა აღსრულების მიმდინარეობას, გაცნობოდა სააღსრულებო მასალებს, ედავა ქონების კუთვნილებაზე ან მის ფასზე. აუდიტის შეფასება თ. ა-ას სადავოდ არ გაუხდია და შესაბამისად, იგი არც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის განსჯადი უნდა გამხდარიყო.

აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 27-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, აღსასრულებელი გადაწყვეტილების განმარტება ხდება მხარეთა განცხადების ან სასამართლო აღმასრულებლის შუამდგომლობის საფუძველზე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით. სააღსრულებო წარმოების მსვლელობის დროს აღნიშნულ შემთხვევას ადგილი არ ჰქონია, სასამართლო აღმასრულებელმა მხოლოდ უძრავი ქონების მესაკუთრის და ადგილმდებარეობის დადგენის მიზნით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და ამ შემთხვევაში მოხდა არა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის საფუძველზე გაცემული სააღსრულებო ფურცლის განმარტება, არამედ სადავო საკითხის დაზუსტება.

აპელანტის მითითებით, სასამართლო გადაწყვეტილებაში მითითებული კანონის მუხლები არ შეიძლებოდა გამხდარიყო იძულებითი აუქციონის ბათილობის საფუძველი, რადგან აუქციონი ჩატარდა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნათა დაცვით (ს.ფ. 336-337).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. დ-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულია საპროცესო ნორმების დარღვევით, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, მისი გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია. საქმის მოსამზადებელ სხდომაზე მოსარჩელემ გაზარდა სარჩელი და დამატებით მოითხოვა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს სასამართლო აღმასრულებელ ბ. ბ-ის მიერ 2005 წლის 17 მაისს თბილისში, .... ქ. ¹25, მე-6 კორპუსში მდებარე 130კვ.მ მანსარდის გასხვისების მიზნით ჩატარებული აუქციონის და მისი შედეგების, კერძოდ, 2005 წლის 17 მაისს შედგენილი აუქციონის ჩატარების ოქმისა და განკარგულების ბათილად ცნობა. სასამართლომ არასწორად შეაფასა აღნიშნული გარემოება, ჩათვალა, რომ ეს წარმოადგენდა სარჩელის დაზუსტებას, ამასთან დაკავშირებით არ ჩაატარა განმწესრიგებელი სხდომა, არ შეამოწმა დასაშვებობის საკითხი, რითაც დაარღვია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის მოთხოვნები, მიიღო და დააკმაყოფილა დაუშვებელი სარჩელი.

სარჩელის მოთხოვნა ლ. დ-ის მიმართ არ ყოფილა წარდგენილი, შესაბამისად, მას პასუხი არ უნდა ეგო სარჩელზე. რეალურად, იგი წარმოადგენდა მესამე პირის სტატუსის მქონე პირს დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით.

შპს «ი-ის» მიერ ქონება შეფასდა კანონიერად. პარლამენტთან არსებული აუდიტორული საბჭოს 2006 წლის 15 ოქტომბრის წერილის თანახმად, შპს «ი-ი» უფლებამოსილია განახორციელოს აუდიტორული საქმიანობა. აღნიშნული შპს-ს დირექტორი გ. მ-ე სერთიფიცირებული აუდიტორია. ფირმის სახელით მას უფლება აქვს ხელი მოაწეროს აუდიტორული მომსახურების დოკუმენტებს. აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტების გარდა, აღნიშნულზე მიუთითებს «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის 9.1, 9.4 და 49.1 მუხლები, რომლითაც საზოგადოების ხელმძღვანელობა და წარმომადგენლობა ეკისრებათ დირექტორებს, ისინი წარმოადგენენ საზოგადოებას მესამე პირებთან სამართლებრივ ურთიერთობაში, ამიტომ შპს «ი-ის» მიერ გამოშვებულ პროდუქციას (ნებისმიერ დოკუმენტს) საზოგადოების სახელით ხელს აწერს მისი დირექტორი გ. მ-ე.

მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, აუდიტორული ფირმები უფლებამოსილნი არიან დამოუკიდებლად განსაზღვრონ ქონების შეფასების მეთოდიკა. ქონების შეფასება მოიცავს სამ ეტაპს. პირველ ეტაპზე ხორციელდება ტექნიკური ექსპერტიზა. ამ ეტაპზე ხდება უძრავი ქონების დათვალიერება ვიზუალურად და თუ ეს საცხოვრებელი ბინაა, მისი პროექტის შესწავლა. მეორე ეტაპზე ტექნიკური მასალების საფუძველზე იქმნება შესაფასებელი ბინის მოდელი და პროგრამისტი კომპიუტერში პოულობს ანალოგიურ გაყიდულ ბინებს. მესამე ეტაპზე დგინდება ბინის ფასი. მოცემულ შემთხვევაში ..... ქუჩაზე მანსარდის შეფასების დროს ტექნიკური ექსპერტიზა განახორციელა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატმა მ. მ-ემ. მოსამართლემ სწორად მიუთითა, რომ შესაფასებელ ობიექტში შესვლა ვერ მოხერხდა, მაგრამ კარების გვერდზე არსებული ხვრელიდან ჩანდა, რომ ის იყო გაურემონტებელი. მეპატრონის მიერ კარის გაღებისა და კარკასის შიგნიდან დათვალიერების შემთხვევაშიც ექსპერტი სხვა დამატებით ინფორმაციას ვერ მიიღებდა, რადგან იყო ცარიელი კედლები, იატაკი და ჭერი. ის ფაქტი, რომ იქ ნამდვილად კარკასი იყო, მოგვიანებით შპს «კ-მაც» დაადასტურა თავის დასკვნაში. მეორე ეტაპზე დადგინდა პროგრამისტის მიერ რამდენიმე ანალოგი (იდენტური ან მსგავსი), ხოლო მესამე ეტაპზე ფინანსური ანალიზი ჩაატარა აუდიტორმა ო. ტ-ემ და სხვა სპეციალისტებთან ერთად დაადგინა 2005 წლის 17 თებერვლის მდგომარეობით აღნიშნული მანსარდისათვის არსებული რეალური საბაზრო ფასი _ 35 000 აშშ დოლარი.

რაც შეეხებოდა შპს «კ-ის» 2005 წლის 20 ოქტომბრის შეფასებას, იგი განხორციელდა შპს «ი-ის» შეფასებიდან 8 თვის გასვლის შემდეგ და შესაბამისად, ვერ ჩაითვლებოდა ალტერნატიულ შეფასებად.

