ბს-410-389(კ-07) 8 ნოემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ლალი ლაზარაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე შეამოწმა ა. წ-ის, ვ. ჭ-ის და ლ. ჭ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. წ-მა, ლ. ჭ-ამ და ვ. ჭ-ემ სარჩელით მიმართეს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს და მიუთითეს, რომ ქ. თბილისში, ......... გამზირის ¹29-ში მდებარე საკომისიო მაღაზია ¹4-ში 1982 წლიდან მაღაზიის გამგედ მუშაობდა გ. მ-ე, რომელიც გარდაიცვალა 1995 წელს. 1994 წლამდე მაღაზია ჩვეულებრივი რიტმით მუშაობდა, ხოლო 1994 წელს იგი დაკეტეს და თანამშრომლები შვებულებაში გაუშვეს. შემდგომში კი მათთვის ცნობილი გახდა, რომ მაღაზია უკანონოდ გაუყიდიათ და თითქოს კრებას, რომელზეც ეს გადაწყვეტილება იქნა მიღებული, ისინიც ესწრებოდნენ, მაშინ, როცა კრება საერთოდ არ ჩატარებულა და შესაბამისად, მას მოსარჩელეებიც ვერ დაესწრებოდნენ, მათ გარეშე მოხდა წილების გადანაწილება და შეიქმნა მაღაზია “ ........ ”. მოსარჩელეებმა პრივატიზაციის გაუქმება და პირდაპირი მიყიდვის უფლების აღდგენა მოითხოვეს.

თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 1996 წლის 3 სექტემბრის ¹160 განკარგულებით, საიჯარო დავალიანების გამო, გაუქმდა საკომისიო მაღაზია “ ........-თან” დადებული ქირავნობის ხელშეკრულება და იგი გადაეცა თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტს შემდგომი პრივატიზაციისათვის.

ხსენებული მაღაზია აუქციონის წესით პრივატიზებულ იქნა მოპასუხე შპს “თ-ს” დირექტორ ვ. ბ-ის მიერ. მოსარჩელეების მითითებით, მათთვის არც პრივატიზაციის პროცესის დაწყების თაობაზე ყოფილა ცნობილი, იგი ფარულად განხორციელდა. მოსარჩელეები აღნიშნული მოტივით, აუქციონის შედეგებისა და განხორციელებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას მოითხოვდნენ.

შპს “თ-მ” სასამართლოში შეგებებული სარჩელი წარადგინა და მოპასუხეებისათვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის _ 4791,67 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

საქმის განხილვისას მოსარჩელეებმა გაზარდეს დავის საგანი და დამატებით მოითხოვეს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტთან პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა 1996წ. მდგომარეობით და საკუთრების უფლების მიცემა საიჯარო ქირის და დავალიანების გადახდის შემდეგ.

მოგვიანებით მოსარჩელეებმა რაიონულ სასამართლოს დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართეს და 11.03.97წ. აუქციონის ოქმის გაუქმება, ყიდვა-გაყიდვის შესახებ 04.04.97წ. ხელშეკრულებისა (ქონების გადაცემის აქტი) და 07.04.97წ. გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობა მოითხოვეს და მოპასუხეებად ჩურუღეთის რაიონის გამგეობა, თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტი, შ. და ა. ფ-ები და ვ. ბ-ი დაასახელეს.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 04.12.01წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა: ბათილად იქნა ცნობილი თბილისში, ............. გამზ. ¹29-ში მდებარე საკომისიო მაღაზია “ .......-ის” 11.03.97წ. აუქციონის შედეგები და იმავე წლის 4 აპრილის ხელშეკრულება თანმდევი სამართლებრივი შედეგებით.Aამავე გადაწყვეტილებით შპს “თ-ს” შეგებებულ სარჩელს დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა.

