¹ბს-63-63(კ-08) 20 მარტი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 25 მაისს ბ. ჟ.-მ და მ. ლ.-მ სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელეებმა განმარტეს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ¹4181-კ ბრძანების საფუძველზე, გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან. სამსახურიდან დათხოვნას საფუძვლად დაედო რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის მოადგილის 2007 წლის 26 აპრილის ¹4-1280 წერილი 2007 წლის 25 აპრილს რეგიონალური საბაჟო “...-ის” საბაჟო დამუშავების ოპერაციის განყოფილების თანამშრომელთა საშემსრულებლო დისციპლინის შემოწმების შესახებ. მოსარჩელეთა განმარტებით, აღნიშნული საფუძვლით მათი სამსახურიდან დათხოვნა მოკლებული იყო ყოველგვარ კანონიერ საფუძველს და შესაბამისად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ¹4181-კ ბრძანება სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.

მოსარჩელეთა განმარტებით, არც გასაჩივრებულ ბრძანებაში და არც რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის მოადგილის წერილში, რომელიც საფუძვლად დაედო მოსარჩელეთა გათავისუფლებას, არ იყო მითითებული, თუ კონკრეტულად, რაში გამოიხატებოდა მოსარჩელეთა მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვანი შესრულება.

მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ ბრძანებაში მითითებული ნორმები, კერძოდ, “შემოსავლების სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-16 მუხლის “ვ” პუნქტი და მე-18 მუხლის “ზ” პუნქტი არ შეიძლებოდა გამხდარიყო სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი, რადგან მოსამსახურის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი აღნიშნული ნორმა შეიძლება ყოფილიყო იმ შემთხვევაში, თუ ადგილი ჰქონდა მოსამსახურის მიერ სამსახურებრივი დისციპლინის დარღვევას და იმავდროულად მის მიმართ უკვე მოქმედებდა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ნებისმიერი სხვა ზომა ან სამსახურებრივი დისციპლინის უხეში დარღვევა.

მოსარჩელეთა განმარტებით, 2007 წლის 25 აპრილს, როცა შემოწმდა რეგიონალური საბაჟო “...-ის” საბაჟო დამუშავების ოპერაციის განყოფილების თანამშრომელთა საშემსრულებლო დისციპლინა, ბ. ჟ.-ი უშუალო (დ. ნ.-ი) და პირდაპირი (ვ. თ.-ე) ხელმძღვანელების ნებართვით იმყოფებოდა ქ. ბათუმში, ბიძის (მამის ძმის) მოულოდნელ გარდაცვალებასთან დაკავშირებით და შესაბამისად, სამსახურებრივი დისციპლინის დარღვევაზე ან უხეშ დარღვევაზე მითითება უსაფუძვლო იყო. ამასთან, ბ. ჟ.-ის მიმართ არასოდეს არ ყოფილა გამოყენებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის რაიმე ზომა. პირიქით, მის მიმართ არაერთგზის იყო გამოყენებული წახალისების ფორმები, გამოცხადებული ჰქონდა არაერთი მადლობა და მიღებული ჰქონდა ფულადი ჯილდო, მათ შორის, კონტრაბანდული არხების გამოვლენისათვის.

რაც შეეხებოდა მ. ლ.-ის სამსახურიდან გათავისუფლებას, სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ საბაჟო დამუშავების ოპერაციის განყოფილების თანამშრომელთა საშემსრულებლო დისციპლინის შემოწმების დროს, მ. ლ.-ი, ასრულებდა კანონით მასზე დაკისრებულ ვალდებულებას და იმყოფებოდა საგადასახადო ორგანოში, სადაც შეავსო და ჩააბარა დეკლარაცია ქონებრივი მდგომარეობის შესახებ. მ. ლ.-ის არყოფნა სამუშაო ადგილზე გამოწვეული იყო საპატიო მიზეზით და შესაბამისად, არ შეიძლება ჩაითვალოს სამსახურებრივი დისციპლინის უხეშ დარღვევად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 3 მაისის ¹4181-კ ბრძანების ბათილად ცნობა და სამსხურში აღდგენა, ასევე გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების _ ბ. ჟ.-ის და მ. ლ.-ის სარჩელი მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 3 მაისის ¹4181-კ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულების თაობაზე დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 3 მაისის ¹1481-კ ბრძანება მოსარჩელეების _ ბ. ჟ.-ის და მ. ლ.-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ბ. ჟ.-ის და მ. ლ.-ის მიმართ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში; მოსარჩელეებს სამსახურში აღდგენისა და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულების ნაწილში უარი ეთქვათ.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 3 მაისის ¹4181-კ ბრძანებით მოსარჩელეები გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან.

