ბს-419-397(კ-07) 1 ნოემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ლალი ლაზარაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე შეამოწმა გ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

გ. გ-ემ საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის და საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის მიმართ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 29.12.05წ. წარდგინების მე-4 პუნქტისა და საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულების ბათილად ცნობა, 2006 წლის იანვრის თვიდან რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის ნაცვლად მისთვის ......... უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის ანაზღაურება მოითხოვა. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 29.12.05წ. წარდგინების საფუძველზე საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულებით განთავისუფლებული იქნა .......... სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობიდან და დაეკისრა ........ რაიონული სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილების განხორციელება მისი სამოსამართლო უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში. მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 27.12.05წ. სხდომის ოქმის თანახმად, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანმა საბჭოს წევრებს შესთავაზა, რომ გ. გ-ის თანხმობის შემთხვევაში დაჰკისრებოდა ....... რაიონული სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილების განხორციელება მისი სამოსამართლო უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში, წინააღმდეგ შემთხვევაში “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 54¹ მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ჩარიცხულიყო საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა რეზერვში. აღნიშნულ შეთავაზებას კომისიის წევრებმა ერთხმად დაუჭირეს მხარი. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ამ გადაწყვეტილებისა და “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 54¹ მუხლის პირველი პუნქტის საწინააღმდეგოდ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანმა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 29.12.05წ. წარდგინება ისე გააგზავნა საქართველოს პრეზიდენტთან, რომ გ. გ-გან წინასწარი წერილობითი თანხმობა არ მიუღია. ამით შეცდომაში შეიყვანა საქართველოს პრეზიდენტი, რომელმაც მისი წერილობითი თანხმობის გარეშე გაათავისუფლა .......... სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობიდან და დააკისრა ....... რაიონული სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილების განხორციელება მისი სამოსამართლო უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში. მოსარჩელის განცხადებით, გასაჩივრებული აქტები საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი, ვინაიდან ისინი ეწინააღმდეგებიან “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 54¹ მუხლის პირველ პუნქტს, რომლის თანახმად, სასამართლო წყობილების შეცვლასთან დაკავშირებით სასამართლოს ლიკვიდაციის, აგრეთვე მოსამართლის თანამდებობის შემცირების შემთხვევაში მოსამართლეს, წინასწარი წერილობითი თანხმობითა და კანონმდებლობით დადგენილი წესით, შეიძლება დაეკისროს შესაბამისი ან ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილება თავისი სამოსამართლო უფლებამოსილების ფარგლებში. ზემოაღნიშნულის შესახებ მოსარჩელემ წერილობით აცნობა საქართველოს პრეზიდენტს. მოსარჩელის განმარტებით, 07.02.07წ., რადგან არ იცოდა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულებით დაევალა ........ რაიონული სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილების განხორციელება, როგორც .......... სასამართლოს მოსამართლემ განცხადებით მიმართა საერთო სასამართლოების დეპარტამენტს ხელფასის მიღების თაობაზე. მიღებულ პასუხში აღნიშნული იყო, რომ 2006 წლის 18 იანვრიდან ეძლევა რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ხელფასი, ხოლო 2006 წლის 1 იანვრიდან 18 იანვრამდე მიუღებელი ხელფასის თაობაზე უნდა მიემართა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსათვის. მოსარჩელის აზრით, აღნიშნული პასუხი ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებს. კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ განცხადებით მოთხოვნილი საკითხის გადაწყვეტა მიეკუთვნება სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებას, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია არაუგვიანეს 5 დღისა გადაუგზავნოს განცხადება და მასზე დართული საბუთები უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, განცხადებისა და მასზე დართული საბუთების უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში გადაგზავნის შესახებ შესაბამისი დასაბუთებით 2 დღის განმავლობაში წერილობით ეცნობება განმცხადებელს. მოსარჩელის განცხადებით, საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის პასუხი ადასტურებდა, რომ კანონის ეს მოთხოვნები შესრულებული არ იყო. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ “საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა შრომის ანაზღაურების შესახებ” საქართველოს კანონის პირველი მუხლის “თ” ქვეპუნქტისა და მე-3 მუხლის თანახმად, 2006 წლის პირველი იანვრიდან სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის ხელფასი შეადგენდა 1650 ლარს. კანონის მოთხოვნიდან გამომდინარე 2006 წლის პირველი იანვრიდან 18 იანვრამდე მისი ხელფასის ანაზღაურების საკითხის გადაწყვეტას არ სჭირდებოდა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსადმი მიმართვა, რადგან “დეპარტამენტის დებულების, საშტატო ნუსხისა და მოსამსახურეთა თანამდებობრივი სარგოების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 06.03.06წ. ¹181 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის დებულების პირველი მუხლის თანახმად, საერთო სასამართლოების დეპარტამენტი არის საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოსთან არსებული დამოუკიდებელი სტრუქტურული დაწესებულება, რომელიც ახორციელებს საერთო სასამართლოების მატერიალურ-ტექნიკურ უზრუნველყოფას. ამავე დებულების მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის “თ” ქვეპუნქტის თანახმად, დეპარტამენტი უზრუნველყოფს მოსამართლეთა და საერთო სასამართლოს აპარატის მოხელეთა სოციალური დაცვის გარანტიებს. მოსარჩელემ განმარტა, რომ 2006 წლის 18 იანვრიდან საერთო სასამართლოების დეპარტამენტი უნაზღაურებს რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ხელფასს, რითაც ირღვევა “საერთო სასამართლოების შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, დაუშვებელია მოსამართლის ხელფასის შემცირება მისი უფლებამოსილების მთელი ვადის განმავლობაში.

