ბს-664-633(14კ-07) 31 ივლისი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შ. ხ-ის, ა. ქ-ის, ი. ქ-ის, გ. გ-ის, გ. ქ-ის, ბ. ლ-ის, ა. მ-ის, ზ. ფ-ის, ჩ. ს-ის, ო. მ-ის, დ. ქ-ის, გ. მ-ის, ნ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ლ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, ა. ლ-ის, რ. ლ-ის, ქ. კ-ის, ი. კ-ის, ქ. ჯ-ის, თ. მ-ის, ა. მ-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ქ. ლ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 27 ივნისს თბილისის საოლქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა მოსარჩელე მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურამ ნ. ა.ს ძე ლ-ის (ყოფილი თანამდებობის პირის), ა. ლ-ის (ნ. ლ-ის ოჯახის წევრის), გ. ლ-ის (ნ. ლ-ის ოჯახის წევრის), რ. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), ო. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), თ. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), თ. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), ქ. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), ა. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), ი. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), ვ. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ლ. ჯ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ვ. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ნ. ჯ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ნ. ხ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), მ. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ე. ჯ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ა. ზ-ის ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), გ. ა-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), გ. ხ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), მ. ბ-ე-ჯ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), რ. ა-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), დ. ა-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), ნ. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის), რ. თ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის), კ. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის) მიმართ.

მოსარჩელე მოითხოვდა მოპასუხეების საკუთრებაში არსებული სადავო ქონების (მიწის ნაკვეთების) სასამართლოს მიერ უკანონოდ და დაუსაბუთებელ ქონებად ცნობას და, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁸-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ ქონების (მიწის ნაკვეთების) ჩამორთმევასა და სახელმწიფოსათვის გადაცემას.

2005 წლის 8 ივლისს სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე მოსარჩელე მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურამ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 182-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მოცემული ადმინისტრაციული საქმიდან საქმის მასალების ცალკე წარმოებად გამოყოფა მოითხოვა შემდეგი მოპასუხეების: ო. ლ-ის, მ. ქ-ის, მ. ბ-ე-ჯ-ის, კ. კ-ისა და ნ. მ-ის მიმართ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 8 ივლისის განჩინებით ცალკე წარმოებად გამოიყო საქმის მასალები:

ა) ო. ლ-ის მიმართ, რომელიც შეეხებოდა მიწის ნაკვეთს, მდებარე მცხეთის რაიონი, სოფ. დიღომში, ფართობი 0,076 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

ბ) მ. ქ-ის მიმართ, რომელიც შეეხებოდა მიწის ნაკვეთს, მდებარე მცხეთის რაიონი, სოფ. დიღომში, ფართობი 0,059 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

გ) მ. ბ-ე-ჯ-ის მიმართ, რომელიც შეეხებოდა მიწის შემდეგ ნაკვეთებს:

მიწის ნაკვეთი, მდებარე მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,3 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი, მდებარე მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

დ) კ. კ-ის მიმართ, რომელიც შეეხებოდა მიწის ნაკვეთებს:

მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,056 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,03 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

ე) ნ. მ-ის მიმართ, რომელიც შეეხებოდა მიწის ნაკვეთს მდებარე მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,14 ჰა, სარეგისტრაციო ¹....

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 12 ივლისის მთავარი სხდომის საოქმო განჩინებით ცალკე წარმოებად გამოიყო საქმის მასალები მოპასუხე რ. ა-ის მიმართ, რომელიც შეეხებოდა მიწის ნაკვეთს, მდებარე მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,14 ჰა, სარეგისტრაციო ¹....

თბილისის საოლქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული კოლეგიის მთავარი სხდომის 2005 წლის 10 ივლისის საოქმო განჩინებით ასევე ცალკე წარმოებად გამოიყო საქმის მასალები მოპასუხე რ. თ-ის მიმართ შპს “მ...სათვის” მიყიდული მიწის ნაკვეთის ნაწილში.

სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა სარჩელი და მოითხოვა: ა) სასამართლოს უკანონო ქონებად ეცნო მიწის ნაკვეთები, რომლებიც საკუთრების უფლებით გააჩნდათ მოპასუხეებს: ნ. ა.ს ძე ლ-ს, ა. ლ-ს, გ. ლ-ს, რ. ლ-ს, ო. ლ-ს, თ. ლ-ს, თ. კ-ს, ქ. კ-ს, ა. კ-ს, ი. კ-ს, ვ. მ-ს, ლ. ჯ-ს, ვ. ქ-ს, ნ. ჯ-ს, ნ. ხ-ს, მ. ქ-ს, ე. ჯ-ს, ა. ზ-ს, გ. ა-ს, გ. ხ-ს, დ. ა-ს, რ. თ-ს, კ. კ-ს და მოეხდინა ამ ნაკვეთების მოპასუხეთათვის ჩამორთმევა და სახელმწიფოსათვის გადაცემა.

მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურა სასარჩელო განცხადებით ითხოვდა გარკვეული სადავო ქონების დაუსაბუთებლად ცნობას, მათი მოპასუხეებისათვის ჩამორთმევასა და სახელმწიფოსათვის გადაცემას. კერძოდ, დაუსაბუთებლად უნდა ყოფილიყო ცნობილი:

(1) თ. ლ-ის საკუთრებაში არსებული ქონება _ მიწის ნაკვეთი, მდებარე მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,10 ჰა, სარეგისტრაციო ¹... .

(2) ა. კ-ის საკუთრებაში არსებული ქონება:

2.1 მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,16 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2.2 მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,160 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2.3 მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹... .

სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელე ძირითადად დაეფუძნა თავის სასარჩელო განცხადებაში მითითებულ დებულებებს და განმარტა შემდეგი:

ნ. ლ-ი 1992-2001 წლებში მუშაობდა სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის კომისიის თავმჯდომარედ და მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს მთავარ ...ად. მან არსებითად დაარღვია სოფელ დიღმის 569 კომლის კანონიერი უფლებები, ვინაიდან არ დააკმაყოფილა ისინი მიწის ნაკვეთებით. კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევის ფაქტზე მიუთითებდა შემდეგი დოკუმენტები: სოფელ დიღომში განხორციელებული მიწის რეფორმის კანონიერების თემატური შემოწმების შესახებ საქართველოს კონტროლის პალატის მუშაკების მიერ შედგენილი 2001 წლის 14 ნოემბრის აქტი, მცხეთის რაიონის გამგეობის 2002 წლის 16 იანვრის ¹1 დადგენილება საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ სოფ. დიღომში განხორციელებული მიწის რეფორმის კანონიერების შემოწმების შედეგებისა და აქტის განხილვის თაობაზე; მიწის მესაკუთრეთა უფლებების დაცვის ასოციაციის ანალიზი და სხვა.

მოსარჩელის განმარტებით, ნ. ლ-მა არ დააკმაყოფილა სოფელ დიღმის მოსახლეობის კანონიერი უფლებები, ხოლო თავისთვის, თავისი ოჯახის წევრების, ახლო ნათესავებისა და დაკავშირებული პირებისათვის აირჩია ადგილმდებარეობის მიხედვით ძვირადღირებული მიწის ნაკვეთები (დ. აღმაშენებლის ხეივნის მიმდებარე ტერიტორია, თბილისი-მცხეთის სავალი გზის მიმდებარე ტერიტორია, დიდი დიღმის მიმდებარე ტერიტორია, ქ. თბილისის მიმდებარე ტერიტორია და ა.შ.), მათ შორის, დადგენილ ზღვრულ ფართზე მეტი ოდენობით, რომლებიც გააფორმა მოპასუხეების სახელზე.

