ბს-582-554(2კ-07) 17 ოქტომბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებელი» (მოპასუხე); 2. მ. მ-ი, ჯ. ლ-ე, მ. ი-ი (მოსარჩელეები)

მოსარჩელეები: ი. ხ-ე, რ. ვ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანებების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 20 ივლისს ი. ხ-ემ, მ. მ-მა, მ. ი-მა, ჯ. ლ-ემ და რ. ვ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» მიმართ.

მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ უვადო შრომითი კონტრაქტის საფუძველზე მუშაობდნენ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» საყმაწვილო-საგანმანათლებლო პროგრამების მთავარ რედაქციაში: ჯ. ლ-ე _ ...., მ. ი-ი _ ...., ი. ხ-ეE _ ...., მ. მ-ი _ ...., ხოლო რ. ვ-ი _ .... თანამდებობებზე. სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებებით მოსარჩელეები გათავისუფლდნენ სამსახურიდან საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე.

მოსარჩელეთა განმარტებით, «საქართველოში მაუწყებლობის რეგულირების მიზნით გასატარებელ ღონისძიებათა შესახებ» საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულებით შეიქმნა საქტელერადიომაუწყებლობის საზოგადოებრივი მონიტორინგის დროებითი კომისია. აღნიშნული განკარგულების მე-2 პუნქტით განისაზღვრა, რომ ხსენებული კომისიის მიერ შემუშავებული უნდა ყოფილიყო რეკომენდაციები საქტელერადიომაუწყებლობის მართვის სრულყოფის, საკადრო ოპტიმიზაციის, საქტელერადიომაუწყებლობის ინსტიტუციური და ფუნქციონალური რეფორმირების თაობაზე. ამდენად, აღნიშნულ საკითხებზე გადაწყვეტილებები მიეღო და შესაბამისი რეკომენდაციები უნდა შეემუშავებინა პრეზიდენტის განკარგულებით შექმნილ კომისიას და არა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობას». მოსარჩელეთა განმარტებით, სსიპ «საქართველოს ტელევიზია და რადიომაუწყებლობას» რაიმე გადაწყვეტილების (მათ შორის, საკადრო) მიღება შეეძლო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ხსენებული კომისიის მიერ შემუშავებული და წარმოდგენილი იქნებოდა კონკრეტული რეკომენდაციები. აღნიშნულს ითვალისწინებდა საქართველოს პრეზიდენტის ზემოხსენებული განკარგულების მე-5 პუნქტიც, რომლის თანახმადაც, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის _ საქტელერადიომაუწყებლობის თავმჯდომარე ზ. შ-ას უნდა უზრუნველეყო შესაბამისი ღონისძიებების გატარება კომისიის მიერ მომზადებული რეკომენდაციების გათვალისწინებით, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ზემოხსენებული განკარგულების შესაბამისად, შესაბამისი რეკომენდაციები რაიმე გადაწყვეტილების მიღებამდე საზოგადოებისათვის უნდა ყოფილიყო ხელმისაწვდომი.

მოსარჩელეთა განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის ¹236 განკარგულება გამოცემული იყო 2004 წლის 22 მარტს, ხოლო სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის ¹89-კ ბრძანება _ 2004 წლის 23 მარტს. ამდენად, თუ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანება გამოცემული იყო საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულების შესასრულებლად, მაშინ 2004 წლის 23 მარტისათვის ზემოხსენებულ კომისიას უკვე წარდგენილი უნდა ჰქონოდა შესაბამისი რეკომენდაციები საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულების მე-2 პუნქტში მითითებულ საკითხებზე, რაც არ განხორციელებულა.

მოსარჩელეთა განმარტებით, სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანების პირველ პუნქტში აღნიშნული იყო, რომ უნდა განხორციელებულიყო რეორგანიზაცია, თუმცა რა წესითა და ფორმით, მითითებული არ იყო. ხსენებული განკარგულების მე-2 პუნქტის შესაბამისად კი მუშაკებისათვის უნდა ეცნობებინათ შრომის არსებითი პირობების მოსალოდნელი შეცვლის თაობაზე, რაც, მოსარჩელეთა განმარტებით, არ განხორციელებულა.

მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ განსახილველ საკითხებზე შესაბამისი გადაწყვეტილებების მიღება სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» ადმინისტრაციის მიერ უნდა მომხდარიყო სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2000 წლის 2 ივნისის ¹72 ბრძანებით დამტკიცებული შინაგანაწესით დადგენილი მოთხოვნების დაცვით, კერძოდ, მითითებული შინაგანაწესის მე-2.13 და მე-2.14 მუხლების დაცვით (პროფკავშირის თანხმობა სამსახურიდან მუშაკის გათავისუფლებაზე). მითითებული შინაგანაწესის მე-4.1.3 მუხლის შესაბამისად კი სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» ადმინისტრაცია ვალდებული იყო დაეცვა შრომის კანონმდებლობა და წესები, მათ შორის, შინაგანაწესიც, რაც არ განხორციელებულა, ვინაიდან მოსარჩელეთა სამსახურიდან გათავისუფლების საკითხი არ ყოფილა შეთანხმებული შესაბამის პროფკავშირულ ორგანიზაციასთან.

მოსარჩელეების მითითებით, იმისათვის, რომ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარეს საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის, 37-ე და 37¹-ე მუხლების შესაბამისად გამოეცა გასაჩივრებული ბრძანებები მოსარჩელეთა სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ, უნდა არსებულიყო შემდეგი პირობები: სახეზე უნდა ყოფილიყო საწარმოო აუცილებლობა ან სამუშაო რეჟიმის შეცვლა, რის თაობაზეც უნდა არსებულიყო წერილობითი და დასაბუთებული დოკუმენტები და ამის შესახებ მოსარჩელეებისათვის უნდა ეცნობებინათ; უნდა მომხდარიყო მუშაკებისათვის სხვა სამუშაოზე (თანამდებობაზე) გადაყვანის შეთავაზება; უნდა არსებულიყო მოსარჩელეთა წერილობითი უარი შეთავაზებაზე და პროფკავშირის წინასწარი თანხმობა მოსარჩელეთა სამუშაოდან გათავისუფლებაზე.

მოსარჩელეებმა ასევე მიუთითეს, რომ სასამართლოს მსჯელობის საგანი უნდა გამხდარიყო საკითხი იმის შესახებ, იყვნენ თუ არა მოსარჩელეები საჯარო მოსამსახურეები და ვრცელდებოდა თუ არა მათზე «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებების ბათილად ცნობა და სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» საყმაწვილო-საგანმანათლებლო პროგრამების მთავარ რედაქციაში შესაბამისი ბრძანებების გამოცემამდე დაკავებულ თანამდებობებზე აღდგენა მოითხოვეს.

მოგვიანებით, მოსარჩელეებმა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ და 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებების ბათილად ცნობა, მოსარჩელეთა მიერ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» საყმაწვილო-საგანმანათლებლო პროგრამების მთავარ რედაქციაში შესაბამისი ბრძანებების გამოცემამდე დაკავებულ თანამდებობებზე აღდგენა და იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება მოითხოვეს.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ი. ხ-ემ, მ. მ-მა, მ. ი-მა, ჯ. ლ-ემ და რ. ვ-მა. აპალანტებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 22 ივნისის განჩინებით ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 22 ივნისის განჩინება ი. ხ-ემ, მ. მ-მა, მ. ი-მა, ჯ. ლ-ემ და რ. ვ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს. კასატორებმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 2 ნოემბრის განჩინებით ჯ. ლ-ის, მ. ი-ის, რ. ვ-ის, ი. ხ-ისა და მ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 22 ივნისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 27 თებერვლის საოქმო განჩინებით სსიპ «საქართველოს ტელევიზია და რადიომაუწყებლობის» უფლებამონაცვლედ სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებელი» იქნა ცნობილი.

სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას აპელანტებმა უარი განაცხადეს სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ის და რ. ვ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ ბრძანება ჯ. ლ-ის, 2004 წლის 5 ივლისის ¹517-კ ბრძანება მ. ი-ის, 2004 წლის 5 ივლისის ¹518-კ ბრძანება რ. ვ-ის, 2004 წლის 5 ივლისის ¹519-კ ბრძანება ი. ხ-ისა და 2004 წლის 5 ივლისის ¹520-კ ბრძანება მ. მ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე; სსიპ «საზოგადოებრივ მაუწყებელს» ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება მოსარჩელეთა სამუშაოდან გათავისუფლების დღიდან გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, ხოლო სარჩელი მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტები მუშაობდნენ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» საყმაწვილო-საგანმანათლებლო პროგრამების მთავარ რედაქციაში: ჯ. ლ-ე _ ...., მ. ი-ი _ ...., ი. ხ-ე _ ...., მ. მ-ი _ ..., ხოლო რ. ვ-ი _ .... თანამდებობებზე და მათი შრომითი ურთიერთობები არ იყო ვადით განსაზღვრული. სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რედიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებებით აპელანტები გათავისუფლდნენ სამსახურიდან საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე. სადავო ბრძანებების გამოცემას წინ უძღოდა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანება «სსიპ «საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში» რეორგანიზაციის განხორციელების შესახებ», რომელიც საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულების შესაბამისად, მიზნად ისახავდა ტელერადიომაუწყებლობის მართვის სრულყოფასა და საკადრო ოპტიმიზაციას კონსტიტუციური და ფუნქციონალური რეფორმების განხორციელების გზით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შრომითი ხელშეკრულების ვადა თავისი ბუნებით მის არსებით პირობას განეკუთვნებოდა, რადგანაც მასზე იყო დამოკიდებული ხელშეკრულების მხარეთა ურთიერთმიმართ ყველა უფლება-მოვალეობის არსებობა. ამდენად, შეიცვალა რა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» მუშაკებთან, მათ შორის, მოსარჩელეებთან დადებული შრომის ხელშეკრულებების ვადა, ამით არსებითად შეიცვალა მათი შრომის პირობები. ამასთან, მართალია, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილში შრომის არსებითი პირობების კონკრეტულ ჩამონათვალში ვადა არ იყო დასახელებული, მაგრამ აღნიშნული ჩამონათვალი პირობითი და არა ამომწურავი ხასიათის იყო. შესაბამისად, წარმოშობილ ურთიერთობებზე ვრცელდებოდა ზემოხსენებული ნორმით დადგენილი რეგლამენტაცია, რომლის თანახმადაც, არსებითი პირობების ისეთ შეცვლაზე, რასაც თან სდევდა ანაზღაურების სისტემისა და ოდენობის, მუშაობის რეჟიმისა და სხვა ხასიათის ცვლილებები, მუშაკისათვის უნდა ეცნობებინათ არა უგვიანეს ორი თვისა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტებმა უარი განაცხადეს შრომის ახალ, საკონტრაქტო პირობებზე გადასვლაზე. საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად კი შრომის არსებითად ახალ პირობებში მუშაობაზე მუშაკის უარის შემთხვევაში ადმინისტრაცია უფლებამოსილი იყო შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე შეეწყვიტა შრომის ხელშეკრულება. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეს გააჩნდა მოსარჩელეებთან განუსაზღვრელი ვადით დადებული შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი. თუმცა, ამავე დროს სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» ადმინისტრაციის მიერ დაირღვა შესაბამისი საფუძვლით მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლებისათვის კანონით დადგენილი პროცედურა. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, კერძოდ, მოსარჩელეების გაფრთხილების ხელწერილებით, რომლებიც დაუთარიღებელი იყო და მათზე თანდართული შრომის ხელშეკრულებებით დადგენილი იყო, რომ აპელანტებს 2004 წლის 23 ივნისამდე არ ეცნობათ არსებითი პირობების შეცვლის თაობაზე, სამსახურიდან კი გათავისუფლდნენ 2004 წლის 5 ივლისს, ანუ ამის შესახებ გაფრთხილების კანონით განსაზღვრული 2-თვიანი ვადის დარღვევით.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ იგი მოკლებული იყო მოსარჩელეების პირვანდელ თანამდებობებზე აღდგენის შესაძლებლობას, ვინაიდან სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებლის» სტრუქტურაში აპელანტების გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობები აღარ არსებობდა. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს შრომის ახალი, ერთთვიანი საკონტრაქტო სისტემის პირობებში მუშაობაზე. ამასთან, სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებელი" გადასული იყო ერთთვიანი შრომითი ხელშეკრულებებით მუშაობის სისტემაზე.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის თანახმად, სამუშაოდან უკანონოდ დათხოვნილ პირს უნაზღაურდებოდა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასი და მიიჩნია, რომ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის გასაჩივრებული ბრძანებების ბათილად ცნობა წარმოადგენდა ბრძანებების გამოცემის დღიდან გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე საშუალო თვიური ხელფასის ოდენობით იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის მოსარჩელეებისათვის ანაზღაურების საფუძველს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სსიპ «საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა» საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი განმარტავს, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულებისა და ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის 1996 წლის 11 სექტემბრის რეკომენდაციების შესასრულებლად, სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» მართვის სრულყოფისა და საკადრო ოპტიმიზაციის, ინსტიტუციური და ფუნქციონალური რეფორმების განხორციელების მიზნით, 2004 წლის 23 მარტს სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარემ გამოსცა ¹89-კ ბრძანება, რომლითაც სსიპ «საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში» დაიწყო რეორგანიზაცია. საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, წარმოებისა და შრომის ორგანიზაციაში ცვლილებებთან დაკავშირებით დასაშვები იყო შრომის არსებითი პირობების შეცვლა იმავე სპეციალობით, კვალიფიკაციით ან იმავე თანამდებობაზე მუშაობის გაგრძელებისას. სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ხსენებული ბრძანება მოსარჩელეებს გასაცნობად გადაეცათ 2004 წლის 7 აპრილს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ისინი ინფორმირებულნი და გაფრთხილებულნი იყვნენ შრომის არსებითი პირობების მოსალოდნელი ცვლილებების შესახებ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად.

