ბს-408-387(კ-07) 25 ივლისი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელ ა. ბ-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 7 მარტს მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელმა ა. ბ-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების _ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2006 წლის 16 თებერვლის ¹93 ბრძანებების ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის განმარტებით, აჭარის ა/რ საკუთრებაში არსებული სს “ა...ის” 100%-იანი და სს “მ...ის” 52,83%-იანი აქციათა პაკეტები პირდაპირი მიყიდვის წესით გადაეცა კომპანია “ .. ..”, რომელიც ვალდებული იყო, უზრუნველეყო სს “ა...ის” საწესდებო კაპიტალში რიცხულ შენობა-ნაგებობებსა და სს “მ...ში” შესახლებული იძულებით გადაადგილებული პირების _ დევნილების გამოსახლება, თითოეულ ოჯახზე 7000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის საკომპენსაციო თანხის გაცემით.

მოსარჩელის მტკიცებით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2006 წლის 16 თებერვლის ¹93 ბრძანებები იყო უკანონო და ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იყო ბათილი, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად იყო დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები, არსებით დარღვევად კი ითვლებოდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა იმავე კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლებით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 32-ე მუხლის თანახმად, თითოეული კოლეგიური საჯარო დაწესებულება ვალდებული იყო ღიად და საჯაროდ წარემართა თავისი სხდომები. მოსარჩელის მტკიცებით, ამ შემთხვევაში დაირღვა კანონის აღნიშნული მოთხოვნები, რადგან მისთვის საერთოდ არ იყო ცნობილი ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარემ და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა დაირღვიეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

მოსარჩელის მტკიცებით, საკომპენსაციო თანხა, რომლის ოდენობაც განსაზღვრული იყო 7000 აშშ დოლარის ეკვივალენტით ეროვნულ ვალუტაში, აშკარად შეუსაბამობაში იყო უძრავი ქონების იმჟამად არსებულ საბაზრო ღირებულებასთან. ,,იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის თანახმად კი, საკომპენსაციო თანხა არ უნდა ყოფილიყო შესაბამისი სანაცვლო ფართის ღირებულებაზე ნაკლები, რაც ამ შემთხვევაში არ იყო სახეზე.

მოსარჩელის განმარტებით, ვინაიდან მის მიერ გასაჩივრებული აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 ბრძანება იყო უკანონო, ასევე უკანონო იყო აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გამოცემული აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2006 წლის 16 თებერვლის ¹93 ბრძანებაც, რადგან ხსენებული ბრძანებები ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსს, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსს და ,,იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონს, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის შესაბამისად, წარმოადგენდა მათი ბათილად ცნობის საფუძველს.

მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელმა ა. ბ-მ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში წარადგინა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადება, რომლითაც დააზუსტა სარჩელი და მოითხოვა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 ბრძანების მე-4 და მე-5 პუნქტებისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2006 წლის 16 თებერვლის ¹93 ბრძანების ბათილად ცნობა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 3 მაისის განჩინებით კომპანია “ .. ..” მოცემულ საქმეში ჩაება მესამე პირად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელ ა. ბ-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელმა ა. ბ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინებით მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელ ა. ბ-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 ბრძანებით აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში არსებული სს ,,ა...ის’’ 100%-იანი და სს მ...ის 52,83%-იანი აქციათა პაკეტები პირდაპირი მიყიდვის წესით გადაეცა კომპანია ,,.. ..”, რომელიც ვალდებული იყო, უზრუნველეყო სს ,,ა...სა” და სს ,,მ...ში” შესახლებული იძულებით გადაადგილებული პირების გამოსახლება, თითოეულ ოჯახზე 7000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის საკომპენსაციო თანხის გაცემით. ,,აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ” აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ქონების მართვას და პრივატიზებას ამ კანონითა და მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი უფლებამოსილების ფარგლებში ახორციელებდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო. იმავე კანონის მე-7 მუხლის მე-7 პუნქტის მიხედვით, პირდაპირი შესყიდვის ფორმით ქონების შესყიდვის საკითხს წყვეტდა აჭარის ა/რ მთავრობის თავმჯდომარე. აღნიშნული ნორმების შესაბამისად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2006 წლის 16 თებერვლის ¹93 ბრძანება იყო მართლზომიერი. შესაბამისად, არ არსებობდა გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-2 ნაწილის ბოლო წინადადების მიხედვით, რადგან ამ შემთხვევაში სხვაგვარი გადაწყვეტილება ვერ იქნებოდა მიღებული.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2006 წლის 16 თებერვლის ¹93 ბრძანებები არ ეწინააღმდეგებოდა ,,იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტს, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის 2006 წლის 14 თებერვლის ¹15 ბრძანებით იძულებით გადაადგილებულ პირებს გამოსახლების სანაცვლოდ, მიეცათ საკომპენსაციო თანხა _ 7000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელმა ა. ბ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის განმარტებით, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთაAპალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინება უკანონო და დაუსაბუთებელია.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იმდენად არასრული და დაუსაბუთებელია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა არსებით, საკვანძო საკითხებზე, რომლებიც აუცილებელი იყო საქმის გადაწყვეტისათვის, ასევე არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა ,,იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტი, სადავო აქტით არ ყოფილა დაცული აღნიშნული პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რადგან ოჯახების მიხედვით თანხების განაწილება არ არის გათვალისწინებული ხსენებულ კანონში, ამასთან, იძულებით გადაადგილებულ პირთა პირობები აშკარად გაუარესდა, ვინაიდან დევნილთა ოჯახების უმრავლესობა განთავსებული იყო სხვადასხვა ოთახებში, ხოლო სადავო აქტებით არასწორად განიმარტა სამოქალაქო სამართლით დადგენილი ოჯახის დეფინიცია.

კასატორის მტკიცებით, სადავო აქტების გამოცემისას ცალსახად დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 32-ე, 95-ე, 96-ე, 98-ე და 115-ე მუხლების მოთხოვნები, კერძოდ, სახელმწიფო ან მუნიციპალური საკუთრების განკარგვასთან დაკავშირებით, უნდა დაწყებულიყო საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე არ ყოფილა, მხარეებს არ მიეცათ საშუალება, დაეცვათ საკუთარი ინტერესები, ამასთან, ცალსახად დაირღვა სადავო აქტების მომზადებისა და გამოცემის კანონით დადგენილი წესები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენელ ა. ბ-ს საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 18 ივნისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 25 ივლისამდე.

2007 წლის 3 ივლისს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის თაობაზე საქართველოს უზენაეს სასამართლოში მოსაზრება წარადგინა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობამ და აღნიშნა, რომ მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენლ ა. ბ-ს საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენლ ა. ბ-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ჯ-ის, დ. ბ-ს, ვ. თ-ისა და სხვათა წარმომადგენლ ა. ბ-ს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.