ბს-471-448(2კ-07) 7 ნოემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორები _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე – სს ,,ს-ა”

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 მარტის განჩინება

დავის საგანი – ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 15 ივნისს სს ,,ს-ის” გენერალურმა დირექტორმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 2004 წლის 10 ნოემბერს ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ შემოწმდა სს ,,ს-ა”, რის თაობაზეც შედგა შესაბამისი აქტი. აღნიშნული აქტის მიხედვით საწარმოს დაერიცხა: დღგ-ის ძირითადი თანხა – 59 968,24 ლარი, ჯარიმა – 59 968 ლარი, საურავი – 54 987, 48 ლარი, სულ – 174 923,96 ლარი და წამახალისებელი ლატარიის 10%-იანი მოსაკრებელი 34 658,89 ლარი, მათ შორის -ძირითადი – 16 318,5 ლარი, საურავი 18 340,39 ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, ზემოაღნიშნული აქტი მათ 2005 წლის 10 იანვარს გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში, რომლის 2005 წლის 25 თებერვლის პასუხით მათი შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და სს ,,ს-ას” შეუმცირდა თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 ნოემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტით დღგ-ს ნაწილში დარიცხული გადასახადი 499 ლარით, ჯარიმა 39 466,76 ლარით, აგრეთვე ამ თანხებზე 2004 წლის 20 ნოემბრიდან დარიცხული საურავი. ზემოაღნიშნული თანხები საწარმომ გადაიხადა, მაგრამ, მოსარჩელის განმარტებით, გადახდილი დღგ და სათამაშო ბიზნესის გადასახადი უნდა დაუბრუნდეს ან ჩაეთვალოს მიმდინარე გადასახადებში, ვინაიდან საგადასახადო შემოწმება მოხდა 2004 წლის ნოემბერში, აქტი გასაჩივრდა საქართველოს Fფინანსთა სამინისტროს ქ. თბილისის საგადასახადო დეპარტამენტში, მაგრამ განხილვის შედეგად საწარმოზე სადავო თანხების დარიცხვა არ განხორციელებულა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 120-ე და 121-ე მუხლების შესაბამისად, აქტის შედგენის შემდეგ, შემოწმების მასალები გადაეცემა შესაბამის საგადასახადო ორგანოს უფროსს ან მოადგილეს, რომელიც მასალების გაცნობის შემდეგ იღებს გადაწყვეტილებას, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხოს თანხა თუ არა, ხოლო თუ ასეთ გადაწყვეტილებას საგადასახადო ორგანო მიიღებს, მაშინ იმავე კოდექსის 121-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ეს გადაწყვეტილება უნდა ეცნობოს და ჩაჰბარდეს გადასახადის გადამხდელს ,,საგადასახადო მოთხოვნის” სახით. კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მითითებით, ასეთი ადმინისტრაციული სახის მოქმედება არ განხორციელებულა, ანუ არ მოხდა შემოწმების მასალების (აქტის) საფუძველზე კანონმდებლობით დადგენილი ფორმით, საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარება და შესაბამისი დარიცხვა. შესაბამისად, მათ 2006 წლის მარტში მოპასუხე ორგანიზაციას მიმართეს შედარების აქტის საფუძველზე, სააღრიცხვო ბარათზე დარიცხული თანხების უკანონობის გათვალისწინებით, გადახდილი თანხის საზოგადოებისათვის დაბრუნების ან მისი ჩათვლის თაობაზე მიმდინარე გადასახადში, რაზედაც მიიღეს უარი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დავალებოდა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცამა, რომლის საფუძველზეც სს ,,ს-ას” დაუბრუნდებოდა ან ჩაეთვლებოდა მიმდინარე გადასახადებში საწარმოს მიერ ზედმეტად გადახდილი თანხები: კერძოდ, დღგ-ს ნაწილში ძირითადი თანხა 185 813,93 ლარი, საურავი 109 097, 74 ლარი, სულ – 294911 ლარი და სათამაშო ბიზნესის გადასახადი ძირითადი თანხა 42 213,42 ლარი, საურავი 2807 ლარი, სულ – 45 020,42 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლოში საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე მოსარჩელემ წარმოადგინა დაზუსტებული სარჩელი, რომლითაც გაზარდა სასარჩელო მოთხოვნა და საბოლოოდ მოითხოვა: ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 მარტის წერილის ბათილად ცნობა და მოპასუხის დავალდებულება გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც სს ,,ს-ას” დაუბრუნდებოდა ან ჩაეთვლებოდა მიმდინარე გადასახადებში საწარმოს მიერ ზედმეტად გადახდილი დღგ-ის და სათამაშო ბიზნესის გადასახადის თანხები.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 3 აგვისტოს საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სს ,,ს-ის” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 მარტის ¹გ-05/1005 წერილი სს “ს-ის” “გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნაზე" უარის თქმის შესახებ და მოპასუხე _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, დაინტერესებული მხარის მონაწილეობით, ხელახლა შეისწავლა გადამხდელის მოთხოვნის საფუძვლიანობა და საკითხის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების ხელახლა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია რომ სს “ს-ის" დირექტორის 2005 წლის 27 იანვრის საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე, კორექტირება იქნა შეტანილი 2004 წლის 10 ნოემბრის აქტში, სს “ს-ას" შეუმცირდა აქტით დარიცხული დღგ-ს თანხა და ჯარიმა, რის თაობაზედაც ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მიერ გამოცემულ იქნა 2005 წლის 25 თებერვლის ¹05/40 ბრძანება.

