¹ბს-622-589(კ-06) 21 თებერვალი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი (მოწინააღმდეგე მხარე) – ქ. ქუთაისის საკრებულო

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ჩ-ა

მესამე პირი (კასატორი) – გ. ჩ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 აგვისტოს გადაწყვეტილება

დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 13 ოქტომბერს გ. ჩ-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ქ. ქუთაისის საკრებულოსა და მესამე პირის – გ. ჩ-ის მიმართ ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობისა და სამუშაოზე აღდგენის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ ქ. ქუთაისის მერის მოვალეობის შემსრულებლის _ ბ. გ-ას 2005 წლის 6 ოქტომბრის ¹386 განკარგულებით დაინიშნა მერის მოადგილედ. ქუთაისის საკრებულოს 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹344 დადგენილებით გაუქმდა ზემოაღნიშნული განკარგულება, რაც, მოსარჩელის განმარტებით, არამართებულია, ვინაიდან, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის მე-10 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, მერის მოადგილე არის მთავრობის წევრი. ამავე კანონის 26-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის ,,დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, მთვარობის წევრებს თანამდებობიდან ათავისუფლებს ქალაქის მერი, ხოლო ამავე კანონის 30-ე მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც მუშაობს ადგილობრივი თივთმმართველობის (მმართველობის) ორგანოებში, არის საჯარო მოსამსახურე, რომლის სტატუსი, სამუშაოზე მიღება და სხვა საკითხები განისაზღვრება ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონით. აღნიშნული კანონის მე-11 მუხლის შესაბამისად, მერის მოადგილე არ განეკუთვნება იმ თანამდებობის პირთა კატეგორიას, რომლებზეც ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება. 27-ე მუხლის შესაბამისად, თანამდებობაზე დანიშვნის ბრძანებისა თუ განკარგულების გაუქმების უფლებამოსილება გააჩნია ამ თანამდებობაზე დანიშვნის უფლების მქონე პირს, კონკრეტულ შემთხვევაში _ მერს ან მერის მოვალეობის შემსრულებელს, ხოლო 22-ე მუხლით თანამდებობაზე პირის დანიშვნის უფლება აქვს შესაბამისი დაწესებულების ხელმძღვანელს, რაც მას სადავოდ არ გაუხდია და მისი თანამდებობაზე დანიშვნა მოხდა კანონიერად.

მოსარჩელის განმარტებით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 93-ე მუხლის შესაბამისად: ,,მოხელე სამსახურიდან შეიძლება გაათავისუფლოს იმ პირმა ან დაწესებულებამ, რომელსაც მისი სამსახურში მიღების უფლება აქვს”. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. ქუთაისის მერის მოვალეობის შემსრულებელმა 2005 წლის 6 ოქტომბრის ¹385 განკარგულებით თანამდებობიდან გაათავისუფლა მერის მოადგილე გ. ჩ-ე, რაც გ. ჩ-ეს კანონით დადგენილი წესით სადავოდ არ გაუხდია იმდენად, რამდენადაც აღნიშნული განკარგულება მიღებულ იქნა კანონის მოთხოვნათა დაცვით.

მოსარჩელის მითითებით, ასევე უკანონოა გასაჩივრებული დადგენილების მიღების საფუძვლად ,,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 42-ე მუხლის მე-5 პუნქტზე მითითება, ვინაიდან, ამავე პუნქტის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში, მერის სამართლებრივ აქტებს აუქმებს სასამართლო. კონკრეტულ შემთხვევაში, მერის მოადგილის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ ქალაქის მერის მიერ გამოცემული განკარგულების გაუქმება შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ სასამართლოს მეშვეობით ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის შესაბამისად.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. ქუთაისის საკრებულოს 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹344 დადგენილების გაუქმებასა და ქუთაისის მერის მოადგილის თანამდებობაზე დაუყოვნებლივ აღდგენას.

2005 წლის 26 ოქტომბერს საქალაქო სასამართლოს სხდომაზე მოსარჩელემ – გ. ჩ-ამ სასარჩელო მოთხოვნა დააზუსტა და მოითხოვა გასაჩივრებული აქტის ბათილად ცნობა და არარა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად აღიარება.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით გ. ჩ-ას სასარჩელო განცხადებაზე შეწყდა საქმის წარმოება, ვინაიდან სასარჩელო განცხადება არ აკმაყოფილებდა სარჩელის დასაშვებობის პირობებს.

მითითებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა გ. ჩ-ამ.

