¹ბს-542-518(კ-07) 28 თებერვალი, 2008წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატა შემადგენლობა:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი _ გულნარა ილინა

კასატორები _ 1. ნ. ჩ-ე, წარმომადგენელი ნ. კ-ა (მოსარჩელე); 2. ლ. გ-ა; ნ. ფ-ე, წარმომადგენელი ნ. ა-ე (მესამე პირები)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ე. რ-ე; ქ. ქუთაისის მერია, წარმომადგენელი ე. გ-ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ ბინის პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა; ბინის საკუთრებაში აღრიცხვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 29 ოქტომბერს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა ნ. ჩ-ემ მოპასუხეების _ ქ. ქუთაისის მერიისა და ე. რ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა 1993 წლის 15 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ..... ქ. ¹2) მდებარე სახლის ნაწილის მისი, როგორც ანდერძისმიერი მემკვიდრის საკუთრებაში აღრიცხვა.

მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

ქალაქ ქუთაისის სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით ქ. ქუთაისში, ....... ¹19-ში (ყოფილი ...... ქ. ¹2) მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი _ 23 კვ.მ და 30,05 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი და 8,51 კვ.მ და 4,84 კვ.მ დამხმარე ფართი აღირიცხა პირვანდელ მესაკუთრეებზე _ პ., ა. და გ. ს-ის ძე ა-ებზე, რომელთა ერთადერთ მემკვიდრესაც მოსარჩელე წარმოადგენდა. აღნიშნული დასტურდებოდა სამკვიდრო მოწმობით. 1993 წელს ხსენებული ფართი პრივატიზაციის გზით გაფორმდა ე. რ-ის სახელზე. იმ დროს მოსარჩელე იმყოფებოდა ოჩამჩირის რაიონში და ბინის პრივატიზების თაობაზე არაფერი იცოდა. მოსარჩელის მოსაზრებით, 1993 წლის პრივატიზაციის ხელშეკრულება დადებული იყო კანონის მოთხოვნათა დარღვევით. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-4 მუხლის თანახმად, საპრივატიზებო საცხოვრებელი სახლი აღრიცხული უნდა ყოფილიყო ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების ბალანსზე. სადავო ფართი, 1992 წლის 28 აპრილის აქტის თანახმად, მოხსნილ იქნა საბინაო სამმართველოს ბალანსიდან და სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებით დაუბრუნდა მის პირვანდელ მფლობელებს. მოსარჩელემ მიუთითა იმავე დადგენილების მე-8 პუნქტზე, რომლის მიხედვით საცხოვრებელი სახლის საკუთრებაში გადაცემისას მოქალაქეს უნდა გადაეხადა სახელმწიფო ბაჟი, რომელიც განისაზღვრებოდა საცხოვრებელი სახლის ქირისა და კომუნალური გადასახადების ორი წლის ოდენობით 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით. 1992 წლის 28 აპრილის აქტით დასტურდებოდა, რომ მითითებულ ფართზე საბინაო ქირის გადახდა წლების განმავლობაში არ ხდებოდა. მოკვლეული ვერ იქნა ბინის პრივატიზებისათვის საჭირო ისეთი დოკუმენტები, როგორიც იყო ბინის ორდერი, ცნობა-დახასიათება ტექაღრიცხვის ბიუროდან და ძირითადი დამქირავებლის განმსაზღვრელი საბუთები. მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული დოკუმენტები შეგნებულად არ იქნა წარდგენილი პრივატიზაციის დროს, რადგან მათი მეშვეობით ნათელი გახდებოდა, რომ სადავო ფართი არ ირიცხებოდა საბინაო სამმართველოს სახელზე (ტ. 1, ს.ფ. 1-2).

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქუთაისის ადგილობრივი მმართველობის ორგანოსა და ე. რ-ეს შორის 1993 წლის 15 სექტემბერს გაფორმებული ხელშეკრულება, ქ. ქუთაისში ...... ¹19-ში (ყოფილი ....... ქ. ¹2) მდებარე საცხოვრებელი სახლის ნაწილი, რომელიც ერიცხებოდა ე. რ-ეს, საკუთრების უფლებით აღირიცხა ნ. ჩ-ის სახელზე (ტ. 1, ს.ფ. 79).

2005 წლის 6 მაისს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს განცხადებით მიმართეს ლ. გ-ამ და ნ. ფ-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, საქმეზე წარმოების განახლება და ახალი გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

განმცხადებლებისათვის ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილების შესახებ ცნობილი გახდა 2005 წლის 4 მაისს. 2003 წლის 21 ნოემბერს ნოტარიულად დამოწმებული ხელშეკრულებით ე. რ-ემ თავისი სახლთმფლობლობა ნასყიდობის ხელშეკრულებით გადასცა განმცხადებლებს, რასაც ადასტურებდა ქუთაისის საჯარო რეესტრის 2004 წლის 12 ოქტომბრის ამონაწერი. შესაბამისად, 2005 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით დაირღვა მათი, როგორც მესაკუთრეების უფლებები და არ მიეცათ საშუალება, დაეცვათ თავიანთი საკუთრება. მოცემულ შემთხვევაში საქმის განმხილველ სასამართლოს, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მოთხოვნის შესაბამისად, განმცხადებლები საქმეში უნდა ჩაება მესამე პირებად. ამასთან, სახლის კუთვნილების შესახებ სასამართლო დაეყრდნო ქუთაისის მერიის ტექაღრიცხვის სამსახურის მიერ გაცემულ ცნობას, რომელიც არ ასახავდა საქმის განხილვის დროს არსებულ მდგომარეობას. გარდა ამისა, განმცხადებლებმა დაუშვებლად მიიჩნიეს 1993 წლის 15 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა 12 წლის გასვლის შემდეგ (ტ. 2, ს.ფ. 1-2).

