ბს-518-495(კ-07) 25 ივლისი, 2007 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ა. ვ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2006 წლის 16 თებერვალს ა. ვ-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, იგი იყო დიდი სამამულო ომის მონაწილე, მეორე ჯგუფის ინვალიდი, 46 წელი იმსახურა შეიარაღებულ ძალებში და 1997 წლის 13 ნოემბერს დაჯილდოებულ იქნა ვახტანგ გორგასლის მე-3 ხარისხის ორდენით. ,,სამხედრო და შინაგან საქმეთა ორგანოების სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა საპენსიო უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, მისთვის პენსიაზე უნდა დაენიშნათ 50%-იანი დანამატი, მაგრამ დაუნიშნეს მხოლოდ 25%-ის ოდენობით, რასაც იღებდა 2005 წლის 1 იანვრამდე, ხოლო ვახტანგ გორგასლის ორდენით დაჯილდოების გამო, პენსიაზე დანამატი 50%-ის ოდენობით საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიერ დაენიშნა მხოლოდ 2005 წლის 1 იანვრიდან. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა. ვ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა _ მას უარი ეთქვა 50%-იან საპენსიო დანამატზე უსაფუძვლობის გამო. მოსარჩელემ მოითხოვა 1998 წლის 1 იანვრიდან 2005 წლის 1 იანვრამდე პენსიაზე მიუღებელი 25%-იანი დანამატის ანაზღაურება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 მარტის განჩინებით შეწყდა საქმის წარმოება ა. ვ-ის სარჩელზე საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიმართ, დაუშვებლობის გამო, ვინაიდან თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 23 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი იყო, რომ ა. ვ-ს არ ჰქონდა პენსიაზე 50%-იანი დანამატის მოთხოვნის უფლება.
2006 წლის 3 აგვისტოს ა. ვ-მ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 მარტის განჩინების მიღებისას საქალაქო სასამართლოს ყურადღების მიღმა დარჩა, თუ რას მოითხოვდა ა. ვ-ე 2000 წლის 23 თებერვალს აღძრული სარჩელით, კერძოდ, იგი მოითხოვდა 50%-იანი საპენსიო დანამატის დანიშვნას ნაცვლად 25%-ისა, ხოლო 2006 წლის 7 მარტის სარჩელით _ საპენსიო დავალიანების დაანგარიშებას 1998 წლიდან 2005 წლამდე. აქედან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ ჩათვალა, რომ აღნიშნულ ორ შემთხვევაში დავა იყო ერთსა და იმავე საგანზე.
განმცხადებლის განმარტებით, სახელმწიფო კომპენსაციისა და აკადემიური სტიპენდიის დეპარტამენტის 2006 წლის 26 ივლისის ¹05/05-9353 წერილის თანახმად, რომელიც უნდა ჩათვლილიყო ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, მოსარჩელეს კანონით მინიჭებული 50%-იანი საპენსიო დანამატი დაენიშნა 2005 წლის 1 იანვრიდან. აღნიშნულმა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივმა აქტმა, ფაქტობრივად, გააქარწყლა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლების მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად დაედო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილებას, რომლითაც ა. ვ-ს უარი ეთქვა პენსიის 50%-ით მომატებაზე. განმცხადებლის მტკიცებით, ამ შემთხვევაში მოპასუხემ არასწორად განმარტა ,,სამხედრო და შინაგან საქმეთა ორგანოების სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა საპენსიო უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის ,,ა” ქვეპუნქტი და ჩათვალა, რომ აღნიშნული ქვეპუნქტი პენსიის 50%-იან მომატებას ითვალისწინებდა მხოლოდ იმ პირთა მიმართ, რომლებიც ვახტანგ გორგასლის სამივე ხარისხის ორდენს ერთდროულად ფლობდნენ. ზემოხსენებულმა აქტმა კანონთან შესაბამისობაში მოიყვანა საპენსიო დავალიანების გადაანგარიშების საკითხი და ვ. გორგასლის მე-3 ხარისხის ორდენზე ა. ვ-ს დაენიშნა 50%-იანი საპენსიო დანამატი. აღნიშნული გარემოება ცნობილი რომ ყოფილიყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისათვის, მაშინ იგი მიიღებდა ა. ვ-ის სასარგებლო გადაწყვეტილებას. ,,სამხედრო და შინაგან საქმეთა ორგანოების სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა საპენსიო უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის ,,ა” ქვეპუნქტის საფუძველზე მოსარჩელეს 1998 წლის 1 იანვრიდან დაენიშნა პენსიაზე 25%-იანი დანამატი ნაცვლად 50%-ისა, რაც გამოიწვია კანონის არასწორმა განმარტებამ, ანუ მოსარჩელემ სწორედ საპენსიო ორგანოს მიზეზით ვერ მიიღო კანონით მინიჭებული 50%-იანი საპენსიო დანამატი. დასახელებული კანონის 52-ე მუხლის თანახმად, თუ პენსიონერი საპენსიო ორგანოს მიზეზით დროულად არ მიიღებდა პენსიის თანხას, მაშინ მას პენსიის მთლიან თანხას შეუზღუდავად მისცემდნენ.