შპს «ი-მა» თავის შეფასებაში მიუთითა 130კვ.მ, ისე როგორც ეს მითითებული იყო აღმასრულებლის მიერ გადაცემულ საჯარო რეესტრის ცნობაში. თავის მხრივ, საჯარო რეესტრი უძრავი ქონების რეგისტრაციისას ეყრდნობა ლიცენზირებული სამშენებლო-საპროექტო ფირმების მიერ შედგენილ სიტუაციურ გეგმებს, რომლებიც შედგენილია სამშენებლო სტანდარტების სრული დაცვით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. აქედან გამომდინარე, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ აუქციონზე გაყიდული ფართი არ შეადგენდა 130კვ.მ-ს.

მართალია, შპს «ი-ის» საექსპერტო დასკვნაში არ არის მითითებული სართული, მაგრამ ეს არ არის კანონის დარღვევა, რადგან შეფასების ობიექტი იდენტიფიცირებულია საჯარო რეესტრის ამონაწერით: თბილისი, .... ქ. 25, კორპუსი 6, თ. ა-ას კუთვნილი მანსარდი.

შპს «ი-ის» მიერ მანსარდის აუდიტორული შეფასების ერთადერთი მიზანი იყო მანსარდის საბაზრო ფასის დადგენა. იგი განისაზღვრა 35 000 აშშ დოლარის ოდენობით. სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული, რომ ეს ფასი არ შეესაბამებოდა საბაზრო ფასს. აღნიშნულ შეფასებას დაეთანხმა აღმასრულებელიც. ამის გათვალისწინებით, უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა, რომ შპს «ი-ის» მიერ აუდიტორული შეფასება შედგენილია სადავო ქონების შემოწმების გარეშე და სააღსრულებო წარმოებას არ ერთვის აუდიტის დასკვნა. ასეც რომ ყოფილიყო, «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 47-ე მუხლიდან გამომდინარე, აღმასრულებელს შეეძლო შეეფასებინა ყადაღადადებული ნივთები საბაზრო ფასებით და მიემართა ექსპერტისათვის.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, აუქციონის საწყისი ფასის დადგენა აღმასრულებლის კომპეტენციაშია, იგი ამაზე პასუხისმგებელია. მას შეუძლია დაეთანხმოს ან არ დაეთანხმოს ექსპერტის დასკვნას. ამდენად, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ იძულებითი აღსრულება განხორციელდა აუდიტორული დასკვნის გარეშე, უსაფუძვლოა.

სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით შეიძლება ითქვას, რომ მსგავსი კატეგორიის საქმეებზე მოსარჩელეთა მოთხოვნები კმაყოფილდება მხოლოდ იმ შემთხვევებში, როცა აღმასრულებლის მიერ დაშვებულია მნიშვნელოვანი პროცედურული დარღვევები, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

«სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოსარჩელეს გაშვებული აქვს გასაჩივრების ერთთვიანი ვადა, რაც სარჩელზე უარის თქმის საფუძველია (ს.ფ. 338-344).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის საოქმო განჩინებით ლ. დ-ი საქმეში მოპასუხის ნაცვლად ჩაება მესამე პირად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად (ს.ფ. 376).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და ლ. დ-ის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილება შეიცვალა ახალი გადაწყვეტილებით, თ. ა-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, თ. ა-ას დაეკისრა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2003 წლის 30 ოქტომბერს თ. ა-ასა და ლ. დ-ს შორის დაიდო სესხისა და იპოთეკის სანოტარო წესით დამოწმებული წერილობითი ხელშეკრულება, რომლითაც ლ. დ-ის მიერ თ. ა-მი გადაცემული თანხის დაბრუნების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დაიტვირთა თ. ა-ას საკუთრებაში არსებული, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე 130კვ.მ მანსარდი.

2004 წლის 27 დეკემბრის საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილებით თ. ა-ას ლ. დ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 26 988 აშშ დოლარის გადახდა და დაკისრებული თანხის დაფარვის მიზნით დადგინდა იპოთეკით დატვირთული, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ში, მე-6 კორპუსში მდებარე თ. ა-ას კუთვნილი 130კვ.მ მანსარდის იძულებითი რეალიზაცია.

2004 წლის 30 დეკემბერს საარბიტრაჟო სასამართლომ 2004 წლის 27 დეკემბრის საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებაზე გასცა სააღსრულებო ფურცელი.

2005 წლის 18 იანვარს ლ. დ-მა სააღსრულებო მოქმედებათა დაწყების შესახებ წერილობითი განცხადებით მიმართა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს.

2005 წლის 24 იანვარს სასამართლო აღმასრულებელმა ბ. ბ-ემ თ. ა-ას გაუგზავნა წინადადება ხუთი დღის ვადაში გადაწყვეტილების ნებაყოფლობით აღსრულების შესახებ, რომელიც თ. ა-ას ჩაჰბარდა 2005 წლის 28 იანვარს.

2005 წლის 24 იანვარს სასამართლო აღმასრულებელმა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს მიმართა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე, თ. ა-ას სახელზე რიცხულ მანსარდზე (130კვ.მ) მის მიერ დადებული ყადაღის რეგისტრაციაში გატარების მოთხოვნით.

2005 წლის 17 თებერვალს შპს «ი-ის» მიერ განხორციელდა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის, მე-6 კორპუსში მდებარე, თ. ა-ას კუთვნილი მანსარდის (130კვ.მ) აუდიტორული შეფასება 35 000 აშშ დოლარად.

მანსარდის დათვალიერება განახორციელა შპს «ი-ის» დირექტორმა მ. მ-ემ, რომლის ჩვენების მიხედვით მან დაათვალიერა ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹25-ის, მე-6 კორპუსში მდებარე «ბოლოს წინა სართული». მითითებულ ფართში შეღწევის შეუძლებლობის გამო მ. მ-ემ ფართი, რომელიც წარმოადგენს გაურემონტებელ ე.წ. «შავი კარკასის» ტიპის ნაგებობას, დაათვალიერა კედელში არსებული ე.წ. «ხვრელიდან», ხოლო მისი ფართობის განსაზღვრისას დაეყრდნო საჯარო რეესტრის მონაცემებს და ბოლო სართულზე არსებული ნაგებობის გაზომვით მიღებულ მაჩვენებელს (130კვ.მ).