მოპასუხე საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტმა მისდამი მიმართული მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ 2006 წლის 1 იანვრიდან განხორციელდაავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი სასამართლოების ლიკვიდაცია. ამ პროცესის შესაბამისად შეუძლებელი იყო ლიკვიდირებულ სახელმწიფო დაწესებულების სახელმწიფო მოსამსახურეზე გაცემულიყო ხელფასი ლიკვიდაციამდე არსებული თანამდებობრივი სარგოს შესაბამისად, თუ ისინი არ დაინიშნებოდნენ სხვა თანამდებობაზე ან იმავე რანგის თანამდებობაზე იმავე სახელფასო განაკვეთით. 2006 წლის 18 იანვრამდე საერთო სასამართლოების დეპარტამენტში ინფორმაცია ლიკვიდირებული ........ სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლეების სხვა სასამართლოში განწესების თაობაზე წარდგენილი არ ყოფილა. 22.02.06წ. მიიღეს საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულება მოსამართლე გ. გ-ის ....... რაიონულ სასამართლოში დანიშვნის შესახებ, რომელშიც აღნიშნული არ ყოფილა მისთვის პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლისაგან განსხვავებული სახელფასო სარგოს დანიშვნის თაობაზე. იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტი მოსამართლეთა თანამდებობრივ სარგოს გასცემდა “საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა შრომის ანაზღაურების შესახებ” კანონის პირველი მუხლის შესაბამისად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 03.05.06წ. განჩინებით სარჩელი საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 29.12.05წ. წარდგინების მე-4 პუნქტისა და საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში ცნობილი იქნა დაუშვებლად და ან ნაწილში სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყდა.

02.05.06წ. გ. გ-ემ დაზუსტებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა: მოპასუხედ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის ო. ს-ას ჩართვა; საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 29.12.05წ. წარდგინების მე-4 პუნქტისა და საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულების ბათილად ცნობა; საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის ო. ს-ასა და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის ქმედებების არაკანონიერად ცნობა; 2006 წლის იანვრის თვიდან რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის ნაცვლად მისთვის .......... უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის ანაზღაურების საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტისათვის დავალდებულება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 08.05.06წ. განჩინებით მოსარჩელე გ. გ-ეს უარი ეთქვა დაზუსტებული სარჩელის მოთხოვნის ნაწილის, კერძოდ, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 20.12.05წ. წარდგინების მე-4 პუნქტისა და საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულების ბათილად ცნობის, 2006 წლის იანვრის თვიდან რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის ნაცვლად ......... სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის გაცემის თაობაზე წარმოებაში მიღებაზე, ვინაიდან სასამართლომ უკვე იმსჯელა ამ მოთხოვნების წარმოებაში მიღების და დასაშვებობის თაობაზე და სასამართლო 186.1 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად არ მიიღებს სარჩელს, რადგან სასამართლოს წარმოებაშია საქმე იგივე დავაზე, იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით. საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის ო. ს-ასა და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის ქმედებების არაკანონიერად ცნობის თაობაზე სარჩელის ნაწილი ხარვეზზე იქნა დატოვებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 19.05.06წ. განჩინებით მოსარჩელის მიერ წარდგენილი შენიშვნები 03.05.06წ. სასამართლო სხდომის ოქმის მიმართ ნაწილობრივ იქნა გაზიარებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 19.05.06წ. განჩინებით შეტანილი იქნა შესწორება თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 08.05.06წ. განჩინებაში. