¹ბს-542-513(კ-06) 24 იანვარი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენლის – ს. ფ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 მაისის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 17 დეკემბერს ლ. კ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ტყიბულის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ქ. ტყიბულის გამგეობისა და მესამე პირის – ლ. ც-ის მიმართ საიჯარო ხელშეკრულების უვადოდ დადებულად აღიარებისა და ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 1992 წლის 15 აგვისტოს “..." ტყიბულის კომუნალურ მეურნეობასთან დადო იჯარის ხელშეკრულება ქ. ტყიბულში, .... ქ. ¹31-ში მდებარე სარდაფის 15 კვ.მ-ზე ორი წლის ვადით. ხელშეკრულების ვადის გასვლის შემდეგაც, მოიჯარის წინადადებით, მან გადაიხადა საიჯარო ქირა 1994 წლის ბოლომდე. შემდეგ კი ვეღარ გადაიხადა ქირა, ვინაიდან აღნიშნულ ფართთან დაკავშირებით წარმოიშვა დავა მასა და ლ. ც-ეს შორის, ხოლო 1995 წლის ივნისში ფართი გადაეცა ქ. ტყიბულის გამგეობას.

მოსარჩელის განმარტებით, 1992 წლიდან იგი ღიად ფლობდა საიჯარო ფართს, ჩატარებული აქვს სამუშაოები, რომელთა ღირებულებაც შეადგენს 3381 ლარს.

სადავო სარდაფის 10 კვ.მ მიკუთვნებული აქვს ლ. ც-ეს, ხოლო დანარჩენი ტყიბულის გამგეობის საკუთრებაა, მაგრამ მთელ ფართს ლ. ც-ე ფლობს თვითნებურად, იმერეთის სააღსრულებო ბიუროს უკანონო მოქმედების შედეგად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა 1992 წლის 15 აგვისტოს ხელშეკრულების უვადოდ გაგრძელებულად აღიარებასა და საიჯარო ფართზე გაწეული სარემონტო სამუშაოების ღირებულების - 3381 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრებას.

2005 წლის 20 იანვარს მესამე პირმა ლ. ც-ემ შეგებებული სარჩელით მიმართა ტყიბულის რაიონულ სასამართლოს, რომელშიც მიუთითებდა, რომ ლ. კ-ს სარდაფის გამქირავებელმა, კომუნალურმა საწარმომ, 1994 წლის 2 სექტემბერს მიმართა, რათა გაეთავისუფლებინა სარდაფი და ჩაებარებინა ლ. ც-ვის, რაც შეეხება 1992 წლის 15 აგვისტოს იჯარის ხელშეკრულებას, იგი ძალადაკარგულია იჯარის ვადის გასვლის გამო. ლ. ც-ემ განმარტა და რომ ლ. კ-ი ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობდა სარდაფს 1999 წლის 20 დეკემბრიდან 2004 წლის 7 ოქტომბრამდე, როდესაც სარდაფი მთლიანად გადაეცა ლ. ც-ეს, მოხდა მის საკუთრებად რეგისტრაცია, მაგრამ სარდაფს დაედო ყადაღა, რის გამოც ლ. ც-ეს ხელი შეეშალა სარდაფის საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოყენებაში.

შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებით, ლ. კ-ის და ტყიბულის გამგეობის მოქმედებით მასაც შეეშალა ხელი, მიეღო 185 ლარის შემოსავალი 1999 წლის 20 დეკემბრიდან შეგებებული სარჩელის შეტანის დღემდე, სულ 13359 ლარი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ლ. ც-ე ითხოვდა ლ. კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმასა და ლ. კ-ისა და ქ. ტყიბულის გამგეობისათვის მიუღებელი შემოსავლის - 13359 ლარის გადახდის დაკისრებას.

ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 24 იანვრის განჩინებით მესამე პირის – ლ. ც-ის წარმომადგენელ ს. ფ-ეს უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის წარმობაში მიღებაზე.

მითითებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ლ. ც-ის წარმომადგენელმა ს. ფ-ემ.

კერძო საჩივრის ავტორი კერძო საჩივრით ითხოვდა ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 24 იანვრის განჩინების გაუქმებას, შეგებებული სარჩელის წარმოებაში მიღებასა და მის პირვანდელ სარჩელთან ერთად განხილვას.

ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 4 თებერვლის განჩინებით მესამე პირის – ლ. ც-ის წარმომადგენელ ს. ფ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატას.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 5 აპრილის განჩინებით მესამე პირის – ლ. ც-ის წარმომადგენელ ს. ფ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 24 იანვრის განჩინება და ლ. ც-ის სარჩელი დასაშვებობის განხილვის სტადიიდან ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ტყიბულის რაიონულ სასამართლოს.

ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 15 ივნისის საოქმო განჩინებით ლ. ც-ე მესამე პირის ნაცვლად საქმეში ჩაება, როგორც სათანადო მოპასუხე ქ. ტყიბულის რაიონის გამგეობასთან ერთად.

თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ლ. კ-ის სარჩელი და ლ. ც-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობისა და უსაფუძვლობის გამო.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს როგორც ლ. კ-მა, ასევე – ლ. ც-ემ.

ლ. კ-ი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

ლ. ც-ე სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას მისი შეგებებული სარჩელის არდაკმაყოფილების ნაწილში, ხოლო მისი შეგებებული სასარჩელო განცხადების - დაკმაყოფილებას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 მაისის განჩინებით ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენელ ს. ფ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თერჯოლის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ 1994 წლის 24 მაისს მიღებულ იქნა “იჯარის შესახებ" კანონი, რომელიც ამოქმედდა 1994 წლის 15 ივნისამდე. აღნიშნული კანონის პირველი და მეხუთე მუხლების შესაბამისად, მეიჯარესა და მოიჯარეს შორის საიჯარო ხელშეკრულება უნდა დადებულიყო წერილობით განსაზღვრული ვადით, საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 10 სექტემბრის ¹555 დადგენილების საფუძველზე ყველა საიჯარო ხელშეკრულება ექვემდებარებოდა ხელახალ გადაფორმებას. სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს უფროსის 1996 წლის 9 დეკემბრის წერილით დასტურდება, რომ სადავო სარდაფზე ლ. კ-სა და ქონების მართვის სამმართველოს შორის ხელშეკრულება არ გაფორმებულა.

“იჯარის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მხარეებს შორის არ მომხდარა ხელშეკრულების ვადის გაგრძელება ან განახლება. ამდენად, ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, იჯარის ვადის გასვლის შემთხვევაში, საიჯარო ხელშეკრულება შეწყვეტილად ითვლება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის განმარტებით, ლ. კ-ის მოთხოვნა იჯარის ხელშეკრულების უვადოდ დადებულად აღიარების შესახებ უსაფუძვლოა და ამავე დროს ხანდაზმულიც, ვინაიდან ლ. კ-ის 1994 წლის 2 სექტემბრიდან ცნობილი იყო, რომ გამქირავებელი, საბინაო-კომუნალური სამმართველო, ითხოვდა გაქირავებული ფართის უკან დაბრუნებას და გამოთავისუფლებას იმ საფუძვლით, რომ ფართი პრივატიზებული იყო ლ. ც-ის მიერ, თუმცა ლ. კ-ს აღნიშნული სადავოდ არ გაუხდია და 2004 წლამდე მას სასამართლოსათვის არ მიუმართავს ხელშეკრულების განუსაზღვრელი ვადით დადებულად აღიარების მოთხოვნით. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქცია) 75-ე მუხლის შესაბამისად კი სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა განისაზღვრებოდა 3 წლით.

ხოლო, რაც შეეხება ლ. კ-ის მოთხოვნას 3381 ლარის ანაზღაურების ნაწილში, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ასევე უსაფუძვლოა, ვინაიდან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით, კერძოდ, სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ღირებულების დადგენისათვის აუცილებელია სათანადო სპეციალისტის ან ექსპერტის დასკვნა, ან შესრულებული სამუშაოს მიღების აქტი, ფორმა ¹2, ასეთი კი ლ. კ-ის მიერ წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, მისი მოთხოვნა 3381 ლარის ანაზღაურების თაობაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 987-ე მუხლის გამოყენებაზე მითითებით, უსაფუძვლოა.

