¹ბს-523-495(კ-06) 15 იანვარი, 2007წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ლალი ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 11 ოქტომბერს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა შპს “....” მოპასუხე თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა:

ა) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2003 წლის 23 ოქტომბრის ¹6804 და 2004 წლის 22 აპრილის ¹6889 წერილების ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომლითაც თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციას დაევალა შპს “....” მიერ განხორციელებული დღგ-ს ჩათვლების გაუქმება;

ბ) თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 მაისის ¹888 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობა და გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლების აღდგენა (ს.ფ. 3-5).

პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას შპს “....” დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა, მოითხოვა 2004 წლის 20 მაისის ¹888 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობა და 29126,09 ლარის ოდენობით გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლების აღდგენა (ს.ფ. 45).

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს “....” სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 მაისის ¹888 საგადასახადო შეტყობინება, დაევალა მოპასუხეს ბიუჯეტში გადახდილად ჩაეთვალა შპს “....” საგადასახადო შეტყობინებაში ჩამოთვლილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით (სერია “...” ¹...., “....” ¹...., “....” ¹...., “....” ¹...., “....” ¹...., “....” ¹...., “....” ¹...., “.....” ¹....., “....” ¹..... და “....” ¹... განხორციელებული დღგ-ს ჩათვლები) საერთო თანხით 29126,09 ლარი (ს.ფ. 47-48).

რაიონული სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ს.ფ. 50-51).

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 10 თებერვლის განჩინებით საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ: ი/მ “....”, შპს “....”, შპს “....” და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის რუსთავის საგადასახადო ინსპექცია (ს.ფ. 62-63).

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 15 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (ს.ფ. 77-79).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს “....” სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 მაისის ¹888 შეტყობინება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა აღედგინა შპს “....” პირადი ანგარიშის ბარათზე დღგ-ს თანხა 29126,09 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებებით _ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებითა და შესაბამისი გადახდის ქვითრებით დგინდებოდა, რომ შპს “....” მიერ დაცული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი მოთხოვნები. გარდა ამისა, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით უტყუარად დგინდებოდა, რომ არა მხოლოდ შპს “....” შეასრულა სრულად საკანონმდებლო ნორმით მისთვის წაყენებული მოთხოვნები, არამედ საგადასახადო ვალებულებები ასევე სრულად შეასრულეს სადავო ანგარიშ-ფაქტურების გამომწერებმა (მიმწოდებლებმა). საგადასახადო კონტროლის განხორციელების მიზნით გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების მეოთხე ასლები ამ უკანასკნელთა მიერ წარდგენილ იქნა საგადასახადო ორგანოებში და ანგარიშ-ფაქტურებში ასახული დღგ-ს თანხები მათ სრულად გადაიხადეს ბიუჯეტში. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დგინდებოდა, რომ შპს “....” მიმართებაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მიერ 2004 წლის 20 მაისის ¹888 შეტყობინების გამოცემის დროისათვის არ არსებობდა სამართლებრივი საფუძველი შპს “.....” დღგ-ს სახით 29126,09 ლარის გადახდის მოთხოვნისათვის, რადგან დღგ-ს დავალიანება არ გააჩნდა არც შპს “....” და არც მასთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში მყოფ მიმწოდებელ სუბიექტებს _ ი/მ “....”, შპს “....” და შპს “....” (ს.ფ. 129-133).

სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ს.ფ. 136-137).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი (ს.ფ. 144).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს “....” სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 მაისის ¹888 საგადასახადო შეტყობინება, დაევალა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციას აღედგინა შპს “....” პარადი ანგარიშის ბარათზე დღგ-ს თანხა 29126,09 ლარის ოდენობით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს “...” დღგ-ს ჩათვლების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა საგადასახადო დეპარტამენტის წერილობითი დავალება და ეს უკანასკნელი საქალაქო სასამართლოს საქმეში უნდა ჩაება მესამე პირად, ვინაიდან წარმოადგენდა იმ სამართალურთიერთობის მონაწილეს, რაზედაც მიმდინარეობდა დავა. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებებით _ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებითა და შესაბამისი გადახდის ქვითრებით დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს “....” დაიცვა საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი მოთხოვნები. საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებებით ასევე უტყუარად დგინდებოდა, რომ საგადასახადო ვალდებულებანი ასევე სრულად და კეთილსინდისიერად შეასრულეს სადავოდ ქცეული ანგარიშ-ფაქტურების გამომწერებმა. კერძოდ, მათ საგადასახადო კონტროლის განხორციელების მიზნით გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების მეოთხე ასლები წარადგინეს საგადასახადო ორგანოებში და ანგარიშ-ფაქტურებში ასახული დღგ-ს თანხები სრულად გადაიხადეს ბიუჯეტში. საქმეში არსებული მტკიცებულებით _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ისანი-სამგორის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 17 დეკემბერს გაცემული ¹.... ცნობით დგინდებოდა, რომ ი/მ “....” 2003 წლის ოქტომბრისა და ნოემბრისათვის დღგ-ს დეკლარაციაში ასახული ჰქონდა მთელი რიგი ანგარიშ-ფაქტურები, მათ შორის, სადავო .... ¹.... ანგარიშ-ფაქტურა დღგ-ს თანხით 3972,12 ლარი, ¹..... ანგარიშ-ფაქტურა, დღგ-ს თანხით 3815,31 ლარი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 დეკემბრის ¹01.05.40/5271 ცნობით დგინდებოდა, რომ შპს “....” საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა სერია .... ¹.... დღგ-ს თანხით 3675,37 ლარი, ნაჩვენები ჰქონდა 2003 წლის ივლისის თვის დეკლარაციაში. ამავე ცნობის თანახმად, 2003 წლის 14 დეკემბრისათვის მას დღგ-ში ერიცხებოდა ძირითადი ნარჩენი 26,90 ლარი და საურავი 2,27 ლარის ოდენობით. თეთრიწყაროს საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 17 დეკემბერს გაცემული ¹121 ცნობით დგინდებოდა, რომ შპს “....” საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები სერია .... ¹...., ....., ....., ....., ...., ......, ....., ...., ......, ....., ..... და ...... ასახული ჰქონდა აგვისტოსა და სექტემბრის თვის დღგ-ს დეკლარაციაში დასაბეგრ ბრუნვაში, წარდგენილი ჰქონდა რაიონის საგადასახადო ინსპექციაში და შესაბამისად, საგადასახადო დეპარტამენტის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებისა და აღრიცხვის სხვა ბლანკების მონიტორინგის სამმართველოში. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 29 ივნისის ¹01-10/5/2281 მიმართვის პირველი პუნქტით დგინდებოდა, რომ ი/მ “.....” სერია ..... ..... (დღგ-ს თანხით 3972,12 ლარი) და სერია ..... ..... (დღგ-ს თანხით 3815,31 ლარი) დღგ-ს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მეოთხე ეგზმპლარები წარდგენილი ჰქონდა საგადასახადო ინსპექციაში, ხოლო მე-2 პუნქტით ასევე დგინდებოდა, რომ შპს “....” სერია ..... ¹..... (დღგ-ს თანხით 3675,37 ლარი) ანგარიშ-ფაქტურის მეოთხე ეგზემპლარი წარდგენილი ჰქონდა საგადასახადო ინსპექციაში და 2005 წლის 29 ივნისის მდგომარეობით დღგ-ში დავალიანება ერიცხებოდა 40 ლარის ოდენობით. რუსთავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 16 მარტის დასკვნით დგინდებოდა, რომ შპს “....” შპს “....” გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები: სერია ..... ¹..... (დღგ 2385 ლარი), ..... (დღგ 2300 ლარი), ..... (დღგ 3575 ლარი), ..... (დღგ 2482 ლარი), ..... (დღგ 2700 ლარი), .... (დღG 1667 ლარი), ..... (დღგ 2560 ლარი), იმავდროულად ასახული (დეკლარირებული) ჰქონდა თეთრიწყაროს რაიონულ საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილ დღგ-ს დეკლარაციებში. იმავე დასკვნის მე-2 პუნქტის შესაბამისად კი შპს “....” დღგ-ში სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება არ გააჩნდა. თეთრიწყაროს საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 11 მარტს გაცემული ¹32 ცნობით დგინდებოდა, რომ შპს “....” 2004 წლის 1 მარტის მდგომარეობით დავალიანება არ ერიცხებოდა. ი/მ “......”, შპს “.....” და შპს “.....” საგადასახადო ინსპექციათა კომპიუტერულ ბაზაში არსებული შედარების აქტებით დგინდებოდა, რომ მათ 2004 წლის 1 იანვრიდან 2004 წლის 12 ნოემბრის ჩათვლით დღგ-ში დავალიანება არ ერიცხებოდათ. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ მოსარჩელე შპს “....” მიმართებაში საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს მიერ 2004 წლის 20 მაისის ¹888 შეტყობინების გამოცემის დროისათვის არ არსებობდა შპს “.....” დღგ-ს სახით 29126,09 ლარის გადახდის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, რადგან დღგ-ში დავალიანება არ გააჩნდა არც შპს “....” და არც მასთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში მყოფ სუბიექტებს _ ი/მ “....”, შპს “.....” და შპს “....” (ს.ფ. 168-174).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მითითებით, 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 114-ე, 115-ე მუხლებით განსაზღვრულია, თუ რა პირობებია საჭირო იმისათვის, რომ მყიდველმა აწარმოოს ჩათვლა, კერძოდ: ა) მყიდველმა და გამყიდველმა კანონით გათვალისწინებულ ვადებში უნდა წარადგინონ ანგარიშ-ფაქტურები შესაბამის საგადასახადო ინსპექციებში; ბ) გამყიდველმა უნდა ჩარიცხოს დეკლარირებული დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტში. აღნიშნული კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო წინადადების თანახმად, დღგ-ს თანხას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ამასთან, კანონმდებელი არ განსაზღვრავს რაიმე შეღავათს ან გამონაკლისს ამ წესისათვის.

კასატორი მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი. სასამართლომ საქმეში მესამე პირებად ჩააბა შპს “....”, შპს “.....” და ი/მ “.....”, თუმცა საქმე განიხილა და გადაწყვეტილება გამოიტანა ზემოაღნიშნული მესამე პირების დასწრების გარეშე. მესამე პირების პროცესში მონაწილეობა სასამართლოს საშუალებას მისცემდა მოეპოვებინა დამატებითი ინფორმაცია და სხვა სახის მტკიცებულებანი (ს.ფ. 181-183).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ არის დასაშვები, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.