მოსარჩელის განმარტებით, ნ. ა.ს ძე ლ-ი წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს _ თანამდებობის პირს. სარჩელის წარდგენის პერიოდში იგი მიცემული იყო სისხლის სამართლის პასუხისგებაში, ჰქონდა განსასჯელის სტატუსი და აღკვეთის ღონისძიების სახით იხდიდა პატიმრობას. მიწის ნაკვეთები საკუთრებაში მას გადაეცა მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების 1992 წლის 6 ოქტომბრის ¹38 ლას აქტით.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის სარჩელი დაკმაყოფილდა სრულად.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება ნ. ლ-მა, ა. ლ-მა, გ. ლ-მა, რ. ლ-მა, ო. ლ-მა, თ. ლ-მა, თ. კ-მა, ქ. კ-მა, ა. კ-მა, ი. კ-მა, ვ. ხ-მა, ლ. ჯ-მა, ვ. ქ-მა, ნ. ჯ-მ, ნ. მ-მა, მ. ქ-მა, ე. ჯ-მა, ა. ზ-მა, გ. ა-მა, გ. ხ-ემ, დ. ა-მა, რ. თ-მა, კ. კ-მა და მათმა წარმომადგენლებმა: ნ. ლ-მა და პ. გ-მ საკასაციო წესით გაასაჩივრეს და თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება და მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით:

1. ნ. ლ-ისა და სხვათა საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

2. გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება:

1.1. ა. ლ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,42 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

2.1. რ. ლ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,20 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

3.1. ო. ლ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,22 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

4.1; 4.2; თ. ლ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთები, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,10 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

5.1. ქ. კ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,36 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

6.1; 6.2; 6.3; ა. კ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთები, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,16 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,16 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

7.1. ი. კ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

8.1. ნ. ხ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,44 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

9.1; 9.2; 9.3; 9.4; 9.5; მ. ქ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთები, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,278 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,076 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,105 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,099ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,017 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

10.1. გ. ა-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,58 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

11.1. დ. ა-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,39 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

12.1. რ. თ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,22 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

13.1; 13.2; 13.3; კ. კ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთები, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,38 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,11 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; ფართობი 0,08 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...;

_ ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას;

3. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით ო. ლ-ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და გასწორდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 17 ნოემბრის განჩინებაში დაშვებული უსწორობა; საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 17 ნოემბრის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის 3.1 ნაწილი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: “გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს _ ო. ლ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების _ მიწის ნაკვეთი, მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹... ნაწილში”; უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება ო. ლ-ისათვის შემდეგი მიწის ნაკვეთების ჩამორთმევისა და სახელმწიფოსათვის გადაცემის ნაწილში: 1. მიწის ნაკვეთი, მდებარე მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, 0,160 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹...; 2. მიწის ნაკვეთი, მდებარე მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, 0,22 ჰა, სარეგისტრაციო ნომერი _ ¹... .

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 26 ოქტომბრისა და 2006 წლის 16 იანვრის განჩინებებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოდან ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული და ამავე საქმიდან ცალკე წარმოებად გამოყოფილი ო. ლ-ისა და სხვათა მიმართ საქმე განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს.