ასევე უსაფუძვლოა ლ. ც-ის შეგებებული სარჩელი მიუღებელი შემოსავლის - 4395 ლარის მოპასუხეებზე – ლ. კ-სა და ქ. ტყიბულის გამგეობაზე სოლიდარულად, ხოლო 8964 ლარის ლ. კ-ზე ერთპიროვნულად დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში, ვინაიდან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. მოვალის მიერ ვალდებულებების დარღვევის გამო, ლ. ც-ეს წარმოეშვა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, ასეთ შემთხვევაში ანაზღაურებას ექვემდებარება მიუღებელი შემოსავალი (ე.ი. შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო), მაგრამ ლ. ც-ის მიერ სათანადო მტკიცებულებებით ვერ იქნა დასაბუთებული, რომ იგი მიიღებდა ყოველთვიურად 185 ლარის შემოსავალს, სარდაფი რომ თავისუფალ მდგომარეობაში ჩაბარებოდა 1999 წლის 20 დეკემბრისათვის.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად, ანაზღაურებას ექვემდებარება ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო, ანუ მიუღებელი შემოსავალი სავარაუდო შემოსავალია.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ლ. ც-ე მხოლოდ 2005 წლის 5 იანვარს არის რეგისტრირებული ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ ინდივიდუალურ მეწარმედ და საწარმოს საქმიანობაა მაღაზიაში პროდუქტებით ვაჭრობა. იმავე თარიღით აქვს მას მიღებული გადასახადის გადამხდელის მოწმობა. სხვა მტკიცებულებები, რომელიც დაადასტურებდა, რომ იმავე მიზნით გამოიყენებდა ლ. ც-ე სადავო სარდაფს 2005 წლის 5 იანვრამდე, საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის.

ასეთ შემთხვევაში ტყიბულის გამგეობისა და ლ. კ-ის 1999 წლის 20 დეკემბრისათვის ვერ იქნებოდა სავარაუდო, რომ ლ. ც-ეს სადავო სარდაფში უნდა გაეხსნა მაღაზია და იქედან მიიღებდა ყოველთვიურად შემოსავალს 185 ლარის ოდენობით.

ასევე უსაფუძვლოა ლ. ც-ის მოთხოვნა ქ. ტყიბულის გამგეობისა და ლ. კ-ის სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 997-ე და 998-ე მუხლების საფუძველზე (დელიქტური ვალდებულებები). ვინაიდან, აღნიშნული მუხლები ითვალისწინებს პირის ვალდებულებას, აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც მიადგა მესამე პირს, მისი მუშაკის მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით თავისი შრომითი მოვალეობის შესრულებისას. ასეთი პასუხისმგებლობის არსებობის საფუძვლად კი აპელანტი მიიჩნევს ქ. ტყიბულის გამგებლის – ბ. კ-ის 2002 წლის 29 ნოემბრის წერილს, რომლის თანახმად, 1992 წლის 17 დეკემბერს ლ. ც-ის სახელზე განხორციელებული პრივატიზება სადავო სარდაფზე მოხდენილია არაკანონიერად.

სააპელაციო პალატის მითითებით, აღნიშნული წერილი გაგზავნილია ლ. კ-ის სახელზე. მასში გამოთქმულია გამგებლის პირადი მოსაზრება განხორციელებულ პრივატიზაციაზე, თუმცა აღნიშნულ დოკუმენტებს არ გააჩნია რაიმე სამართლებრივი დატვირთვა. აღნიშნული წერილით არ გაუქმებულა და ვერც გაუქმდებოდა ჩატარებული პრივატიზაციის შედეგები, შესაბამისად, რაიმე იურიდიული ძალა ამ წერილს არ გააჩნია. ამავე დროს სამოქალაქო კოდექსის 997-ე მუხლით პირის პასუხისმგებლობა არ დადგება თუ მუშაკი მოქმედებდა ბრალის გარეშე. მოცემულ შემთხვევაში კი, როგორც აღინიშნა, ქ. ტყიბულის გამგებელმა გამოთქვა თავისი პირადი აზრი სადავო ფართის მიმართ, რის გამოც არ უნდა დადგეს ქ. ტყიბულის გამგეობის სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი მისი მოსამსახურის მიერ გამოთქმული კერძო აზრის გამო, რომელსაც რაიმე იურიდიული შედეგი არ გამოუწვევია.