ასევე, დადგენილად იქნა ცნობილი ის გარემოება, რომ 2005 წლის თებერვალში საგადასახადო ინსპექციის მიერ თანხის კორექტირების შემდეგ, შემოწმების აქტით დარიცხული _ დარჩენილი თანხა სს “ს-ის" მიერ გადახდილ იქნა სახელმწიფო ბიუჯეტში, თუმცა აღნიშნულზე ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ “საგადასახადო მოთხოვნა" არ გაცემულა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სს “ს-ამ" მოითხოვა მის მიერ საგადასახადო მოთხოვნის გარეშე გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება ან ჩათვლა მიმდინარე გადასახადებში.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 მარტის ¹გ-05/1005 წერილი, რომლითაც სს “ს-ას" ზემოაღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა, არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტი, რომელიც გამოიცა მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნათა დარღვევით, კერძოდ, სასამართლოს განმარტებით, ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ წერილში არ იმსჯელა და არ დაასაბუთა თუ საგადასახადო დავის გაგრძელების რომელი პროცედურა დაირღვა მოსარჩელის მიერ. მოცემულ შემთხვევაში ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას, დაინტერესეული მხარის მონაწილეობით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლების, აგრეთვე საგადასახადო კოდექსის 145-ე, 147-ე და 153-ე მუხლებით დადგენილი წესით არსებითად უნდა განეხილა “გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა"' და გადაწყვეტილება მიეღო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სს ,,ს-ამ”, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ.

აპელანტი _ სს “ს-ის" წარმომადგენელი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა ძირითადად იმავე გარემოებებზე, რაზეც სასარჩელო განცხადებაში.

მეორე აპელანტი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სს ,,ს-ში” თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ საგადასახადო შემოწმება ჩატარდა 2004 წლის 10 ნოემბერს და მოიცავდა 2001 წლის 1 იანვრიდან 2004 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდის ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხებს. შესაბამისად, გადასახადებით დასაბეგრი ერთობლივი შემოსავლის ფორმირება და გადამხდელის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულებების წარმოშობის და შესრულების წესი უკავშირდება საქართველოს 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედ საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ დებულებებს.

ამავე პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-4 მუხლის IV ნაწილით დადგენილ იქნა, რომ ,,დაბეგვრისათვის გამოიყენება საგადასახადო კანონმდებლობის გამოქვეყნებული აქტები, რომლებიც მოქმედებს საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დღისათვის”, კანონმდებლობის აღნიშნული მოთხოვნა გათვალისწინებულია, აგრეთვე, დღეისათვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის დებულებებით.

აპელანტის განმარტებით, საგადასახადო დეპარტამენტი არ იზიარებს საქალაქო სასამართლოს მოტივაციას იმის თაობაზე, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 მარტის ¹გ-05/1005 წერილის) გამოცემისას დარღვეულია მისი მომზადების კანომდებლობით დადგენილი წესი. საგადასახადო დეპარტამენტისათვის გაუგებარია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელი ფაქტობრვი გარემოება არ იქნა გამოკვლეული და სათანადოდ შეფასებული ან ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისას, კანონმდებლობით დადგენილი რომელი პროცესუალური ნორმა იქნა დარღვეული აქტის გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

აპელანტის მოსაზრებით, ასევე არამართებულია საქალაქო სასამართლოს მითითება იმის თაობაზე, რომ სს ,,ს-ის” მიერ გადახდილი თანხები მიიჩნევა ზედმეტად გადახდილ გადასახადის თანხად იმ საფუძვლით, რომ არ გამოცემულა საგადასახადი მოთხოვნა, ვინაიდან საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის (2004 წლის 10 ნოემბერი) პერიოდისთვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-3 მუხლის III ნაწილით: ,,საგადასახადო კოდექსის მიხედვით დარიცხული გადასახადი არის ვალი სახელმწიფოს წინაშე და ექვემდებარება ბიუჯეტში აუცილებელ გადახდას”, ხოლო 238-ე მუხლის შესაბამისად: ,,გადასახადების გადახდა ხდება საგადასახადო კოდექსითა და სხვა ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებულ ვადებში. თუ გადასახადის გადახდის ვადა საგადასახადო კოდექსით არ არის განსაზღვრული, მაშინ გადასახადის გადახდა ხდება დეკლარაციის წარდგენისთვის დადგენილ ვადებში, ხოლო დამატებით დარიცხული და გადასახდელი თანხებისა – თანხის დარიცხვიდან 10 დღის ვადაში.” აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, იმ პერიოდისათვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსი არ ითვალისწინებდა აქტით დარიცხულ თანხებზე საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენას.