2005 წლის 5 აპრილს სასამართლო აღმასრულებელმა 2005 წლის 17 თებერვლის «მანსარდის აუ დიტორული შეფასება» გაუგზავნა თ. ა-ას, რომელსაც აღნიშნული შეფასება ჩაჰბარდა 2005 წლის 7 აპრილს.

2005 წლის 11 აპრილს ლ. დ-მა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიმართა განცხადებით იძულებითი აუქციონის დანიშვნის შესახებ.

2005 წლის 11 აპრილს სასამართლო აღმასრულებელმა გააკეთა სპეციალური განცხადება 2005 წლის 21 აპრილს, დღის 12 საათზე პირველი იძულებითი საჯარო აუქციონის შესახებ, რომელიც თ. ა-ას გაეგზავნა 2005 წლის 12 აპრილს.

ლ. დ-ის 2005 წლის 21 აპრილის განცხადების შესაბამისად აღნიშნულ დღეს აუქციონი არ ჩატარდა.

2005 წლის 28 აპრილს სასამართლო აღმასრულებელმა გააკეთა მეორე სპეციალური განცხადება 2005 წლის 12 მაისს დღის 12 საათზე პირველი იძულებითი საჯარო აუქციონის შესახებ, რომელიც თ. ა-ას გაეგზავნა 205 წლის 3 მაისს. აუქციონი არც აღნიშნულ დღეს ჩატარდა.

2005 წლის 3 მაისს სასამართლო აღმასრულებელმა გააკეთა მესამე სპეციალური განცხადება 2005 წლის 17 მაისს დღის 12 საათზე პირველი იძულებითი საჯარო აუქციონის შესახებ, რომელიც თ. ა-ას გაეგზავნა 2005 წლის 4 მაისს. იმავე დღეს აღნიშნული განცხადება გაეგზავნა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ გამგეობას, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ და საარბიტრაჟო სასამართლოებს. განცხადება გამოქვეყნდა გაზეთ «....» 9-10 მაისის გამოცემაში.

2005 წლის 17 მაისს ჩატარდა პირველი იძულებითი საჯარო აუქციონი ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის, მე-6 კორპუსში მდებარე თ. ა-ას საკუთრებაში არსებულ მანსარდზე (130კვ.მ), რომელსაც ესწრებოდნენ სასამართლო აღმასრულებელი, კრედიტორი ლ. დ-ი და სამი ფიზიკური პირი. მოვალე თ. ა-ია აუქციონს არ დასწრებია. აუქციონზე გასაყიდად გამოტანილი მანსარდი 54699.50 ლარად შეიძინა ლ. დ-მა.

2005 წლის 17 მაისს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს სასამართლო აღმასრულებელმა ბ. ბ-ემ გამოსცა განკარგულება ¹01/10-361 ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე 130კვ.მ მანსარდის მესაკუთრედ ლ. დ-ის ცნობის შესახებ.

საქალაქო სასამართლომ 2005 წლის 17 მაისის იძულებითი საჯარო აუქციონისა და მისი სამართლებრივი შედეგების _ აუქციონის ჩატარების ოქმისა და განკარგულების ბათილად ცნობის არსებით საფუძვლად მიიჩნია ის გარემოება, რომ შპს «ი-ის» მიერ გაცემული აუდიტორული შეფასება შედგენილი და გაცემულია აღნიშნული ქონების შემოწმების გარეშე, «აუდიტორული საქმიანობის შესახებ» კანონის მოთხოვნათა დარღვევით და ამდენად, სააღსრულებო წარმოებას არ ერთვის აუდიტის დასკვნა.

«სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 47-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ყადაღადადებულ ნივთებს, მათ შორის უძრავ ნივთებს, აფასებს სასამართლო აღმასრულებელი ჩვეულებრივი საბაზრო ფასებით. სასამართლო აღმასრულებელს შეუძლია ნივთების შეფასება დაავალოს ექსპერტს ან აუდიტს. ამრიგად, ექსპერტის ან აუდიტის მიერ ყადაღადადებული ნივთის შეფასება არ წარმოადგენს ამ ნივთის იძულებით აუქციონზე რეალიზაციის აუცილებელ პირობას.

ამავე დროს, ყადაღადადებული ნივთის შეფასება განეკუთვნება სააღსრულებო მოქმედებას, რომელიც რეგულირდება «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონით. ამ კანონის მე-18 მუხლის შესაბამისად კი, კრედიტორსა და მოვალეს უფლება აქვთ მიიღონ აუცილებელი ცნობები, რომლებიც შეეხება აღსრულებას, იდავონ ქონების ფასზე და გაასაჩივრონ სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედება სასამართლოში სააღსრულებო მოქმედების განხორციელებიდან ერთი თვის ვადაში, რომლის ათვლა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც მხარისთვის ცნობილი გახდა ან უნდა გამხდარიყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ.

ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე თ. ა-ას კუთვნილი 130კვ.მ მანსარდის შეფასება სასამართლო აღმასრულებლის დავალების საფუძველზე 2005 წლის 17 თებერვალს განახორციელა შპს «ი-მა», რომელიც წარმოადგენს აუდიტორული საქმიანობის ლიცენზიის მქონე აუდიტორულ ფირმას. აუდიტორული შეფასება 2005 წლის 7 აპრილს თ. ა-ას ჩაჰბარდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით. ამასთან, თ. ა-ას წერილობით განემარტა, რომ ქონების შეფასებასთან დაკავშირებით შეეძლო დაეცვა თავისი უფლებები «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის მე-18 მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად. აუდიტორულ შეფასებაში მოცემული იყო, როგორც ქონების ტექნიკური მაჩვენებლები, ისე მისი ფასი. იმ შემთხვევაში, თუ თ. ა-ია მიიჩნევდა, რომ აუდიტორულ შეფასებაში მოცემული მაჩვენებლები ან ქონების ფასი არ შეესაბამებოდა სინამდვილეს და ირღვეოდა მისი უფლებები, მას შეეძლო აუდიტორული შეფასება სადავო გაეხადა აღნიშნული შეტყობინების მიღებიდან ერთი თვის განმავლობაში, რაც მას არ განუხორციელებია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ საქალაქო სასამართლოში აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის განხილვის ეტაპზე სადავო არ უნდა გამხდარიყო შპს «ი-ის» მიერ გაცემული აუდიტორული შეფასების კანონშესაბამისობა და მართებულობა. შესაბამისად, საქალაქო სასამართლომ აღნიშნულ დოკუმენტზე იმსჯელა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის მე-18 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით და იგი არასწორად მიიჩნია აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობის საფუძვლად.