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 30 მაისის განჩინებით, ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის განცხადება დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება და განახლდა საქმის წარმოება (ტ. 2, ს.ფ. 43).

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 30 მაისის განჩინებით ადმინსტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ ლ. გ-ა და ნ. ფ-ე (ტ. 2, ს.ფ. 44).

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობისა და უსაფუძვლობის გამო.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დაეფუძნა შემდეგ მოტივებს:

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე ქუთაისის ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს მიერ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის ¹107 დადგენილების შესაბამისად, ე. რ-ეს უსასყიდლოდ გადაეცა ადგილობრივი მმართველობის კუთვნილი საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. ქუთაისში, ...... ქ. ¹2-ში. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებისას მოსარჩელის მოთხოვნა არ ჩაითვალა ხანდაზმულად, რადგან სასამართლო დაეყრდნო ნ. ჩ-ის განმარტებას იმის შესახებ, რომ ბინის პრივატიზაციის დროიდან, ანუ 1993 წლიდან 2004 წლის 1 იანვრამდე, მოსარჩელე არ იმყოფებოდა ქუთაისში და ცხოვრობდა აფხაზეთში, ქალაქ ტყვარჩელში, რის დასადასტურებლადაც სარჩელს თან ერთვოდა შესაბამისი ცნობა. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე სასამართლომ გამოითხოვა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მიერ განხილული ერთ-ერთი სამოქალაქო საქმის სხდომის ოქმის იმ ნაწილის ასლი, რომელიც შეეხებოდა სამოქალაქო საქმეზე ნ. ჩ-ის მიერ მოწმის სახით მიცემულ ჩვენებას, რა დროსაც ნ. ჩ-ეს ჩვენებაში აღნიშნული ჰქონდა, რომ 1994 წელს იგი იმყოფებოდა ქალაქ ქუთაისში.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რომელიც 1993 წელს წარმოშობილი ურთიერთობის დასარეგულირებლად გამოიყენებოდა სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად, უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენდა 6 წელს. როგორც 1964 წლის რედაქციის სამოქალაქო კოდექსის მე-80, ისე ახალი სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლები ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისად განსაზღვრავდნენ იმ დროს, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ვინაიდან დასტურდებოდა, რომ ნ. ჩ-ე 1994 წელს იმყოფებოდა ქ. ქუთაისში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ თავისი უფლების დარღვევის შესახებ ნ. ჩ-ეს შეეძლო შეეტყო ჯერ კიდევ 1994 წელს, რის გამოც მისი მოთხოვნა 1993 წლის 15 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე ხანდაზმული იყო. რაც შეეხებოდა ნ. ჩ-ის მოთხოვნას სადავო საცხოვრებელი ფართის მის საკუთრებად აღრიცხვის თაობაზე, ხანდაზმულობის გარდა, იგი უსაფუძვლოც იყო, რადგან მესამე პირების მიერ წარდგენილი ნასყიდობის ხელშეკრულებით და საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდებოდა, რომ სადავო ფართი ე. რ-გან შეიძინეს ლ. გ-ამ და ნ. ფ-ემ, რის შედეგადაც ზემოხსენებულ მისამართზე მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი საკუთრების უფლებით აღირიცხა მათ სახელზე

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, იმ შემთხვევაშიც კი, სადავო სახლი ე. რ-ის სახელზე უკანონოდ რომ ყოფილიყო პრივატიზებული, ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის, როგორც კეთილსინდისიერ შემძენთა საკუთრება ვერ გაუქმდებოდა, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, შემძენი ხდებოდა ნივთის მესაკუთრე მაშინაც, როცა გამსხვისებელი არ წარმოადგენდა ნივთის მესაკუთრეს, მაგრამ ამ ფაქტის მიმართ შემძენი კეთილსინდისიერი იყო. კეთილსინდისიერად არ ჩაითვლებოდა შემძენი, თუ მან იცოდა ან უნდა სცოდნოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. 2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებული იყო, რომ ნასყიდობის საგანზე ე. რ-ის საკუთრება დასტურდებოდა 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულებით და 2003 წლის 19 ნოემბერს გაცემული ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. მოსარჩელის მიერ სასამართლოში ვერ იქნა წარდგენილი ვერანაირი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ე. რ-ე არ იყო გასხვისებული სახლის ნაწილის მესაკუთრე და ამის შესახებ იცოდა ლ. გ-ამ ან ნ. ფ-ემ. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის და სადავო საცხოვრებელი ფართის მის საკუთრებად აღრიცხვის თაობაზე იყო ხანდაზმული და უსაფუძვლო, რის გამოც სარჩელი არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას (ტ. 2, ს.ფ. 68-69).

საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჩ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

აპელანტის მითითებით, საქალაქო სასამართლო სარჩელის ხანდაზმულად მიჩნევისას არასწორად დაეყრდნო ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში განხილული ერთ-ერთი სამოქალაქო საქმის სხდომის ოქმის ნაწილს, რომელიც შეეხებოდა სამოქალაქო საქმეზე ნ. ჩ-ის მიერ მოწმის სახით მიცემულ ჩვენებას. სასამართლოს არ გამოურკვევია, ნ. ჩ-ის მიერ სასამართლოსათვის მიცემული რომელი ჩვენება შეიძლებოდა ყოფილიყო სწორი. საქალაქო სასამართლომ ასევე არასწორად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ნ. ჩ-ეს თავისი უფლებების დარღვევის შესახებ შეიძლებოდა შეეტყო ჯერ კიდევ 1994 წელს. ამ ლოგიკით ნ. ფ-ესა და ლ. გ-საც შეიძლებოდა სცოდნოდათ იმის შესახებ, რომ ე. რ-ე არ წარმოადგენდა სადავო ფართის მესაკუთრეს. გარდა ამისა, აპელანტის მოსაზრებით, 1993 წლის 15 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულება დადებული იყო საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-2, მე-4 და მე-5 პუნქტების მოთხოვნათა დარღვევით (ტ. 2, ს.ფ. 75-78).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ნ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება (ტ. 2, ს.ფ. 133-137).

სააპელაციო სასამართლომ განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჩ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტ. 2, ს.ფ. 148-150).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005 წლის 20 დეკემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (ტ. 2, ს.ფ. 213-224).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ნ. ჩ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ქუთაისის მერიასა და ე. რ-ეს შორის 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულება ქ. ქუთაისში, ....... ¹19-ში (ყოფილი ...... ქ. ¹2) მდებარე საცხოვრებელი სახლის პრივატიზაციის თაობაზე; ნ. ჩ-ის სარჩელი ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ...... ქ. ¹2) მდებარე სახლის ნაწილის მის საკუთრებაში აღრიცხვაზე არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1971 წლის 3 დეკემბერს შედგენილი ანდერძით მ. ა-ემ ნ. ჩ-ეს უანდერძა მთელი ქონება, რომელიც მისი კუთვნილი აღმოჩნდებოდა მისი გარდაცვალების დღისათვის.

ქუთაისის ნოტარიუსის მიერ 1985 წლის 29 ივლისს გაცემული ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობით ნ. ჩ-ე ცნობილ იქნა მ. გ-ის ასული ა-ის ანდერძისმიერ მემკვიდრედ ქონებაზე: ქუთაისში, ..... ქ. ¹2-ში მდებარე სახლის გამოყოფილ _ 8/24 ნაწილზე, ფართით 99.24 კვ.მ, განლაგებული 786 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე.

ქალაქ ქუთაისის სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, აღდგენილ იქნა პირვანდელი მდგომარეობა და ქუთაისში, ..... ¹19-ში (ყოფილი ...... ქ. ¹2) მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი, შემდგარი ორი საცხოვრებელი ოთახისაგან ფართით 23.00 კვ.მ, 30.05 კვ.მ და ორი დამხმარე სათავსოსაგან ფართით 8.51 კვ.მ, რომელიც ირიცხებოდა ქუთაისის საბინაო სამმართველოზე, აღირიცხა პირვანდელი მესაკუთრეების _ პ., ა. და გ. ს-ის ძე ა-ების სახელზე. ამავე გადაწყვეტილებაში მიეთითა, რომ ა. ა-ე გარდაიცვალა 1971 წელს, პ. ა-ე _ 1959 წელს, გ. ა-ე _ 1949 წელს და მას დარჩა მემკვიდრე მ. ა-ე, რომელმაც სახლი ანდერძით დაუტოვა ნ. ჩ-ეს.

ე. რ-ესა და ქუთაისის ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს ¹..... საბინაო-საექსპლუატაციო უბანს შორის დადებული 1993 წლის 15 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით ე. რ-ეს უსასყიდლოდ გადეცა ადგილობრივი მმართველობის კუთვნილი საცხოვრებელი ბინა, საცხოვრებელი ფართით 56 კვ.მ, მდებარე ქ. ქუთაისში, ...... ქ. ¹2-ში, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე.

2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ე. რ-ემ ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის გამოყოფილი ნაწილი, 2 ოთახი საცხოვრებელი ფართით 38.93, დამხმარე ფართი 13.77 კვ.მ, სასარგებლო ფართი 52.70 კვ.მ, საერთო საკუთრებაში არსებული 786 კვ.მ მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადასცა ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ეს.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად იქნა მიჩნეული ის გარემოებაც, რომ ნ. ჩ-ემ მ. ა-გან მიღებული ქონება, ქ. ქუთაისში, ...... ქ. ¹2-ში მდებარე სახლის გამოყოფილი 8/24 ნაწილი, 1993 წლის 7 ივლისს ნასყიდობის ხელშეკრულებით მიჰყიდა ზ. გ-ს, მცხოვრებს ქ. ქუთაისში, ....... ¹19-ში.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ჩ-ის დავის საგანს წარმოადგენდა არა ანდერძით მიღებული ქონება, არამედ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ...... ქ. ¹2) მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი, შემდგარი ორი საცხოვრებელი ოთახისაგან ფართით 23.00 კვ.მ, 30.05 კვ.მ და ორი დამხმარე სათავსოსაგან ფართით 8.51 კვ.მ და 4.84 კვ.მ, რომელიც ირიცხებოდა ქუთაისის საბინაო სამმართველოზე და დასახელებული გადაწყვეტილებით აღირიცხა პირვანდელი მესაკუთრეების _ პ., ა. და გ. ა-ების სახელზე.

