¹ბს-556-530(კ-07) 12 სექტემბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 25 აგვისტოს ნ. გ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟოO დეპარტამენტის მიმართ და მოპასუხისათვის 2165,76 ლარის სახელფასო დავალიანების დაკისრება მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1997-2002 წლებში მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის სისტემაში სხვადასხვა თანამდებობაზე და იგი პირადი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა სამსახურიდან. მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანებით შესაბამის სამსახურს დაევალა მოსარჩელესთან საბოლოო ანგარიშსწორება, თუმცა 1998-2000 წლებში მოსარჩელის მიმართ წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანება მაინც არ იქნა დაფარული.

მოსარჩელის განმარტებით, სახელფასო დავალიანება შეადგენდა 2165,76 ლარს, რაც დასტურდებოდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის რეგიონალური საბაჟო “დასავლეთის” უფროსის მიერ 2005 წლის 23 სექტემბერს გაცემული ცნობით.

მოსარჩელემ ზემოაღნიშნული სახელფასო დავალიანების დაფარვის მოთხოვნით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტს, რაზეც პასუხად მიიღო, რომ მოსარჩელის მიმართ წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანების დაფარვა მოხდებოდა საქართველოს მთავრობის მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ.

მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის პასუხი უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ “საქართველოს 2006 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” კანონში სპეციალურად იყო გათვალისწინებული თანხა წინა წლებში წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანების დასაფარავად, რაც მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. გ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტს მოსარჩელის სასარგებლოდ 2165,76 ლარის სახელფასო დავალიანების გადახდა დაეკისრა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. გ.-ი მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტში სხვადასხვა თანამდებობაზე, საიდანაც პირადი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. გ.-ი იმყოფებოდა რა შრომით ურთიერთობაში ადმინისტრაციულ ორგანოსთან _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტთან, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა მოხელეს. იმავე კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად კი, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის თანამშრომლებზე აღნიშნული კანონის მოთხოვნები ვრცელდებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით, სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ იყო დადგენილი, ხოლო იმავე კანონის მე-14 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საქართველოს შრომის კანონმდებლობა მოხელეებზე ვრცელდებოდა აღნიშნული კანონით განსაზღვრულ თავისებურებათა გათვალისწინებით.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსამსახურეს უფლება ჰქონდა სამსახურში მიღების დღიდან სამსახურიდან გათავისუფლების დღემდე მიეღო შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი), ხოლო აღნიშნული სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის მე-16 მუხლის მიხედვით, დაწესებულება, რომელშიც მუშაობდა თანამშრომელი, თვითონ იყო პასუხისმგებელი ხელფასის ანაზღაურებაზე. იმავე კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად კი, მუშას ან მოსამსახურეს, მისი დათხოვნისას, საწარმოსაგან, დაწესებულებისაგან, ორგანიზაციისაგან კუთვნილი მთელი თანხა ეძლეოდა დათხოვნის დღეს, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ განხორციელებულა, ვინაიდან საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, კერძოდ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის რეგიონალური საბაჟო “დასავლეთის” უფროსის 2005 წლის 23 სექტემბრის ¹09-20/1916 ცნობით დასტურდებოდა, რომ რეგიონალური საბაჟოO“დასავლეთის” ყოფილი თანამშრომლის, ნ. გ.-ის 1998-2000 წლების სახელფასო დავალიანება შეადგენდა 2165,76 ლარს, რომელიც არ იყო ანაზღაურებული. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია ნ. გ.-ის სასარჩელო მოთხოვნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტისთვის მის სასარგებლოდ 2165,76 ლარის მიუღებელი ხელფასის დაკისრების თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟოO დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინსიტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. გ.-ი მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის სისტემაში სხვადასხვა თანამდებობაზე და საკუთარი განცხადებით გათავისუფლდა სამსახურიდან. საქმეში არსებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის რეგიონალური საბაჟოO“დასავლეთის” უფროსის 2005 წლის 23 სექტემბრის ¹09-20/1916 ცნობით დასტურდებოდა, რომ საბაჟო “დასავლეთში” ნ. გ.-ის სახელფასო დავალიანებამ შეადგინა 2165,76 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ მოცემულ საქმეზე დადგენილი გარემოებები იმის თაობაზე, რომ მოპასუხე “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონისა და შრომის კანონმდებლობის საფუძველზე ვალდებული იყო, აენაზღაურებინა მოსარჩელისათვის სახელფასო დავალიანება. ამასთან, მოპასუხე აღიარებდა მოსარჩელის აღნიშნულ სახელფასო დავალიანებას.

სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 37-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, მოსამსახურეთა შრომითი გასამრჯელოს (ხელფასის) ფონდის ფორმირების წყაროს შესაბამისი ბიუჯეტი შეადგენდა, საბიუჯეტო ასიგნებათა შემცირება კი არ შეიძლებოდა მოსამსახურეთა შრომითი გასამრჯელოს (ხელფასის) და ამ კანონით გათვალისწინებული სხვა გარანტიების დაფინანსების შემცირების საფუძველი ყოფილიყო. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტში შესაბამისი თანხების სეკვესტრირების გამო, ხელფასის გაცემა ვერ ხერხდებოდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ, მართალია, სახელფასო დავალიანება წარმოადგენდა პერიოდულად შესასრულებელ ვალდებულებას და მოსარჩელემ 2006 წელს გახადა სადავოდ 1998-2000 წლების სახელფასო დავალიანება, მაგრამ მოპასუხის მიერ გაცემული ცნობა სახელფასო დავალიანების არსებობის შესახებ წარმოადგენდა მოვალის მიერ ვალის არსებობის აღიარებას, რაც სააპელაციო სასამართლომ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიიჩნია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 თებერვლის განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტმა ვერ გასცა სახელფასო დავალიანებები სახელმწიფო ბიუჯეტში რამოდენიმე სეკვესტრის გამო. ამასთან, შესაბამისი სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მიერ შეუძლებელი იყო, ვინაიდან “საქართველოს 2006 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” კანონის თანახმად, წინა წლებში წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანებების დასაფარავად თანხა გამოყოფილი ჰქონდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისათვის გამოყოფილი ზღვრული ასიგნებანი არ მოიცავდა გასულ წლებში წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანებების დასაფარავად გათვალისწინებულ თანხას.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტების მოთხოვნები, ამასთან, არ გამოიყენა “საქართველოს 2006 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” კანონის მე-6, მე-8 და მე-40 მუხლები, რომელთა თანახმადაც, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს გამოყოფილი ჰქონდა თანხა სახელფასო დავალიანებების დასაფარავად, შესაბამისად, აღნიშნული დავალიანების გადახდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კომპეტენციას წარმოადგენდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 18 ივნისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 12 სექტემბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსაურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 თებერვლის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.