ბს-564-537(კ-07) 31 ოქტომბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი _ ქეთევან მაღრაძე

კასატორები – მ. ჭ-ე და დ. ნ-ე;

მოწინააღმდეგე მხარეები:

1. ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახური

2 ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური

მესამე პირები:

1. შპს ,,....”

2. რ. და ნ. ბ-ები

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 19 მაისს დ. ნ-ემ სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების - ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურისა და ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 2002 წლის 31 ივლისის ¹20/437 ბრძანების, ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2002 წლის 31 დეკემბერს გაცემული ¹ნ-410 მშენებლობის ნებართვისა და ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის მიერ 2002 წლის 8 აგვისტოს გაცემული ¹188 მშენებლობის წარმოების ნებართვის ბათილად ცნობა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 9 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ შპს ,,..." და რ. და ნ. ბ-ები.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 30 სექტემბრის საოქმო განჩინებით მ. ჭ-ის სარჩელი იმავე მოპასუხეებისა და მესამე პირების მიმართ დ. ნ-ის სარჩელთან ერთად ერთ წარმოებად გაერთიანდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას 2004 წლის 1 ნოემბერს სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოპასუხეებმა - ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურმა და ქ. თბილისის არქმშენინსპექციამ სარჩელი ცნეს. სარჩელი ცნეს ასევე მესამე პირებმა – რ. და ნ. ბ-ებმა და შპს ,,...".

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დ. ნ-ისა და მ. ჭ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი გასაჩივრებული ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტები და ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურს დაევალა საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ადმინისტრაციული აქტების გამოცემა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მესამე პირმა - შპს ,,....", რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში სააპელაციო საჩივრის განხილვისას თავდაპირველი თანამოპასუხე - ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახური შეიცვალა უფლებამონაცვლით - ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 იანვრის განჩინებით დაკმაყოფილდა აპელანტის შუამდგომლობა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე და მისი ჩატარება დაევალა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრს, ხოლო საქმის წარმოება შეჩერდა.

2006 წლის 4 მაისს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას წარედგინა ექსპერტიზის დასკვნა და პალატის 10 მაისის განჩინებით განახლდა საქმის წარმოება.

2006 წლის 26 ივნისს ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის გაუქმების გამო, საქმის წარმოება კვლავ შეჩერდა და განახლდა 2006 წლის 17 ოქტომბერს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით თავდაპირველი თანამოპასუხე - ქ. თბილისის არქმშენინსპექცია შეიცვალა მისი უფლებამონაცვლით - ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს ,,....” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც დ. ნ-ისა და მ. ჭ-ის სარჩელები არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები: დ. ნ-ე და მ. ჭ-ე ცხოვრობენ ქ. თბილისში, .... ¹71-სა და ¹75-ში მდებარე სახლებში. მათ მეზობლად ... ქ. ¹73-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეების – რ. და ნ. ბ-ების სახელზე 2002 წლის 24 მაისს გაიცა ¹32-ბ არქიტექტურულ-გეგმარებითი დავალება, ხოლო 2002 წლის 31 ივლისს ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის მიერ გაიცა ბრძანება ¹20/437 აღნიშნული მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების შესახებ. იმავე მიწის ნაკვეთზე 2002 წლის 8 აგვისტოს ქ. თბილისის არქმშენინსპექციამ გასცა მშენებლობის წარმოების ნებართვა @¹188, სადაც დამკვეთებად მითითებულნი არიან რ. და ნ. ბ-ები, ხოლო მშენებელ ორგანიზაციად - შპს ,,....". რ. და ნ. ბ-ების სახელზე 2002 წლის 31 დეკემბერს ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურმა გასცა, აგრეთვე, მშენებლობის ნებართვა ¹ნ-410 ქ. თბილისში, ... ქ. ¹73 მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის შესახებ.

2004 წლის 5, 18 და 19 მარტს დადებული ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებებით, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹73-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა შპს ,,....", რომელმაც 2004 წლის მაისში დაიწყო საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა და ამ მიზნით, ..... ქ. ¹71-სა და ¹75-ში მდებარე შენობებს შორის ამოიღო 4,5 მ სიღრმის ქვაბული.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არ ეწინააღმდეგება კანონს და ზიანს არ აყენებს მოსარჩელეთა კანონიერ უფლებებს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, გასაჩივრებული ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროს მშენებლობის ნებართვების გაცემა წარმოებდა საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 20 დეკემბრის ¹72 ბრძანებით დამტკიცებული ,,მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესის" შესაბამისად.