2005 წლის 1 სექტემბერს მცხეთის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურამ მოპასუხეების _ ნ. ლ-ის (ყოფილი თანამდებობის პირის), მისი ახლო ნათესავებისა და მასთან დაკავშირებული პირების: თ. გ-ის, ი. გ-ის, გ. გ-ის, ვ. თ-ის, ა. ქ-ის, ი. ქ-ის, ა. მ-ის, ნ. მ-ის, დ. მ-ის, ნ. ღ-ის, უ. თ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ი-ჟ-ის, ა. მ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ზ-ის, ქ. ლ-ის, ბ. ლ-ის, ჩ. ს-ის, გ. ხ-ის, ო. მ-ის, ე. ლ-ის, თ. მ-ის, ზ. ფ-ის, გ. მ-ის, ქ. ბ-ის, ლ. ბ-ის, ქ. ჯ-ის, დ. ბ-ის, შ. ხ-ის, გ. ქ-ის, ნ. ხ-ის, მ. გ-ის, ზ. ფ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, თ. მ-ის, გ. გ-ის, ა. ქ-ის, ზ. ქ-ის, რ. ქ-ის, ნ. კ-ის, ა. ა-ის, დ. ქ-ის, გ. გ-ის, ზ. მ-ის, მ. მ-ის, ნ. ლ-ის, ზ. მ-ის, ნ. წ-ის, რ. მ-ის, გ. თ-ის, ე. გ-ის, გ. ჩ-ის, ს. ბ-ისა და ნ. გ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის წარმოებაში იყო ¹3202808 სისხლის სამართლის საქმე ნ. ლ-ის მიმართ, რომელიც საბრალდებო დასკვნით წარიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოში, სადაც იმჟამად მიმდინარეობდა გამოძიება. ნ. ლ-ი 1992 წლის 23 თებერვლიდან 1999 წლის თებერვლამდე მუშაობდა სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის კომისიის ...ედ, იყო სოფელ დიღმის საკრებულოს წევრი და ამასთანავე, 1997 წლის 7 ივლისიდან 2001 წლის 1 ნოემბრამდე მუშაობდა მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს მთავარ ...ად.

მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეების საკუთრებაში არსებული სადავო ქონების (მიწის ნაკვეთები) სასამართლოს მიერ უკანონოდ და დაუსაბუთებლად ცნობა და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ ქონების ჩამორთმევა და სახელმწიფოსათვის გადაცემა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 25 აპრილის განჩინებით, მოსარჩელის შუამდგომლობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 182-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, მცხეთის რაიონულ სასამართლოში აღძრულ სარჩელთან დაკავშირებულ ¹3/73 ადმინისტრაციულ საქმესთან ერთ წარმოებად გაერთიანდა ნ. ლ-ის, მისი ახლო ნათესავების და მასთან დაკავშირებული პირების მიმართ უკანონო და დაუსაბუთებელი ქონების ჩამორთმევისა და სახელმწიფოსათვის გადაცემის შესახებ საქართველოს უზენაესი სასამართლოდან ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული და ამავე საქმიდან გამოყოფილი ¹3/49 და ¹3/82 საქმეები.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 25 აპრილის განჩინებით მოცემული საქმიდან ცალკე წარმოებად გამოიყო საქმე მოპასუხეების _ გ. ჩ-ის, ნ. გ-ისა და ს. ბ-ის მიმართ და განსახილველად გადაეგზავნა განსჯად სასამართლოს _ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 18 ივლისის განჩინებით მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო, მთლიანად შეწყდა საქმის წარმოება ო. ლ-ის, თ. ლ-ის, ნ. ხ-ის, გ. ა-ის, დ. ა-ის, რ. თ-ის, ი. გ-ის, გ. გ-ის, თ. გ-ის, ვ. თ-ის, ნ. ღ-ის, უ. თ-ის, ზ. ფ-ის, მ. გ-ის, ა. ქ-ის, ზ. ქ-ის, რ. ქ-ის, გ. გ-ის, ზ. მ-ის, მ. მ-ის, ზ. მ-ისა და ნ. წ-ის მიმართ, ხოლო თ. მ-ისა და ქ. ჯ-ის მიმართ საქმე შეწყდა ნაწილობრივ, შესაბამისად, 0,16 ჰა, ¹... და 0,15 ჰა, ¹... მიწის ფართის ნაწილში.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 21 სექტემბრის საოქმო განჩინებებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე მესამე პირებად დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით ჩაებნენ ნ. და უ. ჯ-ები, ხოლო მ. ქ-ის სადავო მიწის ფართის ნაწილში თანამოპასუხეებად ჩაებნენ ამ ქონების თანამესაკუთრეები _ ნ. ქ-ი, გ. ქ-ი, მ. ქ-ი, მ. ქ-ი და ე. ა-ი, ასევე _ თ. მ-ის სადავო მიწების ნაწილში _ ამ ქონების თანამესაკუთრეები _ მ. მ-ი, გ. მ-ი, ზ. მ-ი და თ. მ-ი.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 27 სექტემბრის განჩინებებით მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის სარჩელი თ. მ-ის, ნ. კ-ის, ა. ა-ის, ნ. ლ-ის, რ. მ-ის, გ. თ-ის, ე. გ-ის, კ. კ-ისა და ნ. მ-ის ნაწილში დარჩა განუხილველი, ხოლო მოპასუხე მ. ბ-ე-ჯ-ის გარდაცვალების გამო, საქმეში ჩაება მისი უფლებამონაცვლე უ. ჯ-ი და განახლდა საქმის წარმოება უ. ჯ-ზე რიცხული სადავო მიწების ნაწილში.

