¹ბს-647-616(2კ-07) 13 დეკემბერი, 2007 წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახდო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის განჩინებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 24 მაისს მოსარჩელე ნ. ნ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2006 წლის 28 აპრილის ¹119 ბრძანების, საგადასახადო ინსპექციის სათათბირო საბჭოს 2006 წლის 27 აპრილის სხდომის ოქმისა და ამავე ინსპექციის 2006 წლის 24 იანვრის შემოწმების აქტის ბათილად ცნობა.

სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

მოსარჩელე, სარეგისტრაციო ნომრით ..., როგორც ინდმეწარმე, 2002 წლის 7 ოქტომბრიდან გადამხდელად რეგისტრირებული იყო საგარეჯოს ზონალურ საგადასახადო ინსპექციაში. 2005 წლის 4 აპრილს მან გაიარა ხელახალი რეგისტრაცია. მისი საქმიანობის საგანს შეადგენდა საცალო ვაჭრობა მზა ... პროდუქციით, კერძოდ, მას გახსნილი ჰქონდა ... და ახორციელებდა ...-ის რეალიზაციას. ვინაიდან ...-ს არ გააჩნდა შესაბამისი საქმიანობის ლიცენზია, 2005 წლის 22 ნოემბერს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის ...-ის სამმართველოს გამომძიებლის მიერ ...-დან ამოღებულ იქნა 1304,38 ლარის ღირებულების ...-ები და 284,4 ლარის ... საქონელი. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე ...-მა ფუნქციონირება შეწყვიტა.

2006 წლის 16-24 იანვარს თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩატარებულ იქნა ...-ის საკონტროლო-საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების საფუძველზე შედგენილი აქტით მოსარჩელეს დაეკისრა სხვადასხვა სახის სახდელი. ბუღალტრული აღრიცხვების საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად წარმოების წესის დარღვევისათვის, საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოსარჩელეს გადასახდელად დაეკისრა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით. შემმოწმებლებმა მიიჩნიეს, რომ ვერ დგინდებოდა თვეების მიხედვით საკონტროლო სალარო აპარატით შემოსავლების ოდენობა 2005 წლის ივლისამდე პერიოდში, რის გამოც მოსარჩელეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი ნაწილით ასევე დაეკისრა ჯარიმა 500 ლარის ოდენობით, ხოლო საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, საქონლის აღრიცხვისა და მოძრაობის ჟურნალში შეძენილი საქონლის აღურიცხაობის (გაუტარებლობის) გამო _ 9220 ლარი.

2006 წლის 24 თებერვალს ნ. ნ.-ის მიერ თელავის საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილ იქნა შესაგებელი 9220 ლარი ჯარიმის მოხსნის თაობაზე, რომელიც საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2006 წლის 6 მარტის ¹63 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შემცირებას დაექვემდებარა მხოლოდ 934,9 ლარი. გადასახდელი დარჩა 8285,10 ლარი. აღნიშნული ბრძანება მოსარჩელემ გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტში.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 23 მარტის ¹434 ბრძანებით თელავის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა, შეესწავლათ მათ მიერ 2006 წლის 24 იანვარს შედგენილი შემოწმების აქტი საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დარიცხული ჯარიმისაგან გათავისუფლების ნაწილში. საგადასახადო ინსპექციის სათათბირო საბჭომ 2006 წლის 27 აპრილის სხდომაზე კანონიერად მიიჩნია შესამოწმებელი აქტის სისწორე და აღნიშნული ოქმის საფუძველზე 2006 წლის 28 აპრილს თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფროსმა გამოსცა ბრძანება ¹119 საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ 2005 წლის 27 დეკემბრის კანონით ,,საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ” კოდექსიდან ამოღებულ იქნა 208-ე მუხლი და 281-ე მუხლს დაემატა შემდეგი შინაარსის მე-5 ნაწილი: ,,2005 წლის 1 მარტიდან ,,საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ” საქართველოს 2005 წლის 27 დეკემბრის კანონის ამოქმედების დღემდე არსებულ პერიოდზე გადასახადის გადამხდელებს საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული სანქცია არ დაეკისრებათ, ხოლო იმ გადამხდელებს, რომლებსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე არ ჰქონდათ საქონლის აღრიცხვისა და მოძრაობის ჟურნალი ან საქონლის აღრიცხვისა და მოძრაობის ჟურნალში აღურიცხავი ჰქონდათ შესაბამისი ინფორმაცია, რის გამოც საგადასახადო ორგანოების მიერ საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე მათ მიმართ გამოყენებულია სანქცია, სანქცია მოეხსნათ იმ საქონლის ნაწილში, რომელზედაც არსებობს საბაჟო დეკლარაცია, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, სასაქონლო ზედნადები ან რომელიც ასახულია პირველად დოკუმენტებში, ხოლო ბიუჯეტში გადახდილი სანქციის თანხა გადამხდელს უბრუნდება ამ კოდექსის 71-ე მუხლით გათვალისწინებული წესით”. მოსარჩელის განმარტებით, მის პირად ბარათზე უნდა მომხდარიყო ცვლილებების შეტანა და 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე დარიცხული თანხის ჩამოწერა (ს.ფ.2-5).

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 31 მაისის საოქმო განჩინებით საქმეში თანამოპასუხედ ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი (ს.ფ. 90).

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელეს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სწორად დაერიცხა ჯარიმა და აქედან გამომდინარე, სარჩელი უსაფუძვლოა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ბრძანება ¹63, 2006 წლის 10 თებერვლის საგადასახადო მოთხოვნა ¹9, 2006 წლის 28 აპრილის ბრძანება ¹119, 2006 წლის 27 აპრილის სათათბირო საბჭოს სხდომის ოქმის დადგენილებითი ნაწილი და 2006 წლის 24 იანვრის შემოწმების აქტი ბათილად იქნა ცნობილი 9220 ლარის დარიცხვის ნაწილში.