რაც შეეხება ლ. ც-ის წარმომადგენლის – ს. ფ-ის მოთხოვნას მოუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებაზე, სადგომის ქირავნობისათვის ქირის ყოველთვიურად 100 ლარის გადახდევინებაზე _ 1999 წლის 20 დეკემბრიდან 2004 წლის 7 ოქტომბრამდე ( ე.წ. ალტერნატიული მოთხოვნა), სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, უსაფუძვლოა, ვინაიდან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 531-ე მუხლით: “ქირავნობის ხელშეკრულებით გამქირავებელი მოვალეა, დამქირავებელს სარგებლობაში გადასცეს ნივთი განსაზღვრული ვადით. დამქირავებელი მოვალეა, გამქირავებელს გადაუხადოს დათქმული ქირა".

საქმის მასალებით კი დადგენილია, რომ მხარეებს შორის ასეთი ხელშეკრულება დადებული არ ყოფილა. 1996 წლის 20 დეკემბერს მხარეებს შორის დადებული მორიგების აქტი კი გულისხმობდა 3 (სამი) წლის ვადით ნივთის უსასყიდლო სარგებლობისათვის გადაცემას. (მორიგების აქტში რაიმე თანხის გადახდაზე დათქმა არ არის).

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. კ-მა და ლ. ც-ის წარმომადგენელმა ს. ფ-ემ.

ლ. კ-ი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება სამართლებრივად და ფაქტობრივად დაუსაბუთებელია და მიღებულია კანონის უხეში დარღვევით, სააპელაციო სასამართლომ განჩინების გამოტანისას გამოიყენა ის კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რამაც გამოიწვია საქმეზე არასწორი განჩინების გამოტანა.

კასატორის მოსაზრებით, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად უნდა იქნეს მიჩნეული საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,გ” პუნქტის შესაბამისად, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაშვებულია უხეში საპროცესო დარღვევები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 მაისის განჩინების გაუქმებას მისი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

მეორე კასატორი - ს. ფ-ე საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ განჩინების გამოტანისას დაარღვია საქართველოს სსკ-ის 249-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა და 389-ე მუხლის “ბ" პუნქტის მოთხოვნები, კერძოდ, სსკ-ს 249-ე მუხლის მე-3 ნაწილით: “გადაწყვეტილების აღწერილობითი ნაწილი უნდა შეიცავდეს მითითებას მოსარჩელის მოთხოვნასა და მოპასუხის შესაგებელზე", ხოლო 389-ე მუხლის “ა" პუნქტით კი: “სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს 249-ე მუხლის მოთხოვნებს. გარდა ამისა გადაწყვეტილებაში მითითებული უნდა იყოს საჩივრის შემომტანი პირის მოთხოვნა".

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების აღწერილობით ნაწილში კი სააპელაციო საჩივრის შემტანი პირის მოთხოვნა ჩამოყალიბებული საერთოდ არ არის. აღწერილობითი ნაწილის ბოლო აბზაცში მხოლოდ ის არის ნათქვამი, რომ მხარეებმა შემოიტანეს სააპელაციო საჩივრები და მოითხოვეს მათ მიმართ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და თავიანთი სასარჩელო განცხადებების დაკმაყოფილება.

გასაჩივრებული განჩინების ავტორს არც სამოტივაციო ნაწილში აქვს მოხსენიებული აპელანტთა მოსაზრებები და მათ უარსაყოფად აბსოლუტურად არავითარი მოსაზრება არ ჩამოუყალიბებია, რაც ნიშნავს იმას, რომ სააპელაციო პალატის მიერ მისი სააპელაციო საჩივარი საერთოდ არ არის განხილული, რაც მართლმსაჯულების განხორციელებაზე უარის თქმაა. სამოქალაქო კოდექსის მე-4 მუხლით კი მართლმსაჯულებაზე უარის თქმა დაუშვებელია.

