ბს-474-451(2კ-07) 28 ივნისი, 2007წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 თებერვლის განჩინებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 11 აგვისტოს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა სს “რ.-მ” მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 21 აპრილის ¹4 საგადასახადო გირავნობის (იპოთეკის) უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ¹176-ს ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცის 2005 წლის 9 ივნისის ¹254 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა და გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ დაკისრება.

მოსარჩელის მითითებით, საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 21 აპრილის ¹04 საგადასახადო გირავნობის (იპოთეკის) უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინებით მათთვის ცნობილი გახდა, რომ 3202306 ლარის დავალიანების: ძირითადი გადასახადის _ 2104591 ლარისა და საურავის _ 1097715 ლარის უზრუნველსაყოფად გირავნობისა და იპოთეკის უფლებით დაიტვირთა მოსარჩელის ქონება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 85-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო გირავნობის (იპოთეკის) უფლება ვრცელდება გადასახადის გადამხდელის ქონებაზე საგადასახადო დავალიანების მოცულობის ფარგლებში, რაც იმას გულისხმობს, რომ მოვალის გირავნობით (იპოთეკით) დატვირთული ქონების ღირებულება და არსებული საგადასახადო დავალიანების მოცულობა ურთიერთშესაბამისობაში უნდა იყოს. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ კი გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტით საგადასახადო დავალიანების ოდენობა 3202306 ლარს შეადგენს და მას მოსარჩელე სადავოდ ხდის, მაშინ როდესაც დავალიანების უზრუნველსაყოფად გირავნობისა და იპოთეკის უფლებით დატვირთული სს “რ.-ის” მთელი ქონების საბაზრო ღირებულება შვიდ მილიონ ლარს აღემატება.

მოსარჩელის მითითებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ¹176-ს ბრძანებით ბათილად იქნა ცნობილი მოსარჩელის დღგ-ის პირად ბარათზე რიცხული 980880 ლარის აქტივი და დაერიცხა შესაბამისი საურავები, რის შესაბამისადაც იმავე წლის 9 ივნისს გაიცა ¹254 საგადასახადო მოთხოვნა. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული აქტი გამოსცეს საქმისათვის მნიშვნელოვანი ყველა გარემოების შესწავლის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად კი დაუშვებელია, ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება, რომელიც გამოკვლეული არ ყოფილა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. მითითებული ნორმების გაუთვალისწინებლობა, მოსარჩელის მითითებით, ნათლად ჩანს პრეამბულიდან, სადაც აღნიშნულია, რომ აქტივი სს “რ.-ს” წარმოეშვა 2003 წლის 31 მარტს შპს “ბ.-თან” შერწყმის შედეგად და ეს აქტივი შესაძლოა, შპს “ბ.-ს” უსაქონლო ოპერაციების შედეგად წარმოეშვა. აღნიშნული ფაქტები საგადასახადო ინსპექციამ საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის შესაბამისად სათანადო ინფორმაციად მიიჩნია მაშინ, როდესაც საკითხის საფუძვლიანად შესწავლის შემთხვევაში ადვილად დადგინდებოდა, რომ სს “რ.-ი” არ შერწყმია შპს “ბ.-ს,” მით უმეტეს, 2003 წლის 31 მარტს, როდესაც ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 28 მარტის დადგენილებით რეგისტრირებულია შპს “ბ”-ს ლიკვიდაცია და იგი ამოშლილია სამეწარმეო რეესტრიდან. ამასთან, საგადასახადო ორგანომ ისე გააუქმა მოსარჩელის კუთვნილი აქტივი, რომ რეალურად არ დაუდგენია, იყო თუ არა იგი წარმოშობილი უსაქონლო ოპერაციის შედეგად. ეს ნათლად ჩანს “სათანადო ინფორმაციის” შინაარსიდან, სადაც მითითებულია ასეთი ოპერაციის შესაძლო განხორციელების შედეგად აქტივის წარმოშობაზე. ქმედების განხორციელების შესაძლებლობა ან ვარაუდი ჯერ კიდევ არ ნიშნავს იმას, რომ ქმედება მომხდარია. ის ფაქტი, რომ საგადასახადო ორგანო თავად არ არის დარწმუნებული შპს-ის მხრიდან უსაქონლო ოპერაციის განხორციელებაში, ჩანს ბრძანების მე-5 პუნქტიდანაც, რომლის შესაბამისადაც აუდიტის სამმართველოს საკითხის დამატებით შესწავლა დაევალა. ამასთან, მოსარჩელის მითითებით, საწარმოზე უკანონოდ იქნა დარიცხული საურავი, ვინაიდან საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის შესაბამისად საურავი არის პასუხისმგებლობის ზომა საგადასახადო ვალდებულების დარღვევისათვის, მოცემულ შემთხვევაში კი არ დადგენილა, რეალურად იქნა თუ არა დარღვეული საგადასახადო ვალდებულება.