ქუთაისის ¹.... საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის თანამშრომლის მიერ 1992 წლის 28 აპრილს შედგენილი აქტით დასტურდებოდა, რომ თბილისში, ...... ¹19 საცხოვრებელი სახლის შემოწმებისას გაირკვა შემდეგი: აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის ერთი ოთახი ფართით 30.05 კვ.მ უჭირავს ლ. ბ-ეს, ხოლო მეორე ოთახი ფართით 23 კვ.მ მის მიერ უნებართვოდ არის დაკავებული. აღნიშნული საცხოვრებელი სახლი სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით მოხსნილია საბინაო ბალანსიდან და დაუბრუნდა მის პირვანდელ მფლობელს.

საქმეში არსებული 1993 წლის 4 სექტემბრის ¹119 საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ შედგენილი ცნობით დასტურდებოდა, რომ ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ...... ქ. ¹2) მდებარე საცხოვრებელ ფართობზე 56.80 კვ.მ, რომლის დამქირავებელი იყო აწ გარდაცვლილი ა. ბ-ე, 1989 წლიდან ცხოვრობდა ე. რ-ე (გარდაცვლილი ა. ბ-ის შვილიშვილი).

საქმეში არსებული მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ 1993 წლის 15 სექტემბერს ქ. ქუთაისის ადგილობრივი მმართველოს ორგანოს ¹..... აბინაო-საექსპლუატაციო უბნის მიერ ე. რ-ზე მოხდა ქუთაისის სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით ა., პ. და გ. ა-ების სახელზე პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენილი საცხოვრებელი ფართის გასხვისება.

ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებას ისიც ადასტურებდა, რომ ქ. ქუთაისის მერია ვერ ამტკიცებდა ა., პ. და გ. ა-ების სახელზე 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით, იმავე წელს ტექნიკურ ბიუროში აღრიცხული საცხოვრებელი ფართის თავისუფალ მდგომარეობაში ყოფნის ფაქტს. ანუ იმ შემთხვევაში, თუკი ქუთაისის ¹..... საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის მიერ აღნიშნული ფართი არ გასხვისებულა, მაშინ პ., ა. და გ. ა-ებზე აღრიცხული ფართი იმ დროისათვის თავისუფალი უნდა ყოფილიყო, რაზეც მოცემულ შემთხვევაში ქ. ქუთაისის მერია ვერ მიუთითებდა.

ქ. ქუთაისის სახალხო სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილების შემდეგ, მართალია, აღდგა პირვანდელი მდგომარეობა და ქ. ქუთაისში, ....... ¹19-ში (ყოფილი ...... ¹2) მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი, შემდგარი ორი საცხოვრებელი ოთახისაგან ფართით 23.00 კვ.მ, 30.05 კვ.მ და ორი დამხმარე სათავსოსაგან ფართით 8.51 კვ.მ და 4.84 კვ.მ ტექნიკურ ბიუროში აღირიცხა ა., პ. და გ. ა-ების სახელზე, მაგრამ იმავდროულად არ მომხდარა საბინაო ბალანსიდან აღნიშნული ფართის მოხსნა და მის დამქირავებლად 1993 წლის 4 სექტემბრის ¹119 ცნობის თანახმად, ასევე დარჩა აწგარდაცვლილი ა. ბ-ის შვილიშვილი ე. რ-ე, რომელზედაც 1993 წლის 15 სექტემბერს უკანონოდ მოხდა სხვისი ქონების პრივატიზაცია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულება დაიდო ¹107 დადგენილების მე-2, მე-4 და მე-5 პუნქტების მოთხოვნათა დარღვევით და შესაბამისად, იგი იყო კანონსაწინააღმდეგო.

სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, განსახილველი ურთიერთობის მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 1964 წლის სამოქალაქო კოდექსი, რომლის 48-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ბათილია გარიგება, რომელიც კანონის მოთხოვნებს არ შეესაბამება.

ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნა 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე კანონიერი იყო და ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.

რაც შეეხებოდა ნ. ჩ-ის მოთხოვნას სადავო საცხოვრებელი სახლის მის საკუთრებად აღრიცხვის თაობაზე, აღნიშნული მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო, რადგან საქმეში მესამე პირებად ჩაბმული ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის მიერ წარდგენილი 2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით და საჯარო რეესტრის ამონაწერით დასტურდებოდა, რომ სადავო ფართი ე. რ-გან შეიძინეს ლ. გ-ამ და ნ. ფ-ემ, რის შემდეგაც ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი საკუთრების უფლებით მათ სახელზე აღირიცხა.

განსახილველი სარჩელით 2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება და საჯარო რეესტრის ჩანაწერი დავის საგანს არ წარმოადგენდა და შესაბამისად, სასამართლო მათ კანონიერებაზე ვერ იმსჯელებდა.

გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ, მართალია, ე. რ-ზე ბინის პრივატიზაცია უკანონოდ განხორციელდა, თუმცა ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენების საკუთრება ვერ გაუქმდებოდა, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, შემძენი ხდება ნივთის მესაკუთრე მაშინაც, როცა გამსხვისებელი არ იყო ნივთის მესაკუთრე, მაგრამ შემძენი ამ ფაქტის მიმართ კეთილსინდისიერია. კეთილსინდისიერად არ ჩაითვლება შემძენი, თუ მან იცოდა ან უნდა სცოდნოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე.