მოსარჩელემ მოითხოვა შემდეგ მოპასუხეთა საკუთრებაში არსებული ქონების (მიწის ნაკვეთების) უკანონოდ და დაუსაბუთებლად ცნობა და სახელმწიფოსათვის გადაცემა:

1. ა. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელი დიღომში, ფართობი 0,30 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონი სოფელ დიღომში, ფართობი 0,17 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2. ი. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,28 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3. ა. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

4. ნ. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

5. დ. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

6. მ. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავის) _

1) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,3 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹....;

3) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

4) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

7. მ. ჩ--ჟ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

8. ავთანდი 8. ა. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,4 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

9. მართა ჟა 9. მ. ჟ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,37 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

10. მ. ჟამ 10. მ. ჟ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,14 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

11. ე. ზ-ის _ (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,38 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

12. ქ. 12. ქ. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,11 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,21 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

13. ბ. 13. ბ. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

14. ჩ. 14. ჩ. ს-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,18 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

15. გ. ხ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,08 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

16. ო. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

17. ე. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,03 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,09 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

18. თ. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,10 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

19. გ. მ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,09 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

20. ქ. ბ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

21. ლ. ბ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,35 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,26 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,11 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

22. ქ. ჯ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,13 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

23. დ. ბ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

24. შ. ხ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,23 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,17 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

25. გ. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,06 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3) მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

26. ნ. ხ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,33 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

27. ზ. ფ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი - მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

28. ნ. დ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,21 ჰა,სარეგისტრაციო ¹...;

29. მ. ბ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

30. გ. გ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,1 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

31. დ. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,16 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

32. ა. ლ-ის (ნ. ლ-ის ოჯახის წევრის) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,420 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

33. რ. ლ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,20 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

34. ქ. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,360 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

35. ი. კ-ის (ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი) _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,150 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

36. მ. ქ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,278 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,076 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,105 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

4) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,099 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

5) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,017 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

37. უ. ჯ-ის (ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირის) _

1) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,3 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2) მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილებით:

1. მოსარჩელე მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა სრულად;

2. მოპასუხეებს ჩამოერთვათ და დაუბრუნდა სახელმწიფოს შემდეგი უკანონო და დაუსაბუთებელი ქონება:

1. ა. ქ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელი დიღომში, ფართობი 0,30 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,17 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

2. ი. ქ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონს სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,28 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

3. ა. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

4. ნ. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

5. დ. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

6. მ. კ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,3 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

7. მ. ჩ--ჟ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹..;

8. ა. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,4 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

9. მ. ჟ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,37 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

10. მ. ჟ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,14 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

11. ე. ზ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,38 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

12. ქ. ლ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,11 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,21 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹....;

13. ბ. ლ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15

ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

14. ჩ. ს-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,18 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

15. გ. ხ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,08 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

16. ო. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

17. ე. ლ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,03 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,09

ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

18. თ. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,10 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

19. გ. მ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹..;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,09 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

20. ქ. ბ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

21. ლ. ბ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,35 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,26 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,11 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

22. ქ. ჯ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12

ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,13 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

23. დ. ბ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,25

ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

24. შ. ხ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,23 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,17 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

25. გ. ქ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,06 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

26. ნ. ხ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,33 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

27. ზ. ფ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

28. ნ. დ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,21 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

29. მ. ბ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,12

ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

30. გ. გ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,1 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

31. დ. ქ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,16 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

32. ა. ლ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,420

ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

33. რ. ლ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,20 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

34. ქ. კ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,360 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

35. ი. კ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,150 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

36. მ. ქ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,278 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,076 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,105 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,099 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,017 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...;

37. უ. ჯ-ს _

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,3 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹...;

მიწის ნაკვეთი _ მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა,

სარეგისტრაციო ¹... .