მოსარჩელის მითითებით, ბრძანება გამოცემულია არაუფლებამოსილი პირის მიერ, ვინაიდან მას ხელს აწერს არა ინსპექციის უფროსი, არამედ სხვა პირი. მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის დებულების მე-8 მუხლის შესაბამისად კი ინსპექციას ხელმძღვანელობს უფროსი, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის უფლება. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე საგადასახადო ორგანოს 2005 წლის 9 ივნისის ¹254 საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემისას, რომლითაც მოსარჩელეს თანხის დარიცხვის შესახებ ეცნობა და 1926555.73 ლარი გადასახდელად დაერიცხა, იგივე სამართლებრივი ნორმები იქნა დარღვეული, რაც ბრძანების გამოცემისას (ს.ფ. 2-6).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 3 ნოემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად იქნა ჩაბმული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი (ს.ფ. 24).

ამავე სასამართლოს 2005 წლის 23 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ¹176-ს ბრძანება სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული 980880 ლარის ბათილად ცნობის შესახებ; მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს დაევალა სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული 980880 ლარის ბათილად ცნობის საკითხის გადასაწყვეტად საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა; მოსარჩელეს დანარჩენი მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი; მოსარჩელის მიერ შეტანილი ბაჟი დარჩა გადახდილად.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარემ 2005 წლის 17 მაისს წერილობით მიმართა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფროსს და აცნობა, რომ დეპარტამენტში არსებული მონაცემებით სავარაუდოდ შესაძლებელი იყო სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული აქტივი, 980.880 ლარის ოდენობით, წარმოშობილი ყოფილიყო უსაქონლო ოპერაციის განხორციელების გზით, კერძოდ, სს “რ.-ის” შპს “ბ.-სთან” შერწყმის საშუალებით და დაავალა დასახელებული აქტივის ბათილად ცნობა შესაბამისი საურავების დარიცხვით. აღნიშნული წერილის საფუძველზე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მიერ 2005 წლის 6 ივნისს გამოცემულ იქნა ¹176-ს ბრძანება, რომლითაც დეპარტამენტის თავმჯდომარის წერილი მიჩნეული იქნა სათანადო ინფორმაციად საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის შესაბამისად და სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული აქტივი, 980880 ლარის ოდენობით, ბათილად იქნა ცნობილი. აუდიტის სამმართველოს დაევალა სს “რ.-ის” გეგმიური აუდიტის დროს ადგილზე არსებული მასალების მიხედვით საკითხის დამატებით შესწავლა საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად. 2005 წლის 9 ივნისს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ სს “რ.-ს” გაუგზავნა საგადასახადო მოთხოვნა ¹254, რომლითაც ზემოაღნიშნული ბრძანებიდან გამომდინარე, საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის საფუძველზე გადასახდელად დარიცხულ იქნა 1926553.73 ლარი.