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.05.06წ. განჩინებით საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის ო. ს-ასა და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის ქმედებების არაკანონიერად ცნობის ნაწილში ხარვეზზე დატოვებული გ. გ-ის სასარჩელო განცხადება განუხილველად დარჩა ხარვეზის შეუვსებლობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 22.05.06წ. განჩინება და ამავე სასამართლოს 03.05.06წ. განჩინებების პირველი და მესამე პუნქტები კერძო საჩივრით გასაჩივრდა გ. გ-ის მიერ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 26.06.06წ. განჩინებით გაზიარებული იქნა გ. გ-ის შენიშვნა 14.06.06წ. სხდომის ოქმზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 04.08.06წ. განჩინებით მოსარჩელე გ. გ-ის მიერ წარმოდგენილი შენიშვნა 25.07.06წ. სასამართლო სხდომის ოქმის მიმართ არ იქნა გაზიარებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 09.08.06წ. გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, დაევალა მოპასუხე საერთო სასამართლოების დეპარტამენტს მოსარჩელე გ. გ-თვის აენაზღაურებინა 2006 წლის 1 იანვრიდან 18 იანვრამდე ხელფასი ......... უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობრივი სარგოს შესაბამისად. უარი ეთქვა მოსარჩელე გ. გ-ეს 2006 წლის 18 იანვრიდან რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის ნაცვლად .......... სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის ხელფასის დანიშვნის თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომლითაც მისი სასარჩელო მოთხონის ნაწილს უარი ეთქვა დაკმაყოფილებაზე, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.03.07წ. განჩინებით გ. გ-ის შენიშვნები 06.03.07წ. სხდომის ოქმზე გაზიარებული იქნა ნაწილობრივ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.03.07წ. განჩინებით გ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 09.08.06წ. გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82.2 მუხლის თანახმად, მოსამართლის ხელფასი და მატერიალური შეღავათები განისაზღვრებოდა საქართველოს კანონმდებლობით, რაც გულისხმობდა, რომ კანონმდებლობა განსაზღვრავდა თითოეული ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლის ხელფასს და მატერიალურ შეღავათებს. შესაბამისად “საერთო სასამართლოს მოსამართლეთა შრომის ანაზღაურების შესახებ” კანონით განისაზღვრა მოსამართლეთა თანამდებობრივი სარგო. 82.2 მუხლის წინადადება, რომლის თანახმად, დაუშვებელია მოსამართლის ხელფასის შემცირება მოსამართლის უფლებამოსილების ვადის განმავლობაში, სააპელაციო პალატის აზრით, გულისხმობს ნორმატიული აქტით კონკრეტული ინსტანციის მოსამართლის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობის შემცირების შემთხვევაში ამ ნორმის მოქმედების გავრცელების დაუშვებლობას იმ მოსამართლეებზე, რომლებიც მისი მიღების დროისათვის ახორციელებენ შესაბამისი (და არა ქვემდგომი) ინსტანციის მოსამართლის უფლებამოსილებას. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, აგრეთვე, რომ “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82.4 მუხლით შეზღუდული იქნა იმ მოსამართლეთა წრე, რომლებზედაც ვრცელდება ამ მუხლის მე-2 პუნქტის მოქმედება. მითითებული მუხლის მე-4 პუნქტით განისაზღვრა ნორმის გავრცელება არა ყველა მოსამართლეზე, არამედ მხოლოდ ამ კანონის 46-49-ე მუხლებით და 85-ე მუხლის მე-2 პუნქტით თანამდებობაზე დანიშნულ მოსამართლეებზე. ......... უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს ლიკვიდაციამდე მოსარჩელე 2006 წლის 18 იანვრამდე სამოსამართლო უფლებამოსილების ვადის განმავლობაში ახორციელებდა სააპელაციო ინსტანციის მოსამართლის უფლებამოსილებას “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 54-ე და 54¹ მუხლების და არა 46-49 მუხლების საფუძველზე და მასზე ამავე კანონის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მოქმედება ვერ გავრცელდებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.03.07წ. განჩინებით