¹ბს-585-557(კ-07) 26 სექტემბერი, 2007 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემადგენლობა:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ა. კ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 აპრილის განჩინებაზე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2005 წლის 25 მარტს ქ. თბილისის ,,არქმშენინსპექციამ” სარჩელით მიმართა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ა. კ.-ის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის მიერ ქ. თბილისში, ხ.-ის ქ. ¹14-ში აშენებული ...-ის ობიექტის დანგრევა, ტერიტორიის ნანგრევებისაგან გაწმენდა და ჯარიმის თანხის _ 3 000 ლარის მასზე დაკისრება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის “არქმშენინსპექციის" მიერ, ქ. თბილისში ხ.-ის ქუჩის ¹14-ში მიმდინარე მშენებლობასთან დაკავშირებით, 2004 წლის 2 დეკემბერს შედგენილ იქნა არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაში დარღვევების შესახებ ოქმი, იმ მიზეზით, რომ ობიექტის მშენებელმა _ ა. კ.-მ მშენებლობა აწარმოვა “არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ" კანონის მე-2 მუხლის “კ" პუნქტის “კ.ა", “კ.ბ.", და “კ.გ" ქვეპუნქტების მოთხოვნების დაუცველობით, კერძოდ, თბილისის მთავარ არქიტექტორთან შეთანხმებული პროექტის, მშენებლობის სათანადო ნებართვისა და ლიცენზირებული სამშენებლო ორგანიზაციის გარეშე.
თბილისის “არქმშენინსპექციის" 2004 წლის 13 დეკემბრის ¹70-3 დადგენილებით მოპასუხე ა. კ.-ი დაჯარიმდა 3 000 ლარით და მას დაევალა 10 დღის ვადაში ხ.-ის ქუჩის ¹14-ში მდებარე ...-ის ობიექტის დანგრევა და ტერიტორიის ნანგრევებისგან გაწმენდა.
საქმეში არსებული თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 ნოემბრის და 2005 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებების შესაბამისად, სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ხ.-ის ქუჩის ¹14-ში მდებარე სახლი ეკუთვნოდა ოთხ პიროვნებას, თ. გ.-ს, თ. რ.-ს, ნ. გ.-ს და ე. ნ.-ს, მაგრამ არა მოპასუხე ა. კ.-ს, რომელმაც აწარმოვა უკანონო მშენებლობა. ამ უკანასკნელმა განაცხადა, რომ მშენებლობის ობიექტი გასხვისებული იყო, მაგრამ სასამართლოს რაიმე მტკიცებულება ვერ წარუდგინა.
სასამართლომ მიუთითა, რომ “არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “თ" პუნქტით მშენებლობის ნებართვა იყო მშენებლობის პროექტის განხორციელების საფუძველი, რომელიც გაიცემოდა დადგენილი წესით დამკვეთზე მთავარი არქმშენინსპექციის მიერ.
“მშენებლობის პროექტის სახელმწიფო კომპლექსური ექსპერტიზისა და დამტკიცების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის I და II ნაწილების თანახმად, სახელმწიფო ექპერტიზის ფუნქცია იყო შეემოწმებინა და დაედგინა მშენებლობის პროექტების შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან, მშენებლობისათვის დამტკიცებულ კონცეფციებსა და სახელმწიფო პროგრამებთან, სამშენებლო ნორმებსა და წესებთან. ასევე, მშენებლობის პროექტების ხარისხის ამაღლება და ისეთი ობიექტების მშენებლობაზე უარის თქმა, რომელთა აგება და ექსპლუატაცია არ შეესაბამებოდა სახელმწიფო ნორმებს და წესებს ან ლახავდა ფიზიკური და იურიდიული პირების კანონით დაცულ უფლებებს და ინტერესებს.
სასამართლოს აღნიშვნით, ა. კ.-ის მიერ ნაწარმოები მშენებლობა უპროექტო იყო, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ აღნიშნული მშენებლობა არ გამხდარა სახელმწიფო ექსპერტიზის მსჯელობის საგანი, არ გარკვეულა მშენებლობა შეესაბამებოდა თუ არა სამშენებლო ნორმებსა და წესებს, ასევე არ იქნა გათვალისწინებული იმ პირთა ინტერესები, რომელთა საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება განიცდიდა მშენებლობის შედეგად ზემოქმედებას.
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. კ.-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის საპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 აპრილის განჩინებით ა. კ.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ" პუნქტის შესაბამისად, სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და დამატებით აღნიშნა, რომ ა. კ.-ს არ გაუსაჩივრებია და არც შეგებებული სარჩელი აღუძრავს ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის 2004 წლის 2 დეკემბრის სამართალდარღვევის ოქმისა და ამავე უწყების 2004 წლის 13 დეკემბრის 77-3 დადგენილების ბათილად ცნობის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის წარმომადგენლის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ ა. კ.-მ ხსენებული მშენებლობა აწარმოვა 1992-1993 წლებში, რადგან საქმეში წარმოდგენილი თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, რომელსაც პრეიდიციული ძალა გააჩნია მოცემულ საქმესთან დაკავშირებით, დადგენილ იქნა, რომ ა. კ.-ს ხსენებული მშენებლობა 1992-1994 წლებში არ უწარმოებია.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ა. კ.-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.
