¹ბს-540-512(კ-06) 29 იანვარი, 2007 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ლალი ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე განიხილა შ. ძ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2003 წლის 7 ივლისს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართეს გ. შ-ამ, შ. ძ-ემ და ნ. ნ-მა მოპასუხეების _ თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურის, ქ. თბილისის “.....”, სს “......” და შპს “.....” მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს: ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 2003 წლის 20 თებერვლის ¹20/79 ბრძანების, ქ. თბილისის “....” 2003 წლის 12 მარტის ¹57 მშენებლობის წარმოების ნებართვისა და ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 2003 წლის 25 მარტის ¹6/51 მშენებლობის ნებართვის ბათილად ცნობა.

სარჩელის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

2001 წლის 21 დეკემბერს სს “....” რესპუბლიკურმა ცენტრმა სს “.....” მიჰყიდა ქ. თბილისში, .... და .... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 450კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე აღმართული შენობა-ნაგებობანი. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა სანოტარო წესით. იმავე დღეს გაფორმდა მხარეებს შორის უძრავი ქონების მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის მიხედვითაც გამყიდველმა მყიდველს გადასცა 450კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობანი. 2002 წლის 26 მარტს აღნიშნული უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში აღირიცხა სს “.....” საკუთრებად. ზემოაღნიშნული დოკუმენტაციისა და სს “.....” განცხადების საფუძველზე, 2002 წლის 10 აგვისტოს ისტორიული ნაწილის თბილისის ქალაქგეგმარებითი სამმართველოს მიერ გაიცა ¹660 არქიტექტურული დავალება “არქიტექტურული საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 თავის მე-3 მუხლის შესაბამისად. აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტით განისაზღვრა სს “.....” საოფისე შენობის რეკონსტრუქცია კანონით გათვალისწინებული ყველა პარამეტრით. საოფისე შენობის რეკონსტრუქციის პროექტი შეადგინა ¹1444 ლიცენზიის მქონე შპს “....”. 2003 წლის 20 თებერვალს პროექტი, ¹20.79 ბრძანებით, შეთანხმებულ იქნა თბილისის მთავარ არქიტექტორთან. 2003 წლის 11 მარტს საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს შპს “.....” მიერ ქ. თბილისში, ..... ქუჩისა და ..... ქუჩის გადაკვეთაზე, ..... ქუჩის რეკონსტრუქციის საპროექტო დოკუმენტაციაზე გაიცა კრებსითი სახელმწიფო საპროექტო დასკვნა. 2003 წლის 12 მარტს თბილისის არქმშენინსპექციის მიერ გაიცა მშენებლობის წარმოების ¹57 ნებართვა, რომლითაც შპს “....” უფლება მიეცა, თბილისის მთავარ არქიტექტორთან შეთანხმებული პროექტით ეწარმოებინა სს “....” საოფისე შენობის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის მიერ 2003 წლის 25 მარტს გაიცა სს “....” საოფისე შენობის რეკონსტრუქციის მშენებლობის ნებართვა შპს “.....” მიერ შედგენილი პროექტით.

მოსარჩელეები მიუთითებდნენ, რომ რეკონსტრუქციის პროექტს არ გააჩნდა არც გეოლოგიური დასკვნა და არც ბუნებრივი განათების (ინსოლაციის) ანგარიში, რის გამოც სადავო მშენებლობის უშუალო სიახლოვეს მდებარე ბინებში მცხოვრებ მოსარჩელეებს შეექმნათ საფრთხე და ამით დაირღვა “არქიტექტურული საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილით დაცული მათი კანონიერი უფლებები. სს “....” საოფისე ნაგებობის რეკონსტრუქციის პროექტს, მართალია, გავლილი ჰქონდა სახელმწიფო კომპლექსური ექსპერტიზა, მაგრამ ეს იმდენად არასრული იყო, რომ არ შეიცავდა კომპეტენტურ დასკვნებს. ექსპერტიზა არ ჩატარებულა საოფისე შენობის პროექტის რეკონსტრუქციის გეოლოგიურ ნაწილზე და არ დაანგარიშებულა, ბუნებრივი განათების (ინსოლაციის) თვალსაზრისით, თუ რა შედეგს გამოიწვევდა დამტკიცებული პროექტის მიხედვით შენობის რეკონსტრუქცია. აღნიშნულის შედეგად დარღვეული იყო საქართველოს ურბანიზაციის და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 10 აგვისტოს მშენებლობის პროექტის კომპლექსური ექსპერტიზისა და დამტკიცების ნორმების და წესების ¹52 ბრძანების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტი, მე-9 და მე-12 მუხლები (ს.ფ. 3-11, ტომი 1).