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მივიჩნევთ, რომ საქალაქო სასამართლო უფლებამოსილი იყო ემსჯელა შპს «ი-ის» მიერ განხორციელებული შეფასების კანონშესაბამისობასა და მართებულობაზე, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლოს დასკვნები არ ექვემდებარებოდა გაზიარებას. საქმეში არსებული მასალებით ირკვეოდა, რომ შპს «ი-ი» წარმოადგენს აუდიტურ ფირმას, რომელსაც უფლება აქვს საქართველოში განახორციელოს აუდიტორული საქმიანობა. მ. მ-ე, რომელიც ხელს აწერს 2005 წლის 17 თებერვალს გაცემულ «მანსარდის აუდიტორულ შეფასებას», წარმოადგენს შპს «ი-ის» დირექტორს, რომელიც, მართალია, პირადად არ არის სერთიფიცირებული აუდიტორი, მაგრამ, როგორც აუდიტური ფირმის დირექტორი, «მეწარმეთა შესახებ» კანონის 9.1, 9.4 და 49.1 მუხლების შესაბამისად, უფლებამოსილია ფირმის სახელით ხელი მოაწეროს აღნიშნული ფირმის მიერ გაცემულ ნებისმიერ დოკუმენტს.

შპს «ი-ის» მიერ 2005 წლის 17 თებერვალს გაცემულ «მანსარდის აუდიტორული შეფასების აქტზე» შპს «ი-ის» დირექტორის ხელმოწერის არსებობის პირობებში სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ აღნიშნულ დოკუმენტზე თავად აუდიტორის ხელმოწერის არარსებობა შეიძლებოდა მიჩნეულიყო ამ დოკუმენტის კანონის მოთხოვნათა დარღვევით შედგენილად ცნობის საფუძვლად.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ მანსარდის აუდიტორული შეფასება შედგენილი და გაცემული იყო აღნიშნული ქონების შემოწმების გარეშე, რადგან ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე თ. ა-ას კუთვნილი მანსარდის დათვალიერება მოხდა აუდიტორის დაუსწრებლად, უშუალოდ აუდიტური ფირმის დირექტორს მიერ, რომელიც თვითონ არ წარმოადგენს აუდიტორს. შპს «ი-ის» სერთიფიცირებული აუდიტორის ო. ტ-ის ჩვენებიდან ირკვეოდა, რომ ზემოაღნიშნული მანსარდის აუდიტორული შეფასება შპს «ი-ში» განხორციელდა მისი მონაწილეობით, «ი-ის» დირექტორის მიერ მანსარდის დათვალიერების შედეგად წარდგენილი ტექნიკური მონაცემებისა და საჯარო რეესტრის ჩანაწერების საფუძველზე. აღნიშნული ტექნიკური მონაცემების მიხედვით, მანსარდი წარმოადგენს გაურემონტებელ, ე.წ. «შავი კარკასის» ტიპის ნაგებობას, რაც მხარეთა განმარტებით ნამდვილად შეესაბამება მანსარდის ფიზიკურ მდგომარეობას. რაც შეეხება მანსარდის ფართობს, დადგენილია, რომ მანსარდის ადგილას აშენებული ორსართულიანი ნაგებობის ნაწილი წარმოადგენს უკანონო ნაგებობას, ხოლო მშენებლობის ნებართვა გაცემულია, პრივატიზებული და საჯარო რეესტრში თ. ა-ას სახელზე რეგისტრირებული ქ. თბილისში, ... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში ბინა 190-ის თავზე მდებარე მანსარდ-სართულზე, რომლის ფართობი შეადგენს 130კვ.მ-ს. საჯარო რეესტრის აღნიშნული მონაცემი არასდროს გამხდარა სადავო. შესაბამისად, მოქმედებს რეესტრის მონაცემთა სისრულისა და უტყუარობის პრეზუმფცია.

ამრიგად, შპს «ი-ის» მიერ მანსარდის საბაზრო ფასის დადგენა განხორციელდა აღნიშნული ფირმის დირექტორის მიერ მოპოვებული და საჯარო რეესტრიდან მიღებული სწორი მონაცემების გამოყენებით და ასეთ ვითარებაში ის გარემოება, რომ შესაფასებელი მანსარდის დათვალიერება განხორციელდა აუდიტორის უშუალო მონაწილეობის გარეშე, არ წარმოადგენდა აღნიშნული შეფასების ბათილად ცნობის საკმარის საფუძველს.

საქალაქო სასამართლომ 2005 წლის 17 მაისის იძულებითი საჯარო აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობის მეორე საფუძვლად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სასამართლო აღმასრულებლისათვის ბუნდოვანი იყო იპოთეკით დატვირთული სარეალიზაციო ქონების ადგილმდებარეობა, ხოლო აღნიშნული საკითხის განმარტების უფლება ჰქონდა მხოლოდ გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს და არა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, რომელსაც აღმასრულებელმა მიმართა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული მსჯელობა არ გაიზიარა, ვინაიდან საქმის მასალებიდან ირკვეოდა, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს სასამართლო აღმასრულებელმა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურისადმი მიწერილი 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/10 წერილით მოითხოვა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹25-ის მე-6 კორპუსში მდებარე მანსარდზე საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული ამონაწერის და არა აღსასრულებელი გადაწყვეტილების განმარტება. წერილში მითითებულ საკითხებზე, კერძოდ, თ. ა-ას საკუთრებაში მყოფი მანსარდის ადგილმდებარეობასა და შენობის მე-10 სართულზე არსებული ფართის სარეგისტრაციო მონაცემების თაობაზე ინფორმაციის წარდგენა შედიოდა სწორედ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და არა სასამართლოს კომპეტენციაში. სასამართლო აღმასრულებლისადმი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2004 წლის 21 მარტის საპასუხო წერილზე დართული თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის ვაკის გამგეობის 1992 წლის 15 ივლისის ¹11.1.199 გადაწყვეტილების საჯარო რეესტრის ჩანაწერებთან შეჯერებით, მართლაც, ირკვეოდა, რომ სადავო მანსარდი იგულისხმებოდა შენობის მე-8 სართულზე მდებარე ბინა ¹190-ის თავზე (ე.წ. მე-9 მანსარდ-სართულზე) და არა ე.წ. მე-10 სართულზე, რომელიც უკანონო ნაგებობას წარმოადგენდა.