თელავის რაიონულმა სასამართლომ გადაწყვეტილება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ საფუძვლებს დაამყარა:

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ი/მ ,,ნ. ნ.-ი” რეგისტრირებულია გადამხდელად საგარეჯოს ზონალურ საგადასახადო ინსპექციაში.

სასამართლომ მიუთითა ასევე იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე ნ. ნ.-ის მიერ მოპასუხესთან წარდგენილ იქნა ზედნადებები, რომლებიც შემოწმდა თელავის საგადასახადო ინსპექციის ინსპექტორის მიერ და დადგინდა, რომ ყველა სადავო ზედნადები რეალურია.

სასამართლომ აღნიშნა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსში 2005 წლის 27 დეკემბრის კანონით შეტანილ იქნა ცვლილებები, რომლის თანახმად, კოდექსიდან ამოღებულ იქნა 208-ე მუხლი და 281-ე მუხლს დაემატა შემდეგი შინაარსის მე-5 ნაწილი: ,,2005 წლის 1 მარტიდან ,,საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ” საქართველოს 2005 წლის 27 დეკემბრის კანონის ამოქმედების დღემდე არსებულ პერიოდზე გადასახადის გადამხდელებს საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული სანქცია არ დაეკისრებათ, ხოლო იმ გადამხდელებს, რომლებსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე არ ჰქონდათ საქონლის აღრიცხვისა და მოძრაობის ჟურნალი ან საქონლის აღრიცხვისა და მოძრაობის ჟურნალში აღურიცხავი ჰქონდათ შესაბამისი ინფორმაცია, რის გამოც საგადასახადო ორგანოების მიერ საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე მათ მიმართ გამოყენებულია სანქცია, სანქცია მოეხსნათ იმ საქონლის ნაწილში, რომელზედაც არსებობს საბაჟო დეკლარაცია, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, სასაქონლო ზედნადები ან რომელიც ასახულია პირველად დოკუმენტებში, ხოლო ბიუჯეტში გადახდილი სანქციის თანხა გადამხდელს უბრუნდება ამ კოდექსის 71-ე მუხლით გათვალისწინებული წესით”.

აღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლომ მიიჩნია, რომ ყველა სადავო აქტი, რომლითაც მოსარჩელე ნ. ნ.-ს დაერიცხა ჯარიმა 9220 ლარის ოდენობით, რომლის საფუძვლადაც მითითებულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი (ს.ფ.114-115).

თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება ნ. ნ.-სათვის ჯარიმის _ 8285,10 ლარის მოხსნის ნაწილში. აპელანტი მიიჩნევს, რომ აღნიშნული ჯარიმა მოსარჩელეს დარიცხული აქვს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილით. 2005 წლის 27 დეკემბრის კანონში ,,საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ” შეტანილი ცვლილებები მოსარჩელეს არ უნდა შეხებოდა. აპელანტმა განმარტა, რომ, მართალია, ი/მ ,,ნ. ნ.-მ” წარმოადგინა სასაქონლო ზედდებულები, მაგრამ აღნიშნული ზედდებულების უმეტესობა არის გამარტივებული ფორმის და ინდმეწარმეზე აღნიშნული სახის ზედდებულები არ უნდა გაწერილიყო (ს.ფ.120).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის განჩინებით თელავის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა რაიონული სასამართლოს მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსში 2005 წლის 27 დეკემბერს შეტანილია ცვლილებები, რომლის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედების დღემდე არსებულ პერიოდზე გადასახადის გადამხდელებს მოეხსნათ საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დაკისრებული სანქცია. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს 393-ე და 394-ე მუხლებით.

სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა თელავის რაიონულ სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და სამართლებრივ შეფასებებს, მიიჩნია, რომ რაიონული სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილება კანონიერია და შესაბამისად, არ არსებობს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები (ს.ფ.140-141).

სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თელავის საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. თელავის საგადასახადო ინსპექცია, ისევე როგორც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, საკასაციო საჩივრებში მიუთითებენ, რომ ი/მ ,,ნ. ნ.-ის” მიერ თელავის საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილ იქნა გამარტივებული სასაქონლო ზედნადებები. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის ¹86 ბრძანებით დამტკიცებული ,,სასაქონლო ზედნადების გამოწერისა და გამოყენების შესახებ” ინსტრუქციის მე-4 მუხლის თანახმად, იურიდიული პირის ან მეწარმედ რეგისტრირებული ფიზიკური პირის მიერ ფიზიკური პირის პირადი მოხმარებისათვის საქონლის მიწოდებისას (გარდა საცალო ქსელში საქონლის მიწოდებისა) ან ტვირთის ტრანსპორტირებისას, აგრეთვე არამეწარმე ფიზიკური პირის მიერ ეკონომიკურ საქმიანობის განმახორციელებელი პირისათვის საქონლის მიწოდებისას ან ტვირთის ტრანსპორტირებისას, შეიძლება გამოყენებული იქნეს გამარტივებული ფორმის სასაქონლო ზედნადები. ამდენად, მომწოდებლის მიერ ი/მ ,,ნ. ნ.-ზე” გამოწერილი გამარტივებული ფორმის ზედნადებები არ წარმოადგენს საგადასახადო დოკუმენტს და ამ დოკუმენტის საფუძველზე დარიცხული ჯარიმები არ უნდა გაუქმდეს (ს.ფ.147-149, 154-156).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თელავის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ არის დასაშვები, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, თელავის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თელავის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.