სასამართლომ მოსარჩელეთა განცხადებას და ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე დადგენილად ცნო პირდაპირი შესყიდვის მიზნით შექმნილი დროებითი ამხანაგობის სადამფუძნებლო დოკუმენტაციის, წილების არათანაბარი განაწილების მიზნით, გაყალბება. სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს კოლეგიის 16.01.95წ. გადაწყვეტილებით პირდაპირი წესით შესყიდვის უფლება მიეცათ ქ. თბილისში, ......... გამზ. ¹29-ში მდებარე სახელმწიფო საწარმოო “ ......-ის შრომითი კოლექტივის მიერ ჩამოყალიბებულ დროებით ამხანაგობას 1665 აშშ დოლარად, იჯარის უფლებით, არაუმეტეს 5 წლისა, ამასთანავე არ შექმნილა საიჯარო ურთიერთობების განმსაზღვრელი დოკუმენტი, მოსარჩელეებთან სადავო არასაცხოვრებელ ფართზე საიჯარო ხელშეკრულება არ დადებულა. საიჯარო ურთიერთობის განმსაზღვრელი დოკუმენტის არარსებობით შრომითი კოლექტივის წევრებს წაერთვათ ობიექტის პირდაპირი წესით შესყიდვის უფლება. ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის კოლეგიის 09.01.97წ. გადაწყვეტილებით გაუქმდა 16.01.95წ. გადაწყვეტილების მე-16 პუნქტი, რომლითაც შრომითი კოლექტივის დროებით ამხანაგობას ნება დაერო შეესყიდა არასაცხოვრებელ ფართზე 5 წლიანი იჯარის უფლება და ამ ობიექტის პრივატიზაციის ფორმად განისაზღვრა აუქციონი. დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ სახელმწიფო საწარმო 1994 წლიდან დაკეტილი იყო და დიდუბის რაიონის გამგეობის 31.09.96წ. ¹160 განკარგულებით გაუქმებულ იქნა ამავე რაიონის საბინაო – საექსპლუატაციო ტრესტთან დადებული ქირავნობის ხელშეკრულება საიჯარო დავალიანების გამო ისე, რომ მაღაზია არ გაღებულა და ფაქტობრივად არ ყოფილა გარკვეული თუ ვისი ბრალით არ ხდებოდა მისი გადახდა – დირექტორის თუ შრომითი კოლექტივის მიერ.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ კანონის დარღვევით იქნა ჩატარებული აუქციონის წესით პრივატიზაცია, მასში მონაწილეობა მიიღო მხოლოდ შპს “თ-ს” დირექტორმა, რომელიც ცხოვრობდა საპრივატიზაციო ობიექტის ზედა სართულზე და აუქციონის შესახებ შეიტყო მეგობრის მეშვეობით, რითაც დასტურდება, რომ მოხდა ფარული პრივატიზაცია. იმ დროს მოქმედი “სახელმწიფო ქონების აუქციონის წესით გაყიდვის შესახებ” დებულების შესაბამისად აუქციონში მონაწილე პირს უნდა წარედგინა დამატებითი მინდობილობა აუქციონთან დაკავშირებულ დოკუმენტაციაზე ხელმოწერის უფლებამოსილების შესახებ. ინფორმაცია აუქციონის შესახებ პრესაში სათანადო წესების დაცვით არ ყოფილა გამოქვეყნებული. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ უხეშად დარღვეულ იქნა აუქციონის ჩატარების წესები, რაც მისი ბათილობის საფუძველია. სასამართლომ აღნიშნა, რომ შპს “თ-ა” დაფუძნებული იყო სადავო ობიექტის უძრავ-მოძრავ ქონებაზე და საწარმოო საშუალებებზე საწესდებო კაპიტალით, რომელიც აუქციონის დროისათვის წარმოადგენდა აღნიშნული ობიექტის მესაკუთრეს, რის საფუძველზეც ის ხელმეორედ აღარ მიეყიდებოდა მას.

