¹ბს-492-468(კ-06) 8 იანვარი, 2007 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე),

ლალი ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე განიხილა ხ. დ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 მაისის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 15 სექტემბერს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა ხ. დ-მა მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის ეროვნული აკადემიის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა: სამუშაოდან მისი დათხოვნის შესახებ ბრძანების გაუქმება, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.

მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

ხ. დ-ი 1996 წლიდან მუშაობდა საქართველოს თავდაცვის ეროვნულ აკადემიაში ..... თანამდებობაზე. აღნიშნულ ორგანიზაციაში რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით მოხდა შტატების შემცირება. 2004 წლის მაისის თვეში მისცეს ხელფასი და გამოუცხადეს, რომ მოსარჩელის საშტატო ერთეული გაუქმდა. მოსარჩელემ ბრძანება ჩაიბარა 2004 წლის 9 სექტემბერს, საიდანაც შეუძლებელი იყო მისი გათავისუფლების თარიღის დადგენა. შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის თანახმად, შტატების შემცირებისას სამუშაოზე დარჩენის უპირატესობა ენიჭებოდა იმ მუშაკებს, რომელთაც გააჩნდათ უფრო მაღალი შრომის ნაყოფიერება და კვალიფიკაცია. ამავე კოდექსის 42²-ე, 43³-ე მუხლების თანახმად, იგი ადმინისტრაციას უნდა გაეფრთხილებინა ორი თვით ადრე მაინც და უნდა მიეცა გასასვლელი დახმარება. ამასთან, მისთვის არ დაუბრუნებიათ შრომის წიგნაკი (ს.ფ. 2-3).

პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელემ დააზუსტა გასაჩივრებული ბრძანების რეკვიზიტები და მიუთითა, რომ ითხოვდა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2004 წლის 22 მარტის ¹865 ბრძანების გაუქმებას, რომლითაც თავდაცვის ეროვნული აკადემიის სტრუქტურულ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით გათავისუფლდა სამსახურიდან და გადაყვანილ იქნა კადრების განკარგულებაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილებით ხ. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2004 წლის 22 მარტის გასაჩივრებული ბრძანება ცნობილი იყო ჯერ კიდევ 2004 წლის მაისის თვეში, სარჩელი კი სასამართლოში წარადგინა 2004 წლის 15 სექტემბერს, ანუ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 127-ე მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ერთთვიანი ვადის დარღვევით (ს.ფ. 98).

საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ხ. დ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება.