კერძო საჩივრის ავტორი კერძო საჩივრით ითხოვდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 26 ოქტომბრის განჩინების გაუქმებასა და საქმის არსებითად განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნებას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით გ. ჩ-ას კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 30 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება გ. ჩ-ე.

მითითებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა გ. ჩ-ემ და მოითხოვა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 30 იანვრის განჩინების გაუქმება.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 14 თებერვლის განჩინებით გ. ჩ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 31 მარტის განჩინებით გ. ჩ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 30 იანვრის განჩინება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განაცხადა, რომ საკრებულო მოქმედებდა “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად. ამ კანონს კი უპირატესი იურიდიული ძალა აქვს “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონთან შედარებით.

მოპასუხე ქ. ქუთაისის საკრებულომ სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მიუთითა, რომ მოსარჩელე არასწორ ინტერპრეტაციას უკეთებდა ორგანული კანონის 42-ე მუხლის მე-5 პუნქტს, რომლის შესაბამისადაც, მერის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმების უფლებამოსილება კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში ჰქონდა სასამართლოს და არა საკრებულოს. მოპასუხის განმარტებით, საკრებულოს შეეძლო ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა მერის მოვალეობის შემსრულებლის აქტი, ორგანული კანონის 42-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, ვინაიდან, ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, კანონთან Aშედარებით ორგანულ კანონს უნდა ჰქონდეს უპირატესი იურიდიული ძალა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხე ითხოვდა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 9 ივნისის გადაწყვეტილებით გ. ჩ-ას სასარჩელო განცხადება ქუთაისის საკრებულოს 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹344 დადგენილების არარა აქტად აღიარებისა და ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ჩ-ამ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ იგი სადავოდ ხდიდა ქალაქის მერის მოვალეობის შემსრულებლის მიერ მისი სამსახურში მიღების განკარგულების საკრებულოს მიერ გაუქმების კანონიერებას. ქ. ქუთაისის საკრებულის 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹344 დადგენილება, როგორც არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული, უნდა ჩაითვალოს არარა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის შესაბამისად.

აპელანტის განმარტებით, ზემოაღნიშნული განკარგულება მიღებულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის დარღვევით, რომლის შესაბამისად, წერილობითი ფორმით გამოცემული ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული აქტი უნდა შეიცავდეს დასაბუთებას, გასაჩივრებული აქტი კი მიღებულია დასაბუთების გარეშე. სასამართლოს მსჯელობა, რომ აღნიშნული დარღვევა არ არის არსებითი მხოლოდ იმის გამო, რომ საკრებულოს თერთმეტმა წევრმა ერთხმად მიიღო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, არამართებულია. დასაბუთების გარეშე აღნიშნული აქტის მიღება არსებითი დარღვევაა, ვინაიდან საკრებულომ ვერ დაასაბუთა თავისი გადაწყვეტილების მიღების კანონიერება და, შესაბამისად, შეუძლებელი გახდებოდა გასაჩივრებული დადგენილების მიღებაც.

აპელანტის მითითებით, საჯარო სამსახურში მიღების არც ერთი შეზღუდვა, რაც მითითებულია ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 მუხლში არ ეწინააღმდეგებოდა მის კანდიდატურას.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარების, ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა აქტი და არა მოსარჩელეს, როგორც ამას უთითებს საქალაქო სასამართლო.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 9 ივნისის გადაწყვეტილებისა და ახალი გადაწყვეტილებით ქ. ქუთაისის საკრებულოს 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹344 დადგენილების ბათილად ცნობასა და მისი მოქმედების შეწყვეტას ბათილად ცნობის დღიდან.

სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე აპელანტმა დააზუსტა, რომ იგი ითხოვდა არა აქტის არარად აღიარებას, არამედ მის ბათილად ცნობას, ასევე მან სასარჩელო მოთხოვნა შეამცირა და განაცხადა, რომ სასამართლოსგან აღარ ითხოვდა მერის მოადგილედ აღდგენასა და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულებას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 აგვისტოს გადაწყვეტილებით გ. ჩ-ას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 9 ივნისის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით გ. ჩ-ას სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ქუთაისის საკრებულოს 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹344 დადგენილება მისი ბათილად ცნობის დღიდან, ე.ი. 2006 წლის 24 აგვისტოდან.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონის 42-ე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, საკრებულოს ენიჭება უფლებამოსილება, გააუქმოს მერის სამართლებრივი აქტები. მითითებული მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილება არ ეხება “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის საფუძველზე დადებულ ადმინისტრაციულ გარიგებებს.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონის 30-ე მუხლის II პუნქტით “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონი “იერარქიით ავიდა ორგანული კანონის რანგში", თუმცა, ამასთან, მიიჩნია, რომ აღნიშნული ნორმა წარმოადგენს ე.წ. ბლანკეტურ, მითითებით ნორმას.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, მითითებული ორგანული კანონის თანახმად, საჯარო მოსამსახურეებთან ადმინისტრაციული გარიგებების დადებისა და გაუქმების დროს გამოყენებული უნდა იქნეს “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის მოთხოვნები, თუ ისინი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილ დანაწესებს.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონის მე-10 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ქ. ქუთაისის მერის მოადგილე არის მთავრობის წევრი. მითითებული კანონი ადგენს მთავრობის წევრის თანამდებობაზე დანიშვნისა და მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების წესს. ამავე კანონის 26-ე მუხლის პირველი პუნქტის “ბ" და “დ" ქვეპუნქტების თანახმად, მთავრობის წევრის თანამდებობაზე დანიშვნისა და მისი გათავისუფლების უფლებამოსილება გააჩნია ქალაქის მერს.

“ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ" ორგანული კანონის 23-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, საკრებულოს უფლება აქვს, თანხმობა მისცეს მერს მთავრობის წევრის კანდიდატურის დანიშვნაზე ან უარი განაცხადოს თანხმობის მიცემაზე.

ასევე, იმავე კანონის მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, საკრებულოს უფლება აქვს, უნდობლობა გამოუცხადოს უკვე დანიშნულ მთავრობის წევრს.

შესაბამისად, საკრებულოს კომპეტენცია მთავრობის წევრის თანამდებობაზე დანიშვნასა და მის გათავისუფლებაში შემოიფარგლება მთავრობის წევრის დანიშვნაზე თანხმობის მიცემით და დადგენილი წესით მისთვის უნდობლობის გამოცხადებით.'

ამდენად, საკრებულოს არა აქვს კომპეტენცია, გააუქმოს მერის განკარგულება მერის მოადგილის თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და მერის მოადგილის დანიშვნის თაობაზე.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, ქუთაისის საკრებულოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ" საქართველოს ორგანულ კანონს, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, აქტის ბათილად ცნობის საფუძველია.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ გასაჩივრებული აქტის გამოცემისას არსებითად დაირღვა აქტის გამოცემის კანონით დადგენილი მოთხოვნები, ვინაიდან, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამავე კოდექსის 32-ე და 34-ე მუხლებით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

აპელანტს არ მიუთითებია იმაზე, რომ საკრებულომ გადაწყვეტილება გამოიტანა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლების დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე, ან აქტის გამოცემისას დაირღვა ადმინისტრაციული წარმოების კანონით დადგენილი სახე.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს გ. ჩ-ემ და ქ. ქუთაისის საკრებულომ.

კასატორი გ. ჩ-ე საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ არამართებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს კომპეტენციაში არ შედის მერის მოადგილის თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და მერის მოადგილის დანიშვნის თაობაზე მერის განკარგულების გაუქმება, ვინაიდან, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 42-ე მუხლის მე-5 პუნქტით, იმ ქალაქის, რომელიც არ შედის რაიონის შემადგენლობაში, მთავრობისა თუ მერის სამართლებრივი აქტის გაუქმების უფლება აქვს სასამართლოს კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში, აგრეთვე, შესაბამის საკრებულოს. ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად კი, ორგანულ კანონს აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა კანონის მიმართ. საკრებულომ იხელმძღვანელა რა ზემოაღნიშნული ნორმებით, კანონის სრული დაცვით მიიღო გადაწყვეტილება სამართლებრივი აქტის გაუქმების თაობაზე. ასევე, ქ. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ არამართებულად გამოიყენა ,,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 26-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ბ” და ,,დ” ქვეპუნქტები, რომელთა მიხედვით მთავრობის წევრის თანამდებობაზე დანიშვნისა და მისი გათავისუფლების უფლებამოსილება გააჩნია ქალაქის მერს. ამ ნორმით ქალაქის მერს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს მთავრობის წევრი, რომელიც შესაბამის თანამდებობაზე ინიშნება, ზემოხსენებული კანონის 23-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, საკრებულოსთან შეთანხმების შედეგად, მთავრობის წევრის კანდიდატურის დანიშვნაზე შეუთანხმებლობის შემთხვევაში კი მერი უფლებამოსილია, შესაბამის თანამდებობაზე დანიშნოს მოვალეობის შემსრულებელი. მოსარჩელე გ. ჩ-ა მთავრობის წევრი ვერ იქნებოდა, ვინაიდან მისი კანდიდატურა დანიშვნამდე უნდა შეთანხმებულიყო საკრებულოსთან, რაც არ განხორციელებულა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არამართებულად მიუთითა გადაწყვეტილების გასაჩივრების თაობაზე, ვინაიდან იგი პროცესში ჩაბმული იყო მესამე პირად. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის შესაბამისად, მესამე პირები პროცესში სარგებლობენ ყველა უფლებით და ეკისრებათ ყველა მოვალეობა. სასამართლო ვალდებული იყო ეცნობებინა მისთვის 24 აგვისტოს დანიშნული სხდომის თაობაზე, რაც არ გაუკეთებია და მისი დასწრების გარეშე მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც გასაჩივრების უფლება დაუკავშირა გამოცხადების დღეს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია საპროცესო ნორმების დარღვევით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