კასატორი აღნიშნავდა, რომ მის მიერ დაყენებულ იქნა შუადგომლობა არასათანადო მოსარჩელის სათანადოდ შეცვლის, აგრეთვე საქმეზე არსებითი მოწმეების დაკითხვის, ხ.-ის ქ. ¹14-ში არსებული მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობების ადგილზე დავთალიერებისა და საქმეზე სხვადასხვა არსებითი მტკიცებულების დართვის შესახებ, რაც სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ დაკმაყოფილდა.
კასატორი მიუთითებდა, რომ მასა და ნ. გ.-ს შორის 1992 წელს დაიდო ზეპირი ქირავნობის ხელშეკრულება ქ. თბილისში, ხ.-ის ქ. ¹14-ში მდებარე ერთოთახიან სახლზე მიწის ნაკვეთით, რომელიც როგორც ნ. გ.-ი აცხადებდა, ეკუთვნოდა საკუთრების უფლებით.
აღნიშნულ ტერიტორიაზე ნ. გ.-ის თანხმობით, მის მიერ წარმოებულ იქნა რამდენიმე ოთახის მიშენება. ქირის საფასურად ყოველთვიურად განისაზღვრა პირველ წელს 200 აშშ დოლარი, მეორე წელს - 300 აშშ დოლარი, მესამე წელს - 400 აშშ დოლარი და ა.შ. აღნიშნულ ქირას იგი უხდიდა პირადად ნ. გ.-ს, ზოგჯერ ქირის ასაღებად ასევე მიდიოდა მისი ვაჟიშვილი – ს. ს.-ე. კასატორის აღნიშვნით, მან მოგვიანებით გაიგო, რომ ამ ქირიდან ნ. გ.-ი საგადასახადო ინსპექციაში არ იხდიდა გადასახადს.
კასატორის მითითებით, აღნიშნული მშენებლობა 1992-1993 წლებში მის მიერ რომ იქნა განხორციელებული, დაადასტურებენ მოწმეები ვ. შ.-ი, მ. გ.-ე, ნ. ჯ.-ი, ნ. კ.-ე, ა. ქ.-ე და სხვა მუშები, რომლებიც უშუალოდ მონაწილეობდნენ მშენებლობის პროცესში.
კასატორის აღნიშვნით, მან მოგვიანებით გაარკვია, რომ ზემოაღნიშნული ტერიტორია არ ეკუთვნოდა ნ. გ.-ს საკუთრების უფლებით, შესაბამისად, ვინაიდან მის მიერ აღნიშნულ ნაკვეთზე მშენებლობის დროს, ასევე ნაკვეთის კეთილმოწყობის დროს გაღებული იქნა მნიშვნელოვანი ხარჯები, დაახლოებით 20 000 აშშ დოლარის ოდენობით, მიმართა სასამართლოს, რათა დაეკანონებინა მიწის ნაკვეთი და მის მიერ აშენებული შენობა-ნაგებობები, მაგრამ სასამართლო დაეყრდნო ნ. გ.-ის განმარტებას, რომ მშენებლობა განხორციელებული იყო არა 1992 წელს - არამედ 2004 წელს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, რაც, კასატორის აზრით, აშკარა სიცრუე იყო და სასამართლომ უსაფუძვლოდ უთხრა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
კასატორი ასევე აღნიშნავდა, რომ ნ. გ.-ის მიერ შეტანილ იქნა სასარჩელო განცხადება ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში და მოითხოვა სადავო მიწის ნაკვეთისა და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობების მესაკუთრედ ცნობა, რაც დაკმაყოფილებულ იქნა და სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილება ისე იქნა გამოტანილი, რომ საქმეში მესამე პირად არ იქნა ჩართული.
კასატორი მიუთითებდა, რომ ნ. გ.-მ სასამართლო პროცესზე გარდაცვლილად გამოაცხადა თ. გ.-ი და თ. რ.-ი, რომელთა სახელზედაც ირიცხებოდა ხ.-ის ქ. ¹14-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი, სასამართლომ კი ისე, რომ არ გაარკვია, ჰყავდათ თუ არა მათ მემკვიდრეები და აცხადებდნენ თუ არა პრეტენზიას აღნიშნულ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, მიიღო გადაწყვეტილება ნ. გ.-ის სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ. მაშინ როდესაც თ. რ.-ისა და თ. გ.-ის მემკვიდრეები ცოცხლები არიან და ცხოვრობენ თბილისში.
ზემოთ მითითებულ ფაქტებთან დაკავშირებით დაწყებულია წინასწარი გამოძიება მოქ. ნ. გ.-ისა და სხვათა მიმართ დანაშაულისათვის, რაც გათვალისწინებულია სსკ-ის 180-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების ,,ა" და ,,ბ" პუნქტებით და 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ" პუნქტით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ა. კ.-ი ითხოვდა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, ა. კ.-ის საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ ა. კ.-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.
საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ა. კ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. უარი ეთქვას ა. კ.-ს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.