მოცემული გადაწყვეტილება შპს “თ-ს” დირექტორმა ვ. ბ-მა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და მიუთითა, რომ მისთვის გაუგებარი იყო, რომელ შეგებებულ სარჩელზე უთხრა უარი სასამართლომ, მაშინ, როცა მათ სასამართლო სხდომაზევე შეგებებული სარჩელის მოთხოვნებზე უარი თქვეს.

ხსენებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველომაც გაასაჩივრა და მიუთითა, რომ მას სადავო ობიექტის პრივატიზებისას არ დაურღვევია მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნები და აუქციონისა და პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა კანონსაწინააღმდეგო იყო.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 23 ივლისის ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს: ა. წ-ს, ვ. ჭ-ესა და ლ. ჭ-ას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვათ.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მათ მიერ სასამართლოში შეტანილი ე.წ “დაზუსტებული სარჩელი” არ პასუხობდა კანონის მოთხოვნებს, იგი არ ყოფილა წარდგენილი კანონის ნორმათა დაცვით, რის გამოც სასამართლოს მსჯელობის საგანი საერთოდ არ უნდა გამხდარიყო. რაც შეეხება თავდაპირველ სარჩელს, ის მხოლოდ თბილისში, .......... გამზ. ¹29-ში მდებარე 139 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზაციის გაუქმებასა და მათთვის ამ ქონების პირდაპირი შესყიდვის უფლების მინიჭებას შეეხებოდა და მოსარჩელეებს იმ ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნა არ დაუყენებიათ, რომლებიც აუქციონის ფორმით პრივატიზების საფუძველსა და სადავო ქონებაზე შპს “თ-ს” საკუთრების წარმოშობის სამართლებრივ წანამძღვრებს წარმოადგენდნენ.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ა. წ-მა, ვ. ჭ-ემ და ლ. ჭ-ამ საკასაციო წესით გაასაჩივრეს და მიუთითეს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 25.05.05წ. განჩინებით ხსენებული საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საოლქო სასამართლოს პალატის 23.07.04წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ დაზუსტებული სარჩელი მოწინააღმდეგე მხარეს სსკ-ის 184-ე მუხლის შესაბამისად გადაეცა და რაიონულმა სასამართლომაც გადაწყვეტილების მიღებისას განიხილა როგორც თავდაპირველი, ისე დაზუსტებული სარჩელი. სარჩელზე ხარვეზი არ დადგენილა, სსკ-ის 183-ე მუხლის თანახმად 5 დღის ვადაში განჩინების მიუღებლობა გულისხმობდა, რომ დაზუსტებული სარჩელი მიღებული იყო წარმოებაში. არ იქნა გაზიარებული სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დაზუსტებული სარჩელი სასამართლოში შეტანილი იყო ასლის სახით, რადგან მართალია თვით დაზუსტებული სარჩელი სასამართლოში წარდგენილი იყო ასლის სახით, მაგრამ მასზე ორი მოსარჩელის ხელმოწერა იყო შესრულებული პირადად და ორიგინალის სახით. საკასაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ საქმის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს თავდაპირველ სარჩელთან ერთად უნდა განეხილა დაზუსტებული სარჩელიც.