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია, მოახდინოს გადასახადის თანხის დარიცხვა, მათ შორის, სავარაუდო დარიცხვაც, გადასახადის გადამხდელისათვის გადასახადის თანხის დარიცხვის საფუძველი შესაძლოა გახდეს სათანადო ინფორმაცია. სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული აქტივის სავარაუდოდ უსაქონლო ოპერაციების შედეგად წარმოშობის შესახებ საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის წერილი, სასამართლოს მითითებით, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ სწორად მიიჩნია სათანადო ინფორმაციად, თუმცა, ამავე დროს, საგადასახადო კოდექსი არ ითვალისწინებს და ვერც გაითვალისწინებს სათანადო ინფორმაციის არსებობის შემთხვევაში გადასახადის დაუყოვნებლივ, საკითხის წინასწარი შესწავლის გარეშე დარიცხვის ვალდებულებას და საგადასახადო ინსპექცია, როგორც ადმინისტრაციული ორგანო, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე, 96-ე და 98-ე მუხლების შესაბამისად ვალდებული იყო, შესაბამისი აქტის გამოცემამდე ჩაეტარებინა ადმინისტრაციული წარმოება, სათანადოდ შეესწავლა და გამოეკვლია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, მიეცა დაინტერესებულ მხარისათვის საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა და მხოლოდ ყველა გარემოების შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე გამოეცა ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტი შესაბამისი დასაბუთებით. მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ საკითხის გადაწყვეტისას არ ჩაატარა ადმინისტრაციული წარმოება, არ გაარკვია, რა მიზეზის გამო მიმდინარეობდა სისხლის სამართლის პროცესი კახეთის სამხარეო საგამოძიებო სამსახურში და რა საფუძვლით იქნა გამოტანილი დადგენილება სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ. არ გამოითხოვა საბაჟო დეპარტამენტიდან შესაბამისი ინფორმაცია შპს “ბ.-ის” მიერ ექსპორტის ოპერაციების განხორციელების შესახებ და არ დაადგინა ის გარემოება, რომ სს “რ.-ი” არ შერწყმია შპს “ბ.-ს,” ამასთან, საქმის გადაწყვეტისას სს “რ.-ს” არ მიეცა შესაძლებლობა, წარედგინა საკუთარი მოსაზრება. სასამართლოს დასკვნით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ბრძანებით, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული აქტივი 980880 ლარის ოდენობით, შეესაბამება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნებს, თუმცა მისი მომზადებისა და გამოცემისას დარღვეულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები, კერძოდ: ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, სადავო ბრძანება წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელიც ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის შესაბამისად უნდა შეიცავდეს წერილობით დასაბუთებას. ხოლო თუ ადმინისტრაციული ორგანო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, წერილობით დასაბუთებაში მიეთითება ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ამ აქტის გამოცემისას. ამავე კოდექსის 96-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ხოლო დასახელებული კოდექსის 98-ე მუხლის შესაბამისად, დაინტერესებულ პირს უფლება აქვს, საკითხის გადაწყვეტისას წარადგინოს საკუთარი მოსაზრება.