აღნიშნული წესის მიხედვით, იმ საცხოვრებელი სახლების საპროექტო დოკუმენტაციის დამუშავება, რომელთა სართულების რაოდენობა აღემატებოდა ხუთ სართულს, ხდებოდა ორ სტადიად. ამავე წესის მე-2 მუხლის ,,ე" პუნქტის თანახმად, ორსტადიური დაპროექტება გულისხმობს ,,სტადია პროექტისა" და ,,მუშა დოკუმენტაციის’’ არსებობას. სტადია პროექტის შემადგენლობა განსაზღვრულია მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესის ¹2 დანართში, ხოლო მუშა დოკუმენტაცია არის მუშა პროექტის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც მუშავდება ეტაპობრივად.

მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვას გასცემს ადგილობრივი არქიტექტურული სამსახური, არქმშენინსპექციიდან მშენებლობის წარმოების ნებართვის მიღების შემდეგ.

საქმეში წარმოდგენილი მასალებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, .... ქ. ¹73-ში მშენებარე მრავალსართულიანი სახლის პროექტი შპს ,,...." მიერ მომზადებულია ორ სტადიად და შედგება სტადია პროექტისა და მუშა დოკუმენტაციისაგან, რომელთა შინაარსი შეესაბამება მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესის ზემოაღნიშნულ მოთხოვნებს, ხოლო მშენებლობის ნებართვა გაცემულია ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2002 წლის 31 დეკემბერს ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის მიერ 2002 წლის 8 აგვისტოს გაცემული ¹188 მშენებლობის წარმოების ნებართვის მიღების შემდეგ.

ამრიგად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2002 წლის 31 დეკემბერს გაცემული მშენებლობის ნებართვა ¹ნ-410 და ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის მიერ 2002 წლის 8 აგვისტოს გაცემული ¹188 მშენებლობის წარმოების ნებართვა გაცემულია მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად.

სააპელაციო სასამართლო ასევე მიუთითებდა, რომ საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, ქ. თბილისში .... ქ. ¹73-ში მიმდინარე მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობა, დამცავი ფარდის მოხსნისას, .... ქ. ¹73-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლებს შეუნარჩუნებს არსებულ ტექნიკურ მდგომარეობას. ამავე დროს, სადავო სახლის მშენებლობით არ ირღვევა ზემოაღნიშნული სახლების ინსოლაციისა და ბუნებრივი განათებულობის ნორმები. შესაბამისად, დაცულია იქ მცხოვრებთა სამშენებლო-ტექნიკური ნორმებით გათვალისწინებული საცხოვრებელი პირობები.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარმოდგენილია ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმედეგობის ინსტიტუტის 2004 წლის 19 მაისის ¹110-060.2 ცნობა, რომლის შესაბამისადაც, .... ქ. ¹71-სა და ¹75-ში მდებარე სახლების გვერდით ფასადებზე არსებული რკინაბეტონის კარნიზების მოხსნა ტექნიკური თვალსაზრისით დასაშვებია და არ იმოქმედებს შენობათა მზიდუნარიანობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს იუსტიციიის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, ქ.თბილისში, .... ქ. ¹73-ში მშენებარე მრავალსართულიანი სახლის პროექტი და მის თაობაზე გაცემული ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 2002 წლის 31 ივლისის ¹20/437 ბრძანება, აგრეთვე, ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2002 წლის 31 დეკემბერს გაცემული მშენებლობის ნებართვა ¹ნ-410 არ ეწინააღმდეგება მათი გაცემის დროისათვის მოქმედ საინჟინრო-ტექნიკურ ნორმებს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მისი მომზადებისა და გამოცემის წესის არსებითად დარღვევით გამოცემულად ჩაითვლება, თუ იგი გამოცემულია კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვების გაცემასთან დაკავშირებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოიცემა საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების გამოყენებით. საქმის მასალებით კი სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები ასეთი წესით არ გამოცემულა. არც მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს წარმოუდგენიათ აღნიშნული ნებართვების გაცემასთან დაკავშირებით საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტაცია.

მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ აღნიშნული საფუძვლით დაუშვებელია გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ისინი წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რომელთა მიმართ დაინტერესებულ მხარეს - შპს ,,...." კანონიერი ნდობა გააჩნია. მან აღნიშნული აქტების საფუძველზე განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედებები და მათი ბათილად ცნობით მას მიადგება ზიანი. ამავე დროს, აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არსებითად არ არღვევს მოსარჩელეთა კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ არ არსებობს ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 2002 წლის 31 ივლისის ¹220/437 ბრძანების, ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2002 წლის 31 დეკემბერს გაცემული ¹ნ-410 მშენებლობის ნებართვისა და ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის მიერ 2002 წლის 8 აგვისტოს გაცემული ¹188 მშენებლობის წარმოების ნებართვის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მ. ჭ-ემ და დ. ნ-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

კასატორები აღნიშნავდნენ, რომ სააპელაციო საჩივარი შეტანილი ჰქონდათ არაუფლებამოსილ პირებს და სააპელაციო სასამართლოს სსსკ-ის 275-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაუშვებლად უნდა ეცნო სააპელაციო საჩივარი და დაეტოვებინა განუხილველად.

კასატორები მიუთითებდნენ, რომ შპს „იბერია კონსტრაკშენი“ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით ჩაბმულ იქნა მესამე პირად დ. ნ-ის სარჩელთან დაკავშირებულ საქმეზე, ხოლო მ. ჭ-ის სარჩელზე ჩართული იყო მესამე პირად მოპასუხის მხარეზე იმავე მუხლის I ნაწილის თანახმად: „თითოეული მოსარჩელე ან მოპასუხე მეორე მხარის მიმართ პროცესში გამოდის დამოუკიდებლად“. აღნიშნული მუხლის თანახმად, ერთი თანამონაწილის უფლებები და მოვალეობები შესაძლოა არ გავრცელდეს სხვა თანამონაწილეზე. შპს „...“ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული უფლება დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილების გასაჩივრებაზე ჰქონდა მხოლოდ დარეჯან ნებიერიძის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში. სააპელაციო სასამართლომ კი, კასატორების მითითებით, გადაწყვეტილება შეცვალა მთლიანად, რითაც დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 384-ე მუხლის მოთხოვნები. აღნიშნული მუხლის მოთხოვნები სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია აგრეთვე იმის გამო, რომ სააპელაციო საჩივარში არ იყო მითითებული, თუ აპელანტი რა ფარგლებში ითხოვდა გადაწყვეტილების შეცვლას, სასამართლომ კი მთლიანად შეცვალა გადაწყვეტილება.

კასატორები აღნიშნავდნენ, რომ საქმეში წარმოდგენილია მოპასუხე არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის 08.06.04წ. ¹1101, 11.06.04წ. ¹1158, 19.08.04წ. ¹1691, 09.09.04წ. ¹1872 და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 11.08.2004წ. ¹08/15-495 წერილები, რომლითაც მოპასუხე ორგანიზაციის უფლებამოსილი პირები ფაქტობრივად აღიარებენ იმ გარემოებას, რომ მათი სამსახურის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციული აქტები ეწინააღმდეგება და არღვევს კანონმდებლობის მოთხოვნებს. ამ დოკუმენტების საფუძველზე მოხდა კიდეც სარჩელის ცნობა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ.

კასატორების მითითებით, შპს ,,...“ ნ. და რ. ბ-ისაგან შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე .... ქ. 73-ში, თუმცა გასაჩივრებული აქტები გამოცემული იყო ძველი მესაკუთრეების სახელზე. გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები არის აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომლებიც პირს ან პირთა შეზღუდულ წრეს - მოცემულ შემთხვევაში რ. და ნ. ბ-ებს _ ანიჭებს გარკვეულ უფლებებს. არც ერთ ადმინისტრაციულ აქტს მშენებლობის უფლება არ მიუნიჭებია „....“. კასატორის აღნიშვნით, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არ ეწინააღმდეგება კანონს და ზიანს არ აყენებს მოსარჩელეთა კანონიერ უფლებებს და აღნიშნულის დასადასტურებლად მოიშველია საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 20 დეკემბრის ¹72 ბრძანებით დამტკიცებული წესები, თუმცა ბოლოს აღნიშნა, რომ მათი გამოცემისას არსებითად დაირღვა მათი მომზადებისა და გამოცემის წესი.