2003 წლის 23 სექტემბერს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს იმავე აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით სასარჩელო განცხადებით მიმართა ე. ბ-ემ (ს.ფ. 2-3, ტომი 2).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილება შემდეგნაირად დაასაბუთა:

“არქიტექტურული საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, არქიტექტურულ შეთანხმებებს და ობიექტის მშენებლობის ნებართვას გასცემდა არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის შესაბამისი ორგანო კანონმდებლობით დადგენილი წესით. “მშენებლობის პროექტების კომპლექსური ექსპერტიზისა და დამტკიცების ნორმებისა და წესების შესახებ” საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 10 აგვისტოს ¹52 ბრძანების მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მშენებლობის პროექტი, რომელსაც ამ ნორმების და წესების მოთხოვნათა შესაბამისად გავლილი არ ჰქონდა ექსპერტიზა და არ იყო დამტკიცებული, დაუშვებელი იყო გამოყენებულიყო ობიექტის მშენებლობის საწარმოებლად და ასეთი პროექტის საფუძველზე სამშენებლო ინსპექციებს არ უნდა გაეცათ ნებართვა მშენებლობის დასაწყებად, დამკვეთებს არ უნდა დაეფინანსებინათ მშენებლობები. ამ შემთხვევაში მშენებლობის ნებართვის გაცემამდე, 2003 წლის 11 მარტს, დამტკიცდა ქ. თბილისში, ..... ქუჩაზე მდებარე ადმინისტრაციული შენობის რეკონსტრუქციის საპროექტო დოკუმენტაცია _ გაიცა კრებსითი დასკვნა და საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 10 აგვისტოს ¹52 ბრძანების მე-16 მუხლით პროექტს მიეცა რეკომენდაცია დასამტკიცებლად. სწორედ აღნიშნული დასკვნა დაედო საფუძვლად 2003 წლის 12 მარტს “....” ¹57 მშენებლობის წარმოების ნებართვას და 2003 წლის 25 მარტს ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ ¹ნ/51 მშენებლობის ნებართვის გაცემას. აღნიშნული დასკვნის კანონიერების თაობაზე 2003 წლის 25 ივნისს მოსარჩელეებმა განცხადებით მიმართეს საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს შპს “....”. საქმეში წარმოდგენილი იყო ამ უკანასკნელის მიერ მოსარჩელეებისადმი გაგზავნილი ოფიციალური ცნობა პროექტის კანონიერებასთან დაკავშირებით, საიდანაც ირკვეოდა, რომ სს “....” მშენებარე ნაგებობა წარმოადგენდა ადრე სხვა დანიშნულებით აგებულ რკინა-ბეტონის კარკასის რეკონსტრუქციას, რომლის შედეგადაც არსებითად არ შეცვლილა მშენებარე ობიექტის ადრე შედგენილი გენერალური გეგმა და შესაბამისად, ქალაქმშენებლობითი პარამეტრები. საპროექტო დოკუმენტაციის გადამოწმებით დადგინდა, რომ გენგეგმის მაჩვენებლები _ გაანგარიშების კოიფიციენტი და გაანგარიშების ინტენსიობის კოიფიციენტი, აგრეთვე სახანძრო უშიშროების მოთხოვნები ნორმის ფარგლებში იყო, ხოლო რაც შეეხებოდა ინსოლაციისა და განათებულობის მაჩვენებლებს, ისინი უნდა დადგენილიყო და იმ შემთხვევაში, თუ არ იქნებოდა დაკმაყოფილებული ნორმების მოთხოვნები, ან უნდა გადამუშავებულიყო პროექტი, ან სხვაგვარად ყოფილიყო კომპენსირებული მოსარჩელეთა მოთხოვნები. სასამართლოს მიერ ინსოლაციის საკითხზე საქმეზე დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრში. ექსპერტიზის დასკვნით, სადავო პროექტის განხორციელება _ სს “....” შენობის მშენებლობა გ. შ-ას საცხოვრებელ ბინაზე ბუნებრივი განათების და ინსოლაციის ნორმატიულ მაჩვენებლებზე გავლენას ვერ მოახდენდა ამ შენობათა ერთმანეთის მიმართ თავისებური განთავსების გამო; შ. ძ-ის კუთვნილი ბინის “....” შენობის მხარეს არსებულ ¹7 ოთახში ბუნებრივი განათების საანგარიშო კოეფიციენტი და ინსოლაციის ჯამური