სასამართლოს მითითებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები, რომელთა დაცვის შემთხვევაში მოპასუხის მიერ შესაძლებელია, მიღებული ყოფილიყო განსხვავებული გადაწყვეტილება. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად კი, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 9 ივნისის ¹254 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის მოთხოვნა სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია იმ მოტივით, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით. სარჩელი დასაშვებია, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს. მოცემულ შემთხვევაში საგადასახადო მოთხოვნა დამოუკიდებელ ადმინისტრაციულ აქტად ვერ ჩაითვლება, რადგან მას უშუალოდ არ გამოუწვევია სამართლებრივი შედეგები მოსარჩელის მიმართ. იგი გამომდინარეობს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპენქციის 2005 წლის 06 ივნისის ¹176-ს ბრძანებიდან აქტივის გაუქმების შესახებ და ამ ბრძანების თანამდევ სამართლებრივ შედეგს წარმოადგენს (ს.ფ. 59-63)

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში მისი გაუქმება და ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

აპელანტის მითითებით, 2005 წლის 17 მაისს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში შესული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 17 მაისის ¹1-09/4269 წერილი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის თანახმად ჩაითვალა სათანადო ინფორმაციად და გამოიცა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ¹176-ს ბრძანება სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული 980800 ლარის ბათილად ცნობის და შესაბამისი საურავების დარიცხვის შესახებ. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 17 მაისის ¹1-09/4269 წერილით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციას სთხოვს, უზრუნველყოს შპს “ბ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არასწორად წარმოშობილი 980800 ლარის შემცირება და სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე 2003 წლის 31 მარტს გატარებული ყალბი აქტივის, 980800 ლარის, ბათილად ცნობა ოპერაციის განხორციელების პერიოდისათვის, შესაბამისი საურავების დარიცხვით, ე.ი. საგადასახადო დეპარტამენტმა აღნიშნული წერილი დაუშვა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ამასთან, საგადასახადო დეპარტამენტმა მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციას უშუალოდ მიუთითა ზემოთხსენებული ოპერაციის განხორციელებაზე. სასამართლომ სწორად შეაფასა საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის აღნიშნული წერილის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ სათანადო ინფორმაციად მიჩნევის ფაქტი, მაგრამ სასამართლოს, სასარჩელო მოთხოვნის ოდენობიდან გამომდინარე მაინც, უნდა გამოეყენებინა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლება, რომლის თანახმადაც, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების გარდა, სასამართლო უფლებამოსილია, საკუთარი ინიციატივით შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები. სასამართლოს უნდა გამოერკვია ის გარემოებები, რომელ გარემოებათა გამოკვლევაზეც მიუთითა გადაწყვეტილებაში (ს.ფ. 67-70).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 იანვრის საოქმო განჩინებით სს “რ.-ი” შეიცვალა მის უფლებამონაცვლე შპს “რ.-ით” (ს.ფ. 160).

ამავე სასამართლოს 2007 წლის 20 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდ და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დატოვებულ იქნა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ მთლიანად გაიზიარა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და განმარტა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის თანახმად, მართალია, სასამართლო უფლებამოსილია, საკუთარი ინიციატივითაც შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, მაგრამ აღნიშნული არ ნიშნავს ადმინისტრაციული ორგანოს, მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გდამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, მოვალეობათა სასამართლოზე გადაკისრებას, ვინაიდან, ამავე კოდექსის მე-17 მუხლის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებულია, დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. მოპასუხე ვალდებულია, დაასაბუთოს თავისი შესაგებელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარების, ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი. აღნიშნული კოდექსის მე-4 მუხლის თანახმად კი ადმინისტრაციული საქმის განხილვისას მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რომელიც მხარეთა შეჯიბრობითობის სამოქალაქო სამართალწარმოების ფუნდამენტურ დებულებას განსაზღვრავს. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ამავე კოდექსის 97-ე მუხლის საფუძველზე, საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია გამოითხოვოს დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დაათვალიეროს მოვლენის ან შემთხვევის ადგილი, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები, მტკიცებულებათა შეგროვების, გამოკვლევისა და შეფასების მიზნით მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს. შესაბამისად, აპელანტის მითითება, რომ სასამართლოს, სასარჩელო თანხის ოდენობიდან გამომდინარე მაინც უნდა გამოეყენებინა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლება, რომლის თანახმადაც მას, შეეძლო, გამოერკვია ის გარემოებები, რომელ გარემოებათა გამოკვლევაზეც მიუთითებს გადაწყვეტილებაში, კერძოდ, გამოკვლეულიყო, რა მიზეზის გამო მიმდინარეობდა სისხლის სამართლის პროცესი კახეთის სამხარეო საგამოძიებო სამსახურში, ასევე საბაჟო დეპარტამენტიდან შესაბამისი ინფორმაციის მიღება შპს “ბ”-ს მიერ ექსპორტის ოპერაციების განხორციელების შესახებ და სხვა ინფორმაცია, რომელიც შესაძლებელს გახდიდა საქმეზე სწორი გადაწყვეტილების მიღებას, სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის მიერ თავისი მოვალეობების შესრულების სასამართლოსათვის გადაკისრების დაუშვებელ მცდელობად მიიჩნია და განმარტა, რომ იგი საქართველოს კანონმდებლობის განხილული ნორმების მოთხოვნებიდან გამომდინარე, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი ვერ გახდებოდა. მეტიც, საქმის მასალების თანახმად, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუკვლევია, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს “ბ.-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა და უკანონოდ იქნა ცნობილი თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 4 მარტის ¹248/2 და ახმეტის რაიონული საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 14 თებერვლის წერილები და შესაბამისი მოქმედება შპს “ბ.-ის” პირად სააღრიცხვო ბარათზე ჩათვლების განხორციელებაზე უარის თქმის შესახებ შპს “კ.-სთან” 2000 წლის 10 მაისს დადებული კონტრაქტების შედეგებიდან გამომდინარე, და რაც შემდგომში გაუქმებულ იქნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით და სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, შესული არ იყო კანონიერ ძალაში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, დადგენილია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ¹176-ს ბრძანებით სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე 980880 ლარი ბათილად იქნა ცნობილი შესაბამისი საურავების დარიცხვით. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 10 მარტის ¹2/2/275.291.296.299 გადაწყვეტილებით, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა სარჩელი 1997 წლის 13 ივნისის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის მეორე წინადადების დებულების (“დღგ-ის ჩათვლას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ის თანხა”) კონსტიტუციურობის თაობაზე საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველ პუნქტთან და 30-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ბოლო წინადადებასთან მიმართებით, საკონსტიტუციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 1997 წლის საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული დღგ-ის თანხის ჩათვლა წარმოადგენს შესაბამისი პირის უფლებას, გარკვეული პირობების დადგომის შემდეგ მიიღოს სახელმწიფოს მხრიდან მის მიერ გაწეული საფასურის შედეგად დღგ-ით, როგორც გადასახადით გათვალისწინებული თანხის, გადახდილად აღიარება. ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ ე.წ. მიმწოდებლის მიერ არ შესრულდება მის მიმართ დადგენილი ვალდებულება და არ განხორციელდება დღგ-ის თანხის ბიუჯეტში შეტანა, შესაბამისად, ვერ განხორციელდება დღგ-ის ბიუჯეტში შეტანა. საკონსტიტუციო სასამართლომ მიუთითა, რომ 1997 წლის 13 ივნისის საგადასახადო კოდექსის 120-ე, 121-ე და 252-254-ე მუხლები ადგენენ საგადასახადო პასუხისმგებლობის სახეებსა და მათი გამოყენების პირობებს. აღნიშნულ მუხლებში საუბარია არა იმ პირებზე, რომლებმაც უნდა მიიღონ ე.წ. საგადასახადო ჩათვლა, არამედ დღგ-ის გადამხდელებზე, ანუ საქონლის, მომსახურების, ან სამუშაოს მიმწოდებლებზე. აღნიშნული პასუხისმგებლობა შეუძლებელია, დაეკისროს საგადასახადო ჩათვლის მიმღებს, ვინაიდან მას არ გააჩნია დღგ-ის თანხის ბიუჯეტში შეტანის იურიდიული ვალდებულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 5 დეკემბრის ¹ ბს-817-40 (კ-კს-05) გადაწყვეტილების თანახმად, დამატებული ღირებულების გადასახადი არის არაპირდაპირი, მრავალსაფეხურიანი გადასახადი, რომლის გადახდის ტვირთი აწვება საბოლოო მომხმარებელს. დიდი პალატის მოსაზრებით, არსებითი ყურადღება უნდა მიექცეს იმ საკითხის განსაზღვრას, თუ ვინ წარმოადგენს დღგ-ის გადამხდელს. საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქცია) 29-ე მუხლის 25-ე ნაწილის შესაბამისად, არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში შეტანის ვალდებულება ეკისრება საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიმწოდებელს, რომელიც ამ კოდექსის მესამე და მეოთხე კარების მიზნებისათვის იწოდება გადასახადის გადამხდელად. საურავი წარმოადგენს ე.წ. დამატებით გადასახადს თანხების არათავისდროული გადახდის გამო. შესაბამისად, პასუხისმგებლობაც მისი დარღვევისათვის უნდა დადგეს იმ შემთხვევაში, თუ გადასახადის გადამხდელი დადგენილ ვადაში არ მოახდენს გადასახადის გადახდას, გადაუხდელობის მიზეზის მიუხედავად. შესაბამისად, საურავი წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელისათვის დადგენილი პასუხისმგებლობის სახეს, რომელიც გამოყენებული ვერ იქნება იმ პირის მიმართ, რომელიც არ ითვლება გადასახადის გადამხდელად.

საპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 6 ივნისის ¹176-ს ბრძანებით სს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ბათილად იქნა რა ცნობილი 980880 ლარი შესაბამისი საურავების დარიცხვით, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას მოპასუხემ ასევე უნდა გამოიკვლიოს, იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებულ დასაბეგრ ოპერაციებზე, რომლებზედაც განხორციელდა დამატებული ღირებულების გადასახადის ჩათვლა 980880 ლარის აქტივით, შპს “რ.-ი” ითვლებოდა თუ არა გადასახადის გადამხდელად და მის მიერ დარღვეულ იქნა თუ არა საგადასახადო ვალდებულება (ს.ფ. 172-185).

სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ, რომელთაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შპს “რ.-ის” სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლი, ვინაიდან საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 17 მაისის ¹1-09/4269 წერილში მითითებულია, რომ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის შესაბამისად უნდა განეხორციელებინა შპს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე 980880 ლარის სავარაუდო დარიცხვა, რაც ინსპექციამ კანონმდებლობის დაცვით განახორციელა. ინსპექცია მოკლებული იყო საკითხის საბოლოო შესწავლის შესაძლებლობას, ვინაიდან ორგანიზაციები, რომლებსაც უკანონოდ წარმოეშვათ აქტივი, რაც შპს “რ.-მა” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორებისას გამოიყენა, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში გადასახადის გადამხდელად საგადასახადო აღრიცხვაზე არასდროს ყოფილან რეგისტრირებული, საგადასახადო ინსპექცია კი საგადასახადო კონტროლს ახორციელებს მხოლოდ იმ გადასახადის გადამხდელთა მიმართ, რომლებიც ამავე ინსპექციაში იმყოფებიან საგადასახადო აღრიცხვაზე, რაზედაც ინსპექციის 2006 წლის 13 აპრილის ¹11/1271 წერილით ეცნობა საგადასახადო დეპარტამენტს და ფინანსურ პოლიციას, ამასთან, საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 17 მაისის ¹1-09/4269 წერილიდან ირკვეოდა, რომ საგადასახადო დეპარტამენტს შესწავლილი ჰქონდა საკითხი. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ 2006 წლის 29 დეკემბერს მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც დაადასტურა, რომ ზემოხსენებული აქტივი, რომელიც შპს “რ.-მა” სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორებისას გამოიყენა, უკანონო იყო. აღნიშნული გადაწყვეტილებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2000 წლის 15 მაისის სერია ბ ¹860437 ანგარიშფაქტურის მიხედვით შპს “კ.-ს” მიერ შპს “ბ.-სათვის” მიწოდებული 20000 კგ “ჰომოგენიზირებული” თამბაქოს აქციზის თანხა შეადგენს 400000 ლარს, ხოლო დღგ _ 90400 ლარს. 2000 წლის 16 მაისის სერია ბ ¹860439 ანგარიშფატურის მიხედვით იმავე საწარმოთა შორის განხორციელებული მიწოდების _ 20000 კგ “ჰომოგენიზირებული” თამბაქოს აქციზის თანხა შეადგენს 400000 ლარს, ხოლო დღგ _ 90400 ლარს. საგამოძიებო დეპარტამენტის კახეთის სამხარეო საგამოძიებო სამსახურის 2002 წლის 12 ნოემბრის დადგენილების თანახმად, შპს “კ.-ს” დირექტორს 2000 წლის ივნის-ივლისში ¹360437 და ¹3604339 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით გადასახადები სახელმწიფო ბიუჯეტში არ შეუტანია. სააპელაციო სასამართლოს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 18 დეკემბრის ¹3-09/11520 წერილით ეცნობა, რომ შპს “კ.-ს” საგადასახადო დეპარტამენტის ერთიან კომპიუტერულ ბაზაზე დაყრდნობით იმ პერიოდისათვის არ გააჩნდა შესაბამისი სერთიფიკატი დღგ-ის, აქციზის გადამხდელად რეგისტრაციის შესახებ.