საგადასახადო დეპარტამენტი გადასახადის თანხას ზედმეტად გადახდილ თანხად მიიჩნევს მხოლოდ ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობისას, როდესაც აღნიშნული თანხა: 1. გამოვლენილია საგადასახადო ორგანოს მიერ; 2. დადასტურებულია საგადასახადო ორგანოს მიერ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე; 3. დადასტურებულია ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის დროს საბჭოს გადაწყვეტილებით; 4. წარმოშობილია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე. რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

მესამე აპელანტი თბილისის საგადასახადო ინსპექცია სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სს ,,ს-ის” მიერ 2005 წლის 10 იანვარს გასაჩივრდა 2004 წლის 10 ნოემბერს შედგენილი შემოწმების აქტი ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში, რომელზედაც 2005 წლის 10 იანვარს საწარმოს ეცნობა, რომ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და სს ,,ს-ას” შეუმცირდა აქტით დღგ-ს ნაწილში დარიცხული თანხა – 499 ლარით, ჯარიმა – 39466,76 ლარით, აგრეთვე ამ თანხებზე 2004 წლის 20 ნოემბრიდან დარიცხული საურავი. მითითებული ბრძანება მათ მიერ კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში არ გასაჩივრებულა არც საგადასახადო დეპარტამენტში და არც სასამართლოში, რითაც საგადასახადო კოდექსის 147-ე მუხლის მე-7 პუნქტის შესაბამისად, მოხდა ამ ბრძანების აღიარება და იგი მიიქცევა აღსასრულებლად.

აპელანტის განმარტებით, საქალაქო სასამართლომ არასწორად განმარტა საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლი, ვინაიდან არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სს ,,ს-ამ” 2005 წლის 10 იანვარს მიმართა შესაგებლით საგადასახადო ინსპექციას, აქედან გამომდინარე, 2006 წლის მარტში მათ იმავე საფუძვლებით განმეორებით წარდგენილ ,,გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნაზე” ეთქვათ უარი, ვინაიდან იგი ერთხელ უკვე განხილული იყო.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 მარტის განჩინებით სს “ს-ის" ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ სრულიად ეთანხმება თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ შეფასებებს და მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილება კანონიერია, შესაბამისად, არ არსებობს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.

კასატორები საკასაციო საჩივრით ითხოვდნენ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 მარტის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

კასატორები საკასაციო საჩივრებს აფუძნებდნენ იმავე გარემოებებზე, რაზეც მიუთითებდნენ სააპელაციო საჩივრებში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები საფუძვლიანია უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ 2004 წელს შეამოწმა სს “ს-ა", რომლის საფუძველზეც შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლითაც სააქციო საზოგადოებას დამატებით გადასახდელად დაერიცხა ძირითადი თანხა 59968.24 ლარი, ჯარიმა 59968.24 ლარი, საურავი 54987.48 ლარი და წამახალისებელი ლატარიის 10%-იანი მოსაკრებელი 34658.89 ლარი. მათ შორის ძირითადი თანხა 16318.5 ლარი, საურავი 18340.39 ლარი.

ზემოაღნიშნული აქტი სს “ს-ამ" 2005 წლის 10 იანვარს გაასაჩივრა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში. 2005 წლის 25 თებერვალს სააქციო საზოგადოებას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 25.02.05წ. ¹05/40 ბრძანებით ეცნობა, რომ საჩივარი დაკმაყოფილებული იყო ნაწილობრივ და სს “ს-ას" შეუმცირდა აქტით დღგ-ს ნაწილში დარიცხული ძირითადი თანხა 499 ლარით, ჯარიმა 39466.76 ლარით და ამ თანხაზე 2004 წლის 20 ნოემბრიდან დარიცხული საურავი.