საანგარიშო მაჩვენებელი ნორმატივთან მიმართებაში დასაშვები იყო; ასევე არსებითად არ ირღვეოდა ნ. ნ-ის საცხოვრებელი ბინის ინსოლაციის ჯამური მაჩვენებელი, ბუნებრივი განათებულობის მაჩვენებელი კი ამ შემთხვევაში ნორმატიულ მოთხოვნაზე 0,06-ით ნაკლები იყო. რაც შეეხებოდა ე. ბ-ის საცხოვრებელი ბინის ინსოლაციის საანგარიშო მაჩვენებელს, იგი ნორმაზე 0,03-ით ნაკლები, ხოლო ბუნებრივი განათებულობის საანგარიშო კოეფიციენტი _ 0,14-ით ნაკლები იყო. ზემოაღნიშნული დასკვნების ანალიზის საფუძველზე სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, .... ქუჩისა და ..... ქუჩების გადაკვეთაზე, ..... ქ. ¹1-ში არსებული სს “....” საოფისე შენობის რეკონსტრუქციით (არსებული პროექტის მიხედვით) არსებითად არ ირღვეოდა მოსარჩელეთა კანონიერი უფლებები. ამასთან, სასამართლომ მხედველობაში მიიღო ის გარემოება, რომ სადავო შენობის კარკასული ნაწილი შესაბამისი პირობების გათვალისწინებით და ნებართვებით სათანადო ორგანოების მიერ დამტკიცებული პროექტის საფუძველზე ჯერ კიდევ 1989 წელს იქნა აგებული. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა მითითება იმაზე, რომ პროექტის სახელმწიფო ექსპერტიზის ჩატარების დროს არ ყოფილა გათვალისწინებული მისი გეოლოგიური მხარე, რადგან ამ საკითხზე ექსპერტებს დადებითი დასკვნა ჰქონდათ გაცემული 1989 წელს (ს.ფ. 421-426, ტომი 2).

საქალაქო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ. შ-ამ, ნ. ნ-მა, შ. ძ-ემ და ე. ბ-ემ, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება (ს.ფ. 429-435, ტომი 2).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ განჩინება შემდეგნაირად დაასაბუთა:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ..... და ..... ქუჩების გადაკვეთაზე 450 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა 2002 წლის 26 მარტიდან წარმოადგენდა სს “.....” საკუთრებას. “არქიტექტურული საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, არქიტექტურული ნაწილის შეთანხმებებს და ობიექტის მშენებლობის ნებართვას გასცემდა არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის შესაბამისი ორგანო კანონმდებლობით დადგენილი წესით. “მშენებლობის პროექტების კომპლექსური ექსპერტიზისა და დამტკიცების ნორმებისა და წესების შესახებ” საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 10 აგვისტოს ¹52 ბრძანების მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მშენებლობის პროექტი, რომელსაც ამ ნორმებისა და წესების შესაბამისად გავლილი არ ჰქონდა ექსპერტიზა და არ იყო დამტკიცებული, დაუშვებელი იყო გამოყენებულიყო ობიექტის მშენებლობის საწარმოებლად და ასეთი პროექტის საფუძველზე სამშენებლო ინსპექციებს არ უნდა გაეცათ ნებართვა მშენებლობის დასაწყებად, დამკვეთებს არ უნდა დაეფინანსებინათ მშენებლობები და სხვა. საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ ზემოაღნიშნული აქტებიდან გამომდინარე, თბილისის “.....” მიერ მშენებლობის წარმოების ¹57 ნებართვის და თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის ¹ნ/51 ნებართვის გაცემამდე, ანუ 2003 წლის 11 მარტს, დამტკიცდა ქ. თბილისში, ..... ქუჩის ადრეულ ნომერში არსებული ადმინისტრაციული შენობის რეკონსტრუქციის საპროექტო დოკუმენტაცია _ გაიცა კრებსითი დასკვნა და საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 10 აგვისტოს ¹52 ბრძანების მე-16 მუხლით პროექტს მიეცა რეკომენდაცია დასამტკიცებლად. სწორედ აღნიშნული დასკვნა დაედო საფუძვლად 2003 წლის 25 მარტს ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ ¹ნ/51 მშენებლობის ნებართვის გაცემას. საქმეში წარმოდგენილი იყო საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს შპს “....” ცნობა, საიდანაც ირკვეოდა, რომ სს “.....” ამჟამად მშენებარე ნაგებობა წარმოადგენდა ადრე სხვა დანიშნულებით აგებულ რკინა-ბეტონის კარკასის რეკონსტრუქციას, რომლის შედეგადაც არსებითად არ შეცვლილა მშენებარე ობიექტის ადრე შედგენილი გენერალური გეგმა და შესაბამისად, ქალაქმშენებლობითი პარამეტრები. საპროექტო დოკუმენტაციის გადამოწმებით დადგინდა, რომ გენგეგმის მაჩვენებლები – გაანგარიშების კოიფიციენტი და გაანგარიშების ინტენსიობის კოიფიციენტი, აგრეთვე სახანძრო უშიშროების მოთხოვნები ნორმის ფარგლებში იყო, ხოლო რაც შეეხებოდა ინსოლაციისა და განათებულობის მაჩვენებლებს, ისინი უნდა დადგენილიყო და იმ შემთხვევაში თუ არ იქნებოდა დაკმაყოფილებული ნორმების მოთხოვნები, ან უნდა გადამუშავებულიყო პროექტი ან სხვაგვარად იქნებოდა კომპენსირებული მოსარჩელეთა მოთხოვნები. საქმეში ასევე წარმოდგენილი იყო ინსოლაცია-განათებულობასთან დაკავშირებით 2003 წლის 8 აგვისტოს შპს “....” მიერ გაცემული დასკვნა, რომლის შესაბამისად, საჭირო იყო საპროექტო შენობის პარაპეტი მოხსნილიყო “2-8” ღერძებში არსებული შენობის ¹1 და ¹3 მხარეს. საპროექტო შენობის აღმოსავლეთის ფასადი, რომელიც ორიენტირებული იყო ¹1 და ¹3 შენობების მხარეს უნდა შეღებილიყო თეთრად, რაც დასაშვებს გახდიდა ყველა ნორმატიულ მაჩვენებელს ¹3 სახლის პირველი სართულის ოთახების ინსოლაციის მაჩვენებლების გარდა. აღნიშნულ დასკვნასთან დაკავშირებით შპს “....” მიერ მიცემულ იქნა განმარტება, რომლის მიხედვითაც სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შესრულება არ ცვლიდა არსებული განათებულობის დონეს. საპროექტო ფასადის თეთრად შეღებვა გააუმჯობესებდა არსებულ მდგომარეობას. საქმეში წარდგენილი იყო ასევე სასამართლოს მიერ დანიშნული საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის მიერ ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის მიხედვითაც პროექტის განხორციელება გ. შ-ას საცხოვრებელ ბინაზე ბუნებრივი განათების და ინსოლაციის ნორმატიულ მაჩვენებელზე გავლენას ვერ მოახდენდა ამ შენობათა ერთმანეთის მიმართ თავისებური განთავსების გამო, შ. ძ-ის კუთვნილი ბინის სს “....” შენობის მხარეს არსებული ¹7 ოთახში ბუნებრივი გაანგარიშების საანგარიშო კოიფიციენტი და ინსოლაციის ჯამური საანგარიშო მახასიათებელი ნორმატივთან მიმართებაში დასაშვები იყო, ასევე არსებითად არ ირღვეოდა ნ. ნ-ის საცხოვრებელი ბინის ინსოლაციის ჯამური მაჩვენებელი, ე. ბ-ის საცხოვრებელი ბინის ინსოლაციის საანგარიშო მაჩვენებელი დადგენილ ნორმაზე 0,03-ით, ხოლო ბუნებრივი განათებულობის საანგარიშო კოეფიციენტი 0,14-ით ნაკლები იყო. ამავე დასკვნით, ..... ქუჩის პირველ და მე-3 შესახვევში მდებარე შენობებში განათებულობისა და ინსოლაციის კოეფიციენტი სს “.....” მიერ სარემონტო სამუშაოების წარმოებამდე 1989 წლიდან არსებულ სამსართულიანი დაუმთავრებელი შენობის გათვალისწინებით იქნებოდა იგივე, რაც დღეის მდგომარეობითაა.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ქ. თბილისში, .... ქუჩისა და ..... ქუჩების გადაკვეთაზე, ..... ქუჩის ¹1 ნომერში არსებული სს “....” საოფისე შენობის რეკონსტრუქციით არსებითად არ ირღვეოდა მოსარჩელეთა კანონიერი უფლებები, ვინაიდან სადავო შენობის კარკასული ნაწილი შესაბამისი პირობების გათვალისწინებით და ნებართვებით სათანადო ორგანოების მიერ დამტკიცებული პროექტის საფუძველზე ჯერ კიდევ 1989 წელს იქნა აგებული, რომელიც 450კვ.