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შ. ხ-მა, გ. ქ-მა, ა. ქ-მა, ი. ქ-მა, ნ. მ-მა, დ. მ-მა, მ. კ-მა, მ. ჩ-ი-ჟ-მა, ა. მ-მა, მ. ჟ-მა, მ. ჟ-მა, ე. ზ-ემ, ბ. ლ-მა, გ. ხ-ემ, ე. ლ-მა, თ. მ-მა, ქ. ჯ-მა, ნ. ხ-მ, ნ. დ-მა, მ. ბ-ემ, ა. ლ-მა, რ. ლ-მა, ქ. კ-მა, ი. კ-მა, მ. ქ-მა, ზ. ფ-მა, ლ. ბ-მ, ქ. ლ-მა, ა. მ-მა, ჩ. ს-მა, გ. მ-მა, ო. მ-მა, გ. გ-მა, უ. ჯ-მა, დ. ქ-მა. აპელანტებმა, გარდა უ. ჯ-ისა, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო უ. ჯ-მა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 თებერვლის საოქმო განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაება გ. ბ-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 მარტის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, მოცემულ საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ რ. გ-ი, ა. მ-ი და თ. მ-ის (მცირეწლოვანი) კანონიერი წარმომადგენელი გ. მ-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ თანამოპასუხეებად დამატებით მოიწვია ე. ა-ი, მ. ქ-ი, ლ. ბ-ე, მ. ბ-ე და ლ. შ-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 მარტის საოქმო განჩინებით მოცემული საქმიდან ცალკე წარმოებად გამოიყო აპელანტ ლ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი და აღნიშნულ ნაწილში შეჩერდა საქმის წარმოება გარდაცვლილი ლ. ბ-ის უფლებამონაცვლის დადგენამდე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 აპრილის განჩინებით ა. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილებით:

1. შ. ხ-ის, გ. ქ-ის, ა. ქ-ის, ი. ქ-ის, ნ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ი-ჟ-ის, ა. მ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ზ-ის, ბ. ლ-ის, გ. ხ-ის, ე. ლ-ის, თ. მ-ის, ქ. ჯ-ის, ნ. ხ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, ა. ლ-ის, რ. ლ-ის, ქ. კ-ის, ი. კ-ის, მ. ქ-ის, ზ. ფ-ის, ქ. ლ-ის, ა. მ-ის, ჩ. ს-ის, გ. მ-ის, ო. მ-ის, გ. გ-ის, უ. ჯ-ის, დ. ქ-ის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

2. მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილების გასაჩივრებული ნაწილის შეცვლით ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება;

3. მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

4. ა) მ. კ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹..., ფართობით 0,2 ჰა, ნაწილში,

ბ) ქ. ლ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹..., ფართობით 0,21 ჰა, ნაწილში,

გ) ქ. ლ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹..., ფართობით 0,19 ჰა, ნაწილში,

დ) გ. ქ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹.., ფართობით 0,06 ჰა, ნაწილში,

ე) ნ. დ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹..., ფართობით 0,21 ჰა, ნაწილში,

ვ) უ. ჯ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹..., ფართობით 0,3 ჰა, ნაწილში,

ზ) უ. ჯ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის _ სარეგისტრაციო ნომრით ¹..., ფართობით 0,19 ჰა, ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს;

5. მოპასუხეებს ჩამოერთვათ და სახელმწიფოს დაუბრუნდა შემდეგი უკანონო და დაუსაბუთებელი ქონება:

5.1 ა. ქ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,30 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,17 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.2 ი. ქ-ს ­_ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