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 04.12.01წ. გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ლ. ჭ-ამ, რომელმაც ითხოვა ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა და დამატებით ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 03.09.96წ. ¹160 განკარგულების და თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის 09.01.97წ. გადაწყვეტილების გაუქმება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.02.07წ. გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ლ. ჭ-ას სააპელაციო საჩივარი; შპს “თ-ს” და ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზაციის სამმართველოს სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა; თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 04.12.01წ. გადაწყვეტილების შეცვლით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ა. წ-ის, ვ. ჭ-ის და ლ. ჭ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე”¹ ქვეპუნქტის მიხედვით მისი გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენს. ერთ-ერთი აპელანტი (მოსარჩელე) – ლ. ჭ-ა თავად აღნიშნავს სააპელაციო საჩივარში, რომ გადაწყვეტილება არის არასრული, რადგან მის სარეზოლუციო ნაწილში არ არის აღნიშნული ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 03.09.96წ. ¹160 განკარგულების და ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის კოლეგიის 09.01.97წ. გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე, რასაც მოსარჩელეები ითხოვდნენ. სასამართლოს გადაწყვეტილებით შპს “თ-ს” უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, მაშინ, როდესაც ამ უკანასკნელმა სასამართლო სხდომაზე თავადვე განაცხადა უარი. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ ზოგიერთ ნაწილში სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი, თუმცა არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. სააპელაციო სასამართლომ საქალაქო სასამართლოს მიერ სწორად დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: 17.03.98წ. ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, გაყალბებული იყო საკომისიო მაღაზიის შრომითი კოლექტივის 03.01.05წ. საერთო კრების ოქმი, სადამფუძნებლო ხელშეკრულება, ასევე საპრივატიზაციო დოკუმენტაციის შექმნის თაობაზე 08.11.94წ. ¹1 ოქმი. აღნიშნულის მიზანს წარმოადგენდა, დროებითი ამხანაგობის შექმნის მეშვეობით ობიექტის (მაღაზიის) პირდაპირი შესყიდვა. ასევე, სწორად იქნა დადგენილი, რომ მოსარჩელეებთან სადავო არასაცხოვრებელ ფართზე საიჯარო ხელშეკრულება არ დადებულა, ვინაიდან ვერ იქნა წარდგენილი ამ ხელშეკრულების არც დედანი და არც ასლი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაურკვევლად მიიჩნია, თუ რატომ ჩათვალა რაიონულმა სასამართლომ ქ. თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 03.09.96წ. ¹160 განკარგულება და თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის კოლეგიის 09.01.97წ. ¹10403 გადაწყვეტილება უკანონოდ, როდესაც აღნიშნული აქტით გაუქმებულ იქნა 16.01.95წ. გადაწყვეტილების მე-16 პუნქტი, რომლის თანახმადაც სახელმწიფო საწარმო “ ......-ის” შრომითი კოლექტივის მიერ შექმნილ დროებით ამხანაგობას ნება დაერთო შეესყიდა .......... გამზირის ¹29-ში დაკავებულ არასაცხოვრებელ ფართზე 5-წლიანი იჯარის უფლება. მოსარჩელეთა მოთხოვნა ქ. თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 03.09.96წ. ¹160 განკარგულების და ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის კოლეგიის 09.01.96წ. ¹10403 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რადგან თავიდანვე, არაერთგზის განაცხადეს, საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას, რომ სადამფუძნებლო საბუთები გაყალბებულ იქნა, რომლის საფუძველზეც ჩამოყალიბდა დროებითი ამხანაგობა ხსენებული ობიექტის პირდაპირი წესით შესყიდვის მიზნით, რაშიც მხარის