¹ბს-562-540(კ-08) 2 ოქტომბერი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე

ნინო ქადაგიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. გ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო (მოპასუხე)

მესამე პირი _ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ ჯანმრთელობისა და სოციალური პროგრამების სააგენტო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ქმედების განხორციელება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 15 მარტს მ. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიმართ.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მ. გ-ის სარჩელი და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაევალა, უზრუნველეყო მ. გ-ის გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება და ამ მიზნით გამოეყო მისთვის 1160 ლარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. იმ პერიოდში აღმასრულებელი ხელისუფლების ჯანდაცვის სფეროში ფუნქციათა უწყებრივი გადანაწილების გათვალისწინებით, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 3 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქმეში სათანადო მოპასუხედ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი ჩაება. 2003 წლის 4 აპრილს საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიერ მოსარჩელის სამედიცინო მომსახურების ანაზღაურების უზრუნველსაყოფად გაიცა ¹364/03/V საგარანტიო წერილი 1478,53 ლარზე სს “....” წარსადგენად, რადგან აღნიშნულმა ცენტრმა სახელმწიფო სტანდარტზე მითითებით, იმ პერიოდისათვის სამედიცინო მომსახურების ღირებულება ასე განსაზღვრა. მოსარჩელემ აღნიშნული საგარანტიო წერილი დაუყოვნებლივ წარადგინა სს “.....”. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 მაისის განჩინებით კი დაკმაყოფილდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის შუამდგომლობა სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ და სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ იმ პერიოდში, ობიექტური მიზეზების გამო, მისთვის ოპერაციის გაკეთება ვერ მოხერხდა. 2004 წლის შემოდგომაზე მოსარჩელემ მიმართა სს “.....”, თუმცა სამედიცინო დაწესებულებამ უარი განაცხადა 2003 წელს გაცემული საგარანტიო ფურცლით მომსახურებაზე, იმ მოტივით, რომ ამგვარი დაფინანსება საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ფუნქციებში აღარ შედიოდა და ოპერაციის ღირებულებაც გაზრდილი იყო. 2005 წლის 10 ივნისს მ. გ-ი, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო, იძულებული გახდა საკუთარი ხარჯებით გაეკეთებინა ოპერაცია.

მოსარჩელის განმარტებით, ის გარემოება, რომ ობიექტური მიზეზების გამო, მისთვის ოპერაციის გაკეთება იმავე წელს ვერ მოხერხდა, არ ნიშნავდა იმას, რომ მოპასუხე საერთოდ გათავისუფლდა აღნიშნული ვალდებულებისაგან. ამასთან, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ვალდებული იყო, აენაზღაურებინა მოსარჩელის მიერ ოპერაციისათვის გაღებული თანხა 2136 ლარის ოდენობით. აღნიშნული მოთხოვნით მოსარჩელემ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიმართა, თუმცა უშედეგოდ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეს მის სასარგებლოდ ქირურგიული ოპერაციისთვის გაღებული თანხის _ 2136 ლარის ანაზღაურება დაკისრებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 16 მაისის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი ჩაება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 მაისის სხდომაზე მ. გ-მა შეამცირა სასარჩელო მოთხოვნების ოდენობა და საბოლოოდ მოითხოვა მის მიერ გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურებისათვის გაღებული თანხის _ 976 ლარის მის სასარგებლოდ მოპასუხისათვის დაკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით მ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მ. გ-ის გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურებისათვის გაღებული თანხის _ 976 ლარის გადახდა დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მ. გ-ის სარჩელი და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაევალა, უზრუნველეყო მ. გ-ის გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება და ამ მიზნით გამოეყო მისთვის 1160 ლარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. იმ პერიოდში აღმასრულებელი ხელისუფლების ჯანდაცვის სფეროში ფუნქციათა უწყებრივი გადანაწილების გათვალისწინებით, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 3 თებერვლის საოქმო განჩინებით, საქმეში სათანადო მოპასუხედ ჩაბმულ იქნა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 მაისის განჩინებით დაკმაყოფილდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის შუამდგომლობა და სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოება შეწყდა აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო. სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე აპელანტმა უარი განაცხადა წარმოდგენილ სააპელაციო საჩივარზე იმ საფუძვლით, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიერ 2003 წლის 4 აპრილს გაცემული ¹364/03/V საგარანტიო წერილით (თავდებობა) განხორციელდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ დავალებული ქმედება და მოითხოვა საქმის წარმოების შეწყვეტა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ 2005 წლის 10 ივნისს გაიკეთა ოპერაცია, თუმცა არა ზემოხსენებული საგარანტიო წერილის საფუძველზე, არამედ სამკურნალო დაწესებულებამ მოსარჩელეს ოპერაცია გაუკეთა მის მიერ გადახდილი თანხის _ 2176 ლარის საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, ვინაიდან არსებობდა კანონიერ ძალაში შესული თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილება მ. გ-ის გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურებისათვის 1160 ლარის გამოყოფის შესახებ, საქალაქო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია ამ მიზნით მოსარჩელისათვის 916 ლარის გამოყოფა, ვინაიდან მოსარჩელემ მისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო, ოპერაცია გაიკეთა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილის გაცემიდან 2 წლის შემდეგ _ 2005 წლის 10 ივნისს. იმ პერიოდისათვის აღნიშნული სახის ოპერაციის გასაკეთებლად სამედიცინო მომსახურება ღირდა არა 1160 ლარი, არამედ _ 2176 ლარი. შესაბამისად, მოპასუხეს უნდა დაკისრებოდა იმ განსხვავების ანაზღაურება, რომელიც წარმოიშვა სამედიცინო მომსახურების გაძვირების გამო.

ამასთან, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ურთიერთობა განსაზღვრავდა მხოლოდ მოთხოვნის მოცულობას და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის თანახმად, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებას, რომელიც კანონიერ ძალაში იყო შესული, მოცემული გადაწყვეტილებისათვის ჰქონდა პრეიუდიციული ძალა, ხოლო კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში დადგენილი ფაქტები წარმოადგენდა პრეიუდიციულად დადგენილ ფაქტებს, რომელთაც დადასტურება არ სჭირდებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა მიუთითა, რომ იგი არ იყო სათანადო მოპასუხე _ არ ევალებოდა ქირურგიული ოპერაციების ხარჯების ანაზღაურება, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვა.

მ. გ-მა შეგებებული სააპელაციო საჩივარი წარადგინა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში, რომლითაც მოცემულ საქმეზე სათანადო მოპასუხის დადგენა და მისთვის ქირურგიული ოპერაციის მთლიანი თანხის _ 2136 ლარის მის სასარგებლოდ დაკისრება მოითხოვა და აღნიშნა, რომ ამ შემთხვევაში იგი უარს იტყოდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილების აღსრულებაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 ნოემბრის საოქმო განჩინებით საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ ჯანმრთელობისა და სოციალური პროგრამების სააგენტო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, ხოლო მ. გ-ის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც მ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის თანახმად, სააღსრულებო ფურცელი შეიძლებოდა გაცემულიყო გადაწყვეტილებაში დასახელებული კრედიტორის უფლებამონაცვლე პირთა სასარგებლოდ ან მოვალის უფლებამონაცვლე პირთა საწინააღმდეგოდ, თუ უფლებამონაცვლეობა ნათელი იყო, ან ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი შეადგინა სათანადოდ უფლებამოსილმა ორგანომ, ან დაამოწმა ნოტარიუსმა. თუ საჭირო დადასტურება ვერ ხერხდებოდა სათანადოდ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ შედგენილი ან ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული დოკუმენტების საშუალებით, მაშინ კრედიტორს ან მის უფლებამონაცვლე პირს სარჩელი სააღსრულებო ფურცლის გაცემის თაობაზე უნდა შეეტანა გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოში.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაევალა, უზრუნველეყო მ. გ-ის გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება და ამ მიზნით გამოეყო მისთვის 1160 ლარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 3 თებერვლის განჩინებით დაკმაყოფილდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შუამდგომლობა და მის ნაცვლად საქმეში სათანადო მოპასუხედ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი ჩაება, რომელმაც სასამართლო სხდომაზე უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე და იშუამდგომლა საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 მაისის განჩინებით დაკმაყოფილდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის შუამდგომლობა და სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მ. გ-ს სადავოდ არ გაუხდია და კანონმდებლობით დადგენილი წესით არ გაუსაჩივრებია თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 3 თებერვლისა და 2003 წლის 5 მაისის განჩინებები. ამდენად, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, სადავოდ არ გამხდარა ის გარემოება, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში მოპასუხედ დასახელებული _ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო სააპელაციო სასამართლოში საქმის წარმოების შეწყვეტის მომენტისათვის აღარ წარმოადგენდა აღნიშნულ დავაში მოპასუხეს და იმ მომენტისათვის სათანადო მოპასუხე იყო საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი, რომელმაც, თავის მხრივ, უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე. ამდენად, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის შესაბამისად, სახეზე იყო უფლებამონაცვლეობა. აღნიშნულის დამადასტურებელი დოკუმენტი შედგენილი იყო სათანადოდ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ და კრედიტორის სასარგებლოდ სააღსრულებო ფურცელი შეიძლებოდა გაცემულიყო მოვალის _ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უფლებამონაცვლე _ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის, შემდეგ _ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ ჯანმრთელობისა და სოციალური პროგრამების სააგენტოს მიმართ. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს შეფასება, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას გააჩნდა პრეიდიუციული ძალა მოცემული გადაწყვეტილებისათვის.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილით (თავდებობა), სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის 2003 წლის პროგრამით უმწეო კატეგორიის მოქალაქეთათვის დამატებითი სამედიცინო დახმარების ორგანიზების მიზნით, მათი ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე, სს “.....” ეთხოვა, მ. გ-ის გაეწია სამედიცინო მომსახურება 1478,53 ლარის ფარგლებში, ასევე ეცნობა, რომ სამედიცინო მომსახურების საფასური ანაზღაურდებოდა მკურნალობის ჩატარების შემდეგ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდში თანდართული ნიმუშით წარდგენილი ანგარიშის საფუძველზე. ამასთან, აღინიშნა, რომ საგარანტიო წერილი (თავდებობა) წარმოადგენდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდსა და სამედიცინო დაწესებულებას შორის ერთჯერადი ხელშეკრულების (შეთანხმებისა და ურთიერთვალდებულების) ფორმას. აღნიშნული საგარანტიო წერილის დაწესებულებაში წარდგენის ვადა კი შეადგენდა 3 კვირას. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში აპელანტის მიერ წარდგენილი სს “........” 2008 წლის 6 თებერვლის ¹12/1 წერილით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ეცნობა, რომ მ. გ-ის განცხადებაში მითითებული საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილი ვერც ფორმალურად და ვერც ფიზიკურად სს “......” საქმისწარმოების განყოფილების კანცელარიასა და არასამედიცინო საარქივო სექტორში მოძიებული ვერ იქნა, რის თაობაზეც ეცნობა მ. გ-ს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მ. გ-მა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად ვერ წარმოადგინა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მან კანონით დადგენილ ვადაში (სამი კვირა _ 2003 წლის 25 აპრილის ჩათვლით) შეიტანა სს “.....” მისთვის სამედიცინო დახმარების გაწევის მიზნით, საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილი (თავდებობა). ამდენად, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ 2005 წელს შეცვლილი (გადიდებული) ტარიფით მოსარჩელისათვის სამედიცინო დახმარების გაწევა წარმოადგენდა მოპასუხე საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობის შედეგს. შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, მ. გ-ის ქირურგიული ოპერაციისათვის გაღებული თანხის მოპასუხისათვის დაკისრების თაობაზე, მოკლებული იყო ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ იყო საკმარისად დასაბუთებული და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ექვემდებარებოდა გაუქმებას. იმავე კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი, სააპელაციო სასამართლოს შეეძლო, არ გადაეგზავნა საქმე უკან და თვითონ გადაეწყვიტა იგი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება მ. გ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებას არ შეიძლებოდა ჰქონოდა პრეიუდიციული ძალა, ვინაიდან თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში მოპასუხედ დასახელებული საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო სააპელაციო წარმოების შეწყვეტის მომენტისათვის აღარ წარმოადგენდა მოპასუხეს, არამედ იმ პერიოდისათვის სათანადო მოპასუხეს წარმოადგენდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი. კასატორის მტკიცებით, მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო დაედგინა, რომ სარჩელი აღძრული იყო არასათანადო მოპასუხის წინააღმდეგ და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ ჯანმრთელობისა და სოციალური პროგრამების სააგენტო ჩაება საქმეში სათანადო მოპასუხედ.