2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ ნასყიდობის საგანზე ე. რ-ის საკუთრება დასტურდებოდა 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულებით და 2003 წლის 19 ნოემბერს გაცემული ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება ნ. ჩ-ის სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და განმარტა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყებას უკავშირებს მოთხოვნის წარმოშობის მონეტს, ანუ დროს, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. კანონის აღნიშნული ნორმის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის ათვლა არ უკავშირდება მომენტს, როდესაც პირს შეეძლო შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. თავისთავად ნ. ჩ-ის ქ. ქუთაისში ყოფნა არ ნიშნავდა, რომ მას უნდა სცოდნოდა პრივატიზაციის ხელშეკრულების არსებობისა და ე. რ-ის მიერ ბინის პრივატიზების თაობაზე. ნ. ჩ-ის განმარტებით, 1993 წლიდან 2004 წლამდე იგი ცხოვრობდა აფხაზეთის ტერიტორიაზე, ქ. .....-ში, რაც დგინდებოდა შესაბამისი ცნობით. ის გარემოება, რომ მან ნამდვილად გაიგო 1993 წლის 15 სექტემბერს განხორციელებული ბინის პრივატიზაციის შესახებ, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა. შესაბამისად, სარჩელზე უარის თქმა ხანდაზმულობის მოტივით უსაფუძვლო იყო (ტ.3, ს.ფ. 218-228).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჩ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მისი სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში შემდეგი მოტივებით:

სააპელაციო სასამართლომ არ განიხილა მტკიცებულებები, რომლებიც ასაბუთებდა ნ. ჩ-ის სარჩელის საფუძვლიანობას ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ....... ქ. ¹2) მდებარე სახლის ნაწილის მის საკუთრებაში აღრიცხვის შესახებ.

ერთი მხრივ, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ფართი არაუფლებამოსილი პირის მიერ გასხვისდა, ხოლო, მეორე მხრივ, სასამართლომ მიუთითა ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის კეთილსინდისიერებაზე, რაც არასწორია და არ გამომდინარეობს საქმეში არსებული მტკიცებულებებიდან. 2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში 2004 წლის 14 სექტემბრამდე არ დარეგისტრირებულა. შესაბამისად, ლ. გ-ა და ნ. ფ-ე კანონიერი მესაკუთრეები არ იყვნენ. 2006 წლის 6 თებერვალს ნ. ჩ-ის მიერ სარჩელის აღძვრამდე, სასამართლოს წესით სადავო სახლს ყადაღა დაედო, ყადაღის მოხსნის გარეშე კი ლ. გ-ა და ნ. ფ-ე ნასყიდობის ხელშეკრულებას ვერ დაარეგისტრირებდნენ.

ლ. გ-ამ და ნ. ფ-ემ ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას იცოდნენ, რომ სახლი სადავო იყო. ისინი სახლის გამსხვისებლის _ ე. რ-ის სახელით პირადად გამოდიოდნენ სასამართლოში აღნიშნულ სახლზე არსებული ყადაღის მოხსნასთან დაკავშირებით არსებულ დავებზე.

სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე, კეთილსინდისიერად არ ჩაითვლება შემძენი, თუ მან იცოდა ან უნდა სცოდნოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. კეთილსინდისიერების ფაქტი უნდა არსებობდეს ნივთის გადაცემამდე ანუ მოცემულ შემთხვევაში საჯარო რეესტრში გატარებამდე.

რამდენადაც ნ. ჩ-ე წარმოადგენს სადავო ფართზე უფლებამოსილ პირს, შესაბამისად, მას შეუძლია მოითხოვოს სხვა პირების მიერ უკანონოდ დაკავებული საცხოვრებელი ფართის მის სახელზე აღრიცხვა სამოქალაქო კოდექსის 153-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად (ტ.3, ს.ფ. 247-251).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა აგრეთვე ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის მიერ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება ნ. ჩ-ის სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორები არ ეთანხმებიან სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას ნ. ჩ-ის სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხთან მიმართებაში, რამდენადაც ამ შემთხვევაში სასამართლოს არ გამოურკვევია, თუ რამ შეუშალა ხელი ნ. ჩ-ეს თავისი დარღვეული უფლების შესახებ ინფორმაციის მიღებაში და როდის შეიტყო მან ამის შესახებ.

გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლოს არ გამოურკვევია ძირეული მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, წარმოადგენს თუ არა ნ. ჩ-ე პ., ა. და გ. ა-ების მემკვიდრეს და მიღებული აქვს თუ არა მათგან სამკვიდრო.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ დავის საგანს წარმოადგენდა არა ნ. ჩ-ის მიერ 1985 წლის 29 ივლისის ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა, არამედ ქალაქ ქუთაისის სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით პირვანდელი მესაკუთრეების _ პ., ა. და გ. ა-ების სახელზე აღრიცხული ფართი: 2 საცხოვრებელი ოთახი ფართით 23,00 კვ.მ, 30.05 კვ.მ და ორი დამხმარე სათავსო ფართით 8,51 კვ.მ და 4,84 კვ.მ. იმავდროულად, სასამართლოს არ გამოურკვევია, წარმოადგენდა თუ არა ეს ფართი ე. რ-ის მიერ პრივატიზებულ ფართს. 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულებისა და 1993 წლის 4 სექტემბრის ¹119 ცნობის მიხედვით, ე. რ-ემ მოახდინა 56 კვ.მ 3 საცხოვრებელი ოთახის პრივატიზება დამხმარე ფართით. ამ საკითხის გასარკვევად სასამართლომ შესთავაზა ქ. ქუთაისის მთავრობის წარმომადგენელს, წარედგინა მონაცემები ფართთან დაკავშირებით, თუმცა შედეგს არ დაელოდა. ამასთან, სასამართლომ დააკმაყოფილა მათი შუამდგომლობა საჯარო რეესტრიდან პირველადი დოკუმენტების გამოთხოვის შესახებ, მაგრამ, საბოლოოდ, დასჯერდა საჯარო რეესტრის მიერ ბოლო პერიოდის ჩანაწერების გამოგზავნას და არ გამოითხოვა მონაცემები 1940 და შემდგომი პერიოდის შესახებ, რაც ცხადს გახდიდა სადავო საკითხს.

იმ ფაქტობრივი გარემოების დადგენის პირობებში, რომ დავის საგანს წარმოადგენდა პ., ა. და გ. ა-ების სახელზე ქუთაისის სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით აღრიცხული ქონება, სასამართლოს უნდა დაედგინა, თუ რა კავშირი ჰქონდა ამ ქონებასთან ნ. ჩ-ეს. ამ საკითხის გარკვევისას სასამართლო უთითებდა ორ გარემოებას, რომ ნ. ჩ-ე 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილების მიხედვით არის გ. ა-ის მემკვიდრე და რომ ნ. ჩ-ე არის მ. ა-ის მემკვიდრე. საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა ნ. ჩ-ის ნათესაური კავშირი პარმენ, ანტონ და გ. ა-თან. ასევე არ მოიპოვება მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ ნ. ჩ-ემ რაიმე ფორმით მიიღო მათი სამკვიდრო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებაში არსებული მითითებების შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს ევალებოდა, გაერკვია ნ. ჩ-ის მიერ პრივატიზების სარწმუნოდ შეტყობის საკითხი, ნ. ჩ-ის მიერ მემკვიდრეობის მიღების საკითხი, ასევე სადავო ფართის სამემკვიდრეო მასაში არსებობის საკითხი, რაც სააპელაციო სასამართლოს არ გამოურკვევია (ტ.3, ს.ფ. 271-274).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო საჩივრის დავის საგანია ქ. ქუთაისის მერიასა და ე. რ-ეს შორის 1993 წლის 15 სექტემბერს დადებული ბინის პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და აღნიშნული ბინის ნ. ჩ-ის საკუთრებად აღრიცხვა. სააპელაციო სასამართლოს მიერ სარჩელი დაკმაყოფილებულია პირველი მოთხოვნის _ პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში, ხოლო ბინის ნ. ჩ-ის საკუთრებად აღრიცხვის ნაწილში სარჩელზე უარია ნათქვამი. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას ბინის ნ. ჩ-ის საკუთრებად აღრიცხვის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლების არარსებობის შესახებ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ ქ. ქუთაისის მერიასა და ე. რ-ეს შორის 1993 წლის 15 სექტემბრის პრივატიზების ხელშეკრულების დადების შემდეგ ე. რ-ემ აღნიშნული ბინა გაასხვისა ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ზე 2003 წლის 21 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით. ნ. ჩ-ე ისე ითხოვს აღნიშნული ბინის თავის საკუთრებად აღრიცხვას, რომ იგი სადავოდ არ ხდის ე. რ-ის შემდგომი მესაკუთრეების მიერ ბინის საკუთრებაში შეძენას. ამდენად, თუნდაც პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ავტომატურად ვერ განაპირობებს ნ. ჩ-ის სახელზე ბინის აღრიცხვას და ნ. ჩ-ის საკუთრების უფლებას სადავო ბინაზე, რამდენადაც პრივატიზების ხელშეკრულების გარდა სახეზეა აღნიშნულ ბინაზე საკუთრების გადასვლის სხვა სამართლებრივი საფუძვლები, რომელთა არსებობა გამორიცხავს მითითებული მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების პირობების არსებობის შესახებ. აღნიშნული მოთხოვნა სააპელაციო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია და, იმავდროულად, გამორიცხა ამ ნაწილში სარჩელის ხანდაზმულობა. სააპელაციო სასამართლომ სარჩელი ხანდაზმულად არ მიიჩნია მხოლოდ იმ მოტივით, რომ, როგორც ნ. ჩ-ე განმარტავდა, იგი 1993 წლიდან 2004 წლამდე იმყოფებოდა აფხაზეთში, 1994 წელს ქუთაისში ყოფნა კი, როგორც ამას პირველი ინსტანციის სასამართლო ერთ-ერთი სამოქალაქო საქმის სხდომის ოქმის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევდა, არ ნიშნავდა იმას, რომ ნ. ჩ-ეს უნდა სცოდნოდა პრივატიზების ხელშეკრულების არსებობისა და ე. რ-ის მიერ ბინის პრივატიზების თაობაზე.

