ბს-488-465(კ-07) 15 ნოემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ლალი ლაზარაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

სს “ს-მა” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის მიმართ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის მიერ მიმდინარე წლის 17 და 18 მარტს შემოწმდა სს “ს-ის” ცენტრალური სატელეფონო განყოფილების საკონტროლო-სალარო აპარატების მუშაობის და გამოყენების მდგომარეობა. შემოწმების შემდეგ შედგენილ იქნა ¹00031 და ¹00032 საგადასახადო სამართალდარღვევათა ოქმები. მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის 13.04.96წ. ¹272 ბრძანებულებით ცვლილებები შევიდა საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 13.09.95წ. ბრძანებულებაში და დადგინდა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს უნდა შეემუშავებინა და გამოეცა იმ მეურნე სუბიექტების ნუსხა, რომელთაც შეეძლოთ მოსახლეობასთან ფულადი ანაგარიშსწორება თავიანთი სპეციფიკისა და ადგილმდებარეობის თავისებურებათა გათვალისწინებით ეწარმოებინათ საკონტროლო-სალარო აპარატების გარეშე. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კოლეგიის 1996წ. ¹4/2 დადგენილებით და “მომხმარებელთან ფულადი ანგარიშსწორების განხორციელებისას საკონტროლო სალარო აპარატების გამოყენების შესახებ” საქართველოს კანონით დამტკიცდა იმ მეურნე სუბიექტების ნუსხა, რომლებიც გათავისუფლებულნი იქნენ მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენებისაგან. ზემოაღნიშნული აქტებით საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების აუცილებლობისაგან თავისუფლდებიან მეურნე სუბიექტები მოსახლეობასთან ანგარიშსწორების იმ ნაწილში, სადაც გამოიყენება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დამტკიცებული მკაცრი ანგარიშსწორების ფორმის მიხედვით დამზადებული ქვითრები, საგზურები, ბილეთები, ტალონები, საფოსტო გადასახადის ნიშნები ან ქვითრებთან გათანაბრებული სხვა საბუთები. მოსარჩელის აზრით, საგადასახადო ინსპექციის მიერ ცენტრალური სატელეფონო განყოფილებისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დადება საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე საკონტროლო-სალარო აპარატების დაუდგმელობის გამო უკანონო იყო, ვინაიდან სს “ს-ი” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კოლეგიის 29.03.96წ. დადგენილების შესაბამისად მიეკუთვნებოდა იმ მეურნე სუბიექტების ნუსხას, რომლებიც თავისუფლდებიან საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების აუცილებლობისაგან, ვინაიდან სს “ს-ი” მოსახლეობასთან ანგარიშსწორებისას იყენებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დამტკიცებულ მკაცრი ანგარიშსწორების ფორმას. მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის მიერ შედგენილი ¹00031 და ¹00032 ოქმების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 21.07.05წ. გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 17.03.05წ. ¹00031 და ¹00032 ოქმები. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები: მოპასუხის მიერ სს “ს-ის” ცენტრალურ სატელეფონო განყოფილებაში 2005 წლის 17 და 18 მარტს ჩატარებული შემოწმების შედეგად შედგენილ იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები. ოქმების შედგენას საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ შესამოწმებელ ობიექტში ფულადი ანგარიშსწორება ხორციელდებოდა საკონტროლო-სალარო აპარატების გარეშე, რაც საგადასახადო ორგანომ საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევად მიიჩნია. სასამართლომ აღნიშნა, რომ “მომხმარებელთან ფულადი ანგარიშსწორების განხორციელებისას საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების შესახებ” კანონის მე-7 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების აუცილებლობისაგან თავისუფლდებოდნენ პირები მომხმარებელთან ანგარიშსწორების იმ ნაწილში, სადაც გამოიყენება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამტკიცებული მკაცრი ანგარიშსწორების ფორმის ქვითრები, საგზურები, ბილეთები, ტალონები, საფოსტო გადასახადების ნიშნები ან ქვითრებთან გათანაბრებული სხვა საბუთები. იმავე დებულებას შეიცავდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კოლეგიის 29.03.96წ. ¹4/2 დადგენილებით დამტკიცებული ¹5 დანართის მე-2 პუნქტი. სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი იყო მკაცრი ანგარიშსწორების ფორმის ქვითრები და მასთან გათანაბრებული საბუთები, რომლის მეშვეობითაც აღირიცხებოდა მოსარჩელის მიერ მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორება. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მკაცრი ანგარიშსწორების ფორმის ქვითრები დამტკიცებული იყო ფინანსთა მინისტრის მიერ, რაც, სასამართლოს აზრით, ადასტურებდა, რომ სს “კ-ა” უფლებამოსილი იყო, მოსახლეობასთან ანგარიშსწორება საკონტროლო-სალარო აპარატის გარეშე ეწარმოებინა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.03.07წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 21.07.05წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა სსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და გასაჩივრებული განჩინების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა კოლეგიის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები. ამასთანავე, არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ “კ-ის” მიერ წარდგენილი მკაცრი აღრიცხვის ფორმები არ იქნა პოლიგრაფიულად დამზადებული საქართველოს პრეზიდენტის 06.09.99წ. ¹1079 განკარგულების საფუძველზე უფლებამოსილი პოლიგრაფიული საწარმოს მიერ და მათი გამოყენება არ ცვლიდა მის ვალდებულებას, განეხორციელებინა საკონტროლო-სალარო აპარატის მეშვეობით მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში დაცული იყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 23.07.04წ. ¹19-2-08153/7958 წერილი, რომელსაც თანდართული ჰქონდა იმ საწარმოთა ნუსხა, რომელთაც უფლება აქვთ აწარმოონ მკაცრი აღრიცხვა-ანაგარიშების ფორმებისა და დოკუმენტების პოლიგრაფიული შესრულება. აღნიშნულ ნუსხაში მითითებულია შპს “ფ-ა”, რომელთანაც 23.09.04წ. ხელშეკრულება ჰქონდა გაფორმებული მოსარჩელეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.03.07წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციამ. კასატორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორებისას საკონტროლო-სალარო აპარატების გარეშე მუშაობა ან მათი გამოუყენებლობა იწვევს დაჯარიმებას. კასატორის აზრით, არასწორად იქნა განმარტებული “მომხმარებელთან ფულადი ანგარიშსწორების განხორციელებისას საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების აუცილებლობისაგან თავისუფლდებიან პირები მომხმარებელთან ანგარიშსწორების იმ ნაწილში, სადაც გამოიყენება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამტკიცებული მკაცრი ანგარიშსწორების ქვითრები, საგზურები, ბილეთები, ტალონები, საფოსტო გადასახადის ნიშნები ან ქვითრებთან გათანაბრებული სხვა საბუთები. კასატორის განმარტებით, მართალია, მოსარჩელეს სამართალდარღვევის ჩადენის დროს გააჩნდა ჩეკის შემცვლელი, ფინანსთა მინისტრის მიერ დამტკიცებული მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტები, მაგრამ მათი გამოყენება იმ მომენტისათვის არ მოუხდენია. სწორედ აღნიშნული დააფიქსირა საგადასახადო ინსპექტორმა და შეადგინა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები. კასატორის განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა არ იცნობდა ჩეკთან გათანაბრებული დოკუმენტის(ქვითრის) გამოუყენებლობის შემთხვევაში გადამხდელისათვის სანქციის გამოყენებას, მაგრამ ითვალისწინებს საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოუყენებლობისათვის პასუხისმგებლობის ზომას. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საკასაციო პალატის 31.05.07წ. განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად, მხარეებს განესაზღვრათ ვადა დასაშვებობის თაობაზე მოსაზრებების წარმოდგენისათვის. სს “კ-ამ” წარმოადგინა მოსაზრება, რომელშიც აღნიშნა, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ უნდა იქნეს დასაშვებად მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.