აღიარებით და ექსპერტის დასკვნით თავად ერთ-ერთმა მოსარჩელემაც მიიღო მონაწილეობა (ა. წ-ის განმარტებით, მან ნდობის ფაქტორის გამოყენებით, მაღაზიის დირექტორის თხოვნით ხელი მოაწერა ცარიელ ფურცელს, როგორც თავისი, ასევე ვ. ჭ-ის და ლ. ჭ-ას ნაცვლადაც). მოსარჩელეებმა, ასევე ვერ მიუთითეს იმ სამართლებრივ საფუძვლებზე თუ რატომ იყო ხსენებული ადმინისტრაციული აქტები უკანონო. სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ჯერ კიდევ 1997 წელს, სარჩელის შეტანისას, მათ იცოდნენ იმის შესახებ, რომ იჯარის ქირის – 5000 ლარის გადაუხდელობის გამო ქ. თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 03.09.96წ. ¹160 განკარგულება იქნა მიღებული, თუმცა აღნიშნული ადმინისტრაციული აქტი მოსარჩელეთა მიერ გასაჩივრებულ იქნა მხოლოდ 2000 წელს. ამდენად, ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა არა მხოლოდ უსაფუძვლოდ, არამედ ხანდაზმულადაც იქნა მიჩნეული.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის მასალებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მოსარჩელეებმა არ აღასრულეს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის მთავარი სამმართველოს კოლეგიის 16.01.95წ. ¹21.01.299 გადაწყვეტილება, რომლის შესაბამისად დროებით ამხანაგობა “ .........-ის” შრომით კოლექტივს მიეცა იჯარის უფლება ხსენებულ ობიექტზე 5 წლის ვადით, იმ პირობით თუ დროულად იქნებოდა გადახდილი იჯარის თანხები, რაც ამ უკანასკნელის მიერ არ განხორციელებულა. რაიონულმა სასამართლომ ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 31.09.96წ. ¹160 განკარგულების უკანონოდ ცნობის საფუძვლად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გაურკვევია თუ ვინ იყო პასუხისმგებელი კონკრეტულად ამხანაგობა “.........-ის” წევრებიდან საიჯარო თანხის გადაუხდელობაში – მოსარჩელეები (შრომითი კოლექტივის წევრები) თუ დირექტორი. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით აღნიშნული მოსაზრება სამართლებრივად სრულიად დაუსაბუთებელია, რადგან აღმჭურველი აქტით იჯარის უფლებით ობიექტი გადაეცა ხსენებულ ამხანაგობას და არა მის რომელიმე წევრს. შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო არანაირად არ იყო ვალდებული გაერკვია, თუ კონკრეტულად ამხანაგობის რომელი წევრის (თუ წევრთა) მიზეზის გამო არ შეასრულა თავისი ვალდებულება ამხანაგობა “ .......-მა”. სააპელაციო სასამართლომ ასევე სრულიად უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელეთა მოთხოვნა ქ. თბილისის ქონების მართვის დეპარტამენტთან პრივატიზაციის ხელშეკრულების 1996 წლის მდგომარეობით დადებულად ცნობის შესახებ და საკუთრების უფლების მოსარჩელეთათვის გადაცემა საიჯარო ქირის და დავალიანების გადახდის შემდეგ. როგორც საქმის მასალებიდან ირკვევა, თავის დროზე ამხანაგობა “ ........-ს” იჯარის უფლებით და არა საკუთრების უფლებით გადაეცა სადავო ფართი. ამრიგად, გაურკვევლია, რა სამართლებრივ ნორმებზე დაყრდნობით ითხოვენ მოსარჩელეები ხსენებულ ობიექტზე საკუთრების უფლების მათთვის გადაცემას.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელეთა მოთხოვნები: აუქციონის შედეგების, კერძოდ: 11.03.97წ. აუქციონის ოქმის გაუქმების, ყიდვა-გაყიდვის შესახებ 04.04.97წ. ხელშეკრულების, 07.04.97წ. გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ. რაც შეეხება 03.01.96წ. “ყალბად გაფორმებული დამფუძნებლების ხელშეკრულების გაუქმებას”, აღნიშნულ მოთხოვნაზე მოსარჩელეებმა თავადვე განაცხადეს უარი სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს და მოსარჩელეთა მოსაზრება, რომ ობიექტის აუქციონის წესით პრივატიზაცია ჩატარდა კანონის დარღვევით.