მოსარჩელე ბ. ჟ.-ის განმარტება იმის შესახებ, რომ იგი 2007 წლის 25 აპრილს, ერთი დღით გათავისუფლდა სამსახურიდან რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის მოადგილის ზეპირი თანხმობით, ბიძის მოულოდნელი გარდაცვალების გამო, დაადასტურა მოწმედ დაკითხულმა რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის ყოფილმა მოადგილემ.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე მ. ლ.-ის განმარტებით, 2007 წლის 25 აპრილს, შესვენების დროს, გადავიდა იმავე შენობაში განთავსებულ საგადასახადო ორგანოში, ქონებრივი დეკლარაციის შესავსებად და წარსადგენად.

საქალაქო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის თანახმად, საქართველოს შრომის კანონმდებლობა მოხელეებსა და დამხმარე მოსამსახურეებზე ვრცელდებოდა ამ კანონით განსაზღვრულ თავისებურებათა გათვალისწინებით. საჯარო სამსახურთან დაკავშირებული ის ურთიერთობა, რაც ამ კანონით არ წესრიგდებოდა, რეგულირდებოდა შესაბამისი კანონმდებლობით. საქართველოს შრომის კოდექსის მე-14 მუხლით გათვალისწინებული იყო, რომ სამუშაო დღე არ უნდა ყოფილიყო კვირაში 41 საათზე მეტი, სამუშაო დროში არ ითვლებოდა შესვენების და დასვენების დრო.

საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელე მ. ლ.-ის განმარტება იმის შესახებ, რომ იგი სამსახურიდან გავიდა შესვენების დროს საგადასახადო ორგანოში დეკლარაციის შესავსებად და წარსადგენად. საქართველოს “შემოსავლების სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის “ვ” ქვეპუნქტის თანახმად, სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი შეიძლებოდა ყოფილიყო სამსახურებრივი დისციპლინის დარღვევა, თუ პირის მიერ უკვე მოქმედებდა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ნებისმიერი ზომა ან სამსახურებრივი დისციპლინის უხეში დარღვევა. ამავე კანონის მე-18 მუხლის “ზ” პუნქტის თანახმად, სამსახურებრივი დისციპლინის დარღვევისათვის მოსამსახურის მიმართ გამოიყენებოდა დისციპლინური პასუხისმგებლობა _ სამსახურიდან გათავისუფლება ამ კანონის საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შესვენების საათებში მოსარჩელის მიერ სამსახურიდან გასვლა, აგრეთვე უფლებამოსილი პირის მიერ ერთი სამუშაო დღის ხანგრძლივობით სამსახურიდან გათავისუფლება არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვან შესრულებად და საშემსრულებლო დისციპლინის დარღვევად, რაც საფუძვლად დაედებოდა მოსარჩელეების სამსახურიდან გათავისუფლებას. მოწმედ დაკითხული რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის ყოფილი მოადგილის განმარტებით, სამსახურის შინაგანაწესის თანახმად, ერთი სამუშაო დღის ხანგრძლივობით რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსს ან მის მოადგილეს უფლება ჰქონდა, გაეთავისუფლებინა მოსამსახურე სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისაგან.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, აგრეთვე დაუშვებელი იყო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის საფუძველი ყოფილიყო ისეთი გარემოება, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ იყო გამოკვლეული.

