ბს-567-545(კ-08) 17 ივლისი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი/მ “.....” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 მარტის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 2 მარტს ი/მ “.....” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1995 წლიდან იყო ინდივიდუალური მეწარმე და ქ. ზუგდიდის “სუპერმარკეტის" ტერიტორიაზე გააჩნდა სავაჭრო ობიექტი. 2005 წლის 22 დეკემბერს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ზუგდიდის განყოფილებაში მისთვის შემთხვევით გახდა ცნობილი, რომ ამ მარეგისტრირებელმა ორგანომ მიიღო ქ. ზუგდიდში, .... ქ. ¹62-ში მდებარე, მის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლზე იპოთეკით დატვირთვის შესახებ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრის ¹224 შეტყობინება. აღნიშნული შეტყობინება მოსარჩელეს, ფაქტობრივად, ვადის დარღვევით _ 2005 წლის 22 დეკემბერს, პირადი მოთხოვნის საფუძველზე ჩაჰბარდა. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო მოთხოვნის მიხედვით, მოსარჩელეს ეკისრებოდა 13608,69 ლარის გადახდა, მათ შორის, ძირითადი გადასახადი 4249 ლარის და საურავი 9396 ლარის ოდენობით. აღნიშნულ საგადასახადო მოთხოვნაზე მოსარჩელემ 2005 წლის 29 დეკემბერს შესაგებელი შეიტანა ფოთის საგადასახადო ინსპექციაში და მოითხოვა მისი გაუქმება, რაც დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ, 2005 წელს დარიცხული საურავი შემცირებულ იქნა 847,4 ლარით, ანუ გადასახდელად დარჩა 12761,29 ლარი, რაზედაც შესწორებული საგადასახადო მოთხოვნა არ მიუღია. 2006 წლის 16 იანვარს მოსარჩელემ საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს, რომლის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანებით მისი შესაგებლიდან გამოყოფილ იქნა დღგ-ს დავალიანება _ ძირითადი თანხა _ 1099 ლარი და საურავი _ 1363,66 ლარი, სულ _ 2462,66 ლარი და დაუბრუნდა ფოთის საგადასახადო ინსპექციას დამატებითი მასალების შეგროვებისა და საბოლოო დასკვნის მისაღებად, დანარჩენ ნაწილში კი ხსენებული შესაგებელი არ დაკმაყოფილდა. ფოთის საგადასახადო ინსპექციიდან მოსარჩელეს არ მიუღია პასუხი დღგ-ს დავალიანებაზე გაკეთებული დასკვნის შესახებ. 2006 წლის 7 თებერვალს მოსარჩელემ საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველ საბჭოს, რომლის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹05-04/1535 გადაწყვეტილებით მისი საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელის მტკიცებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2006 წლის 22 თებერვლის ¹05-04/1535 გადაწყვეტილება, ისევე, როგორც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის შესაბამისი გადაწყვეტილებები, მისთვის 12761,29 ლარის გადასახდელად დაკისრების შესახებ, იყო უკანონო და ექვემდებარებოდა გაუქმებას. 2001 წლის 4 ივლისს საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო-სვანეთის რეგიონალური განყოფილების თანამშრომლებმა, აღურიცხავი საქონლის აღმოჩენის მიზნით, შემოწმება ჩაატარეს ინდივიდუალურ საწარმო “ნაომი კაკაჩიაში” და შემოწმებისას შექმნილი მასალები მოსარჩელეს არ გააცნეს. ხსენებულ შემოწმებას არ ესწრებოდა მოსარჩელის მეუღლე, რომელიც მის მაღაზიაში აწარმოებდა ფინანსურ აღრიცხვას, ავადმყოფობის გამო სახლში იმყოფებოდა და საბუღალტრო დოკუმენტები მას გააჩნდა. მოსარჩელეს ჩამოართვეს შემოსავლებისა და რეალიზაციის აღრიცხვის ჟურნალი, რისი უფლებაც მათ არ ჰქონდათ, ამასთან, მათ ოქმი არ შეუდგენიათ და შესაბამისად, მოსარჩელეს არავითარ ოქმზე ხელი არ მოუწერია. როგორც შემდგომში გაირკვა, იმავე ლეგიონის თანამშრომლებს მოსარჩელის შემოწმების შემდეგ საგანგებო ლეგიონის ოფისში შეუქმნიათ ოქმის მაგვარი დოკუმენტი, რომელიც მოსარჩელეს არ უნახავს და მასზე ხელი არ მოუწერია. სწორედ აღნიშნული ყალბი ოქმი და საგანგებო ლეგიონის მაშინდელი ხელმძღვანელის შესაბამისი წერილი დაედო საფუძვლად ზუგდიდის საგადასახადო ინსპექციის რიგითი თანამშრომლის მიერ მოსარჩელისთვის ჯარიმის დაკისრებას 5904 ლარის ოდენობით, რაც განხორციელდა კანონის უხეში დარღვევით, რადგან საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 209¹-ე მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციული სახდელის დადების უფლება ჰქონდათ საგადასახადო ინსპექციის უფროსსა და მის მოადგილეებს. გარდა ამისა, მიუხედავად იმისა, რომ ზემოაღნიშნული შემოწმების მასალები ზუგდიდის საგადასახადო ინსპექციაში რეაგირებისათვის შევიდა 2001 წლის 13 ივლისს და რეზოლუცია დაედო 15 ივლისს, ზუგდიდის საგადასახადო ინსპექციის ჟურნალში ისინი გატარებული იყო 2001 წლის 28 დეკემბრის თარიღით. 