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ვერც მოსარჩელეებმა და ვერც რაიონულმა სასამართლომ ვერ დაასაბუთა თუ რაში მდგომარეობდა “ფარული პრივატიზაცია”. საქმის მასალებით კი დადგენილად მიიჩნია, რომ – არასაცხოვრებელი ფართობის აუქციონის წესით გაყიდვისას, ამ ფორმით ქონების გასხვისებისათვის დადგენილი წესები არ ყოფილა დარღვეული. ინფორმაცია აუქციონის შესახებ გამოქვეყნებულ იქნა პრესაში, კონკრეტულად გაზეთ “ ........-ში”, რომელიც ხელმისაწვდომი იყო ყველა დაინტერესებული პირისათვის. ასევე, აუქციონის მართლზომიერებაში ეჭვის შეტანის საფუძველს არ წარმოადგენდა მასში მხოლოდ ერთი პირის, შპს “თ-ს” წარმომადგენლის მონაწილეობა, რადგან იმ დროს მოქმედი საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 29.05.92წ. ¹612 დადგენილებით დამტკიცებული “სახელმწიფო ქონების აუქციონით გაყიდვის შესახებ” დებულება და არც სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრის 22.08.96წ. ¹1-3/511 ბრძანებით დამტკიცებული “სპეციალიზებული აუქციონის ჩატარების შესახებ” დებულება ამ მხრივ არავითარ შეზღუდვას არ აწესებდა. სასამართლო გადაწყვეტილებაში აღნიშნული იყო, რომ შპს “თ-ა” შექმნილი იყო სპეციალურად სადავო ობიექტის შესაძენად, მაშინ, როდესაც შპს “თ-მ” სამართლებრივი ფორმა მიიღო და დაფუძნდა 26.12.96წ., ხოლო სადავო ფართის აუქციონზე შეძენა მოხდა 11.03.97წ., საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა კი 07.04.97წ. გადაეცა. რაც შეეხება იმ მოსაზრებას, რომ აუქციონში მონაწილე პირს უნდა წარედგინა დამატებითი მინდობილობა აუქციონთან დაკავშირებულ დოკუმენტაციაზე ხლმოწერის უფლებამოსილების შესახებ, ასეთი მინდობილობის წარდგენა აუქციონში მონაწილეობისას არ მოეთხოვებოდა შპს “თ-ს” დირექტორს, რადგან წესდების თანახმად მას მინიჭებული ჰქონდა უფლება თავის სახელით დაედო ხელშეკრულებები სხვა იურიდიულ და ფიზიკურ პირებთან. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს “თ-ა” წარმოადგენს სადავო ობიექტის კეთილსინდისიერ შემძენს (საპირისპირო ვერ იქნა დამტკიცებული), რომელმაც თბილისში, ...... გამზირის ¹29-ში მდებარე ყოფილი საკომისიო მაღაზია შეიძინა კანონის მოთხოვნათა დაცვით. აუქციონის გამართვის დროისათვის ხსენებული ობიექტი იყო სამართლებრივად უნაკლო. აუქციონის გამართვის დროს მოსარჩელეებს ხსენებულ მაღაზიაზე არანაირი სამართლებრივი უფლებები არ გააჩნდათ, მით უფრო, რომ აღნიშნულის შესახებ უცნობი იყო შპს “თ-თვის”, რომლის (დირექტორის) მიმართაც სარჩელი აღიძრა აუქციონის ჩატარების შემდეგ 22.10.97წ., ხოლო სადავო ფართის აუქციონზე შეძენა კი მოხდა 11.03.97წ. ამავე დროს სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აუქციონში მონაწილეობა არ მიუღიათ მოსარჩელეებს, თუმცა მათ ამის შესაძლებლობა ჰქონდათ. იმ შემთხვევაშიც კი თუ ნაწილობრივ დაკმაყოფილდებოდა მათი სარჩელი აუქციონის შედეგების შესახებ, მაქსიმალურ შედეგს, რასაც მოსარჩელეები მიაღწევდნენ იქნებოდა ის, რომ თუ ხელახლა გამოცხადდებოდა სადავო ფართის აუქციონის წესით ან კონკურსის წესით პრივატიზება და მოსარჩელეებს მიეცემოდათ საშუალება მიეღოთ მასში მონაწილეობა (ცხადია, საკუთრებაში მათ აღნიშნულ ქონებას, საიჯარო დავალიანების დაფარვის შემდეგ, არავინ გადასცემდა). მათ ეს შესაძლებლობა ხელიდან გაუშვეს. მოსარჩელეები აცხადებდნენ, რომ იჯარის ხელშეკრულება არ დადებულა გამგეობასთან, მაშინ, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გაურკვეველია, რა პრეტენზია გააჩნიათ იმასთან დაკავშირებით, რომ სახელმწიფომ ხსენებული ობიექტი აუქციონზე გაიტანა. მათ არც აუქციონში მიუღიათ მონაწილეობა და არც სარჩელი აღუძრავთ იჯარის ხელშეკრულების დადების მოთხოვნით (სხვა საკითხია, ვისთან უნდა დადებულიყო იგი, როდესაც დროებითი ამხანაგობა, მათივე განცხადებით, სიყალბის გზით შეიქმნა).