კასატორი აღნიშნავს, რომ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით წარმოებისა და შრომის ორგანიზაციაში ცვლილებების გამო, ადმინისტრაციამ მოსარჩელეებს შესთავაზა მუშაობის გაგრძელება შრომის ახალ პირობებში, რაც განსაზღვრული იყო შესაბამისი შრომის ხელშეკრულებებით, რომლებიც გადაეცათ მოსარჩელეებს ხელმოსაწერად. მოსარჩელეებს ასევე განემარტათ, რომ თუ თანახმა არ იქნებოდნენ გაეგრძელებინათ მუშაობა ახალ პირობებში, ადმინისტრაცია გაწყვეტდა მათთან შრომის ხელშეკრულებას საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე.

კასატორი მიუთითებს, რომ საქმის მასალებით, კერძოდ, სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» მიერ შედგენილი აქტებით, რომლებსაც მოსარჩელეები სადავოდ არ ხდიდნენ, დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს შრომის ახალ, საკონტრაქტო პირობებზე გადასვლაზე. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება ასევე დადგენილი იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერაც. ამდენად, ვინაიდან მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს შრომის ახალ პირობებში მუშაობის გაგრძელებაზე, აღნიშნული დაედო საფუძვლად მოსარჩელეების სამსახურიდან გათავისუფლებას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილები, ვინაიდან სწორედ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-4 ნაწილი შეიცავდა შრომის ახალ პირობებში მუშაობის გაგრძელებაზე უარის თქმის შემთხვევაში სამუშაოდან მუშაკის გათავისუფლების შესახებ დისპოზიციას და არა შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილი. ასეთი უარის თქმისას კი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-4 ნაწილი არანაირ დამატებით ვადებს არ ითვალისწინებდა მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლებასთან დაკავშირებით და ადმინისტრაცია უფლებამოსილი იყო, შეეწყვიტა მუშაკთან დადებული შრომის ხელშეკრულება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებები არ ეწინააღმდეგებოდა კანონს, რის გამოც არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

ამდენად, კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა. ამასთან, არასწორად განმარტა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილები და იმავე კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის პირველი ნაწილიც, ვინაიდან აღნიშნული ნორმა ცალსახად მიუთითებდა იმაზე, რომ იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება შესაძლებელი იყო მხოლოდ წინანდელ სამუშაოზე აღდგენის შემთხვევაში.

კასატორის მითითებით, თუ სააპელაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მოსარჩელეთა მოთხოვნა სამუშაოზე აღდგენის შესახებ, მას საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 214-ე მუხლის თანახმად, არ უნდა დაეკმაყოფილებინა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნაც, რადგან სამუშაოზე აღდგენის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაუკმაყოფილებლობა თავისთავად გამორიცხავდა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნის დაკმაყოფილებასაც. ამასთან, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ არის აღნიშნული, თუ რა ოდენობით უნდა აუნაზღაურდეთ მოსარჩელეებს იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასი და შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია ფაქტობრივი გარემოებები აღნიშნულთან დაკავშირებით, რითაც დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 244-ე მუხლი და 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილი.

ამდენად, კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 244-ე მუხლი, 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილი და საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 214-ე მუხლი, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა, ამასთან, არასწორად განმარტა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის პირველი ნაწილი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება სამუშაოზე აღდგენაზე უარის თქმის ნაწილში მ. მ-მა, ჯ. ლ-ემ და მ. ი-მაც გაასაჩივრეს საკასაციო წესით. კასატორებმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე თქვა უარი აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, რომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია მოსარჩელეთა სამუშაოზე შესაძლო აღდგენის საკითხი.

კასატორები განმარტავენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია და არ იმსჯელა, არსებობდა თუ არა სსიპ «საზოგადოებრივ მაუწყებელში» კასატორთა მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობრივი ფუნქციების ადეკვატური თანამდებობები, ხორციელდებოდა თუ არა იმ ვალდებულებათა შესრულება, რომლებსაც კასატორები სამსახურიდან გათავისუფლებამდე ასრულებდნენ.

კასატორები უსაფუძვლოდ მიიჩნევენ სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს შრომის ახალი, ერთთვიანი საკონტრაქტო სისტემის პირობებში მუშაობაზე.