2001 წლის 27 დეკემბერს მოსარჩელემ გაასაჩივრა მის შემოწმებასთან დაკავშირებული საგანგებო ლეგიონის ქმედებები ზუგდიდის საოლქო პროკურატურაში, რის საფუძველზეც ზუგდიდის საგადასახადო ინსპექციაში 2001 წლის 28 დეკემბერს მიიღეს იმავე პროკურატურის წერილი შემოწმების მასალების გამოთხოვის შესახებ. სწორედ ამიტომ გაატარეს მათ ხსენებული წერილი ჟურნალში იმავე დღეს, სხვანაირად კი დატოვებდნენ რეგისტრაციის გარეშე.

მოსარჩელის განმარტებით, ზუგდიდის საოლქო პროკურატურის 2006 წლის 9 იანვრის დასკვნით, საგანგებო ლეგიონის მიერ მისი შემოწმება ჩატარებულ იქნა კანონის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით. საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს გენერალური ინსპექციის 2001 წლის 25 სექტემბრის წარდგინების თანახმადაც, საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების მიერ 2001 წლის 4 ივლისის შემოწმება ჩატარებულ იქნა მოქმედი კანონმდებლობის არსებითი დარღვევით და დაისვა საკითხი საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების ოპერატიული თანამშრომლების დისციპლინური პასუხისმგებლობის შესახებ, რომელთაც გამოეცხადათ საყვედური, მაგრამ აღნიშნულს არ მოჰყოლია იმავე ყალბი დოკუმენტის მოქმედების შეჩერება ან გაუქმება და მოსარჩელეს ყოველწლიურად უკანონოდ ერიცხებოდა მასზე საურავი, რომელსაც 2001-2005 წლებში არც ერთხელ არ მიუღია შეტყობინება მისთვის დარიცხული გადასახადის შესახებ. ის გარემოება, რომ მოსარჩელე აღურიცხავი საქონლით არ ახორციელებდა სამეწარმეო საქმიანობას, დასტურდებოდა ზემოაღნიშნული შემოწმებიდან 14 დღის შემდეგ _ 2001 წლის 17 ივლისს ზუგდიდის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩატარებული შემოწმებით და მის მიერ შედგენილი შესაბამისი აქტით. ამასთან, 2001 წლის 14 აგვისტოს ზუგდიდის საოლქო პროკურატურამ ზუგდიდის საგანგებო ლეგიონს მოსარჩელის განმეორებითი შემოწმების შესახებ მოთხოვნით მიმართა, რაც არ შესრულებულა. გარდა ამისა, მოსარჩელის მცდელობა, მოეპოვებინა 2001 წლის 4 ივლისს საგანგებო ლეგიონის მიერ შექმნილი შემოწმების მასალების ქსეროასლები, უშედეგო აღმოჩნდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2006 წლის 22 თებერვლის ¹05-04/1535 გადაწყვეტილების, ი/მ “.....” 12761,29 ლარის გადასახდელად დარიცხვის შესახებ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 10 იანვრის ¹15 ბრძანების, საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმისა და ი/მ “.....” 5904 ლარის დარიცხვის შესახებ იმავე წლის 13 ივლისის წერილის, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 12 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო მოთხოვნის, საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრის ¹224 შეტყობინებისა და ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ 2005 წლის 14 დეკემბრის ¹224 შეტყობინების ბათილად ცნობა, ასევე მისთვის უკანონოდ დარიცხული 12521,2 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში საქმის განხილვისას მოსარჩელემ დააზუსტა სარჩელი და საბოლოოდ მოითხოვა: საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანების პირველი პუნქტის ბათილად ცნობა; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2006 წლის 22 თებერვლის ¹05-04/1535 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა; ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 10 იანვრის ¹15 ბრძანების მე-2 და მე-3 პუნქტების ბათილად ცნობა, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი მოთხოვნა 5904 ლარის დარიცხვის გაუქმებისა და დღგ-ს გაუქმებული ჩათვლების აღდგენის ნაწილში; საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმის ბათილად ცნობა, რომლითაც ი/მ “.....” დაეკისრა დღგ-ს გარეშე 5904 ლარის გადახდა; საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილის ბათილად ცნობა; ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 12 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა მისთვის დღგ-ს, საშემოსავლო გადასახადის (შესაბამისად, ძირითადი თანხები _ 1099 ლარი და 3055 ლარი, სულ _ 4154 ლარი) და მათზე საურავის დარიცხვის ნაწილში; საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობისა და ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრისა და 14 დეკემბრის ¹224 შეტყობინებების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილებით ი/მ “....." სარჩელს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანების პირველი პუნქტის ბათილად ცნობის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2006 წლის 22 თებერვლის ¹05-04/1535 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 10 იანვრის ¹15 ბრძანების მე-2 და მე-3 პუნქტების ბათილად ცნობის, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 12 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო მოთხოვნის ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ, უარი ეთქვა უსაფუძვლობის გამო; შეწყდა საქმის წარმოება საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმის ბათილად ცნობის, ამავე განყოფილების 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილის ბათილად ცნობის, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრისა და 2005 წლის 14 დეკემბრის ¹224 შეტყობინებების ბათილად ცნობის ნაწილში.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების უფროსის 2001 წლის 4 ივლისის ¹15 დავალების საფუძველზე, ამავე განყოფილების თანამშრომლების მიერ ჩატარდა ი/მ “....." შემოწმება ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების კუთხით. შემოწმების შედეგად გამოვლენილ იქნა სავაჭრო ობიექტში აღურიცხავი და მკაცრი სასაქონლო ზედნადებების გარეშე 7085 ლარის ღირებულების 19 დასახელების საქონელი, რომელსაც არ გააჩნდა ანგარიშ-ფაქტურები და ზედდებულები. გამოვლენილი დარღვევის გამო, 2001 წლის 4 ივლისს შედგენილ იქნა ოქმი, რომელიც 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილით მასალებთან ერთად გადაეგზავნა ზუგდიდის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას. იმავე განყოფილების 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილით ნ. კ-ას სანქციის სახით დაერიცხა 5904 ლარი. ზუგდიდის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2001 წლის 17-18 ივლისს ჩატარდა ი/მ “...." შემოწმება. შემოწმების შედეგად 2001 წლის იანვრიდან 18 ივლისამდე ჩათვლით მოსარჩელეს გამოუვლინდა 24 დასახელების 3457 ლარის ღირებულების აღურიცხავი საქონელი. შემოწმების შედეგების თაობაზე 2001 წლის 18 ივლისს შედგენილ იქნა აქტი, რომელსაც მოსარჩელე მხარე სადავოდ არ ხდიდა. 2001 წლის 30 ივლისს ნ. კ-ამ მიმართა სამეგრელო-ზემო სვანეთის საოლქო პროკურატურას მის ობიექტში შემოწმების დროს დაშვებული დარღვევების გამო. 2002 წლის 9 იანვარს ნ. კ-ას განცხადების გამო ჩატარებული მოკვლევის შედეგად, გამოტანილ იქნა დადგენილება სისხლის სამართლის საქმისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ საგანგებო ლეგიონის თანამშრომლების მიერ შემოწმების დროს დაშვებული დარღვევების ფაქტის გამო. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 12 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო შეტყობინებით ნ. კ-ას დაერიცხა 13608,69 ლარი, მათ შორის, ძირითადი გადასახადი _ 4249 ლარი და საურავი _ 9396 ლარი, ხოლო 2005 წლის 13 დეკემბრის ¹224 შეტყობინებით იპოთეკით დაიტვირთა ნ. კ-ას საცხოვრებელი სახლი, მდებარე ქ. ზუგდიდში, ... ქ. 62-ში. 2005 წლის 29 დეკემბერს ნ. კ-ამ შესაგებელი შეიტანა ფოთის საგადასახადო ინსპექციაში და მოითხოვა 2005 წლის 12 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო მოთხოვნის გაუქმება, რომელიც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, კერძოდ, ნ. კ-ას მოეხსნა 2005 წელს დარიცხული საურავი 847,4 ლარი და გადასახდელად დარჩა 12761,29 ლარი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანებით ასევე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ნ. კ-ას მოთხოვნა, კერძოდ, დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული 1099 ლარის დავალიანების დარიცხვის საგადასახადო კანონმდებლობასთან შესაბამისობის და მიღებული გადაწყვეტილების სისწორის შემოწმება დაევალა ფოთის საგადასახადო ინსპექციას, ხოლო დამადასტურებელი დოკუმენტების გარეშე გამოვლენილ საქონელზე დარიცხული 5904 ლარის სანქციისაგან გათავისუფლების ნაწილში მას უარი ეთქვა. 