¹ბს-55-53(2კ-07) 11 აპრილი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 14 სექტემბერს სს “რ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2005 წლის 16 აგვისტოს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ უკანონოდ უთხრა უარი მას ადმინისტრაციული აქტის გამოცემაზე. 2004 წლის 10 სექტემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ გამოსცა ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინება, რომლის შესაბამისად, სს “რ-ს” დამატებული ღირებულების გადასახადის სახით, გადასახდელად დაერიცხა 966860 ლარი, ხოლო დარიცხვის საფუძვლად ზოგადად მიეთითა შემოწმების აქტზე, თუმცამ მასზე არ იყო აღნიშნული აქტის შედგენის თარიღი, რეალურად კი თანხის დარიცხვა მოხდა არა შემოწმების აქტის, არამედ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2004 წლის 8 სექტემბრის ¹1-11/8108 წერილის საფუძველზე, რომლის მიხედვითაც არ უნდა გამოცემულიყო 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინება, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ადმინისტრაციული აქტი გამოეცა საქმისათვის მნიშვნელოვანი ყველა გარემოების შესწავლის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, დაუშვებელი იყო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას საფუძვლად დასდებოდა ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც გამოკვლეული არ იქნებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

მოსარჩელის მტკიცებით, ადმინისტრაციული აქტი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინება გამოიცა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილისა და 96-ე მუხლის დარღვევით, შესაბამისი გარემოებების შესწავლისა და ფაქტების დადგენის გარეშე, რაც ნათლად ჩანდა მის საფუძვლად მითითებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2004 წლის 8 სექტემბრის ¹1-11/8108 წერილიდან, რომლითაც არ იყო დადგენილი დღგ-ის ჩათვლის უკანონობა, არამედ მასში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს საეჭვოდ მიაჩნდა შპს “ს-ს” მიერ დღგ-ის ანგარიშში მეტობის წარმოშობის ოპერაციების კანონიერება. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მხრიდან შპს “ს-ის” მიერ განხორციელებული ოპერაციების საეჭვოდ მიჩნევა ჯერ კიდევ არ ნიშნავდა იმას, რომ ამ ოპერაციების განხორციელებისას ადგილი ჰქონდა კანონდარღვევას. ის ფაქტი, რომ საგადასახადო ორგანო არ იყო დარწმუნებული შპს “ს-ის” მიერ განხორციელებული ოპერაციის უკანონობაში, ჩანდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შესაბამისი წერილიდან, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ საკითხი ბოლომდე არ იყო შესწავლილი და საჭიროებდა დამატებით გამოკვლევას. ამდენად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის შესაბამისად, არსებობდა დასახელებული ადმინისტრაციული აქტის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობის საფუძველი, რის გამოც მოსარჩელემ მოპასუხეს მოსთხოვა გამოეცა ადმინისტრაციული აქტი და ბათილად ეცნო დასახელებული შეტყობინება, თუმცა უშედეგოდ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობის შესახებ ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის მოპასუხისთვის დავალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 17 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილებით სს “რ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაევალა ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა მის მიერ 2004 წლის 10 სექტემბერს გამოცემული ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობასთAნ დაკავშირებით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ, როგორც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2004 წლის 8 სექტემბრის ¹1-11/8108 წერილიდან ირკვეოდა, სადავო თანხის დარიცხვა განხორციელდა არა შემოწმების აქტის, არამედ ხსენებული წერილის საფუძველზე, ხოლო მითითებული საფუძვლით არ უნდა გამოცემულიყო 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინება, ვინაიდან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ადმინისტრაციული აქტი გამოეცა საქმისათვის მნიშვნელოვანი ყველა გარემოების შესწავლის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, დაუშვებელი იყო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას საფუძვლად დასდებოდა ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც გამოკვლეული არ იქნებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2004 წლის 8 სექტემბრის ¹1-11/8108 წერილიდან ასევე ირკვეოდა, რომ დასახელებული აქტის გამოცემის მომენტში უტყუარად არ იყო დადგენილი დღგ-ის განხორციელებული ჩათვლის უკანონობა და მასში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს საეჭვოდ მიაჩნდა შპს “სტილის” მიერ დღგ-ის ანგარიშში მეტობის წარმოშობის ოპერაციების კანონიერება. აღნიშნული საკითხის გარკვევის გარეშე აქტის გამოცემით დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილისა და 96-ე მუხლის მოთხოვნები.