კასატორთა მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე მიიჩნია დადგენილად, რომ მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს ახალ პირობებში მუშაობაზე. კასატორთა მითითებით, მათი სამსახურიდან გათავისუფლება მოხდა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» ადმინისტრაციის ინიციატივით და არა მათ მიერ შრომის ახალ პირობებში მუშაობაზე უარის თქმის საფუძველზე, რითაც დაირღვა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე მუხლი, ვინაიდან აღნიშნული მუხლის თანახმად, შრომის ხელშეკრულების მოშლა პროფკავშირის თანხმობის გარეშე დაუშვებელი იყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 და 25 ივნისის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებლისა» და მ. მ-ის, ჯ. ლ-ისა და მ. ი-ის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, ხსენებული განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 12 სექტემბრამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 სექტემბრის განჩინებით სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებლისა» და მ. მ-ის, ჯ. ლ-ისა და მ. ი-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა 2007 წლის 17 ოქტომბერს, მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შესწავლის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებლისა» და მაია მ-ის, ჯ. ლ-ისა და მ. ი-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მოსარჩელეები ი. ხ-ე, მ. მ-ი, მ. ი-ი, ჯ. ლ-ე და რ. ვ-ი მუშაობდნენ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» საყმაწვილო-საგანმანათლებლო პროგრამების მთავარ რედაქციაში: ჯ. ლ-ე _ ...., მ. ი-ი _ ..., ი. ხ-ე _ ...., მ. მ-ი _ ...., ხოლო რ. ვ-ი _ რედაქტორის თანამდებობებზე. «სსიპ საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში რეორგანიზაციის განხორციელების შესახებ» სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანებით დადგინდა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში» რეორგანიზაციის (სტრუქტურული ცვლილებები და სხვა) განხორციელება საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის შესაბამისად, კადრების სამმართველოსა და სტრუქტურული ქვედანაყოფების ხელმძღვანელებს საქართველოს შრომის კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა ეცნობებინათ მუშაკებისათვის წარმოებისა და შრომის ორგანიზაციაში ცვლილებებთან დაკავშირებით მოსალოდნელი შრომის არსებითი პირობების შეცვლის შესახებ. ი. ხ-ეს, მ. მ-ს, მ. ი-ს, ჯ. ლ-ეს და რ. ვ-ს გააცნეს «სსიპ საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში რეორგანიზაციის განხორციელების შესახებ» სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანება, რაც დაადასტურეს თავიანთი ხელმოწერით. ი. ხ-ე, მ. მ-ი, მ. ი-ი, ჯ. ლ-ძე და რ. ვ-ი გააფრთხილეს, რომ შრომის არსებითი პირობების შეცვლის გამო, მათ მოუხდებოდათ მუშაობის გაგრძელება შრომის ახალ პირობებში და თუ არ დათანხმდებოდნენ მათთვის შეთავაზებულ ერთთვიან შრომის ხელშეკრულებას (კონტრაქტი) და ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრულ შრომის ახალ პირობებს, ადმინისტრაცია შეწყვეტდა მათთან შრომის ხელშეკრულებას და ისინი სამსახურიდან გათავისუფლდებოდნენ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე. მოსარჩელეები აღნიშნულ შეთავაზებას არ დათანხმდნენ, რის გამოც სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებებით, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის სააპელაციო საჩივრის განხილვისას საერთოდ არ იმსჯელა იმაზე, თუ რამდენად წარმოადგენდა მოცემული საქმე ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ საქმეს და ხომ არ უნდა განეხილა იგი სასამართლოს სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, ანუ სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა განსჯად სასამართლოზე, რომელსაც საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, გააჩნდა ამ საქმის განხილვის საპროცესო უფლებამოსილება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 და 26-ე მუხლები, ასევე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლით დადგენილი განსჯადობის წესები, ვინაიდან ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის სასარჩელო განცხადებასთან დაკავშირებული საქმე ექვემდებარებოდა განხილვას სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით რეგლამენტირებულია სასამართლოს განსჯადი ადმინისტრაციული საქმეები. აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსით დადგენილი წესით საერთო სასამართლოში განიხილება დავა იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. ხსენებული მუხლის მე-2 ნაწილი უფრო კონკრეტულად განსაზღვრავს ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ საქმეთა კატეგორიებს, კერძოდ, ადგენს, თუ რა შეიძლება წარმოადგენდეს სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანს, ანუ, რომელი საქმეები შეიძლება იქნეს განხილული ადმინისტრაციული იურისდიქციის სასამართლოს მიერ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ამა თუ იმ დავის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი კატეგორიის დავად მიჩნევისათვის არსებითი და გადამწყვეტია სწორედ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული ნორმატიული ელემენტი _ დავის გამომდინარეობა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. მოცემულ შემთხვევაში, ერთი მხრივ, ი. ხ-ეს, მ. მ-ს, მ. ი-ს, ჯ. ლ-ეს, რ. ვ-ს, ხოლო, მეორე მხრივ, სსიპ «საზოგადოებრივ მაუწყებელს» შორის დავა არ გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, ვინაიდან დაკავებული თანამდებობებიდან ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის გათავისუფლების შესახებ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებების სამართლებრივ საფუძვლად მიეთითა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ» ქვეპუნქტზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტზე, რომლითაც