კასატორებმა მათ მიერ წარმოდგენილ მოსაზრებაში (5.06.06წ. ¹10024) აღნიშნეს, რომ ექსპერტის მიერ გაცემული დასკვნა იყო შეგნებულად ყალბი და დამატებით მიუთითეს მტკიცებულებებზე, რაც ასაბუთებდა ექსპერტის მიერ ყალბი დაკვნის გაცემის ფაქტს, რაზედაც სააპელაციო სასამართლოს ყურადღება არ გაუმახვილებია.

კასატორების მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 1 აგვისტოს ¹8-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების წესების“ მე-9 მუხლი, რომლის მე-3 პუნქტის თანახმად: „გარდამავალ პერიოდში განაშენიანების წესების მოთხოვნათა დაუყოვნებელი ამოქმედების მიზნით, დედაქალაქის ცალკეულ ტერიტორიებზე (მიწის ნაკვეთებზე) კონკრეტული ზონის სტატუსის გავრცელება ხდება: მოქმედი გენერალური გეგმის ქალაქთმშენებლობით ზონირების პოზიციების, ქ. თბილისის ისტორიული ნაწილის სახელმწიფო დაცვის უზრუნველყოფის სამართლებრივი დოკუმენტების, სახელმწიფო ქალაქთმშენებლობითი ნორმატივების, ამ წესების მოთხოვნების, აგრეთვე ტერიტორიების (მიწის ნაკვეთების) მომიჯნავე (50 მეტრის რადიუსში) ტერიტორიების გამოყენების არსებული დომინირებული სახეობის განსაზღვრის საფუძველზე“. სააპელაციო სასამართლომ კი, კასატორების აღნიშვნით, ზემომითითებული წესების ამოქმედების სავალდებულო პირობად მიიჩნია უფლებრივი ზონირების რუკების შემუშავება, მაშინ, როდესაც ამავე ნორმატიულ აქტში გათვალისწინებული იყო გარდამავალ პერიოდში ამ აქტის გავრცელების წესები.

კასატორების აზრით, გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები არ წარმოადგენს შპს „....“ აღმჭურველ აქტებს, არამედ ისინი ვრცელდება ნ. და რ. ბ-ებზე, რომელთაც არავითარი იურიდიული მნიშვნელობის ქმედებები არ განუხორციელებიათ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ აგრეთვე მთლიანად უგულებელყოფილ იქნა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-4 ნაწილის ის დებულება, სადაც საუბარია სხვა პირთა კანონიერი ინტერესების მნიშვენლოვან დარღვევაზე, რასაც ადგილი აქვს, ვინაიდან ინგრევა მათ საკუთრებაში არსებული სახლების ნაწილები და ხდება საკუთრების ხელყოფა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორები ითხოვდნენ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ჭ-ისა და დ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 სექტემბრის განჩინებით მ. ჭ-ისა და დ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა მიჩნეული საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის ,,გ” პუნქტის საფუძველზე. კერძოდ, კასატორები მიუთითებდნენ, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლომ კასატორთა მოთხოვნის საფუძველზე შეამოწმა საპროცესო ნორმების დარღვევის ფაქტები, რის შედეგადაც საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორთა პრეტენზია უსაფუძვლოა და არ ექვემდებარება გაზიარებას.