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.02.07წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ა. წ-მა, ვ. ჭ-ემ, ლ. ჭ-ამ და მოითხოვეს აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც ცნობილი იქნება დადებულად “ ........-სა” და ჩუღურეთის რაიონის საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტთან (საიჯარო) ხელშეკრულება, გაუქმდება: ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 31.09.96წ. ¹160 განკარგულება, თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის 09.01.97წ. ¹10403 გადაწყვეტილება, 11.03.97წ. აუქციონის ოქმი, 04.04.97წ. ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება და 07.04.97წ. გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა.

კასატორების აზრით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ სრულად იყო გაყალბებული 03.01.95წ. საერთო კრების ოქმი, სადამფუძნებლო ხელშეკრულება და საპრივატიზაციო დოკუმენტაციის შექმნის თაობაზე 08.11.94წ. ¹1 ოქმი, რადგან შეთანხმება დროებითი ამხანაგობის შექმნასა და ობიექტის პირდაპირი წესით შესყიდვაზე მაღაზიის დირექტორთან _ გ. მ-თან ჰქონდათ. კასატორების პრეტენზია გამოწვეული იყო არასწორი წილობრივი განაწილებით, რაც ცალკე დავის საგანია და მისი ბათილობა არ იწვევს მეორე ნაწილის ბათილობას. კასატორებს მიაჩნიათ, რომ ასევე უსაფუძვლოა სასამართლოს მტკიცება საიჯარო ხელშეკრულების არარსებობის შესახებ იმ საფუძვლით, რომ იგი არც დედნის და არც ასლის სახით წარმოდგენილი არ იქნა. საიჯარო ხელშეკრულების არსებობას კასატორების მოსაზრებით ადასტურებს აქტები, რომლებშიც დაფიქსირებულია საიჯარო ქირის დავალიანებები და ის გარემოება, რომ 1994 წლის მე-IV კვარტალში გადახდილია საიჯარო ქირა 251 ლარი. სასამართლომ არასწორად განმარტა ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის მთავარი სამმართველოს კოლეგიის 16.01.95წ. გადაწყვეტილება თითქოსდა სახელმწიფო საწარმოო “ .........-ის” მიერ შექმნილ დროებით ამხანაგობას ნება დაერთო შეესყიდა ........... გამზირის ¹29-ში დაკავებულ არასაცხოვრებელ ფართზე, მხოლოდ ხუთწლიანი იჯარის უფლება, მაშინ როდესაც გადაწყვეტილების პირველი პუნქტის მიხედვით მიღებულ იქნა ჩუღურეთის რაიონის ქონების მართვის წინადადება და პირდაპირი წესით შესყიდვის უფლება მიეცა “ .......-ის” შრომითი კოლექტივის მიერ ჩამოყალიბებულ დროებით ამხანაგობას. დროებითი ამხანაგობის მიერ ობიექტის ღირებულება 1665 აშშ დოლარი დაფარულ იქნა 1995 წლის ივლისში. თანხის გადახდის აქტის შინაარსი ადასტურებს, რომ გადახდილი იყო ქონების და არა იჯარის უფლების საფასური. რაც შეეხება ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 03.09.96წ. განკარგულებას, კასატორების მოსაზრებით იგი უკანონოა, ტერიტორიული ორგანოს განყოფილებას, ამხანაგობის მიერ ობიექტის ღირებულების გადახდის შემდეგ, ამხანაგობასთან უნდა გაეფორმებინა ყიდვა-გაყიდვის დროებითი ხელშეკრულება. მიუხედავად