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ არ დასტურდება მომწოდებელ შპს “კ.-ს” მიერ 2000 წლის 15 მაისის ¹860437 და 2000 წლის 16 მაისის ¹860439 ანგარიშ-ფაქტურებით მიხედვით აქციზისა და დღგ-ის თანხების ბიუჯეტში გადახდის ფაქტი. შესაბამისად, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნები. ამასთან, სასამართლოს სასარჩელო თანხის ოდენობიდან გამომდინარე მაინც უნდა გამოეყენებინა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 19.1 მუხლით გათვალისწინებული უფლება და საკუთარი ინიციატივით შეეგროვებინა მტკიცებულებები (ს.ფ. 193-197)

კასატორ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ შპს “რ.-ი” გაათავისუფლა გადასახადის გადახდის ვალდებულებისაგან და არ გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის დებულებები, რომ საგადასახადო ვალდებულების შესრულება არის გადასახადის გადამხდელის, საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის ერთ-ერთი ძირითადი ვალდებულება, რომელიც სრულდება გადასახადის გადამხდელისათვის, საგადასახადო აგენტისათვის დაკისრებული არასაგადასახადო ხასიათის, მათ შორის, სისხლის სამართლის ვადლებულებისაგან დამოუკიდებლად, რომ აკრძალულია გადასახადის გადამხდელის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ საგადასახადო ვალდებულების შესრულებაზე ცალმხრივად უარის თქმა ან მისი შესრულების წესის ცალმხრივად შეცვლა, თუ ეს გათვალისწინებული არ არის საგადასახადო კანონმდებლობით.

კასატორის მითითებით, 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული ცნებები და ნორმები გამოიყენება მხოლოდ გადასახადებით დაბეგრასთან დაკავშირებული საკითხების რეგულირებისას და ამ კოდექსის მიხედვით დარიცხული გადასახადი არის ვალი სახელმწიფოს წინაშე და ექვემდებარება ბიუჯეტში აუცილებელ გადახდას. საგადასახადო კანონმდებლობა შედგება ამ კოდექსისა და მის შესაბამისად მიღებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებისაგან და გადასახადებით დაბეგვრისას კოდექსსა და კანონმდებლობის სხვა სფეროს ნორმატიულ აქტებს შორის კოლიზიის წარმოქმნისას გამოიყენება ამ კოდექსის დებულებები და გადახდის წესის შეცვლა ხდება ამ კოდექსში სათანადო ცვლილებების შეტანით და არა სასამართლოს განჩინებით, რაც მოცემულ შემთხვევაში მოხდა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-3 თავი იმპერატიულად განსაზღვრავს გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულების შესრულების წესს, კერძოდ, საგადასახადო ვალდებულებაის შესრულებად ითვლება გადასახადის თანხის გადახდა დადგენილ ვადებში. საგადასახადო ვალდებულება სრულდება უშუალოდ გადასახადის გადამხდელის მიერ, თუ საგადასახადო კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი. საგადასახადო კანონმდებლობა არ იცნობს გადამხდელის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების შესრულებას ბიუჯეტში მით უფრო უკანონოდ წარმოშობილი ზედმეტობით, რადგან საგადასახადო კოდექსის 6.5 მუხლის თანახმად, გადასახადი გამოიანგარიშება ფულად გამოხატულებაში და გადაიხდება ლარებით, ხოლო საგადასახადო კოდექსის 34.4 მუხლის თანახმად, გადასახადის გადასახდელი თანხა დადგენილ ვადებში გადაიხდება გადასახადის გადამხდელის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ. შპს “რ.-ის” მოტივაცია, კასატორის მითითებით, ნათელია _ დღგ-ის ბიუჯეტში გადახდილად უკანონოდ დაფიქსირება ყალბი წარმომავლობის საგადასახადო აქტივით ანუ საგადასახადო ვალდებულებისაგან თავის დაღწევა შპს “ბ.