საწარმომ ზემოაღნიშნული თანხა გადაიხადა სრულად, თუმცა მიიჩნია, რომ დღგ-ს თანხის 185 813. 93 ლარის, საურავის 109 097 74 ლარისა და სათამაშო ბიზნესის გადასახადის ძირითადი თანხის 42 213,42 ლარისა და საურავის 2807 ლარის, გადახდა საზოგადოებას არ ეკისრებოდა, რა მოტივითაც მოითხოვა ამ თანხის საზოგადოებისათვის დაბრუნება ან მიმდინარე გადასახადებში მისი ჩათვლა. აღნიშნულის თაობაზე სს “ს-ამ" საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 მარტის ¹05-1005 წერილით საჩივრის ავტორს უარი ეთქვა დამატებით დარიცხული თანხის გადასინჯვაზე იმ მოტივით, რომ აღნიშნულის თაობაზე არსებობდა კომისიის 2005 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის სისწორეს ზემოაღნიშნული აქტის შეფასების ნაწილში და თვლის, რომ საგადასახადო ინსპექციის უარი წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმნისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, თუმცა საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან აქტის ბათილობის სამართლებრივ საფუძვლებს და თვლის, რომ სახეზეა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლით განსაზღვრული წანამძღვრები, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა ის კანონი რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 1.1 მუხლის შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო სისტემის ფორმირებისა და ფუნქციონირების ზოგად პრინციპებს, გადასახადის გადამხდელისა და საგადასახადო ორგანოების სამართლებრივ მდგომარეობას, საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებს, საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის წესს არეგულირებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 145.2 მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო დავის დაწყების საფუძველია საგადასახადო ორგანოს მიერ გადასახადის გადამხდელის, საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირისათვის ამ კოდექსის მე-80 მუხლით განსაზღვრული “საგადასახადო მოთხოვნების" წარდგენა.

იმავე საგადასახადო კოდექსის 154.1 მუხლის შესაბამისად, საგადასასახადო ორგანოს ხელმძღვანელი/მისი მოადგილე ვალდებულია გადასახადის გადამხდელის/ საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის შესაგებლის მიღებიდან 10 დღის ვადაში განიხილოს იგი და გამოსცეს მოტოვირებული ბრძანება შესაგებლის დაკმაყოფილების ანუ დავის შეწყვეტის შესახებ, შესაგებლის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ან მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ და არა უგვიანეს ბრძანების გამოცემიდან მე-3 დღისა, გაუგზავნოს იგი შესაგებლის წარმომდგენს.

როგორც საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან დასტურდება, 2004 წელს ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ მიღებული შემოწმების აქტი, სს “ს-ამ" გაასაჩივრა 2005 წლის 10 იანვარს, რაც ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹05/40 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ამდენად, საგადასახადო ორგანოს მხრიდან დაცულ იქნა საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნები.

იმავე საგადასახადო კოდექსის 155-ე მუხლის I ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელს/საგადასახადო აგენტს ან სხვა ვალდებულ პირს უფლება აქვს ამ კოდექსის 154-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ შემთხვევაში (მოც. შემთხვევაში შესაგებლის ნაწილობრივ დაკმაყოიფლებისას) საგადასახადო ორგანოს ხელმძღვანელის/ მისი მოადგილის ბრძანება გაასაჩივროს ამ კოდექსის 154-ე მუხლის I ნაწილით განსაზღვრულ ვადებში.

საგულისხმოა, რომ იგივე მუხლი ითვალისწინებს გასაჩივრების შესაძლებლობას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტში და სასამართლოში.

საკასაციო სასამართლო არსებით ყურადღებას მიაქცევს მითითებულ მუხლის განაწეს, და განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსის არცერთი მუხლი საკითხის განმეორებით ერთი და იგივე ორგანოში დაყენებისა და გადაწყვეტის შესაძლებლობას არ ითვალისწინებს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, იმ შემთხვევაში, თუ გადასახადის, გადამხდელი არ ეთანხმება შესაბამისი საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილებას, ის უფლებამოსილია, მოთხოვნა დაიკმაყოფილოს ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მიმართვის გზით ან სასამართლოში.

საგადასახადო კოდექსის მითითებული მოთხოვნების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 20 მარტის ¹გ-05/1005 წერილის ბათილად ცნობის ნაწილში და თვლის, ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექცია იმავე საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, არ იყო უფლებამოსილი განმეორებით ემსჯელა საგადასახადო აქტის საფუძველზე დარიცხული თანხების კანონიერებაზე იმ ვითარებაში, როდესაც მას აღნიშნულის თაობაზე მიღებული აქვს შესაბამისი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

ყოველივე ზემოაღნიშნული საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს მიიჩნიოს, რომ დავის გადაწყვეტისას სასამართლოს მხრიდან ადგილი აქვს საგადასახადო კოდექსის ნორმათა დარღვევას და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის არამართებულ გამოყენებას, ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ საკასაციო სასამართლო მოკლებულია პროცესუალურ შესაძლებლობას დავა გადაწყვიტოს არსებითად, თვლის, რომ საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის III ნაწილით, 412 მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 მარტის განჩინება და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.