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მხრიდან შპს “ს-ის” მიერ განხორციელებული ოპერაციების საეჭვოდ მიჩნევა ჯერ კიდევ არ ნიშნავდა იმას, რომ ამ ოპერაციების განხორციელებისას ადგილი ჰქონდა კანონდარღვევას. ის ფაქტი, რომ საგადასახადო ორგანო თვითონვე არ იყო დარწმუნებული შპს “ს-ის” მიერ განხორციელებული ოპერაციის უკანონობაში, ჩანდა საქმეში არსებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შესაბამისი წერილიდან, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ საკითხი ბოლომდე არ იყო შესწავლილი და საჭიროებდა დამატებით გამოკვლევას. მოცემული საგადასახადო-სამართლებრივი ურთიერთობების წარმოშობისას მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 118-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მეორე წინადადებით განსაზღვრული იყო მხოლოდ ორი შემთხვევა, კერძოდ, უსაქონლო ოპერაციები და ფიქტიური გარიგება, რომლებიც წარმოადგენდა დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების საფუძველს, ხოლო მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის დღგ-ის ჩათვლის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას აღნიშნული საფუძვლები სახეზე არ ყოფილა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი მ. ი-ის მიმართ არ შეიძლებოდა გამხდარიყო დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების საფუძველი, რადგან მოსარჩელე წარმოადგენდა მოთხოვნის უფლების (აქტივის) კეთილსინდისიერ შემძენს _ სს “რ-ს”, რომელსაც შპს “ს-ის” წილის 100%-ის შეძენის დროს არ გააჩნდა ოფიციალური ინფორმაცია ბიუჯეტთან შპს “ს-ის” ანგარიშსწორების მდგომარეობის შესახებ და არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა დღგ-ის აქტივის უკანონოდ წარმოშობისა და მისი შესაძლო გაუქმების შესახებ, რის გამოც აქტივის კანონიერი შემძენის მიმართ არ უნდა განხორციელებულიყო აქტივით სარგებლობის შეზღუდვასა და მით უმეტეს, გაუქმებასთან დაკავშირებული არანაირი ქმედება, რასაც შეეძლო გამოეწვია მისთვის ზიანის მიყენება.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის დღგ-ის ბარათზე თანხის დარიცხვა მოხდა ისე, რომ მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციას არ გაუუქმებია უკვე განხორციელებული დღგ-ის ჩათვლა, ხოლო ამ გარემოების საწინააღმდეგო მოსაზრება და მტკიცებულება მოპასუხეს არ წარუდგენია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობის ნაწილში; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილება გაუქმდა დანარჩენ ნაწილში და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევის შედეგად, იმავე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში დასახელებულ გარემოებათა გათვალისწინებით, ემსჯელა შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებაზე.

სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს დასკვნებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობის ნაწილში და მიიჩნია, რომ აღნიშნული სადავო აქტი გამოცემულ იქნა საქმის ფაქტობრივ გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევის გარეშე და მოპასუხის აღიარებით, დღგ-ის მოსარჩელისათვის დარიცხვა განხორციელდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილის საფუძველზე, რომელიც შინაარსობრივად ადასტურებდა იმ ფაქტობრივ გარემოებათა გამოუკვლელობას, რაც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილებას 866660 ლარის ოდენობით დღგ-ის დარიცხვის თაობაზე, კერძოდ, ხსენებულ წერილში აღნიშნული იყო, რომ საკითხი არ იყო ბოლომდე შესწავლილი. თელავის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 7 მარტის დადგენილებით შპს “ს-ის” ლიკვიდაციის შესახებ საგადასახადო ორგანოებიდან მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე დადგენილად იყო მიჩნეული, რომ შპს “ს-ს”, რომლის აქტივებიც მოსარჩელემ შეიძინა, სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ დავალიანება არ გააჩნდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არსებითად არ იმსჯელა და მხედველობაში არ მიიღო სამართალდამცავი ორგანოებიდან გადაგზავნილი ინფორმაცია, რომლითაც დადასტურებულია ყალბი ,,აქტივების" წარმოშობა, რომლებიც შპს ,,ს-ის" დამატებული ღირებულების გადასახადის პირადი ბარათიდან სს ,,რ-ის" პირად ბარათზე იქნა გადატანილი საგადასახადო ვალდებულებათა დაფარვის მიზნით. სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია და არ შეუფასებია, იყო თუ არა საერთოდ შპს ,,სტილი" დღგ-ის გადამხდელი. შპს ,,ს-ს" 2000 წელს თელავის საგადასახადო ინსპექციის მოხელეთა მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებით დამატებული ღირებულების გადასახადში წარმოეშვა ზედმეტობა _ 966860 ლარი. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, თელავის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 5 აგვისტოს ბრძანებით, კახეთის საოლქო პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილს მიეცა უფლება, ¹4305816 სისხლის სამართლის საქმის წარმოებასთან დაკავშირებით განეხორციელებინა შესაბამისი მტკიცებულებების გამოკვლევა. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დადასტურებულია, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 21 თებერვლის დადგენილების მიხედვით, შპს ,,ს-ის" საწესდებო კაპიტალი გაიზარდა დღგ-ში უსაფუძვლოდ წარმოშობილი 966860 ლარის ,,ზედმეტობის" ხარჯზე, რომლის 100%-იანი წილის მფლობელი, ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, თელავის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 27 თებერვლის დადგენილებით გახდა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებული სს ,,რ-ი" და ამ დროიდან შპს ,,ს-ი" გადამხდელად აღრიცხვაზეა საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში. შპს ,,ს-მა” თელავის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 7 მარტის დადგენილებით განიცადა ლიკვიდაცია.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საგადასახადო დეპარტამენტმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის დებულებებთან შეუსაბამობის გამო (ბიუჯეტში გადახდა დღგ-ის მიხედვით საერთოდ არ ფიქსირდება), ზემოაღნიშნული ,,ზედმეტობა" საეჭვოდ მიიჩნია და 2004 წლის 8 სექტემბრის ¹1-11/8108 წერილით მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას მიეცა მითითება მისი გაუქმების თაობაზე. შესაბამისად, 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 შეტყობინებით მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ სს ,,რ-ს" აცნობა ზემოაღნიშნული ,,აქტივის" გაუქმებისა და 966860 ლარის ბიუჯეტის სასარგებლოდ დარიცხვის თაობაზე.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით. 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-3 თავით დადგენილი იყო გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულების შესრულების წესი, კერძოდ, საგადასახადო ვალდებულების შესრულებად ითვლებოდა დადგენილ ვადაში გადასახადის თანხის გადახდა. საგადასახადო ვალდებულების შესრულება წარმოადგენდა გადასახადის გადამხდელის ერთ-ერთ ძირითად ვალდებულებას. საგადასახადო ვალდებულება სრულდებოდა უშუალოდ გადასახადის გადამხდელის მიერ და მხოლოდ საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევაში და არა სახელშეკრულებო პირობებით, საგადასახადო ვალდებულების შესრულება შეიძლებოდა დაკისრებოდა სხვა ვალდებულ პირს. აღნიშნული კოდექსის მე-6 მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, გადასახადი გამოიანგარიშებოდა ფულად გამოხატულებაში და გადაიხდებოდა ლარებით, ხოლო 34-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადასახდელი თანხა დადგენილ ვადებში გადაიხდებოდა (გადაირიცხებოდა) გადასახადის გადამხდელის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ. ამდენად, საგადასახადო კანონმდებლობა არ იცნობდა გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების შესრულებას ,,საგადასახადო აქტივის" (მით უფრო უკანონოს) ხარჯზე, მოსარჩელის მხრიდან ადგილი აქვს ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილად უკანონოდ დაფიქსირებული თანხების (,,საგადასახადო აქტივი") ხარჯზე საგადასახადო ვალდებულების შესრულებულად აღიარების მცდელობას და კუთვნილი გადასახადების გადაუხდელობას. საგადასახადო კანონმდებლობა არ იცნობს გადამხდელის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების შესრულებას ზედმეტობის (,,საგადასახადო აქტივი") ხარჯზე, რადგანაც საგადასახადო კოდექსის მე-6 მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, გადასახადი გამოიანგარიშება ფულად გამოხატულებაში და გადაიხდება ლარებით.