აპელანტმა უსაფუძვლოდ მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება მისი სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, ვინაიდან სადავო ბრძანება მას არ ჩაბარებია. მან მხოლოდ 2004 წლის 11 სექტემბრის წერილის საფუძველზე შეიტყო იმის შესახებ, რომ 2004 წლის 24 ივლისის ¹1/541 ბრძანების საფუძველზე გაათავისუფლეს თანამდებობიდან და 25 ივლისიდან გადაყვანილ იქნა კადრების განკარგულებაში. აპელანტი მიიჩნევდა, რომ მისი გათავისუფლებისას დაირღვა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლი, ლიკვიდაციის ან თანამდებობის შემცირებისას მოხელის გაფრთხილების თაობაზე. ამავე კანონის 97-ე მუხლის მე-2 ნაწილი (ძველი რედაქციით) ადგენდა სხვა თანამდებობის შეთავაზების გარეშე მოხელის გათავისუფლების შეუძლებლობას. ამასთან, გათავისუფლებისას მოსარჩელე იყო ფეხმძიმე და სამ წლამდე ასაკის დედა (ს.ფ. 103-105).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 მაისის განჩინებით ხ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილი სარჩელის სასამართლოში წარდგენის ვადის ათვლას უკავშირებს აქტის გაცნობის მომენტს, ხოლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, დაინტერესებული მხარისათვის ადმინისტრაციული აქტის ოფიციალური გაცნობა ნიშნავს მისთვის ადმინისტრაციული აქტის გადაცემას ან ფოსტის მეშვეობით გაგზავნას. სასამართლოს მითითებით, საქმეში არ მოიპოვებოდა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მოსარჩელეს დასახელებული ნორმით დადგენილი წესის დაცვით ჩაბარდა გასაჩივრებული ბრძანება. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ხ. დ-ი მუშაობდა თავდაცვის ეროვნულ აკადემიაში უფროს ბიბლიოთეკარად. საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2004 წლის 22 მარტის ¹865 ბრძანებით აპელანტი გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და გადაყვანილ იქნა კადრების განკარგულებაში, რასაც საფუძვლად დაედო მინისტრის 2004 წლის 26 თებერვლის ¹40 ბრძანება თავდაცვის სამინისტროს სტრუქტურულ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ. საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 აპრილის ¹119 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დებულების მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სამინისტროს ხელმძღვანელობდა მინისტრი. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის “ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით, იგი ახორციელებდა ორგანიზაციულ ღონისძიებებს, ანუ დასახელებული ნორმით, მინისტრის უფლებამოსილებას მიკუთვნებულ საკითხთა წრეს განეკუთვნებოდა სისტემაში მიმდინარე რეორგანიზაციისას კადრების განკარგულებაში გადაყვანის თაობაზე ბრძანების გამოცემა. “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის “თ” ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონის მოქმედება სამხედრო მოსამსახურეებზე ვრცელდებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით, სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ იყო დადგენილი. მოცემულ შემთხვევაში სადავო ურთიერთობა წესრიგდებოდა სპეციალური კანონით, შესაბამისად, თავდაცვის მინისტრი სადავო ბრძანების გამოცემისას არ იყო შეზღუდული “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტისა და შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მოთხოვნებით. ამასთან, სასამართლომ ყურადღება მიაქცია შეიარაღებულ ძალებში სამსახურის გავლის სპეციფიკას და მიუთითა, რომ კადრების განკარგულებაში გადაყვანა არ ნიშნავდა პირის შეიარაღებული ძალებიდან ავტომატურად დათხოვნას. ხ. დ-ი შეიარაღებული ძალების რიგებიდან დათხოვნილ იქნა მინისტრის 2004 წლის 4 ოქტომბრის ¹811 ბრძანებით, რაც მას არ გაუსაჩივრებია და რომელიც კანონიერ ძალაში იყო შესული (ს.ფ. 158-162).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ხ. დ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

კასატორის მითითებით, იმის მიუხედავად, რომ დაწესებულებაში ადგილი არ ჰქონია შტატების შემცირებას, იგი მინისტრის 2004 წლის 22 მარტის ბრძანების საფუძველზე გადაიყვანეს კადრების განკარგულებაში, რაც აცნობეს 2004 წლის ივნისის თვეში. ადმინისტრაციამ მისი სამუშაოდან გათავისუფლებისას დაარღვია კანონის რიგი ნორმების მოთხოვნები. ადმინისტრაციისათვის ცნობილი იყო, რომ მას ჰყავდა სამ წლამდე ასაკის ბავშვი, ამასთან, იმ დროისათვის იგი იყო ორსულად. მოსარჩელემ კადრების განკარგულებაში გადაყვანა მაშინვე გაასაჩივრა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში, თუმცა სასამართლომ მისი საქმე სადავო ბრძანების ასლის წარუდგენლობის გამო ჯერ ხარვეზზე მისცა, მოგვიანებით კი განუხილველად დატოვა. 2004 წლის 9 სექტემბერს, არაერთგზისი მოთხოვნის შემდეგ, მოსარჩელემ მიიღო სადავო ბრძანება და კვლავ მიმართა სასამართლოს ახალი სარჩელით.

გარდა ამისა, კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს, ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ამასთან, იგი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რის გამოც არსებობს მისი ბათილობის საფუძველი (ს.ფ. 167-170).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ხ. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ხ. დ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ხ. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.