მოცემულ შემთხვევაში პრივატიზების სადავო ხელშეკრულება დადებულია 1993 წლის 15 სექტემბერს, ხოლო სარჩელი აღნიშნული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრულია 2004 წელს. ამ შემთხვევაში იმდენად დიდი პერიოდია გასული ბინის პრივატიზებიდან სარჩელის აღძვრამდე, რომ სარჩელის ხანდაზმულობის უარსაყოფად უდავოდ უნდა გამოირიცხებოდეს ნ. ჩ-ის მიერ ბინის ე. რ-ზე პრივატიზების გაგების შესაძლებლობა.

საპელაციო სასამართლოს დადგენილი აქვს, რომ ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ....... ქ.¹2) მდებარე სახლში აღნიშნული პრივატიზების ხელშეკრულების დადებამდე სახლის გამოყოფილი ნაწილი, კერძოდ, 8/24 ნაწილი, რომელიც წარმოადგენდა ნ. ჩ-ის მიერ მ. ა-გან ანდერძით მიღებულ ქონებას, 1993 წლის 7 ივლისის ხელშეკრულებით ნ. ჩ-ემ გაასხვისა მოქალაქე ზ. გ-ზე. ამდენად, უდავოდ დადგენილია, რომ ნ. ჩ-ეს იმავე სახლში, რომელშიც სადავოა პრივატიზების ხელშეკრულებით გასხვისებული ფართი, საკუთრებაში გააჩნდა სხვა ფართი. სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ აღნიშნულ სახლში პრივატიზების ხელშეკრულებით გასხვისებულ სადავო ფართში ნ. ჩ-ეს არ უცხოვრია, აღნიშნულ ფართში ცხოვრობდა ა. ბ-ე, ხოლო შემდეგ ბინა პრივატიზების ხელშეკრულებით გადავიდა ე. რ-ის საკუთრებად. იმავდროულად დადგენილია, რომ ნ. ჩ-ე ე. რ-ის მიერ პრივატიზებულ ფართს ფაქტობრივად არ ფლობდა. ამდენად, ნ. ჩ-ეს უდავოდ უნდა სცოდნოდა, თუ ვინ სარგებლობდა 1993 წლიდან მოყოლებული სადავო ფართით.

ნ. ჩ-ე იმ გარემოების გამაქარწყლებელ ძირითად არგუმენტად, რომ მას 2004 წლამდე არ შეიძლებოდა სცოდნოდა ე. რ-ის მიერ ბინის პრივატიზების შესახებ, მიუთითებს, რომ იგი 1993 წლიდან 2004 წლამდე იმყოფებოდა აფხაზეთში და აღნიშნული პრივატიზების თაობაზე ვერ ეცოდინებოდა. საქმის მასალებით ვერ დასტურდება 1993 წლიდან 2004 წლამდე ნ. ჩ-ის აფხაზეთში ყოფნის სარწმუნოობა და აღნიშნულის თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა სრულიად დაუსაბუთებელია.

საქმის მასალებში წარმოდგენილია ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის დადგენილება წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის თაობაზე საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, რომლითაც ნ. ჩ-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 აგვისტოს დადგენილება სისხლის სამართლის საქმეზე ნი. და ნ. ჩ-ებისადმი მუქარის განხორციელების ფაქტზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ ქუთაისის რაიონული პროკურატურის 2006 წლის 5 ივლისის დადგენილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, რომელიც გასაჩივრებას არ ექვემდებარებოდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის მითითებულ დადგენილებაში საქმეზე ჩატარებული გამოძიებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებში, რაც გაიზიარა საგამოძიებო კოლეგიამ, მითითებულია შემდეგი: 1994 წლიდან ნ. ჩ-ესა და ე. რ-ეს შორის მიმდინარეობდა სამოქალაქო დავა ქუთაისში, .... ¹9-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის საკუთრების უფლების მოპოვებასთან დაკავშირებით, რომელიც განიხილა ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ და გადაწყვეტილება მიიღო ე. რ-ის სასარგებლოდ. აღნიშნული დავის მიმდინარეობისას არაერთხელ მოხდა სიტყვიერი შელაპარაკება მოწინააღმდეგე მხარეებს შორის, რა დროსაც 1994 წელს ე. რ-ე და მისი და დაემუქრნენ ნ. ჩ-ეს მოკვლით და სახლის წართმევით. იმავე წელს ნ. ჩ-ის ქალიშვილს დასახელებული პირები დაემუქრნენ სასამართლო პროცესის მოგებით და სადავო ფართის წართმევით. ამდენად, ზემოაღნიშნული სასამართლო დადგენილებით უდავოდ დადგენილია 1994 წლიდან, მას შემდეგ, რაც ნ. ჩ-ეს გასხვისებული აქვს ..... მდებარე საცხოვრებელი სახლის 8/24 ნაწილი, ნ. ჩ-ესა და ე. რ-ეს შორის იმავე საცხოვრებელ სახლზე დავის არსებობა.

ნ. ჩ-ის სარჩელზე, რომელიც მას 2004 წლის 29 ოქტომბერს აქვს აღძრული, ნ. ჩ-ის მიერვე დართულია 1997 წელს გაცემული ტექბიუროს ცნობა ე. რ-ის მიერ სადავო ბინის პრივატიზების შესახებ.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების ერთობლიობაში შეფასება იძლევა დასკვნის საფუძველს, რომ ნ. ჩ-ეს 1993 წლიდან 1998 წლამდე _ 2004 წელს სარჩელის აღძვრიდან 6 წლის უკან დახევით პერიოდამდე უნდა სცოდნოდა სადავო ბინის ე. რ-ის მიერ დაუფლებისა და პრივატიზების თაობაზე. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში გასულია როგორც 1964 წლის სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 75-ე მუხლით დადგენილი ხანდაზმულობის 3-წლიანი ვადა, ისე ახალი სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული უძრავ ნივთებზე ხანდაზმულობის 6-წლიანი ვადა.