კასატორი აღნიშნავს, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 18 იანვრის განაჩენით დადგენილია, რომ 2002 წლის 18 ნოემბერს გ. ი-ი (თელავის საგადასახადო ინსპექციის მუშაკი) თ. დ-თან დანაშაულებრივ ურთიერთობაში შევიდა და შპს ,,ს-ის" დღგ-ის ბარათზე ყალბი მონაცემების შეტანით წარმოეშვა დღგ-ში ზედმეტობა 966860 ლარის ოდენობით, რომელიც 2003 წლის თებერვალში აღნიშნულ იქნა სს ,,რ-ის" დღგ-ის ბარათზე. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ შეაფასა და მიიჩნია, რომ სახელმწიფოს ზიანი არ მისდგომია, არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ სს ,,რ-მა" გაუშვა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2004 წლის 10 სექტემბრის აქტის გასაჩივრების კანონმდებლობით დადგენილი ვადა და იგი გაასაჩივრა 2005 წლის 14 სექტემბერს. აღნიშნული გარემოება მნიშვნელოვან საპროცესო დარღვევად უნდა ჩაითვალოს, რაზედაც სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლი და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 54-ე მუხლი, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტისა და 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივრის აბსოლუტური საფუძველია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამაც, რომელმაც ასევე გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, ფაქტობრივად, დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 10 სექტემბრის ¹11/3401 საგადასახადო შეტყობინება გამოცემულია ფაქტობრივ გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევის გარეშე. აღნიშნულ მსჯელობას სააპელაციო სასამართლომ საფუძვლად დაუდო ის გარემოებაც, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტის საფუძვლად მითითებულია შემოწმების აქტი, ნაცვლად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2004 წლის 8 სექტემბრის ¹1-11/8108 წერილისა. აღნიშნული წარმოადგენს ტექნიკურ შეცდომას და მას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს საქმის არსებით განხილვასთან დაკავშირებით. სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაუდო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი. სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა აღნიშნული ნორმა, ვინაიდან, საგადასახადო დეპარტამენტის ხსენებულ წერილში მითითებულია, რომ აღნიშნული საკითხის საბოლოო შესწავლამდე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას უნდა განეხორციელებინა ს/ს ,,რ-ის" დღგ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე 2005 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის შესაბამისად, 966860 ლარის სავარაუდო დარიცხვა, რაც აღნიშნული ინსპექციის მიერ განხორციელდა კანონმდებლობის დაცვით, საკითხის საბოლოო შესწავლის შესაძლებლობას ხსენებული ინსპექცია მოკლებულია, ვინაიდან შპს ,,ს-ი", რომელსაც წარმოეშვა უკანონო აქტივი, რაც საბოლოოდ გამოიყენა სს ,,რუსთავცემენტმა" ბიუჯეტთან ანგარიშსწორებისას, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში გადასახადის გადამხდელად არასოდეს ყოფილა რეგისტრირებული, დასახელებული საგადასახადო ინსპექცია კი, საგადასახადო კონტროლს ახორციელებს მხოლოდ იმ გადასახადის გადამხდელთა მიმართ, რომლებიც იმავე ინსპექციაში იმყოფებიან საგადასახადო აღრიცხვაზე.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს (სარჩელში მითითებული თანხის ოდენობიდან გამომდინარე მაინც) უნდა გამოეყენებინა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული უფლება _ საკუთარი ინიციატივითაც შეეფროვებინა ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, შეეძლო გამოერკვია ის გარემოებები, რომლებზეც მიუთითებს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში. სააპელაციო სასამართლომ არ მიიღო მხედველობაში ის ფაქტი, რომ საქმის განხილვის დროს არსებობდა თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 18 იანვრის განაჩენი, რომლიდანაც ნათლად ჩანს, რომ კონკრეტული პირები სასჯელს იხდიან იმ ფიქტიური აქტივების უკანონოდ შექმნისა და ზუსტად იმავე თანხის _ 966860 ლარის ყალბად წარმოშობაზე, რომელმაც ბოლოს ასახვა ჰპოვა სს ,,რ-ის" პირად ბარათზე.

კასატორის განმარტებით, საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის და საკასაციო საჩივარი დასაშვებია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა" და ,,ბ" ქვეპუნქტების საფუძველზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 თებერვლის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 5 თებერვლის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 11 აპრილამდე.

2007 წლის 22 თებერვალს სს “რ-ის” უფლებამონაცვლე შპს “რუსთავცემენტმა” უზენაეს სასამართლოში წარადგინა მოსაზრება საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის თაობაზე და აღნიშნა, რომ ხსენებული საჩივრები არის დაუშვებელი.

2007 წლის 23 თებერვალს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ უზენაეს სასამართლოში წარადგინა მოსაზრება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის თაობაზე და აღნიშნა, რომ ხსენებული საჩივარი დასაშვებია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.