ამრიგად, სასამართლო აღმასრულებელს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსადმი ქონების ადგილმდებარეობისა და სამართლებრივი სტატუსის შესახებ ინფორმაციის დამატებითი მოთხოვნით არ დაურღვევია აღსრულების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის რომელიმე ნორმა. შესაბამისად, აღნიშნული გარემოება არ შეიძლებოდა გამხდარიყო აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობის საფუძველი.

საქმეში მოიპივებოდა საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის მიერ 2004 წლის 30 დეკემბერს გაცემული ¹118-2004 სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც გაცემული იყო კანონით დადგენილი წესით და შეიცავდა «სააღსრულებო მოქმედებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-3 პუნქტში მითითებულ ყველა რეკვიზიტს. ასეთ პირობებში ფურცელზე მხოლოდ სააღსრულებო წარწერის არარსებობა არ წარმოადგენდა ისეთი მნიშვნელობის დარღვევას, რომელსაც შესაძლებელია ემოქმედა გადაწყვეტილების აღსრულების მიმდინარეობაზე. შესაბამისად, იგი არ შეიძლებოდა გამხდარიყო იძულებითი აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობის საფუძველი.

ასეთი საფუძველი არ შეიძლებოდა გამხდარიყო, აგრეთვე, სააღსრულებო წარმოების მასალებში ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტისა და იძულებითი საჯარო აუქციონის დანიშვნის შესახებ განკარგულების არარსებობა, რაც თუმცა წარმოადგენდა აღსრულების პროცედურის დარღვევას, მაგრამ მოცემულ შემთხვევაშიც დარღვევას მხოლოდ ფორმალური ხასიათი ჰქონდა, რადგან სარეალიზაციო უძრავი ქონების დაყადაღება მოხდა სასამართლო აღმასრულებლის მიმართვის საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ყადაღის რეგისტრაციაში გატარებით, ხოლო იძულებითი აუქციონის დანიშვნის შესახებ სასამართლო აღმასრულებელმა კანონით დადგენილ ვადაში სამჯერ გააკეთა სპეციალური განცხადება, რომელიც მის მიერ მითითებულ მისამართზე კანონით დადგენილი წესით გაეგზავნა მოვალეს, აგრეთვე განცხადებაში მითითებულ სხვა პირებსა და დაწესებულებებს.

სპეციალურ განცხადებაში იძულებითი აუქციონის ჩატარების ადგილის მიუთითებლობასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, მართალია, განცხადებებში არ არის მითითებული შესაბამისი მისამართი, მაგრამ აღნიშნულია, რომ იძულებით აუქციონს ატარებს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელი ბ. ბ-ე, რაც დაინტერესების შემთხვევაში იძლეოდა აუქციონის ჩატარების ადგილის იდენტიფიცირების საშუალებას, რადგან თბილისის სააღსრულებო ბიუროს ადგილმდებარეობის შესახებ ინფორმაცია საჯარო და ხელმისაწვდომია ყველა დაინტერესებული პირისათვის.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტ ლ. დ-ის მოსაზრება, რომ საქალაქო სასამართლოს იძულებითი აუქციონის ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი დაუშვებლად უნდა ეცნო ოქმის, როგორც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრებისათვის კანონით დადგენილი ვადის გასვლის მოტივით, რადგან იძულებითი აუქციონის ოქმი, რომელსაც თან სდევს განკარგულება სააღსრულებო წარმოების პროცესში შექმნილი ზოგიერთი სხვა ოქმისაგან განსხვავებით, არ წარმოადგენს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ დამოუკიდებელ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური თვალსაზრისით, ასეთ აქტს წარმოადგენს განკარგულება, რომელიც ასახავს კონკრეტული სააღსრულებო მოქმედების _ იძულებითი აუქციონის ჩატარების ფაქტს და რომელსაც სამართლებრივ შედეგად მოჰყვება აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე საკუთრების უფლების მიღება. ამრიგად, სააპელაციო სასამართლოს აზრით, არ არსებობდა აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსაზრება, რომ იძულებითი აუქციონის ჩატარების შესახებ მოვალე არ იყო გაფრთხილებული კანონით დადგენილი წესით, რადგან საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ იძულებითი საჯარო აუქციონის დანიშვნის შესახებ სპეციალური განცხადებები სასამართლო აღმასრულებელმა თ. ა-ას გაუგზავნა მის მიერ მითითებულ მისამართზე: ..... ქ. ¹137. აღნიშნული მისამართი დასახელებულია როგორც საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილებასა და სააღსრულებო ფურცელში, ისე სასამართლო აღმასრულებლის მიერ აუქციონის დანიშვნამდე მოვალესთან გაგზავნილ ყველა კორესპონდენციაში. «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის შესაბამისად, სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებისას მხარისთვის უწყების გაგზავნის დროს გამოიყენება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესები. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 76-ე მუხლის შესაბამისად, მხარეები და მათი წარმომადგენლები მოვალენი არიან აცნობონ სასამართლოს საქმის წარმოების განმავლობაში თავიანთი მისამართის შეცვლის შესახებ. ასეთი ცნობის უქონლობისას უწყება გაიგზავნება სასამართლოსათვის ცნობილ უკანასკნელ მისამართზე და ჩაბარებულად ითვლება, თუნდაც ადრესატი ამ მისამართზე აღარ ცხოვრობდეს. აღნიშნული ვალდებულება მხარეებს აქვთ სასამართლო აღმასრულებლის მიმართაც. ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ თ. ა-ამ მისამართი შეიცვალა აღსრულების მიმდინარეობისას, იგი ვალდებული იყო ამის შესახებ ეცნობებინა სასამართლო აღმასრულებლისათვის, რაც მას არ განუხორციელებია. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ თ. ა-ა საკუთარ მისამართად ..... ქ. ¹137-ს უთითებდა იძულებითი აუქციონის ჩატარების შემდეგ მის მიერ სასამართლოში შეტანილ სასარჩელო განცხადებასა და ყველა სხვა დოკუმენტზეც, რაც ეჭვქვეშ აყენებდა იმ ფაქტს, რომ გადაწყვეტილების იძულებითი აღსრულებისას თ. ა-ა არ ცხოვრობდა ზემოაღნიშნულ მისამართზე.