მარტოოდენ ამ პუნქტში მოხსენიებული საპროცესო ნორმების დარღვევა საკმარისია გასაჩივრებული განჩინების გასაუქმებლად სსკ-ის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, რადგან ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს სსკ-ს 412-ე მუხლის არასწორი განმარტება, ასევე არსებითი პროცესუალური დარღვევაა, რაც დიამეტრალურად ეწინააღმდეგება მის შინაარს. სასარჩელო განცხადებასა და სააპელაციო საჩივარში დასაბუთებელია, რომ მოვალისათვის (მოპასუხე ლ. კ-ის) წინასწარ იყო სავარაუდო ის ზიანი, რაც მის მიერ სარდაფის დაუბრუნებლობას მოჰყვებოდა, რომ სწორედ ეს ქმედება იყო ამ ზიანის უშუალო გამომწვევი მიზეზი.

სამოქალაქო კოდექსის სამეცნიერო-პრაქტიკული კომენტარების მიხედვით: “მოვალისათვის სავარაუდო ზიანი _ ეს ის ზიანია, რომელიც სავარაუდო იქნებოდა ნებისმიერი გონივრული ადამიანისათვის, კიდევ უფრო ზუსტად, ბრუნვის საშუალო მონაწილისათვის. ამდენად, ზიანი სავარაუდო ობიექტური მასშტაბით ფასდება და არა კონკრეტული მოვალის სუბიექტური შესაძლებლობით".

“სავარაუდო უნდა იყოს საერთო ზიანი და არაა აუცილებელი ეს მოთხოვნა გავრცელდეს ზიანის სიდიდეზე, რომელიც ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში შეიძლება დადგინდეს".

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ანაზღაურებას ექვემდებარება პირდაპირი ზიანი და არა არაპირდაპირი ზიანი. პირდაპირ ზიანს მიეკუთვნება როგორც დადებითი ზიანი, ისე მიუღებელი შემოსავლები. ამ ორაზროვანი შინაარსის გამო, გამორიცხული არ არის მისი გამოყენება ჭეშმარიტებისა და სამართლიანობის საწინააღმდეგოდ, როგორც ამას კონკრეტულ შემთხვევაში აქვს ადგილი, რასაც შედეგად მოჰყვა დავის გადაწყვეტის გაჭიანურება 2001 წლიდან დღემდე და 2003 წელს მიღებული გადაწყვეტილების დღემდე აღუსრულებლობა.

სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ლ. ც-ემ სათანადო მტკიცებულებით ვერ დაასაბუთა, რომ იგი, მოვალის მიერ ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში, ყოველთვიურად მიიღებდა 185 ლარის შემოსავალს, სარდაფი რომ თავისუფალ მდგომარეობაში ჩაბარებოდა 1999 წლის 20 დეკემბერს.

სსკ-ის 412-ე მუხლის თანახმად, ანაზღაურებას ექვემდებარება ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო, ანუ მიუღებელი შემოსავალი, სავარაუდო შემოსავალია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სსკ-ის 412-ე მუხლის არასწორი განმარტება, რომელსაც არასწორი გადაწყვეტილების მიღება მოჰყვა, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

კასატორის განმარტებით, ლ. კ-ს შეგებებული სარჩელის მიმართ შესაგებელი არ წარმოუდგენია. მას არასოდეს და არსად სადავოდ არ გაუხდია მისივე ინიციატივით შედგენილი აუდიტორული დასკვნის რეალობა ყოველთვიურად 185 ლარის მოგების მიღების შესახებ. ასევე, არსად არ გაუხდია სადავოდ, ის, რომ იგი 1999 წლის 20 აგვისტოსაც არ ღებულობდა აუდიტორის ცნობაში მითითებულ შემოსავალს 185 ლარის ოდენობით და არც ის ფაქტი, რომ შეუსაბამო იყო ყოველ თვეში 100 ლარის მოთხოვნა მიუღებელი საიჯარო ქირის სახით.

როცა თვით მხარეს სადავოდ არ გაუხდია ზემოჩამოთვლილი გარემოებები, მოსამართლის მიერ ამ გარემოების სადავოდ გახდომა და მტკიცებულებებად მიღება მისთვის საპროცესო კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების გადამეტება და მტკიცებულების არაობიექტური შეფასებაა. თუ თვითონ მხარე არ ხდის მეორე მხარის მოთხოვნას ან მისგან წარმოდგენილ მტკიცებულებას სადავოდ, ეს ფაქტი და მტკიცებულება უდავო ფაქტი და მტკიცებულებაა, რომლებიც აღიარებას წარმოადგენს.