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა მოწმის სახით კლინიკის შესაბამისი თანამშრომლის დაკითხვის მოთხოვნით აღძრული მისი შუამდგომლობა, რის შედეგადაც სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ ფაქტი, რომელიც მოწმეს უნდა დაედასტურებინა, არ დასტურდებოდა.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რომ მას საერთოდ არ წარუდგენია სს “......” საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 23 მაისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 17 ივლისამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 ივლისის განჩინებით მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 2 ოქტომბერს მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მ. გ-ის სარჩელი და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაევალა, უზრუნველეყო მ. გ-ის გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურება და ამ მიზნით გამოეყო მისთვის 1160 ლარი (ს.ფ. 5-7). აღნიშნული გადაწყვეტილება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, ხოლო იმ პერიოდში აღმასრულებელი ხელისუფლების ჯანდაცვის სფეროში ფუნქციათა უწყებრივი გადანაწილების გათვალისწინებით, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 3 თებერვლის საოქმო განჩინებით დაკმაყოფილდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შუამდგომლობა და ამ სამინისტროს ნაცვლად, საქმეში სათანადო მოპასუხედ ჩაბმულ იქნა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 მაისის განჩინებით კი დაკმაყოფილდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის შუამდგომლობა და სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოება შეწყდა აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო (ს.ფ. 8-10). სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნულ სხდომაზე აპელანტმა უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე იმ საფუძვლით, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიერ განხორციელდა მისთვის თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დავალებული ქმედება _ 2003 წლის 4 აპრილს გაცემულ იქნა ¹364/03/V საგარანტიო წერილი (თავდებობა). საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიერ 2003 წლის 4 აპრილს გაცემულ იქნა ¹364/03/V საგარანტიო წერილი (თავდებობა) და სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის 2003 წლის პროგრამით უმწეო კატეგორიის მოქალაქეთათვის დამატებითი სამედიცინო დახმარების ორგანიზების მიზნით, მათი ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე, სს “.....” ეთხოვა, მ. გ-ის გაეწია სამედიცინო მომსახურება 1478,53 ლარის ფარგლებში, ასევე ეცნობა, რომ სამედიცინო მომსახურების საფასური ანაზღაურდებოდა მკურნალობის ჩატარების შემდეგ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდში თანდართული ნიმუშით წარდგენილი ანგარიშის საფუძველზე, ამასთანავე, აღინიშნა, რომ საგარანტიო წერილი (თავდებობა) წარმოადგენდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდსა და სამედიცინო დაწესებულებას შორის ერთჯერადი ხელშეკრულების (შეთანხმებისა და ურთიერთვალდებულების) ფორმას, აღნიშნული საგარანტიო წერილის დაწესებულებაში წარდგენის ვადა კი შეადგენდა 3 კვირას (ს.ფ. 11).

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ ქვითრებზე, რომლებითაც მ. გ-მა გარკვეული თანხები გადაიხადა სს “...” მკურნალობისათვის (ს.ფ. 15-17). მ. გ-ის 2006 წლის 25 იანვრის განცხადების საპასუხოდ, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2006 წლის 20 თებერვლის ¹01-11/10/1156 წერილით მ. გ-ს ეცნობა, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 21 ივლისის განჩინების შესაბამისად, მისი მოთხოვნის საფუძვლიანობა 2136 ლარის ანაზღაურების შესახებ, არ დასტურდებოდა (ს.ფ. 18). თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 21 ივლისის განჩინებით მ. გ-ს განემარტა, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 5 მაისის განჩინებით დაკმაყოფილდა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის შუამდგომლობა და სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოება შეწყდა აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო (ს.ფ. 12-14). მოსარჩელის განმარტებით, 2005 წლის 10 ივნისს გაიკეთა ოპერაცია, თუმცა არა ზემოხსენებული საგარანტიო წერილის, არამედ მის მიერ გადახდილი თანხის _ 2176 ლარის საფუძველზე (ს.ფ. 2-4).