სააპელაციო სასამართლომ სასამართლო ხარჯების განსაზღვრისას მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. სასამართლოს მითითებით, მართალია, თ. ა-ა წარმოადგენს მეორე ჯგუფის ინვალიდს, რომელიც «სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, მაგრამ ზემოაღნიშნული მუხლიდან გამომდინარე, მას ეკისრება სახელმწიფო ბაჟის გადახდა, რომელიც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, მოცემულ შემთხვევაში შეადგენს 75 ლარს (ს.ფ. 398-409).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-ამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასათანადოდ და ცალმხრივად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები. სასამართლომ თუმცა დადგენილად მიიჩნია თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მხრიდან კანონმდებლობის მოთხოვნების დარღვევის ფაქტები, მაგრამ არასწორად ჩათვალა, რომ აღნიშნული დარღვევები არ განაპირობებდა საქმეზე სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღებას. აქედან გამომდინარე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, არსებობს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების _ სადავო აუქციონის ოქმისა და განკარგულების ბათილად ცნობის წინაპირობა.

აუქციონის კანონდარღვევით ჩატარებულად მიჩნევის ერთ-ერთ საფუძვლად კასატორი მიუთითებს სააღსრულებო ბიუროს მხრიდან «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 47-ე, 48-ე და 63¹ მუხლების დარღვევაზე. კანონის დასახელებული ნორმების შესაბამისად, ქონების დაყადაღების წინაპირობას წარმოადგენს ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტის არსებობა, ხოლო საქმის მასალებში ასეთი სახის აქტი არ მოიპოვება. მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია, რომ ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტი სასამართლო აღმასრულებელს არ შეუდგენია. აღნიშნული სასამართლომ მიიჩნია ფორმალური ხასიათის დარღვევად, თუმცა იქვე არ განუმარტავს, თუ რის გამო მივიდა ასეთ დასკვნამდე. ასეთი აქტის შედგენის შემთხვევაში სადავო არ გახდებოდა, თუ რომელ სართულზე მდებარეობს მანსარდი და სააპელაციო სასამართლოს არ დასჭირდებოდა ახალი ტერმინის («მანსარდ-სართული») შემოღება. საყოველთაოდ ცნობილი ფაქტია, რომ მანსარდი მდებარეობს მხოლოდ შენობის ბოლო სართულზე და წარმოადგენს «ტრაპეციის» ფორმის ნაგებობას, შესაბამისად, არანაირი სართულის დამატებით მანსარდი ვერ გახდება სწორი ოთხკუთხედის ფორმის ნაგებობა. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ თ. ა-ას კუთვნილი მანსარდი მდებარეობს ქ. თბილისში, ..... ქ.¹25-ში, მე-6 კორპუსის მე-9 სართულზე და არა ბოლო _ მე-10 სართულზე, უსაფუძვლოა და არ გამომდინარეობს ფაქტობრივი გარემოებებიდან.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «ი-ის» მიერ კასატორის კუთვნილი მანსარდის შეფასება განხორციელდა საზოგადოების დირექტორის მიერ «ჭუჭრუტანიდან» ან/და «ხვრელიდან» ფართის დათვალიერების და შემდგომში შესაბამისი სერთიფიკატის მქონე აუდიტორ ო. ტ-ვის ასეთი ხერხით მოპოვებული მონაცემების გაზიარების შედეგად. სასამართლომ იმავდროულად არ მისცა შეფასება აუდიტორ ო. ტ-ის ჩვენებას, რომ იგი არ მიიღებდა მონაწილეობას შეფასების შედგენაში, თუ ფართის შესახებ მონაცემები ზემოხსენებული წესით იქნებოდა მოპოვებული. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 47-ე მუხლის პირველი პუნქტიდან გამომდინარე, კანონი არ ავალდებულებს სასამართლო აღმასრულებელს, აუქციონზე გასატანი ქონების შეფასება დაავალოს ექსპერტს ან აუდიტს, რის გამოც სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ ექსპერტის ან აუდიტის მიერ ყადაღადადებული ნივთის შეფასება არ წარმოადგენდა ამ ქონების აუქციონზე რეალიზაციის აუცილებელ პირობას. კასატორის მოსაზრებით, ასეთი მსჯელობა მიუღებელია, ვინაიდან, მართალია, ზოგადად ექსპერტის ან აუდიტის აღსრულების პროცესში მიწვევა აუქციონის ჩატარების სავალდებულო წინაპირობას არ წარმოადგენს, მაგრამ იმ პირობებში, როდესაც სასამართლო აღმასრულებელი იღებს გადაწყვეტილებას სპეციალისტის მიერ ნივთის შეფასების შესახებ, აღნიშნულით იგი აღიარებს, რომ შეფასებისათვის სჭირდება სპეციალური ცოდნა, რომელიც მას არ გააჩნია.

კასატორი მიიჩნევს, რომ აუქციონზე სარეალიზაციოდ გატანილი ნივთის შეფასებას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს, რამდენადაც «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 74-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, შესაძლებელია ნივთი გასხვისდეს მისი ღირებულების 70%-ის ოდენობის თანხით. ხსენებული კანონის დებულება გამოყენებულ იქნა მოსარჩელის კუთვნილი მანსარდის გასხვისების დროს, რის გამოც აღნიშნულ საკითხზე სასამართლოს მსჯელობა უსაფუძვლოა.

კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მოცემულ შემთხვევაში იძულებითი საჯარო აუქციონის დანიშვნის შესახებ განკარგულების არარსებობა წარმოადგენს მხოლოდ ფორმალური ხასიათის დარღვევას, რადგან ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება ადმინისტრაციული ორგანოს _ თბილისის სააღსრულებო ბიუროს საქმიანობის ერთ-ერთ ძირითადი სახეა.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ აღმასრულებელმა სამჯერ დანიშნა პირველი აუქციონი, მაგრამ სასამართლომ არ გამოიკვლია, ჩაჰბარდა თუ არა მას აღნიშნული აუქციონის შესახებ შეტყობინებები. ამასთან, სასამართლომ არ შეაფასა ის გარემოება, რომ 2005 წლის 17 მაისს დანიშნული აუქციონის შესახებ რაიონულ სასამართლოს შეტყობინება ჩაჰბარდა მისი ლიკვიდაციის დღეს.

კასატორი სრულიად უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას სპეციალურ განცხადებაში იძულებითი აუქციონის ჩატარების ადგილის მიუთითებლობასთან დაკავშირებით, ვინაიდან აღნიშნული წარმოადგენს «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის პირველი პუნქტის «გ» ქვეპუნქტის იმპერატიულ მოთხოვნას და იმავდროულად არის აუქციონის მიუკერძოებლად ჩატარების წინაპირობა.