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეზე წარმოდგენილი იყო ა. ჟ.-ის გარდაცვალების მოწმობა (გარდაცვალების თარიღი 2007 წლის 22 აპრილი), აგრეთვე _ მ. ლ.-ის მიერ შევსებული ქონებრივი დეკლარაციის ასლი, 2007 წლის 25 აპრილის მდგომარეობით.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევდა, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებებისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილი იყო, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ეცნო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაევალებინა ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებდა, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობდა მხარის გადაუდებელი ინტერესი, რაც სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი იყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

2007 წლის 17 ოქტომბერს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში შეგებებული სააპელაციო საჩივარი წარადგინეს მოსარჩელეებმა _ ბ. ჟ.-მ და მ. ლ.-მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი და მოსარჩელეთა შეგებებული სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ სადავო საკითხის გადაწყვეტისას მართებულად გამოიყენა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახამადაც, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მითითება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, თუ სასამართლო მიიჩნევდა, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილი იყო, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ეცნო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაევალებინა ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებდა, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობდა მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის თანახმად, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანი შეიძლებოდა ყოფილიყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან. ამავე კოდექსის 22-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელი შეიძლებოდა აღძრულიყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 3 მაისის ¹4181-კ ბრძანება წარმოადგენდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელიც გამოიცემოდა ამავე კოდექსის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული ორგანოს _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მიერ, ადმინისტრაციული კანონმდებლობის, “საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 2 მარტის ¹170 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის დებულების” საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილი იყო, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად დარღვეული იყო მისი მომზადებისა და/ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ იყო, თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებსა ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იყო გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს საფუძვლად დაედო რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის მოადგილის 2007 წლის 26 აპრილის ¹4-1289 წერილი, რომლის საფუძველზეც მომზადდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბრძანება ბ. ჟ.-ის და მ. ლ.-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების თაობაზე, თუმცა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები რეალურად არ ქმნიდა მოსარჩელეთა მხრიდან სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევას. “საქართველოს ფინანსთა მინისტრის საბაჟო დეპარტამენტის შინაგანაწესის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის უფროსის 2005 წლის 4 მაისის ¹7-110 ბრძანების (სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის დროისათვის ფაქტობრივად ძალადაკარგული იყო) მე-2 მუხლის “გ” პუნქტის თანახმად, სამუშაო დროის დასაწყისი იყო 09.00 საათი და დასასრული 18.00 საათი. ამავე მუხლის “დ” პუნქტის თანახმად, დღის განმავლობაში შესვენების დრო განსაზღვრული იყო 13.00 საათიდან 14.00 საათამდე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას არ იქნა გამოკვლეული გარემოება, თუ დროის რა მონაკვეთში მოხდა მ. ლ.-ის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვნად შესრულება ან ადგილი ჰქონდა თუ არა აღნიშნულს. ზემოხსენებული დებულების მე-2 მუხლის მე-8 პუნქტის თანახმად, დაუშვებელი იყო სამუშაო დროის განმავლობაში მოსამსახურის სამუშაო ადგილიდან პირად საკითხებზე გასვლა უშუალოდ უფროსთან შეუთანხმებლად, რაც ასევე არ იქნა გამოკვლეული. რაც შეეხებოდა იმ გარემოებას, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2007 წლის 1 მარტის ¹7-87 ბრძანებით მ. ლ.-ის მიმართ გამოყენებულ იქნა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა _ “შენიშვნა”, არ ნიშნავდა მისი სამსახურიდან დათხოვნის უპირობო საფუძველს, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოკვლეული უნდა ყოფილიყო მ. ლ.-ის საშემსრულებლო დისციპლინა, შინაგანაწესის შესაბამისად.