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განმცხადებელმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, საქმის წარმოების განახლება და სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით ა. ვ-ის განცხადება არ დაკმაყოფილდა და მას უარი ეთქვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 მარტის კანონიერ ძალაში შესული განჩინების გაუქმებასა და საქმის წარმოების განახლებაზე.
აღნიშნული განჩინება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ვ-მ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების, ასევე სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 აპრილის განჩინებით ა. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 ნოემბრის განჩინება.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 მარტის განჩინება, რომლითაც ა. ვ-ის სარჩელზე საქართველოს სოციალური საზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიმართ, პენსიაზე დანამატის გადაანგარიშების დავალდებულების შესახებ, საქმის წარმოება შეწყდა დაუშვებლობის მოტივით, არ გასაჩივრებულა და შევიდა კანონიერ ძალაში. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვები იყო მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობდა გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების წანამძღვრები, ხოლო იმავე კოდექსის 423-ე მუხლში ჩამოთვლილი იყო ის გარემოებები, რომლებიც შეიძლებოდა საფუძვლად დასდებოდა საქმის წარმოების განახლებას, მტკიცების ტვირთი კი ეკისრებოდა განმცხადებელს, რომელსაც სასამართლოსთვის უნდა წარედგინა ამ გარემოებათა დამადასტურებელი მტკიცებულებები.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების საფუძვლად ა. ვ-ის მიერ დასახელებული გარემოებები არ წარმოადგენდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლში ჩამოთვლილ ისეთ გარემოებებს, რომლებიც ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 მარტის განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ვ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, საქმის წარმოების განახლება და სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასატორის განმარტებით, სახელმწიფო კომპენსაციებისა და აკადემიური სტიპენდიის დეპარტამენტის 2006 წლის 26 ივლისის ¹05/05-9353 ადმინისტრაციული აქტის (წერილი) თანახმად, დასტურდება, რომ ა. ვ-ეს პენსიაზე კანონით გათვალისწინებული 50%-იანი დანამატი დაენიშნა 2005 წლის 1 იანვრიდან. აღნიშნული გარემოება ადრე რომ ყოფილიყო ცნობილი სასამართლოსათვის საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას. საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღებისას ა. ვ-ს არ ჰქონდა შესაძლებლობა, სასამართლოსთვის წარედგინა 50%-იანი საპენსიო დანამატის დანიშვნის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც საპენსიო ორგანომ გასცა მხოლოდ 2006 წლის 26 ივლისს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლი, რომელიც არ გამოიყენა და გამოიტანა არასწორი გადაწყვეტილება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 ივნისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ა. ვ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 7 ივნისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 25 ივლისამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ვ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ა. ვ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 აპრილის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.