მ მიწის ნაკვეთთან ერთად სს “.....” 2001 წლის 21 დეკემბერს შეიძინა სს “.....” ყოველგვარი პირობის გარეშე, ანუ მას უძრვი ნივთის შეძენის დროს არანაირი ვალდებულება არ უკისრია იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსახლეობას შეუძენდა სხვა ბინებს და გაიყვანდა ამ ტერიტორიიდან. ამასთან ერთად, თუკი უძრავი ნივთი ნივთობრივად და უფლებრივად ნაკლის მქონე იყო, ასეთ შემთხვევაში სამოქალაქო კოდექის 419-ე მუხლით მხოლოდ მყიდველს ჰქონდა უფლება მოეშალა ეს ხელშეკრულება და არა მესამე პირს. სასამართლოს განმარტებით, “არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “ლ” ქვეპუნქტით, პროექტის შეთანხმებისას დაშვებულ დარღვევას წარმოადგენდა შესაბამისი ორგანოს მიერ ისეთი პროექტის შეთანხმება, რომელიც არღვევდა სახელმწიფოსათვის, ფიზიკური ან იურიდიული პირებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებულ უფლებებს, ზიანს აყენებდა მას და არ შეესაბამებოდა ტერიტორიის განაშენიანების ქალაქმშენებლობის ნორმებს. საქმის მასალებიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტებით არ ირღვეოდა კანონის ზემოაღნიშნული მოთხოვნები (ს.ფ. 141-145, ტომი 3).

სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შ. ძ-ემ, გ. შ-ამ და ნ. ნ-მა და მოითხოვეს განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

კასატორების მითითებით, როგორც ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 2003 წლის 20 თებერვლის ¹20/79 ბრძანებით ირკვეოდა, სს “....” საოფისე შენობის მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) პროექტის შეთანხმების საფუძველს წარმოადგენდა ქალაქის მთავარი არქიტექტორის მიერ დამტკიცებული 2002 წლის 10 აგვისტოს ¹660 არქიტექტურულ-გეგმარებითი დავალება. “არქიტექტურული საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, არქიტექტურულ-გეგმარებითი დავალება, რომლის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების შემთხვევაში შეიძლება პროექტის შეთანხმება, უნდა შეიცავდეს: ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტაციის დებულებებს, ეკოლოგიური, სანიტარულ-ჰიგიენური უსაფრთხოების, ისტორიის, კულტურისა და ბუნების ძეგლთა დაცვის სავალდებულო პირობებსა და სხვა განსაკუთრებულ მოთხოვნებს და რაც მთავარია, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა უფლებების დაცვის პირობებს, რომელთა ინტერესებზეც ზეგავლენას მოახდენს მომავალი მშენებლობა. ამ შემთხვევაში პროექტზე თანდართული არქიტექტურულ-გეგმარებითი დავალება საერთოდ არ შეიცავდა მათი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვის პირობებს. არქიტექტურულ-გეგმარებითი დავალებით დამკვეთს დაევალა რეკონსტრუქცია განეხორციელებინა საინჟინრო კონსტრუქციული და გეოლოგიური დასკვნებისა და რეკომენდაციების საფუძველზე, სამშენებლო და სანიტარულ ნორმათა სრული დაცვით. როგორც საქმის მასალებით დასტურდებოდა, პროექტს არ გააჩნდა გეოლოგიური დასკვნა, აგრეთვე ბუნებრივი განათებულობის (ინსოლაციის) ანგარიში, რის გამოც სადავო მშენებლობის უშუალო სიახლოვეს მდებარე მათი საცხოვრებელი სახლები აღმოჩნდნენ დაბნელებისა და დანგრევის საფრთხის წინაშე. აღნიშნულს ადასტურებდა მათი მიმართვის საფუძველზე ქ. თბილისის სახელმწიფო სანიტარული ინსპექციის მიერ ჩატარებული შემოწმების შედეგებიც, სადაც მითითებული იყო, რომ მათ საცხოვრებელ სახლებში სანიტარული პირობები (განათება, სინესტე) დადგენილ სანიტარულ ნორმებს არ აკმაყოფილებდა, რისი მიზეზიც იყო მეზობლად მიმდინარე სს “....” საოფისე შენობის მშენებლობა.