იმისა, რომ 1995 წლის ივლისის მდგომარეობით გამგეობას რაიმე პრეტენზია საიჯარო ქირის დავალიანების შესახებ დროებითი ამხანაგობის მიმართ არ გამოუთქვამს, ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება მაინც არ გაფორმებულა, რითაც არ შეასრულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულება და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 08.12.94წ. ¹29.01.079 დადგენილების მე-3 მუხლის საფუძველზე ბათილად ჩათვალა დროებით ამხანაგობასთან დადებული ხელშეკრულება, მაშინ როდესაც დროებით ამხანაგობას, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, არ მიუღია წერილობითი გაფრთხილება საიჯარო ქირის დავალიანების გადახდის შესახებ. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 08.12.94წ. ¹29.01.578 დადგენილება, რომლის საფუძველზედაც შეწყდა იჯარა, არ შეესაბამება კანონს. 1964წ. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 75-ე მუხლის თანახმად უფლების დაცვის საერთო ვადა იმ პირის სარჩელით, რომლის უფლებაც დარღვეულია (სასარჩელო ხანდაზმულობა) განისაზღვრება სამი წლით, რაც, კასატორების აზრით, მათ მიერ არ დარღვეულა. სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია შპს “თ-ა”, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენი, მაშინ როდესაც საქმის მასალების ანალიზით ცხადია, რომ აუქციონი ფარული გარიგების შედეგია, ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა, ნაცვლად იმისა, რომ 1995 წლის ივლისში ამხანაგობასთან გაეფორმებინა ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება და ამოეღო არსებული დავალიანება, ზედმეტად არიცხავს ამხანაგობას საიჯარო ქირას, რათა შეექმნა წინაპირობა საიჯარო ხელშეკრულების გასაუქმებლად. შ. ფ-ა, რომელიც დაინტერესებული უნდა ყოფილიყო აუქციონის საფუძვლებისა და შედეგის გაუქმებით, აღიარებს აუქციონის კანონიერებას, ხოლო შპს “თ-ს” დირექტორს კასატორებთან ჰქონდა მოლაპარაკება წილის დათმობისა და ერთობლივი საქმიანობის შესახებ. კასატორების აზრით, კიდეც რომ იყოს შპს “თ-ა” კეთილსინდისიერი შემძენი, მისგან ქონების გამოთხოვის წესი განსაზღვრულია 1964წ. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 147-150 მუხლებით. გაურკვეველია აგრეთვე, თუ რა ნაწილში არ დაკმაყოფილდა ლ. ჭ-ას სააპელაციო საჩივარი. ამდენად, კასატორები თვლიან, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

კასატორებმა ა. წ-მა, ვ. ჭ-ემ და ლ. ჭ-ამ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 14.05.07წ. განჩინებაზე 21.08.07წ. წარმოადგინეს მოსაზრება, რომელშიც მიუთითეს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული იურიდიულ ნორმებზე, რითაც იხელმძღვანელა სასამართლომ. საკასაციო სამართალწარმოების დროს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით ასევე წარმოადგინა მოსაზრება შპს “თ-ს” წარმომადგენელმა და მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, ვინაიდან იგი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ა. წ-ის, ვ. ჭ-ის და ლ. ჭ-ას საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ა. წ-ის, ვ. ჭ-ის და ლ. ჭ-ას საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. წ-ის, ვ. ჭ-ის და ლ. ჭ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. კასატორებს სოლიდარულად დაეკისროთ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 90 ლარის გადახდა.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.