გარდა ხანდაზმულობისა, ნ. ჩ-ის სარჩელი არსებითადაც უსაფუძვლოა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 1993 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულება დაიდო ¹107 დადგენილების მე-2, მე-4 და მე-5 პუნქტების მოთხოვნათა დარღვევით.

სააპელაციო სასამართლომ იმავდროულად დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ჩ-ის სარჩელის დავის საგანს წარმოადგენდა არა 1985 წლის ანდერძით მიღებული ქონება, არამედ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილებით ქ. ქუთაისში, ყოფილი ........ ქ. ¹2-ში მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი, შემდგარი ორი საცხოვრებელი ოთახისაგან ფართით 23.00 კვ.მ, 30.05 კვ.მ და ორი დამხმარე სათავსოსაგან ფართით 8.51 კვ.მ და 4.84 კვ.მ, რომელიც ირიცხებოდა ქუთაისის საბინაო სამმართველოზე და დასახელებული გადაწყვეტილებით აღირიცხა პირვანდელი მესაკუთრეების _ პ., ა. და გ. ა-ების სახელზე. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ჩ-ემ ანდერძით მიღებული ქონება გაასხვისა ზ. გ-ზე. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების სისწორე ნ. ჩ-ის მიერ საკასაციო საჩივარში სადავოდ არ არის გამხდარი, რის გამოც საკასაციო სასამართლო, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე მას დამტკიცებულად მიიჩნევს.

ამდენად, ნ. ჩ-ე სადავოდ ხდის პრივატიზების ხელშეკრულებას იმ ფართზე, რომელზეც მას სამკვიდრო მოწმობა არ გააჩნია. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილების გამოტანიდან სარჩელის აღძვრამდე _ 2004 წლამდე პერიოდში მას არ მოუთხოვია აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულება მისი პ., ა. და გ. ა-ების მემკვიდრედ ცნობასთან მიმართებაში. ამასთან, 1992 წელს ა-თვის სასამართლო გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული ქონება ვერ იქნებოდა 1985 წლის სამკვიდრო მოწმობაში ასახული. ამ პირობებში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება პრივატიზების ხელშეკრულების გაუქმების შესახებ არ შეესაბამება სარჩელის აღძვრის წინაპირობების არსებობას.

სააპელაციო სასამართლო ასევე უთითებს, რომ ქ. ქუთაისის სახალხო სასამართლოს 1992 წლის 3 იანვრის გადაწყვეტილების შემდეგ, მართალია, აღდგა პირვანდელი მდგომარეობა და ქ. ქუთაისში, ...... ¹19-ში (ყოფილი ..... ¹2) მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილი, შემდგარი ორი საცხოვრებელი ოთახისაგან ფართით 23.00 კვ.მ, 30.05 კვ.მ და ორი დამხმარე სათავსოსაგან ფართით 8.51 კვ.მ და 4.84 კვ.მ ტექნიკურ ბიუროში აღირიცხა ა., პ. და გ. ა-ების სახელზე, მაგრამ იმავდროულად არ მომხდარა საბინაო ბალანსიდან აღნიშნული ფართის მოხსნა და მის დამქირავებლად, 1993 წლის 4 სექტემბრის ¹119 ცნობის თანახმად, დარჩა აწგარდაცვლილი ა. ბ-ის შვილიშვილი ე. რ-ე, რომელზედაც 1993 წლის 15 სექტემბერს უკანონოდ მოხდა სხვისი ქონების პრივატიზაცია. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ პრივატიზების მომენტისათვის სადავო ბინა, ერთი მხრივ, ირიცხებოდა ა., პ. და გ. ა-ების სახელზე, ხოლო, მეორე მხრივ, საბინაო ბალანსზეც ირიცხებოდა. ამდენად, აღნიშნულ საკითხთან მიმართებაში წინააღმდეგობრივია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და გაურკვეველია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ პრივატიზების ხელშეკრულება დაიდო მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-4 მუხლის დარღვევით, რომლის თანახმად, საცხოვრებელი ბინის უსასყიდლოდ გადაცემა ხორციელდება ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების მიერ, რომელთა ბალანსზეც ირიცხება საცხოვრებელი ბინა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. ლ. გ-ასა და ნ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

3. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩეს იმ ნაწილში, რომლითაც ნ. ჩ-ეს ქ. ქუთაისში, ..... ¹19-ში (ყოფილი ..... ქ. ¹2) მდებარე სახლის ნაწილის მის საკუთრებაში აღრიცხვაზე ეთქვა უარი;

4. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ქუთაისის მერიასა და ე. რ-ეს შორის 1993 წლის 15 სექტემბერს დადებული ბინის პრივატიზების ხელშეკრულება. ამ ნაწილში საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

5. ნ. ჩ-ის სარჩელი ქ. ქუთაისის მერიასა და ე. რ-ეს შორის 1993 წლის 15 სექტემბერს დადებული პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს;

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.