საკასაციო სასამართლო გარკვეულწილად ადასტურებს კასატორის მითითებას შპს ,,....” მიერ მ. ა-ას სახელზე გაცემული წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ნაკლოვანების თაობაზე და აღნიშნავს, იმის გათვალისწინებით, რომ მ. ა-ა არ წარმოადგენს შპს ,,....” თანამშრომელს, მასზე გაცემული უნდა ყოფილიყო მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად ნოტარიულად დადასტურებული რწმუნებულება. მაგრამ აქვე საკასაციო სასამართლო კასატორთა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება მიეკუთვნება კერძო სამართლებრივ ინსტიტუტს და მისი რეგულაციები გადმოცემულია სამოქალაქო კოდექსში. სამოქალაქო კოდექსის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლის უფლებამოსილება გამომდინარეობს ან კანონიდან ანდა წარმოიშობა დავალების (მინდობილობის) საფუძველზე. იმავე კოდექსის 107.1 მუხლის თანახმად, უფლებამოსილების (რწმუნებულების) მიცემა ხდება რწმუნებულის ან იმ მე-3 პირის მიმართ ნების გამოვლენით, რომელთანაც უნდა შესდგეს წარმომადგენლობა. ხოლო იმავე სამოქალაქო კოდექსის 106.1 მუხლის შესაბამისად, ნების გამოვლენის ნაკლის გამო გარიგების საცილოობისას გადამწყვეტია წარმომადგენლის ნება. ზემოაღნიშნული მუხლების მოთხოვნები, საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს დაასკვნას, რომ შპს ,,....” მიერ 2007 წლის 17 ოქტომბერს მ. ალანიასათვის ¹1-8793 რწმუნების მინიჭებით, საზოგადოებამ დაადასტურა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ნამდვილობა და მოიწონა წარმომადგენლის მიერ მისი სახელით განხორციელებული მოქმედება, რაც იძლევა ამ ნაწილში კასატორის პრეტენზიის უარყოფის საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორთა მითითებას იმის თაობაზე, რომ შპს ,,...” საქმეში მე-3 პირად ჩაბმული იქნა დ. ნ-ის სარჩელთან დაკავშირებით, რაც მას ანიჭებდა პროცესუალურ უფლებამოსილებას გადაწყვეტილება გაესაჩივრებინა მხოლოდ დ. ნ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში. საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულ მოსაზრებას მიიჩნევს უსაფუძვლოდ და განმარტავს შემდეგს, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მე-3 პირი აუცილებლად უნდა იქნეს საქმეში ჩაბმული, თუ იგი არის იმ სამართალურთიერთობის მონაწილე, რომლის თაობაზეც სასამართლოს მიერ მხოლოდ საერთო გადაწყვეტილების გამოტანაა შესაძლებელი. საგულისხმოა, რომ შპს ,,....” დ. ნ-ის სარჩელზე სასამართლოს მიერ ჩაბმული იქნა სწორედ ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე, ხოლო რაც შეეხება მ. ჭ-ეს, შპს ,,...”, როგორც მე-3 პირის სტატუსზე, იგი თავადვე მიუთითებს თავის სასარჩელო განცხადებაში. საკასაციო სასამართლო თვლის, იმ შემთხვევაშიც კი თუ მოსარჩელე არ განსაზღვრავდა შპს ,,....” პროცესუალურ სტატუსს, სასამართლო, ზემოაღნიშნული მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ვალდებული იქნებოდა საქმეში მე-3 პირის სტატუსით მოეწვია შპს, რომლის მონაწილეობის გარეშე საქმის წარმოება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე იქცეოდა გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძვლად.

საკასაციო სასამართლო ასევე მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილზე და აღნიშნავს, მიუხედავად იმისა, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოება სამოქალაქო სამართალწარმოების მსგავსად აღიარებს მხარეთა დისპოზიციურობის პრინციპს, იმავდროულად ადმინისტრაციული ორგანოებისათვის აწესებს გარკვეულ შეზღუდვებს, კერძოდ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია საქმე დაამთავროს მორიგებით, უარი თქვას სარჩელზე ან ცნოს სარჩელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას. ამდენად, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ზემოაღნიშნული უფლების განხორციელების შემთხვევაში, სასამართლო ვალდებულია, შეამოწმოს ადმინისტრაციული ორგანოს განაცხადის კანონიერება, რაზეც მართებულად მიუთითებს სააპელაციო სასამართლო. ხოლო რაც შეეხება კასატორთა მისაზრებას იმაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს თავად არ შეუმოწმებია სარჩელის ცნობის კანონიერება, საკასაციო სასამართლო კასატორების ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოში ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან მოხდა პოზიციის შეცვლა, რისი გათვალისწინებითაც, სააპელაციო სასამართლო მოკლებული იყო პროცესუალურ შესაძლებლობას დავის განხილვისას შემოფარგლულიყო მხოლოდ სარჩელის ცნობის კანონიერების შემოწმებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორთა პრეტენზია არ ემყარება შესაბამის საპროცესო ნორმებს, რისი გათვალისწინებითაც კასაცია საპროცესო ნორმათა დარღვევის ნაწილში არ ექვემდებარება გაზიარებას.