გ. გ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა და გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.05.06წ. განჩინება, საქმე სარჩელის წარმოებაში მიღების სტადიიდან ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 08.05.06წ. განჩინებით დადგენილი ხარვეზი აღმოფხვრილ იქნა, მოსარჩელემ განცხადებით მოითხოვა აღიარებითი სარჩელით მისი უფლების და სამართალურთიერთობის დადგენა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.03.07წ. განჩინებით გ. გ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 03.05.06წ. განჩინება საქართველოს პრეზიდენტის 18.01.06წ. ¹45 ბრძანებულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის დაუშვებლად ცნობისა და საქმის წარმოების შეწყვეტის ნაწილში და ამ მოთხოვნის დასაშვებობის სტადიიდან განსახილველად საქმე დაუბრუნდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას. კერძო საჩივრის მოთხოვნა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 2005 წლის 29 დეკემბრის წარდგინების მე-4 პუნქტის ბათილად ცნობის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაუშვებლად ცნობის თაობაზე მიღებული განჩინების გაუქმების შესახებ არ დაკმაყოფილდა და ამ ნაწილში უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული განჩინება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.03.07წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ემ. კასატორმა აღნიშნა, რომ “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტი არ გულისხმობს იმას, რომ კანონმდებლობა განსაზღვრავს მხოლოდ თითოეული ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლის ხელფასს იმ ლოგიკით, როგორც ამას სააპელაციო სასამართლო განმარტავს, რადგან ის კანონი, რომელსაც ეყრდნობა, განსაზღვრავს არა მოსამართლის ხელფასს, არამედ მხოლოდ თითოეული ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობრივ სარგოს. კანონმდებლობით კი, მიუხედავად კანონით გათვალისწინებული ერთნაირი თანამდებობრივი სარგოსი, ერთიდაიგივე ინსტანციის სასამართლოების მოსამართლეებისათვისაც შეიძლება გათვალისწინებული იქნეს სხვადასხვა ხელფასი. უფრო მეტიც, შეიძლება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლეს უფრო მეტი ხელფასი ჰქონდეს, ვიდრე სააპელაციო ან თუნდაც საკასაციო სასამართლოს მოსამართლეს, მიუხედავად იმისა, რომ კანონით ამ სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობრივი სარგო უფრო დაბალია, ვიდრე ზემდგომი ინსტანციების სასამართლოს მოსამართლეების. კერძოდ, “საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეთათვის თანამდებობრივ სარგოზე დანამატის განსაზღვრისა და საცხოვრებელი ფართობით უზრუნველყოფის ხარჯების ანაზღაურების წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 25.01.06წ. ¹78 ბრძანებულების თანახმად, “საერთო სასამართლოების მოსამართლეების, მათი დატვირთულობის გათვალისწინებით, აგრეთვე სხვა განსაკუთრებულ შემთხვევაში, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით შესაძლებელია თანამდებობრივ სარგოზე დაუწესდეთ დანამატი არა უმეტეს მათი თანამდებობრივი სარგოს ორმაგი ოდენობისა. კასატორის აზრით, მოსამართლის დასაბუთება ამ ნაწილში წინააღმდეგობაშია აღნიშნულ ნორმატიულ აქტთან და მცდარია. კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო პალატამ ერთმანეთის იდენტურად მიიჩნია ტერმინები: ხელფასი და თანამდებობრივი სარგო, მიუხედავად იმისა, რომ კანონით ხელფასი და თანამდებობრივი სარგო ერთიდაიგივე ცნებები არ არის. კასატორის განმარტებით, ის ითხოვს .......... უმაღლესი სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობრივ სარგოს არა როგორც შესაბამისი სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობრივ სარგოს, არამედ იმიტომ, რომ “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, 2006 წლის 18 იანვრიდან არ შეიძლებოდა მისთვის მხოლოდ რაიონული სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობრივი სარგოს მიცემა, მას უნდა დამატებოდა კიდევ 200 ლარი, რათა საერთო თანხა ანუ ხელფასი არ ყოფილიყო 1650 ლარზე ნაკლები.

კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას იმის თაობაზე, რომ “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ბოლო წინადადება გულისხმობს ნორმატიული აქტით კონკრეტული ინსტანციის მოსამართლის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობის შემცირების შემთხვევაში ამ ნორმის მოქმედების გაუვრცელებლობას იმ მოსამართლეებზე, რომლებიც მისი მიღების დროისათვის ახორციელებენ შესაბამისი(და არა ქვემდგომი) ინსტანციის მოსამართლის უფლებამოსილებას. კასატორი თვლის, რომ ამ ლოგიკით ჩინოვნიკთა ნება უფრო მაღლა დგება კანონზე, რადგან მათ უფლება აქვთ უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში დააკისრონ მოსამართლეს უფლებამოსილების განხორციელება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოში და კანონისგან განსხვავებით ამ გზით მოსამართლეს შეუმცირონ არა მარტო თანამდებობრივი სარგო, არამედ ხელფასი. კასატორის აზრით, “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ასეთი გაგება მოსამართლეს კონსტიტუციისა და კანონის ნაცვლად მავანთა ნებაზე დამოკიდებულს ხდის, რათა ის არ გაამწესონ ქვემდგომ სასამართლოში და ამ გზით არ შეუმცირონ ხელფასი. ეს კი, კასატორის განცხადებით, ეწინააღმდეგება მოსამართლეთა დამოუკიდებლობის პრინციპს.

კასატორი მიჩნევს, რომ სასამართლომ ერთმანეთის იდენტურად არასწორად მიიჩნია სამოსამართლეო უფლებამოსილების მთელი ვადა და ამ ვადის ფარგლებში მოსამართლის ამა თუ იმ ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილების განხორციელების ვადა. კასატორის განმარტებით, აღნიშნულ ცნებათა სხვადასხვაობას ადასტურებდა “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 49-ე მუხლის პირველი პუნქტი, რომლის თანახმად, საქართველოს ყველა მოსამართლის უფლებამოსილების ვადაა ათი წელი და მისი გამწესება კონკურსის გარეშე სხვა სასამართლოში შესაძლებელია მხოლოდ მისი სამოსამართლო უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში. კასატორის განცხადებით, 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტში მოცემული ნორმის დანიშნულებაც ის არის, რომ მოსამართლე ამ მხრივაც სოციალურად დაცული იყოს, რომ მიუხედავად უფლებამოსილების ვადის ფარგლებში ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოში საქმიანობისა, ხელფასი არ შეუმცირდეს, რაც მოსამართლის დამოუკიდებლობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამართლებრივი გარანტიაა.

კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას იმის თაობაზე, რომ “საერთო სასამართლოების შესახებ” ორგანული კანონის 82.4 მუხლით შეზღუდული იქნა იმ მოსამართლეთა წრე, რომლებზეც ვრცელდება მე-2 პუნქტის მოქმედება. კასატორის განმარტებით, აღნიშნული ნორმის ამგვარი სახით ჩამოყალიბება იმან განაპირობა, რომ სასამართლოებში ვაკანტური ადგილების გამო მართლმსაჯულების განხორციელების შეფერხების თავიდან აცილების მიზნით ზოგიერთი მოსამართლე თანამდებობაზე გამწესებული არ იყო 46-49-ე მუხლების საფუძველზე _ ჩაბარებული არ ჰქონდათ საკვალიფიკაციო გამოცდა, არ ჰქონდათ გავლილი კონკურსი და 10 წლით არ იყვნენ თანამდებობაზე დანიშნულები. მათ დროებით, 46-49 მუხლების საფუზველზე მოსამართლეების თანამდებობაზე გამწესებამდე ჰქონდათ დაკავებული მოსამართლის თანამდებობა, ხოლო 82-ე მუხლის მოქმედება კი მათი სხვა მოსამართლეებით ჩანაცვლებამდე იყო გათვალისწინებული.

კასატორმა აღნიშნა, რომ 06.03.07წ. განხილულ საქმეზე მოსამართლემ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადება ამავე სხდომაზე ადგილზე მიღებული განჩინებით გადადო ა.წ. 16 მარტს ისე რომ არ დაუფიქსირებია საქმის გადადების საფუძველი:სირთულე თუ მოცულობა, ან ორივე ერთად. ამით კი დაირღვა საპროცესო კოდექსის 257-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა, რომ მოსამართლეს მხოლოდ აღნიშნული საფუძვლების არსებობის დაფიქსირების შემთხვევაში შეუძლია სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადების გადადება.