კასატორების მითითებით, სს “....” საოფისე ნაგებობის პროექტს, მართალია, გავლილი აქვს სახელმწიფო კომპლექსური ექსპერტიზა, თუმცა იგი იმდენად არასრულია, რომ ფაქტობრივად არ შეიცავს კომპეტენტურ დასკვნებს მთელ რიგ საკითხებზე, კერძოდ, პროექტს სახელმწიფო კომპლექსური ექსპერტიზა არ ჩატარებია გეოლოგიურ ნაწილში, ასევე არ ყოფილა განხილული მშენებარე საოფისე ნაგებობის ბუნებრივი განათებულობის (ინსოლაციის) ანგარიში მეზობლად მდებარე სახლებთან მიმართებაში. საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 10 აგვისტოს ¹52 ბრძანების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მშენებლობის პროექტი, რომელსაც ამ ნორმების და წესების შესაბამისად, გავლილი არა აქვს ექსპერტიზა და არ არის დამტკიცებული, დაუშვებელია გამოყენებულ იქნეს ობიექტის მშენებლობის საწარმოებლად. ასეთი მშენებლობის პროექტის საფუძველზე სამშენებლო საწარმოებმა არ უნდა გასცენ ნებართვა მშენებლობის დასაწყებად, დამკვეთებმა არ უნდა დააფინანსონ მშენებლობები, მენარდე ორგანიზაციებმა კი უნდა განახორციელონ სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია მტკიცებულებებზე, რომლებითაც დასტურდება მათი მოთხოვნების საფუძვლიანობა. ასე მაგალითად, საქმის მასალებით (შესაბამისი სამსახურების წარმომადგენლების წერილებით) დადგენილია, რომ ...... შესახვევის ¹1 სახლის სს “.....” მიერ განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების შედეგად მთლიანად ამოიქოლა ამ სახლთან მისასვლელი გზა, რომელიც აუცილებელია გადაუდებელი საჭიროებისათვის. უფრო მეტიც, ქ. თბილისის მერიის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის 2003 წლის 23 სექტემბრის წერილში სამსახურის უფროსის მოადგილე პირდაპირ მიუთითებს, რომ სს “....” მიერ დაკავებული ტერიტორიიდან 283კვ.მ კვლავ სახელმწიფო საკუთრებაშია. საქმეშია ასევე საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს 2003 წლის 10 ოქტომბრის წერილი, სადაც განმარტებულია, რომ სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1988 წლის 21 აპრილის ¹10.312.81 გადაწყვეტილების პირობა მოსახლეობის გაყვანის თაობაზე უნდა შესრულებულიყო. პირობის დაუცველობის შემთხვევაში მოდებისა და ჩაცმის კულტურის ცენტრის მშენებლობის განხორციელება დაუშვებელი იყო, რადგან ამით დაირღვეოდა ქალაქმშენებლობითი ნორმები ..... და ..... ქუჩებს შორის არსებულ განაშენიანებასთან მიმართებაში. აქვე დადასტურებულია, რომ სს “.....” და მათ საცხოვრებელ სახლებს შორის დაცული არ არის კანონით დადგენილი დაცილება (ს.ფ. 156-162, ტომი 3).

საკასაციო საჩივრის შემოტანის შემდგომ, მისი წარმოებაში მიღების საკითხის გადაწყვეტამდე, უზენაეს სასამართლოს განცხადებით მომართეს ნ. ნ-მა და გ. შ-ამ საკასაციო საჩივრის გატანის მოთხოვნით (ს.ფ. 195, ტომი 3).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით კასატორების _ ნ. ნ-სა და გ. შ-ას განცხადება დაკმაყოფილდა, მათი საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის განჩინებაზე განუხილველად იქნა დატოვებული (ს.ფ. 197-199).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, ვერ ასაბუთებს მისი მოთხოვნის არსებით საფუძვლიანობას.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას შ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.