5904 ლარის სანქციისა და მასზე დარიცხული საურავის გადახდისაგან გათავისუფლებაზე ნ. კ-ას უარი ეთქვა, აგრეთვე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს შესაბამისი გადაწყვეტილებითაც.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმისა და 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილის ბათილად ცნობის თაობაზე, იყო უსაფუძვლო, ვინაიდან საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ აღნიშნული ოქმის შინაარსი და წერილის არსებობა მისთვის ცნობილი იყო 2001-2002 წლებიდან, რაც დასტურდებოდა მისივე განცხადებით, რომლითაც მან 2001 წლის 30 ივლისს მიმართა სამეგრელო-ზემო სვანეთის საოლქო პროკურატურას და რაც ასევე დაადასტურა მხარის წარმომადგენელმაც სასამართლო სხდომაზე. მოსარჩელეს გაშვებული ჰქონდა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრებისთვის დადგენილი 6-თვიანი ვადა, რომელიც. ამდენად, საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმისა და 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილის ბათილად ცნობის თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილში საქმის წარმოება უნდა შეწყვეტილიყო დაუშვებლობის მოტივით. საქმის წარმოება ასევე უნდა შეწყვეტილიყო გირავნობის უფლების წარმოშობისა და ქონებაზე ყადაღის დადების თაობაზე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრისა და 2005 წლის 14 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო შეტყობინებების ბათილად ცნობის ნაწილში, ვინაიდან ამ შეტყობინებებით არ შეიძლებოდა დამოუკიდებლად დამდგარიყო სამართლებრივი შედეგები და შესაბამისად, ისინი არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებად.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ უსაფუძვლო იყო მოსარჩელის მოთხოვნა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 10 იანვრის ¹15 ბრძანების მე-2 და მე-3 პუნქტების ბათილად ცნობის თაობაზე, რადგან ამ ბრძანებით დარიცხული 5904 ლარის სანქციის გათავისუფლებისაგან უარის თქმას საფუძვლად დაედო საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმი და 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილი. აღნიშნული ოქმი იმჟამად ძალადაკარგულად ან ბათილად ცნობილი არ იყო, რის გამოც ხსენებული ბრძანების გასაჩივრებული ნაწილის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა. ამასთან, აღნიშნული ბრძანების მე-3 პუნქტის კანონიერების საკითხის შესწავლა ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დავალებული ჰქონდა ფოთის საგადასახადო ინსპექციას. რაც შეეხებოდა მოსარჩელის მოთხოვნას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანების პირველი პუნქტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2006 წლის 22 თებერვლის ¹05-04/1535 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ, საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 31 იანვრის ¹178 ბრძანების პირველი პუნქტით, მართალია, ი/მ “...." უარი ეთქვა დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული 1099 ლარის დავალიანებისაგან გათავისუფლებაზე, მაგრამ ამით მას პირდაპირი და უშუალო ზიანი არ ადგებოდა და მისი კანონიერი უფლებები არ იზღუდებოდა, ვინაიდან ამავე აქტის მეორე პუნქტით ფოთის საგადასახადო ინსპექციას დავალებული ჰქონდა ამ ბრძანების პირველ პუნქტში მითითებული დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე დარიცხული თანხის საგადასახადო კანონმდებლობასთან შესაბამისობის საკითხის გადამოწმება. ამდენად, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 12 დეკემბრის ¹224 საგადასახადო მოთხოვნის ნაწილობრივ ბათილად ცნობის მოთხოვნა დღგ-ს ძირითადი თანხის _ 1099 ლარისა და მასზე დარიცხული საურავის, ასევე საშემოსავლო გადასახადისა და მასზე დარიცხული საურავის ნაწილში, იყო უსაფუძვლო და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილებაზე საქმის წარმოების შეწყვეტის ნაწილში კერძო საჩივარი წარადგინა ი/მ “....”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ამავე ნაწილში საქმის განხილვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 მარტის განჩინებით ი/მ “....” კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ “....” სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის ამავე ნაწილში დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 ივნისის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექცია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 მარტის განჩინებით ი/მ “....” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილების პირველი პუნქტი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს. სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 3 მარტის განჩინებით უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება საგანგებო ლეგიონის სამეგრელო ზემო-სვანეთის რეგიონალური განყოფილების 2001 წლის 4 ივლისის ოქმის, 2001 წლის 13 ივლისის ¹5/9-284 წერილის, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 13 დეკემბრისა და 2005 წლის 14 დეკემბრის ¹224 შეტყობინებების ბათილად ცნობის თაობაზე საქმის წარმოების შეწყვეტის ნაწილში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 მარტის განჩინება საკასაციო წესით ნაწილობრივ გაასაჩივრა ი/მ “....”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის ამ ნაწილში დაკმაყოფილება.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინება უკანონოა, დაუსაბუთებელი და უნდა გაუქმდეს. სასამართლომ არასწორად მიუთითა, თითქოს ი/მ “....” სავაჭრო ობიექტზე გამოუვლინდა 24 დასახელების, 3457 ლარის ღირებულების აღურიცხავი საქონელი და შემოწმების შედეგების თაობაზე 2001 წლის 18 ივლისს შედგენილ იქნა აქტი, რომელსაც მოსარჩელე მხარე სადავოდ არ ხდიდა.

კასატორის მტკიცებით, 2001 წლის 17-18 ივლისს ზუგდიდის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ ჩაატარა შემოწმება ი/მ “....” სავაჭრო ობიექტზე და შემოწმების შედეგად დარღვევები არ გამოვლენილა. საგანგებო ლეგიონის მიერ ჩატარებული შემოწმება უკანონოა, ვინაიდან “სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება გააკონტროლოს მხოლოდ მაკონტროლებელმა ორგანომ. შესაბამისი საფუძვლის არსებობისას მეწარმის სამეწარმეო საქმიანობის შემოწმების წინადადებით სხვა სახელმწიფო ორგანომ შეიძლება მიმართოს მაკონტროლებელ ორგანოს ან სასამართლოს. ამავე კანონის მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, კანონის დარღვევით განხორციელებული შემოწმების შედეგად მიღებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არა აქვს. ხსენებული ნორმა ამოქმედდა 2001 წლის 23 ივნისს, ხოლო საგანგებო ლეგიონმა ი/მ “...." შემოწმება ჩაატარა 2001 წლის 4 ივლისს. საქართველოს ახალი საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საბუღალტრო დოკუმენტაციაში აღრიცხულ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობაზე თუ არსებობს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, საგადასახადო სანქცია არ გამოიყენება. საქმეში წარმოდგენილია საქონლის შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტები, კერძოდ, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, რომლებითაც დასტურდება კონკრეტული საქონლის შესყიდვის ფაქტები. გარდა ამისა, გასაჩივრებულ საგადასახადო მოთხოვნას თან არ ახლავს შესაბამისი ბრძანება და საგადასახადო ინსპექციაში არ მომხდარა დარიცხვის კანონიერების განხილვა მეწარმის მონაწილეობით, ხსენებული კოდექსის 127-ე მუხლის შესაბამისად. სასამართლოს არ გამოუყენებია საქართველოს საგადასახადო კოდექსით და სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული არც ერთი ნორმა, რის გამოც მოცემული საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად უნდა იქნეს მიჩნეული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი/მ “....” საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 23 მაისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 17 ივლისამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი/მ “....” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

გარდა ამისა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან ი/მ “....” საკასაციო საჩივარზე გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, ამიტომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი/მ “.....” საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 მარტის განჩინება;

3. ი/მ “....” დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის 70 პროცენტი _ 210 ლარი;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.