-ის” ყალბი აქტივებით. შესაბამისად, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის გადაწყვეტილება შპს “რ.-ის” დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე 980880 ლარის დარიცხვის თაობაზე და აღნიშნული ყალბი საგადასახადო აქტივის გადამხდელის ბარათზე უკანონოდ ასახვის თარიღიდან შპს “რ.-ის” გადაუხდელი გადასახადის თანხებზე საურავის დარიცხვა სრულ შესაბამისობაშია საგადასახადო კანონმდებლობასთან.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის “ბ” პუნქტი. ამ მუხლის მოქმედება არ ვრცელდება უსაქონლო ოპერაციების ან ფიქტიური გარიგების შედეგად ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილად დაფიქსირებულ გადასახადის თანხებზე. აღნიშნული თანხები ექვემდებარება უპირობო ანულირებას. კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი აქვს სწორედ შპს “რ.-ის” მიერ შპს “ბ.-თან” შერწყმის შედეგად უკანონოდ მიღებული “აქტივების” და არა დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით ჩათვლების გაუქმების შედეგად ზედმეტად გადახდილი თანხის ხარჯზე საგადასახადო ვალდებულების შესრულების მცდელობას. აღნიშნული თანხები კანონმდებელმა დაუქვემდებარა უპირობო ანულირებას, რაც გადამხდელისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელი გადასახადის თანხების დარიცხვას გულისხმობს.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასაამრთლომ არსებითად არ იმსჯელა და მხედველობაში არ მიიღო სამართალდამცავი ორგანოებიდან გადმოგზავნილი ინფორმაცია, რომლითაც დასტურდება “აქტივების” ყალბი წარმოშობა, რომელიც შპს “ბ.-ის” დღგ-ის პირადი ბარათიდან სს “რ.-ის” პირად ბარათზე იქნა გადმოტანილი საგადასახადო ვალდებულებათა დაფარვის მიზნით. დღგ-ში უსაფუძვლოდ წარმოიშვა ფიქტიური გარიგებების გზით და საეჭვო ოპერაციებით 980880 ლარის ზედმეტობა, რაც საგადასახადო დეპარტამენტმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის დებულებებთან შეუსაბამობის გამო საეჭვოდ მიიჩნია და 2005 წლის 17 მარტს ¹1-09/4269 წერილით, რომელიც მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას მისცა კანონიერი მითითება მისი გაუქმების თაობაზე, რის შესაბამისადაც ამ უკანასკნელმა 2005 წლის 6 ივლისის ¹176 ბრძანებით სს “რ.-ს” აცნობა ზემოაღნიშნული “აქტივის” გაუქმებისა და 980880 ლარის ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდევინების აუცილებლობის თაობაზე. აღნიშნული აქტის გასაჩივრების ვადა სს “რ.-მ” გაუშვა, მაგრამ სასამართლომ ამ გარემოებას ყურადღება არ მიაქცია, მაშინ როდესაც, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.3 მუხლის თანახმად სარჩელი სასამართლოს უნდა წარედგინოს შესაბამისად ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ან ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული გადაწყვეტილების გაცნობიდან 1 თვის ვადაში.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას დარღვეულია მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი წესი. სადავო გადაწყვეტილებით არ ირკვევა საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი რომელი ნორმა იქნა დარღვეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ და რომელი ფაქტობრივი გარემოება არ იქნა გამოკვლეული და სათანადოდ შეფასებული (ს.ფ. 198-201).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც მოცემული კატეგორიის დავებზე სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 თებერვლის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.