რაც შეეხება გადაწყვეტილების კანონიერებას მოთხოვნის არსებით ნაწილში, საკასაციო სასამართლო კასატორთა პრეტენზიას ამ ნაწილში მიიჩნევს დაუსაბუთებლად და თვლის, რომ არ არსებობს მისი გაზიარების სამართლებრივი საფუძველი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის შესაბამისად, თუ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით წამოიჭრა საკითხი, რომლის განმარტებაც მოითხოვს სპეციალურ ცოდნას სასამართლოს მხარეთა თხოვნით ან თავისი ინიციატივით შეუძლია დანიშნოს ექსპერტიზა. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება წარმოადგენს სასამართლოს კომპეტენციას, ხოლო რაც შეეხება მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველის დადგენას, კერძოდ იმას, თუ რა ზეგავლენას მოახდენს კორპუსის მშენებლობა კასატორთა საკუთრებაზე, აღნიშნული სცილდება სასამართლო კომპეტენციის ფარგლებს და მოითხოვს სპეციალურ ცოდნას. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე ფაქტობრივი საფუძვლების შემოწმება-დადგენის აუცილებლობიდან გამომდინარე, ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე, მართებულად დანიშნა ექსპერტიზა. რაც შეეხება ექსპერტის მხრიდან დასკვნის გაყალბების ფაქტს, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს შემდეგზე, ექსპერტის მიერ ყალბი დასკვნის ან ჩვენების მიცემა სისხლის სამართის კოდექსის 370-ე მუხლის საფუძველზე მიეკუთვნება სისხლის სამართლებრივ დანაშაულს, რომლის ჩადენაც პირს შეერაცხება მხოლოდ კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით. შესაბამისად, კასატორთა მხრიდან ზოგადი მითითება იმის თაობაზე, რომ ექსპერტმა ჩაიდინა სიყალბე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი 102.3 მუხლის შესაბამისად, რომლის თანახმადაც, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დამტკიცდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დამტკიცდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით, საკასაციო სასამართლოს მხრიდან გაზიარებული ვერ იქნება.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორთა მოთხოვნა უფლებრივ ნაწილში ძირითადად შეეხება .... ¹71 და ¹75 სახლების გვერდით ფასადებზე არსებული რკინაბეტონის კარნიზების მოხსნის დაუშვებლობას.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს.

საქმეში წარმოდგენილია ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტის 2004 წლის 19 მაისის დასკვნა, რომლიც შეიცავს ცალსახა მითითებას იმის თაობაზე, რომ ირ. აბაშიძის ¹71 და ¹75 სახლების გვერდით ფასადებზე არსებული რკინაბეტონის კარნიზების მოხსნა ტექნიკური თვალსაზრისით დასაშვებია და არ იმოქმედებს შენობათა მზიდუნარიანობაზე. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება კასატორთა მხრიდან წარმოდგენილი არ არის, რაც საკასაციო სასამართოს ართმევს მითითებულ ნაწილში კასატორთა პრეტენზიის გაზიარების შესაძლებლიბას. ხოლო, რაც შეეხება მითითებას იმის თაობაზე, რომ ტექნიკური თვალსაზრისით კარნიზის მოხსნის შესაძლებლობის შემთხვევაშიც კი ადგილი აქვს კასატორთა საკუთების უფლების შელახვის ფაქტს, საკასაციო სასამართლოს ვერ გაიზიარებს, ვინაიდან, როგორც საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან ირკვევა, კარნიზი გადმოსულია პროცესუალური მოწინააღმდეგის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, რისი საწინააღმდეგო მტკიცებულებაც კასატორთა მხრიდან ასევე წარმოდგენილი არ არის.

საკასაციო სასამართლო ადასტურებს კასატორთა მითითებას მშენებლობის ნებართვის გაცემის ეტაპზე ადმინისტრაციული წარმოების წესების დარღვევის თაობაზე, მაგრამ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების პროცესში არ დასტურდება კასტორთა უფლებების შელახვის ფაქტი, საკასაციო სასამართლო მითითებული პროცედურის დარღვევას ვერ მიიჩნევს აქტის ბათილობის საფუძვლად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზე არ არის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების კანონისმიერი საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ჭ-ისა და დ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. მ. ჭ-ესა და დ. ნ-ეს გადახდეთ სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარი თანაბარწილად;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.