კასატორი თვლის, რომ გასაუქმებელია 14.03.07წ. განჩინება ოქმზე შენიშვნების შესახებ, ვინაიდან ოქმში დაფიქსირებული და მისი ნათქვამი სასამართლო სხდომაზე იმის შესახებ, რომ 54¹ მუხლის მე-3 პუნქტის მოქმედება ეხება რეზერვში ჩარიცხული მოსამართლის თანამდებობრივ სარგოს და არა ხელფასს და რომ ის არ იყო რეზერვში ჩარიცხული მოსამართლე და მისი წინასწარი წერილობითი თანხმობის გარეშე დაეკისრა .......... რაიონული სასამართლოს მოსამართლის უფლებამოსილება, შინაარსობლივად ერთმანეთისაგან თვისობრივად განსხვავებულია, ამასთანავე, კასატორმა აღნიშნა, რომ მოსამართლეს უფლება არ ჰქონდა მის მაგივრად გადაეწყვიტა, რაზე როგორი შეხედულება ჰქონდა.

კასატორის აზრით, სასამართლო პრაქტიკისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს უზენაესი სასამართლოს პოზიციას ოქმზე შენიშვნების თაობაზე მიღებული განჩინების გასაჩივრება შეიძლება თუ არა. ამ განჩინებით კი მოსამართლემ აუკრძალა მისი გასაჩივრება, თუმცა ამკრძალავი ნორმა არ მიუთითებია.

კასატორის განცხადებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შრომითი ურთიერთობებიდან წარმოშობილ დავებს სასამართლოები განიხილავენ განცხადების მიღების დღიდან არა უგვიანეს ერთი თვისა, სააპელაციო სასამართლომ 10.11.06წ. მიღებული სააპელაციო საჩივარი განიხილა მხოლოდ 06.03.07წ. და ამ პერიოდში გამოიცვალა სამი მოსამართლე. კასატორმა მიუთითა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 28-ე მუხლის თანახმად 25.01.07წ. მიმართა მოსამართლეს განცხადებით სააპელაციო და კერძო საჩივრების დაჩქარებული წარმოების წესით განხილვის თაობაზე. მის განცხადებასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატას არ მიუღია განჩინება, საქმე 40 დღის შემდეგ განიხილა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე კასატორმა საქმის ზეპირი და დაჩქარებული წარმოების წესით განხილვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება, სააპელაციო პალატის 16.03.07წ., 14.03.07წ., განჩინებების გაუქმება მოითხოვა. კასატორმა ასევე მოითხოვა, კანონის დარღვევად და საქმის გაჭიანურებად ჩათვლილიყო: ა)06.03.07წ. განჩინების მიღება დასაბუთებისა და გადადების საფუძვლის აღნიშვნის გარეშე ა.წ. 16 მარტისათვის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადების გადადების შესახებ; ბ) საქმის დაჩქარებული წარმოების წესით განხილვის შესახებ 25.01.07წ. განცხადების რეაგირების გარეშე დატოვება; გ) იმ პირის შრომითი დავის განხილვისადმი სასამართლოს დამოკიდებულება, რომელსაც საარსებო შემოსავალი არ გააჩნია, რადგან შრომითი დავების გადაწყვეტამდე ვერ იწყებს შრომით საქმიანობას საქართველოს კონსტიტუციის 86-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნის შეუსრულებლობის გამო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 21.05.07წ. განჩინებით გ. გ-ეს მიეცა ვადა საკასაციო საჩივრის ხარვეზის გამოსასწორებლად. 01.06.07წ. კასატორმა გამოასწორა საკასაციო საჩივრის ხარვეზი და დააზუსტა საკასაციო მოთხოვნა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და საკასაციო პალატის მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა. ამასთანავე აღნიშნა, რომ მისი შემდეგი მოთხოვნები: კანონის დარღვევად და საქმის გაჭიანურებად ჩათვლილიყო: ა)06.03.07წ. განჩინების მიღება დასაბუთებისა და გადადების საფუძვლის აღნიშვნის გარეშე ა.წ. 16 მარტისათვის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადების გადადების შესახებ; ბ) საქმის დაჩქარებული წარმოების წესით განხილვის შესახებ 25.01.07წ. განცხადების რეაგირების გარეშე დატოვება; გ) იმ პირის შრომითი დავის განხილვისადმი სასამართლოს დამოკიდებულება, რომელსაც საარსებო შემოსავალი არ გააჩნია, რადგან შრომითი დავების გადაწყვეტამდე ვერ იწყებს შრომით საქმიანობას საქართველოს კონსტიტუციის 86-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნის შეუსრულებლობის გამო _ საკასაციო პალატას დამოუკიდებელ მოთხოვნებად არ მიეჩნია, მაგრამ მიღებულ გადაწყვეტილებაში დაეფიქსირებინა საპროცესო ნორმების დარღვევის არსებობა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 08.06.07წ. განჩინებით გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევის გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.