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა მოწმის სახით კლინიკის შესაბამისი თანამშრომლის დაკითხვის მოთხოვნით აღძრული მისი შუამდგომლობა და მიიჩნია, რომ მას საერთოდ არ წარუდგენია სს “.....” საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილი. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 30 მაისის სხდომაზე მ. გ-მა მიუთითა, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის წარმომადგენლისაგან სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე მიიღო საგარანტიო წერილი და მაშინვე წაიღო იგი კლინიკაში (ს.ფ. 32). მ. გ-მა თბილისის საპელაციო სასამართლოში 2007 წლის 23 ივლისს წარადგინა განცხადება (ს.ფ. 65-66), რომელშიც მიუთითა, რომ ხსენებული წერილი დაუყოვნებლივ წარადგინა სს “.....”, მაგრამ ამ ცენტრის კუთვნილ შენობაში იმ პერიოდში მიმდინარეობდა რემონტი, ხოლო კანცელარიის უფროსი იყო ელისო თურქაძე, რომელმაც ყველანაირად დააბრკოლა მისი საგარანტიო წერილის მიღება, მ. გ-ი კი მეორე დღესვე ტელეკომპანია “...” გადაცემა “....” გადამღებ ჯგუფთან ერთად მივიდა მითითებულ ცენტრში და ე. თ-ის თანდასწრებით გადასცა საგარანტიო წერილი კლინიკის დირექტორს. ამდენად, კლინიკის კანცელარიის უფროსი ე. თ-ე საგარანტიო წერილის კლინიკაში წარდგენის უშუალო მოწმე იყო. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მ. გ-მა მოითხოვა სს “....” კანცელარიის უფროსის _ ე. თ-ის საქმეზე მოწმედ დაკითხვა. მ. გ-მა აღნიშნული მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 2007 წლის 6 ნოემბერს წარდგენილი განცხადებითაც (ს.ფ. 72), ასევე _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 2008 წლის 18 იანვარს წარდგენილ შუამდგომლობაში მიუთითა, რომ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა საგარანტიო წერილის კლინიკაში წარდგენის ფაქტის დადგენას (ს.ფ. 91). სს “.....” დირექტორმა 2008 წლის 6 თებერვლის წერილით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს აცნობა, რომ მ. გ-ის საგარანტიო წერილი ამავე ცენტრში მოძიებული ვერ იქნა (ს.ფ. 98).

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ, მიუხედავად მ. გ-ის არაერთი შუამდგომლობისა, სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ გამოიძახა და არ დაკითხა მოწმის სახით ე. თ-ე, მაშინ, როდესაც მოცემული დავის მართებულად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა აქვს სწორედ იმ ფაქტობრივი გარემოების დადგენას, რეალურად (3 კვირის ვადაში) წარადგინა თუ არა მ. გ-მა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის 2003 წლის 4 აპრილის ¹364/03/V საგარანტიო წერილი სს “.....”.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამავე კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე¹" ქვეპუნქტის მიხედვით, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მისთვის საქმის დაბრუნების შემდეგ, სრულყოფილად უნდა დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, მოწმედ დაკითხოს ელისო თურქაძე, არსებითად იმსჯელოს, როგორც სააპელაციო საჩივრის, ისე სარჩელის საფუძვლიანობაზე და მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება. გარდა ამისა, კასატორი ამტკიცებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო დაედგინა, რომ სარჩელი აღძრული იყო არასათანადო მოპასუხის წინააღმდეგ და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ ჯანმრთელობისა და სოციალური პროგრამების სააგენტო ჩაება საქმეში სათანადო მოპასუხედ. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ამ საკითხზეც უნდა იმსჯელოს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე¹" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდეს. საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არსებობს გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, რის გამოც მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.