გარდა ამისა, კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გადაწყვიტა სასამართლო ხარჯების საკითხი. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. ა-ა არის მეორე ჯგუფის ინვალიდი და შესაბამისად, იგი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან. იმავდროულად, სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე დაყრდნობით, მას დააკისრა ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა, რაც არ გამომდინარეობს კანონის მოთხოვნებიდან. დასახელებული ნორმის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. მოცემულ შემთხვევაში გადაწყვეტილებაში არ არის მოხსენიებული და არც საქმეში მოიპოვება მტკიცებულება, რითაც დადასტურდებოდა მოწინააღმდეგე მხარის მიერ გაღებული ხარჯების არსებობა. ამასთან, ზემოაღნიშნულ მუხლში მოყვანილ შემთხვევაში მეორე მხარეს ხარჯები (და არა სახელმწიფო ბაჟი) ეკისრება მოგებული მხარის სასარგებლოდ და არა სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ, როგორც ეს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაშია მითითებული (ს.ფ. 436-444).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ა-ას საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება თ. ა-ვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად უნდა დარჩეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებების სამართლებრივი შეფასების სისწორეს და მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ არ არის წამოყენებული დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

კასატორის ერთ-ერთი არგუმენტი აუქციონის უკანონოდ ჩატარებასთან დაკავშირებით არის ის გარემოება, რომ სადავო შემთხვევაში არ არსებობდა ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტი და იძულებითი საჯარო აუქციონის დანიშვნის შესახებ განკარგულება. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მიერ ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტის არარსებობის მოცემულ შემთხვევაში ფორმალური ხასიათის დარღვევად შეფასებას და განმარტავს, რომ, მართალია, «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 47-ე, 48-ე, 63¹ მუხლებიდან გამომდინარე, ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტის არარსებობა აღსრულების პროცედურის დარღვევას წარმოადგენს, მაგრამ სადავო შემთხვევაში აღნიშნული ვერ ჩაითვლება არსებით დარღვევად, რაც აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობას განაპირობებს. ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტის ძირითადი დანიშნულებაა იძულებით აღსრულებას დაქვემდებარებული ქონების აღწერა და დაყადაღება მისი იდენტიფიცირების, სწორად შეფასებისა და შემდგომში გასხვისების თავიდან აცილების მიზნით. აღმასრულებლის მიერ ქონების აღწერის აქტის შეუდგენლობას არ გამოუწვევია აუქციონზე გასატანი ქონების არასწორი იდენტიფიკაცია, შეფასება ან აუქციონის ჩატარებამდე გასხვისება და აღნიშნულის შედეგად კასატორის უფლებების დარღვევა. დადგენილია, რომ აღსრულებას დაქვემდებარებულ უძრავ ქონებას წარმოადგენდა თ. ა-ას მიერ სასესხო ვალდებულების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონება, რომლის ადგილმდებარეობა და მახასიათებლები იპოთეკის ხელშეკრულებით იყო განსაზღვრული. თ. ა-ას საკუთრება აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული იყო საჯარო რეესტრში და ეს ჩანაწერი მისი მხრიდან სადავო არ გამხდარა, გარდა ამისა, მას საკუთრების უფლებით ამ მისამართზე სხვა ქონება არ გააჩნდა. კასატორი ვერ ადასტურებს, რომ სადავო აუქციონზე გასხვისებული არ იქნა სწორედ ის ქონება, რომელიც იპოთეკით იყო დატვირთული და საჯარო რეესტრში მის სახელზე რეგისტრირებული. ამდენად, ქონების აღწერის აქტის არარსებობას ხელი არ შეუშლია აუქციონზე გასატანი ქონების სწორი იდენტიფიცირებისათვის. რაც შეეხება ქონების დაყადაღებას, მისი მიზანია ქონების შესაძლო გასხვისების თავიდან აცილება და კრედიტორის ინტერესების დაცვა, რათა ამ ქონებაზე იძულებითი აღსრულების მიქცევამდე მოვალემ არ გაასხვისოს აუქციონზე გასატანი ქონება. ამდენად, აღნიშნული ქონების დაყადაღების აქტის შეუდგენლობით კასატორის უფლებების დარღვევას ადგილი ვერ ექნებოდა. ამასთან, საპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ აღმასრულებლის მიერ ქონების დაყადაღება განხორციელებულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსადმი ცალკე მიმართვის საფუძველზე.

ქონების აღწერის (დაყადაღების) აქტის არარსებობას ასევე არ გამოუწვევია ქონების არასწორი შეფასება. დადგენილია, რომ იპოთეკით დატვირთული და აუქციონზე გასხვისებული ქონება წარმოადგენდა ე.წ. «შავი კარკასის» ტიპის გაურემონტებელ ტიპიურ ნაგებობას, რაიმე კეთილმოწყობის გარეშე. ამასთან დაკავშირებით საკსაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მსჯელობას იძულებითი საჯარო აუქციონისა და მისი სამართლებრივი შედეგების ბათილად ცნობის საფუძვლად შპს «ი-ის» მიერ გაცემული აუდიტორული შეფასების უსწორობასა და ქონების შეფასების აქტის არარსებობაზე მითითებას. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას. «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის 47-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ყადაღადადებულ ნივთებს შეაფასებს სასამართლო აღმასრულებელი ჩვეულებრივი საბაზრო ფასებით, სასამართლო აღმასრულებელს შეუძლია შეფასება დაავალოს ექსპერტს ან აუდიტს. ამავე კანონის მე-18 მუხლის მიხედვით, კრედიტორსა და მოვალეს უფლება აქვთ დაესწრონ აღსრულების მიმდინარეობას, გაეცნონ სააღსრულებო მასალებს, მიიღონ აუცილებელი ცნობები, რომლებიც შეეხება აღსრულებას, მორიგდნენ, იდავონ ქონების კუთვნილებაზე ან მის ფასზე, გაასაჩივრონ სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედება სასამართლოში სააღსრულებო მოქმედების განხორციელებიდან ერთი თვის ვადაში. ვადის ათვლა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც მხარისათვის ცნობილი გახდა ან უნდა გამხდარიყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ.