მეორე კასატორი – ქ. ქუთაისის საკრებულო საკასაციო საჩივარში ძირითადად იმავე საფუძვლებზე მიუთითებდა, რაზეც მესამე პირი _ გ. ჩ-ე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქუთაისის საკრებულოსა და გ. ჩ-ის საკასაციო საჩივრები საფუძვლიანია და ექვემდებარება ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორი გ. ჩ-ე გადაწყვეტილების გაუქმების სხვა საფუძვლებთან ერთად მიუთითებს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველზე და მიაჩნია, რომ სასამართლომ საქმე განიხილა მისი დასწრების გარეშე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ბ" პუნქტის საფუძველზე, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ სასამართლომ საქმე განიხილა ერთ-ერთი მხარის დაუსწრებლად, რომელსაც არ მიუღია შეტყობინება კანონით დადგენილი წესით.

იმის გათვალისწინებით, რომ მითითებული საპროცესო დარღვევა თვით კანონმდებლობის მიერ შეფასებულია ისეთი ტიპის დარღვევად, რომელიც უცილობლად იწვევს გადაწყვეტილების გაუქმებას და აღნიშნული დამოკიდებული არ არის სასამართლოს შეხედულებაზე, საკასაციო სასამართლო არსებითად მიიჩნევს ზემოაღნიშნული გარემოების არსებობისა და გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლის გამოკვლევა-დადგენას.

საქმეში _ ს.ფ. 54-ზე წარმოდგენილია ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 30 იანვრის განჩინება, რომლის საფუძველზეც გ. ჩ-ე გ. ჩ-ას სარჩელის გამო აღძრულ საქმეში ჩაბმულია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მე-3 პირად.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული მე-3 პირი სარგებლობს მოსარჩელის (მოპასუხის) ყველა უფლებით და მას ეკისრება მოსარჩელის (მოპასუხის) ყველა მოვალეობა.

ამდენად, უდავოა, რომ კასატორი გ. ჩ-ე წინამდებარე საქმეში სარგებლობდა მხარისათვის მინიჭებული ყველა უფლებით, რისი გათვალისწინებითაც, სასამართლო პროცესზე მისი მოწვევის უზრუნველყოფა წარმოადგენდა სასამართლოს ვალდებულებას.

საქმეში, ს.ფ. 109-ზე, წარმოდგენილია გზავნილი, რომლითაც დასტურდება, რომ გ. ჩ-ეს კანონით დადგენილი წესით ეცნობა იმის თაობაზე, რომ გ. ჩ-ას სააპელაციო საჩივრის განხილვა დანიშნული იყო 2006 წლის 15 აგვისტოს, 10 საათზე. აღნიშნულ პროცესზე გ. ჩ-ე არ გამოცხადებულა. პროცესი გ. ჩ-ას შუამდგომლობის საფუძველზე გადაიდო იმავე წლის 22 აგვისტოსათვის.

საქმეში არ მოიპოვება დასტური იმისი, რომ გ. ჩ-ეს ეცნობა პროცესის გადადების თაობაზე.

საქმის განხილვა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში დასრულდა 2006 წლის 24 აგვისტოს, შესაბამისად, არც მითითებული პერიოდისათვის დასტურდება გ. ჩ-ის სხდომაზე მიწვევის ფაქტი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70.1 მუხლის შესაბამისად, მხარეებს და მათ წარმომადგენლებს ეცნობებათ სასამართლო სხდომის ან ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების დრო და ადგილი.

იმის გათვალისწინებით, რომ საქმის მასალებიდან არ დასტურდება შეტყობინების გაგზავნის ფაქტი, საკასაციო სასამართლო საჭიროდ არ მიიჩნევს იმსჯელოს შეტყობინების საპროცესო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით ჩაბარების საკითხზე.

საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს რა ადმინისტრაციული პროცესის თავისებურებას, რომელიც შეიცავს ინკვიზიციურობის გარკვეულ ელემენტებს, აღნიშნავს, რომ ამავე ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის საფუძველზე მკაცრადაა დაცული მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპი, რაც ნიშნავს იმას, რომ მოდავე მხარეები სარგებლობენ თანაბარი შესაძლებლობებით, განკარგონ პროცესუალური საშუალებები, მიუთითონ ფაქტებზე თავიანთი მოთხოვნის დასასაბუთებლად და წარმოადგინონ მტკიცებულებები ამ ფაქტების დადგენა-დადასტურების მიზნით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სწორედ მითითებული პრინციპის დაცვას ემსახურება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “გ" პუნქტი, რომლის დარღვევის ფაქტიც უდავოდ დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე და რომლის გათვალისწინებითაც საკასაციო სასამართლო ვალდებულია, გააუქმოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

ქ. ქუთაისის საკრებულოს საკასაციო საჩივართან მიმართებაში საკასაციო სასამართლომ საჭიროდ მიიჩნია არსებითად შეხებოდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება _ დასაბუთებულობის საკითხს, რის შედეგადაც თვლის, რომ საქმეზე წარმოდგენილი დასაბუთება არასრულია და საჭიროებს დამატებით შესწავლას.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებულ აქტთან მიმართებაში წარმოდგენილ სამართლებრივ შეფასებას და განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში 2005 წლის 24 ივნისს განხორციელებული ცვლილებების საფუძველზე, ადმინისტრაციული კანონმდებლობიდან ამოღებულია ადმინისტრაციული გარიგების ცნება და დარჩა ადმინისტრაციული ხელშეკრულება, რის გათვალისწინებითაც, სამსახურიდან დათხოვნის თაობაზე მიღებულ აქტებთან მიმართებაში შეიცვალა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა და აღნიშნული აქტები, მათი სამართლებრივი ბუნებიდან გამომდინარე, მიჩნეულ იქნა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებად.

რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას საკრებულოს მხრიდან ,,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” ორგანული კანონის მოთხოვნათა დარღვევის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო არასრულყოფილად მიიჩნევს ამ ნაწილში სასამართლოს დასაბუთებას და თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ შეუფასებია და არ გაუანალიზებია მითითებული კანონის რიგი მუხლების შინაარსი, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლო, ზემოაღნიშნული კანონის 26-ე მუხლზე მითითებით, დადგენილად მიიჩნევს, რომ ქალაქის მერი უფლებამოსილი იყო თანამდებობაზე მიეღო და თანამდებობიდან გაეთავისუფლებინა მთავრობის წევრი. მთავრობის წევრის თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში საკასაციო სასამართლო ფაქტობრივად იზიარებს აღნიშნული მუხლის გამოყენებას, ხოლო, რაც შეეხება თანამდებობაზე დანიშვნას, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმავე კანონის 26-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ” პუნქტს, რომლის თანახმადაც, იმ ქალაქის, რომელიც არ შედის რაიონის შემადგენლობაში, მერი შეიმუშავებს და საკრებულოს დასამტკიცებლად წარუდგენს ქალაქის მთავრობის სტრუქტურას და პერსონალურ შემადგენლობას. ანალოგიური დებულებაა ჩადებული ამავე კანონის 23.5 მუხლში, რომელიც საკრებულოს მხრიდან თანხმობის მიუცემლობის შემთხვევაში, მთავრობის წევრის დანიშვნასთან დაკავშირებით, აწესებს გარკვეულ შეზღუდვას.

საკასაციო სასამართლო მერის მოადგილესთან მიმართებაში, მართალია, არ გამორიცხავს ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის გამოყენების შესაძლებლობას, მაგრამ იმავდროულად ყურადღებას მიაქცევს ზემოაღნიშნული პირის თანამდებობაზე დანიშვნის თავისებურებებს, რაც, თავის მხრივ, რეგლამენტირებულია ,,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის ზემოაღნიშნული მუხლებით და მიაჩნია, რომ საქმის განხილვისას არსებითი ყურადღება უნდა მიექცეს იმ გარემოებას, მოხდა თუ არა გ. ჩ-ას თანამდებობაზე კანონით დადგენილი წესით დანიშვნა და/ან მითითებული წესის დარღვევით დანიშვნა აძლევს თუ არა საკრებულოს პირის თანამდებობაზე დანიშვნის თაობაზე მიღებული განკარგულების გაუქმების საკმარის საფუძველს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმე შემდგომი განხილვის მიზნით უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქუთაისის საკრებულოსა და გ. ჩ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 24 აგვისტოს გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.