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ შინაგანაწესის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, შრომისუუნარო მდგომარეობის გარდა, სხვა მიზეზით სამსახურში დაგვიანების ან გამოუცხადებლობის შემთხვევაში, ხელმძღვანელს (სამმართველოს განყოფილების უფროსი) უფლება ჰქონდა მოსამსახურე, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისაგან გაეთავისუფლებინა მინიმუმ ერთი სამუშაო დღის განმავლობაში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ბ. ჟ.-ი შინაგანაწესის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, ოჯახური პირობების გამო, ერთი დღით დაეთხოვა საბაჟო “...-ის” უფროსის მოადგილეს, რაც ასევე არ იქნა შესწავლილი და გამოკვლეული ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 2 მარტის ¹170 ბრძანებით “საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის დებულების დამტკიცებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის, საგადასახადო დეპარტამენტისა და საბაჟო დეპარტამენტის რეორგანიზაციის შესახებ” მე-2 პუნქტის თანახმად, შემოსავლების სამსახურის უფროსს 2007 წლის 17 აპრილამდე უნდა უზრუნველეყო საგადასახადო და საბაჟო დეპარტამენტებისა და ფინანსური პოლიციის ცენტრალური აპარატის, მათ შორის, საგამოძიებო დეპარტამენტის რეგიონალური სტრუქტურული ერთეულების რეორგანიზაცია. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის შინაგანაწესი დამტკიცებულ იქნა 2005 წლის 4 მაისს. მ. ლ.-ის და ბ. ჟ.-ის სამსახურიდან დათხოვნის პერიოდისათვის რეორგანიზაციის შედეგად უკვე ჩამოყალიბებული იყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, რომლის შინაგანაწესი საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებულ იქნა 2007 წლის 10 ოქტომბერს, რომლის მე-2 მუხლის თანახმად განისაზღვრა სამუშაოს დაწყების დრო 09.00 საათი და დასასრული 18.00 საათი, დღის განმავლობაში შესვენების დრო 13.00 საათიდან 14.00 საათამდე, ასევე განისაზღვრა სამსახურში არყოფნის შეტყობინების წესი. აღნიშნულის გათვალისწინებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურს არსებითად არ შეუსწავლია და გამოუკვლევია გარემოება, ჰქონდა თუ არა მოსარჩელეთა მხრიდან საშემსრულებლო დისციპლინის დარღვევას ადგილი და აღნიშნულის შეფასება რეგიონალური საბაჟო “...-ის” უფროსის მოადგილემ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ხელმძღვანელობამ რომელი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე განახორციელეს.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლისა და 96-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ჰქონდა უფლება, კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ განეხორციელებინა რაიმე ქმედება, მათ შორის, გამოეცა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების კანონით დადგენილი წესით გამოკვლევა-შეფასების გარეშე. მოსარჩელეთა სამუშაოდან დათხოვნა მოხდა დადგენილი პროცედურული საკითხების უგულებელყოფით, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის თანახმად, მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ, რადგან სადავო საკითხი _ სამუშაოზე აღდგენა, სცილდებოდა სასამართლოს იურისდიქციულ-პროცესუალურ კომპეტენციას და ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებას განეკუთვნებოდა, შესაბამისად პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ 2007 წლის 25 აპრილს შემოწმდა რეგიონალური საბაჟო “...-ის” საბაჟო დამუშავების ოპერაციის განყოფილების თანამშრომელთა საშემსრულებლო დისციპლინა, რა დროსაც გამოვლინდა მოსარჩელეების მიერ სამუშაოს არაჯეროვანი შესრულება, კერძოდ, მოსარჩელე ბ. ჟ.-ი, მისივე განმარტებით, უფროსის მოადგილესთან სიტყვიერი შეთანხმებით იმყოფებოდა ბათუმში, ბიძის პანაშვიდზე, ხოლო მ. ლ.-ი შესვენების დროს იმყოფებოდა საგადასახადო ინსპექციაში, ქონებრივი დეკლარაციის ჩასაბარებლად. ყოველივე აღნიშნული მათი სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი გახდა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 2 მარტის ¹170 ბრძანების მე-2 მუხლის მე-8 ქვეპუნქტის თანახმად, დაუშვებელია სამუშაო დროის განმავლობაში მოსამსახურის სამუშაო ადგილიდან პირად საკითხებზე გასვლა უშუალო უფროსთან შეუთანხმებლად. რაც შეეხება ბ. ჟ.-ის ერთი სამუშაო დღით დათხოვნას _ სასამართლო დაეყრდნო მოწმედ დაკითხული რეგიონალური საბაჟო “.-ის” ყოფილი უფროსის მოადგილის ვ. თ.-ის ჩვენებას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს და არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. სასამართლოს გადაწყვეტილებაში კი მითითებული არ არის, თუ რაში გამოიხატა სადავო ბრძანებების მომზადებისა და გამოცემის წესის დარღვევა. შესაბამისად სადავო ბრძანებების მომზადებისა და გამოცემისას არ დარღვეულა კანონმდებლობით დადგენილი წესები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 იანვრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 30 იანვრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 20 მარტამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 ნოემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.