კასატორი ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს დასკნას ქონების შეფასების დოკუმენტის თუ აუდიტის დასკვნად არა, ექსპერტიზის დასკვნად შეფასების საკითხზე და რომ «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» კანონის ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, აუქციონზე გასატანი ქონების შეფასების კომპეტენცია, უწინარეს ყოვლისა, სასამართლო აღმასრულებლის კომპეტენციაა, რომელმაც მოცემულ შემთხვევაში მართლზომიერად მიიჩნია შპს «ი-ის» მიერ განხორციელებული ქონების შეფასების შედეგად დადგენილი ფასი. კასატორი ძირითად ყურადღებას ამახვილებს ქონების შეფასების პროცედურულ დარღვევაზე და არა თავად ქონების ფასის არსებით შეუსაბამობაზე რეალურ ფასთან. თუკი ამ ფასს არ ეთანხმებოდა, კასატორს სადავო უნდა გაეხადა ქონების შეფასება აღნიშნულის თაობაზე შეტყობიდან ერთი თვის ვადაში. ის გარემოება, რომ თ. ა-ამ მანსარდის შეფასება თავის დროზე სადავო გადახადა და რომ სადავო აუქციონის ჩატარებისას არსებობდა აუდიტორის მიერ შეფასებულ ფასად ქონების რეალიზაციის დაბრკოლების საფუძველი, კასატორს არ მიუთითებია არც ერთი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას. სადავო აუქციონზე თ. ა-ა საერთოდ არ გამოცხადებულა, ამასთან, მის მიერ არ ყოფილა წარდგენილი პრეტენზია ქონების არამართლზომიერი ფასისა და აუქციონის შეჩერების თაობაზე. იმის შესახებ კი, რომ კასატორისათვის არ ყოფილა სასამართლო აღმასრულებლის მიერ კანონით დადგენილი წესით შეტყობინებული სააღსრულებო მოქმედებების, მათ შორის, ქონების შეფასებისა და სადავო აუქციონის თარიღის თაობაზე, კასატორს არა აქვს წამოყენებული დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რაც სააპელაციო სასამართლოს მიერ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად დადგენას დაასაბუთებდა.

აუქციონის დანიშვნის შესახებ განკარგულების არარსებობას საკასაციო სასამართლო მოცემულ შეთხვევაში ასევე ვერ განიხილავს აღსრულების პროცედურის არსებით დარღვევად. «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, აუქციონის ჩატარების დროისა და ადგილის შესახებ გამოცხადება ხდება საჯაროდ, სასამართლოს დაფაზე გამოკრული განცხადებით და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ იძულებითი აუქციონის დანიშვნის შესახებ სასამართლო აღმასრულებელმა კანონით დადგენილ ვადაში სამჯერ გააკეთა სპეციალური განცხადება, რომელიც მის მიერ მითითებულ მისამართზე კანონით დადგენილი წესით გაეგზავნა მოვალეს, აგრეთვე განცხადებაში მითითებულ სხვა პირებსა და დაწესებულებებს. განცხადება იძულებითი საჯარო აუქციონის შესახებ გამოქვეყნდა გაზეთ «....» და გაეგზავნა რაიონულ სასამართლოს. შესაბამისად, «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული პირობა დაცულია, კერძოდ, ინფორმაცია აუქციონის ჩატარების შესახებ გაცხადებულია საჯაროდ, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებით, რის გამოც იძულებითი საჯარო აუქციონის დანიშვნის შესახებ განკარგულების ცალკე არსებობა ვერ მოახდენდა რაიმე გავლენას აუქციონის დანიშვნის ნამდვილობაზე. აუქციონის თაობაზე გამოქვეყნების წესის დარღვევად ვერ მიიჩნევა ის გარემოება, რომ შეტყობინება სადავო აუქციონის შესახებ ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს ჩაჰბარდა მისი ლიკვიდაციის დღეს, როგორც კასატორი მიუთითებს. «რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების შექმნის, მათი სამოქმედო ტერიტორიისა და მოსამართლეთა რაოდენობის განსაზღვრის შესახებ» საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 14 ნოემბრის ¹649 ბრძანებულებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე» საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 აპრილის ¹213 ბრძანებულების თანახმად, დადგინდა ლიკვიდაციას დაქვემდებარებული თბილისის რაიონული სასამართლოების წარმოებაში არსებული საქმეების, დოკუმენტაციისა და მატერიალურ-ტექნიკური რესურსების თბილისის საქალაქო სასამართლოსათვის გადაცემის ორგანიზება. ამდენად, თბილისის რაიონული სასამართლოების ლიკვიდაციას არ გამოუწვევია იმ საქმიანობის პარალიზება, რასაც აღნიშნული სასამართლოები ახორციელებდნენ.

მოცემულ შემთხვევაში აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობას ასევე არ განაპირობებს სასამართლო აღმასრულებლის მიერ შედგენილ სპეციალურ განცხადებაში იძულებითი აუქციონის ჩატარების ადგილის მიუთითებლობა. მოცემულ შემთხვევაში გაზეთ «....» გამოქვეყნებულ განცხადებაში გარკვევით არის მითითებული, რომ იძულებით აუქციონს ატარებს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელი ბ. ბ-ე. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ დაინტერესების შემთხვევაში მოცემული განცხადების ტექსტი და ფორმა იძლეოდა აუქციონის ჩატარების ადგილის იდენტიფიცირების საშუალებას. შესაბამისად, კასატორის არგუმენტი სპეციალურ განცხადებაში იძულებითი აუქციონის ჩატარების ადგილის მიუთითებლობის გამო მისი შედეგების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით საფუძველს მოკლებულია.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მსჯელობას, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მას სახელმწიფო ბაჟი არ უნდა დაკისრებოდა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნიდან გამომდინარე, მხარეს ეკისრება მეორე მხარის მიერ გაღებული სასამართლო ხარჯების გადახდის ვალდებულება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი გადაწყვეტილება გამოტანილია ხარჯების გამღები მხარის სასარგებლოდ, თუნდაც მოწინააღმდეგე მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით არ დგინდება მოწინააღმდეგე მხარის მიერ გაღებული ხარჯების არსებობა, ხოლო საქმის მასალების თანახმად, თ. ა-ა წარმოადგენს მეორე ჯგუფის ინვალიდს და, ამდენად, «სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის «მ» ქვეპუნქტით სახელმწიფო ბაჟისაგან გათავისუფლებულ პირს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას თ. ა-ვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში.

«სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის «მ» ქვეპუნქტის გათვალისწინებით, კასატორი ასევე უნდა გათავისუფლდეს საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. თ. ა-ას საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება თ. ა-ვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში;

3. დანარჩენ ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელად;

4. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.