რეგლამენტირებულია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ცნება, კერძოდ, ხსენებული ქვეპუნქტის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის, ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტში მოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ლეგალური დეფინიციის თანახმად, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად შეიძლება მიჩნეულ იქნეს მხოლოდ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტი, ანუ თუ სამართლებრივი აქტი გამოცემულია კერძო სამართლის საფუძველზე, აღნიშნული აქტი არ ჩაითვლება ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ დაკავებული თანამდებობებიდან ი. ხ-ის, მ. მ-ის, მ. ი-ის, ჯ. ლ-ისა და რ. ვ-ის, როგორც საჯარო სამართლის იურიდიული პირის რიგითი თანამშრომლების, გათავისუფლების შესახებ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებები არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს და არც მოცემული დავა არ არის თავისი შინაარსის მიხედვით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ხასიათის დავა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს «საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლზე, რომელშიც მოცემულია საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ცნება. აღნიშნული მუხლის თანახმად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი არის შესაბამისი კანონით, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ან კანონის საფუძველზე სახელმწიფო მმართველობის ორგანოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით შექმნილი ორგანიზაცია, რომელიც სახელმწიფოს კონტროლით დამოუკიდებლად ახორციელებს პოლიტიკურ, სახელმწიფოებრივ, სოციალურ, საგანმანათლებლო, კულტურულ და სხვა საქმიანობას. იმავე კანონის მე-9 მუხლის (საქმიანობა) პირველი პუნქტის მიხედვით, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი შეიძლება შეიქმნას მხოლოდ ისეთი საჯარო მიზნებისა და ფუნქციების შესასრულებლად, რომელთა განხორციელება უშუალოდ არ შედის სახელმწიფო მმართველობის ორგანოების კომპეტენციაში. ხსენებული კანონის მე-10 მუხლის (მართვა და წარმომადგენლობა) მე-2 პუნქტის თანახმად, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს მართავს ხელმძღვანელი, რომელიც შესაბამისი კანონის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების (ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოს მიერ დაფუძნების შემთხვევაში – მისი სათანადო ნორმატიული აქტის), წესდების (დებულების) და წევრთა გადაწყვეტილებების (თუ საჯარო სამართლის იურიდიული პირი წევრობაზეა დაფუძნებული) ფარგლებში დამოუკიდებლად მოქმედებს. იმავე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით კი, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელი საქმეებს უძღვება ერთპიროვნულად, მასვე ეკისრება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის წარმომადგენლობა და პერსონალურად აგებს პასუხს მისი საქმიანობის სწორად წარმართვაზე. აღნიშნული კანონის მე-11 მუხლით რეგლამენტირებულია საჯარო სამართლის იურიდიულ პირზე სახელმწიფო კონტროლის განხორციელება, ხოლო მე-12 მუხლში ჩამოთვლილია საჯარო სამართლის იურიდიული პირის საქმიანობის შემადგენელი ის ქმედებები, რომელთა განხორციელება საჭიროებს სახელმწიფოს მხრიდან თანხმობას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნულ საკანონმდებლო ნორმებში ორგანულადაა ჩადებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირისა და მისი ხელმძღვანელის საქმიანობის მმართველობითი ხასიათი, ასევე _ სახელმწიფო კონტროლისა და შესაბამისი სახის საქმიანობაზე ხელმძღვანელის სახელისუფლებო შეზღუდვის ელემენტი. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელი, რომელიც «საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, მართავს საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს, ერთპიროვნულად უძღვება მის საქმიანობას და განსაზღვრულ ფარგლებში დამოუკიდებლად მოქმედებს, აღნიშნული ნიშნით განსხვავდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის რიგითი თანამშრომლისაგან.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს «საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის მე-4 და მე-4¹ პუნქტებზე, რომელთა თანახმად, სახელმწიფო ქონების საფუძველზე შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს პრეზიდენტი ან კანონით (პრეზიდენტის ბრძანებულებით) განსაზღვრული სახელმწიფო მმართველობის ორგანო. ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად (ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოს ნორმატიული აქტით, ავტონომიური რესპუბლიკის კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხების გადასაწყვეტად) შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს შესაბამისი ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის რიგითი თანამშრომლისაგან განსხვავებით, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს პრეზიდენტი ან კანონით (პრეზიდენტის ბრძანებულებით) განსაზღვრული სახელმწიფო მმართველობის ორგანო (ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოს ნორმატიული აქტით, ავტონომიური რესპუბლიკის კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხების გადასაწყვეტად შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელს _ შესაბამისი ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო). ამდენად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე დანიშვნა და თანამდებობიდან გათავისუფლება ხდება შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სათანადო აქტით, ანუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით. შესაბამისად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელის სამუშაოზე აღდგენის შესახებ დავა წარმოადგენს ადმინისტრაციული კატეგორიის დავას, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით.

საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლით რეგლამენტირებულია სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულების ცნება და მოცემულია იმ სახელმწიფო დაწესებულებათა ამომწურავი ჩამონათვალი, რომლებში საქმიანობაც ითვლება საჯარო სამსახურად, აღნიშნულ ჩამონათვალში კი საერთოდ არ არის ნახსენები საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. გარდა ამისა, საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 21 ივლისის ¹286 ბრძანებულებით დამტკიცებულ «საჯარო სამსახურის თანამდებობათა რეესტრში» რანგირების მიხედვით მოცემულ ჩამონათვალში საერთოდ არ არის მითითება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის თანამშრომელზე, როგორც საჯარო სამსახურის ფარგლებში საჯარო სამსახურის განმახორციელებელ სუბიექტზე.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ი. ხ-ე, მ. მ-ი, მ. ი-ი, ჯ. ლ-ე და რ. ვ-ი მუშაობდნენ რა სსიპ «საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობის» საყმაწვილო-საგანმანათლებლო პროგრამების მთავარ რედაქციაში, არ წარმოადგენდნენ საჯარო მოსამსახურეებს და შესაბამისად, მათზე ვრცელდებოდა არა «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონი, არამედ იმჟამად მოქმედი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი. ამასთან, ისინი დაკავებული თანამდებობებიდან გათავისუფლდნენ სსიპ «საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის» თავმჯდომარის 2004 წლის 5 ივლისის ¹516-კ, ¹517-კ, ¹518-კ, ¹519-კ და ¹520-კ ბრძანებებით, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, რის გამოც ხსენებული ბრძანებები წარმოადგენდა კერძო სამართლის კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემულ, სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ სამართლებრივ აქტებს, რომელთა კანონიერებაც უნდა შემოწმდეს სამოქალაქო სამართალწარმოების ფარგლებში და გამოყენებულ იქნეს სწორედ კერძო სამართლის შესაბამისი საკანონმდებლო აქტი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილ დავას, რის გამოც სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებლისა» და მ. მ-ის, ჯ. ლ-ის და მ. ი-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება და მოცემული საქმე განსახილველად გადაეცეს განსჯად სასამართლოს _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, მე-2 და 26-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლით, 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ «საზოგადოებრივი მაუწყებლისა» და მ. მ-ის, ჯ. ლ-ის და მ. ი-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება და მოცემული საქმე განსახილველად გადაეცეს განსჯად სასამართლოს _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.