საჩივრის ამ პუნქტში მოხსენიებული გარემოებები მიუთითებს გასაჩივრებული განჩინების გამოტანას სსკ-ის 102-ე, 105-ე 244-ე და 149-ე მუხლების დარღვევით, რაც, 393-ე მუხლის შესაბამისად, განჩინების გაუქმების საფუძველია.

ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს აქვს ზიანის ანაზღაურების უფლება 1999 წლის 20 დეკემბრიდან, დასაბუთებელია ძირითადი მტკიცებულებით _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2003 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით, რაც გაზიარებულია G თერჯოლის სასამართლოს 2005 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით.

სასარჩელო განცხადებით ლ. ც-ე მოპასუხე ლ. კ-ის სარდაფიდან გამოსახლებასთან ერთად ითხოვდა, სარდაფის თავისუფალ მდგომარეობაში ჩაბარებამდე, ყოველთვიურად 100 ლარის ანაზღაურებას საიჯარო ქირის სახით. ეს მოთხოვნა გამომდინარეობდა იმ ფაქტიდან, რომ კონკრეტული პიროვნება ლ. ც-ეს სთავაზობდა ყოველთვიურად 150 ლარის გადახდას, თუ იგი სარდაფს მიაქირავებდა. ეს იცოდა მოპასუხე ლ. კ-მაც, რის გამოც აღნიშნული მრავალწლიანი დავის პროცესში თავის შესაგებელში სადავოდ არ გაუხდია ყოველთვიურად 100 ლარის გადახდის რეალობა. არც თვით 2003 წლის 27 მაისის სხდომის დროს გაუხდია იგი სადავოდ, რასაც ადასტურებს შენიშვნა 27 მაისის სხდომის ოქმზე, ეს გარემოება უდავო ფაქტია და აღიარებითი მტკიცებულებაა. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ თითქოს დადასტურებული არ იყო, რომ მოსარჩელე ყოველთვიურად 100 ლარის ზიანს მიიღებდა და ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე ჩაწერა გადაწყვეტილებაში, რომ “სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის მიხედვით ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენდა ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს", რაც შემდეგ გაიმეორეს შემდგომმა მოსამართლეებმაც.

თუ სასამართლოს უსაფუძვლოდ მიაჩნია სარჩელის დაკმაყოფილება სოლიდარულად ლ. კ-ისა და ქალაქ ტყიბულის გამგეობის მიმართ 4395 ლარის ფარგლებში იმის გამო, რომ ტყიბულის გამგებლის – ბ. კ-ის მიერ 2002 წლის 29 ნოემბერს წერილი გაგზავნილია ლ. კ-ის სახელზე და მას სამართლებრივი დატვირთვა არ გააჩნია, იმავე გამგებლის მიერ ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სახელზე 2004 წლის 9 თებერვლის ¹755 ოფიციალურ განცხადებასაც არ აქვს სამართლებრივი დატვირთვა.

თუ სასამართლოს მიაჩნდა, რომ ქ. ტყიბულის გამგეობა არ იყო ვალდებული, სამოქალაქო კოდექსის 997-ე და 998-ე მუხლების საფუძველზე ზიანი აენაზღაურებინა, გაუგებარია, სასამართლომ რატომ არ გამოიყენა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 209-ე მუხლის მე-2 ნაწილი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 მაისის განჩინების გაუქმებასა და აცილების შესახებ საქმეში არსებული მათი განცხადების მოტივებიდან გამომდინარე, საქმის თბილისის სააპელაციო სასამართლოსთვის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენელ გ. ფ-ის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2006 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

2006 წლის 22 ნოემბერს ლ. ც-ის წარმომადგენელმა ს. ფ-ემ შესაგებლით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, რომლითაც ითხოვდა ლ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენელ გ. ფ-ის საკასაციო საჩივრებს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენელ გ. ფ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენელ გ. ფ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. უარი ეთქვას ლ. კ-ისა და ლ. ც-ის წარმომადგენელ გ. ფ-ის საკასაციო საჩივრებს განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.