გ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0.28 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.3 ა. მ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.4 ნ. მ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,19 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.5 დ. მ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.6 მ. კ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,3 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

გ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.7 მ. ჩ--ჟ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.8 ა. მ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,4 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.9 მ. ჟ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,37 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.10 მ. ჟ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,14 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.11. ე. ზ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,38 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.12 ქ. ლ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,11 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.13 ბ. ლ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.14 ჩ. ს-ის _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,18 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.15 გ. ხ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,08 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.16 ო. მ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.17 ე. ლ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,03 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,09 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.18 თ. მ-ს_ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,1 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.19 გ. მ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,09 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.20 ქ. ჯ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

გ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,13 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.21 მ. ქ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,278 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,76 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

გ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,105 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

დ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,099 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ე) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,0168 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.22 შ. ხ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,23 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფარ|თობი 0,17 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.23 გ. ქ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.24 ნ. ხ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,33 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.25 ზ. ფ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,25 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.26 მ. ბ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,12 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,05 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.27 გ. გ-ს _ ა) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

ბ) მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,1 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.28 დ. ქ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,16 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.29 ა. ლ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,42 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.30 რ. ლ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.31 ქ. კ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0,36 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...

5.32 ი. კ-ს _ მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონის სოფ. დიღომში, ფართობი 0.,15 ჰა, სარეგისტრაციო ¹721434017.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მცხეთის რაიონული სასამართლოს მიერ დადგენილად იქნა ცნობილი, რომ ნ. ლ-ი წარმოადგენდა რა თანამდებობის პირს, არაერთგზის გადაამეტა თავის უფლებამოსილებას, კერძოდ, თავისი მდგომარეობის გამოყენებით, იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის სრული იგნორირებით უპირატესობა მიანიჭა თავისი ოჯახის წევრებს, ახლო ნათესავებს და მასთან დაკავშირებულ პირებს, რომლებსაც გამოუყო მიწები ძვირადღირებულ და პრესტიჟულ ადგილებში, ასევე მიწების გამოყოფა მოახდინა ზღვრულ ნორმაზე მეტი ოდენობით.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ და სამართლებრივ შეფასებას, რომ ნ. ლ-ი წარმოადგენდა თანამდებობის პირს და დამატებით განმარტა შემდეგი: საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით _ სოფელ დიღმის საკრებულოს მიერ გაცემული ცნობით, საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის წერილით, მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს უფროსის ბრძანებით ნ. ლ-ის დანიშვნის შესახებ, დგინდებოდა, რომ ნ. ლ-ი წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს _ იყო მცხეთის რაიონის საკრებულოს აგრარულ საკითხთა, ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს დაცვის კომისიის თავმჯდომარე და სოფელ დიღმის საკრებულოს წევრი. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁵-ე მუხლის თანახმად, თანამდებობის პირი იყო “საჯარო სამსახურში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლით გათვალისწინებული თანამდებობის პირი, საჯარო მოხელე, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ხელმძღვანელი ან მისი მოადგილე, აგრეთვე, სახელმწიფო საწარმოს ხელმძღვანელობაზე/წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირი, მიუხედავად იმისა, გათავისუფლებული იყო თუ არა იგი დაკავებული თანამდებობიდან.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, საჯარო სამსახური იყო საქმიანობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის სახაზინო დაწესებულებებში _ საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში, ხოლო იმავე კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ადგილობრივი თვითმმართველობის დაწესებულებებს, რომელთა საქმიანობა ითვლებოდა საჯარო სამსახურად, წარმოადგენდა საკრებულო, გამგეობა და მუნიციპალიტეტი. აღნიშნული საკანონმდებლო ნორმების ანალიზის შემდეგ უდავო იყო, რომ ნ. ლ-ი წარმოადგენდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁵-ე მუხლით განსაზღვრულ თანამდებობის პირს.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა აპელანტების მოთხოვნაზე, რომ, თითქოს დასადგენი იყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის VII² თავის კონსტიტუციურობის საკითხი. ამასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებაში საქმეზე _ ლ. თ-ა, ს. გ-ე, რ. ბ-ე და სხვები საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, მითითებული იყო, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის დებულებები ანაზღაურების თაობაზე შეეხებოდა კანონიერი გზით შეძენილ ქონებას, რომლის საკუთრების უფლება დავას არ იწვევდა და ვერ გავრცელდებოდა უკანონო და დაუსაბუთებელი ქონების ჩამორთმევასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებზე, რადგან ამ შემთხვევაში ითვლებოდა, რომ სწორედ საკუთრების უფლება იყო დავის საგანი და მისი არსებობა ეჭვის ქვეშ იყო დაყენებული. ამ შემთხვევაში არ შეიძლებოდა ჩამორთმევის კონსტიტუციურობის შემოწმება საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის მე-3 პუნქტთან მიმართებით. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქმეზე _ “რაიმონდო იტალიის წინააღმდეგ” _ ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლო მიუთითებდა, რომ, მართალია, ქონების კონფისკაცია შედეგად ქონების ჩამორთმევას იწვევდა, მიუხედავად ამისა, არ იყო აუცილებელი აღნიშნული განხილული ყოფილიყო “ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპის კონვენციის” პირველი დამატებითი ოქმის პირველი აბზაცის მეორე წინადადებასთან მიმართებაში. სახელმწიფოს უფლება იყო კონტროლი გაეწია საკუთრების გამოყენებისთვის მისი საერთო ინტერესების შესაბამისობის შემოწმებისა და დადგენის მიზნით, რაშიც სასამართლო გულისხმობდა სახელმწიფოს საერთო მისწრაფებას, ებრძოლა კორუფციისა და სხვა უმძიმესი დანაშაულის წინააღმდეგ. აღნიშნულ საქმეზე ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლო მიუთითებდა, რომ მაფიის წინააღმდეგ ბრძოლაში იტალიის საერთო ინტერესებთან, საერთო მისწრაფებებთან მიმართებით პრევენციული სახის კონფისკაცია, რომელიც მოწოდებული იყო ზუსტად საეჭვო წარმოშობის ფინანსური საშუალებების მოძრაობის შესაზღუდად, წარმოადგენდა ერთ-ერთ ეფექტურ საშუალებას ამ დანაშაულთან ბრძოლაში, რაც სრულ შესაბამისობაში იყო შესაბამისი კონვენციის მიზნებთან. ანალოგიურად, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო მიუთითებდა, რომ სახელმწიფოს მშენებლობის ამ ეტაპზე წარმოუდგენლად მიაჩნდა კორუფციისა და სხვა მძიმე დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის ეფექტური განხორციელება პასუხისმგებლობის სპეციალური, განსაკუთრებული სამართლებრივი მექანიზმის შექმნის გარეშე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლზე, რომლის მიხედვითაც, დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება. აღნიშნული მუხლის მე-2 პუნქტი კი, დასაშვებად მიიჩნევს ზემოაღნიშნული უფლების შეზღუდვას კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წინამდებარე შემთხვევაში საქმის არსი მდგომარეობდა, გარკვეულიყო, თუ რამდენად კანონიერად მიიღეს აპელანტებმა სადავო მიწის ნაკვეთები _ სადავოდ იყო გამხდარი საკუთრების მიღების საფუძვლიანობა და არა კანონიერ საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე მესაკუთრის უფლების შეზღუდვა, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში აპელანტების მოსაზრება საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით დაცული საკუთრების უფლების შელახვის შესახებ, იყო უსაფუძვლო.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა სოფელ დიღომში ჩატარებული მიწის რეფორმის კანონიერებაზე და აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო საქართველოს კონტროლის პალატის 2001 წლის 14 ნოემბრის აქტი, რომლითაც განხორციელდა სოფელ დიღომში ჩატარებული მიწის რეფორმის კანონიერების თემატური შემოწმება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კონტროლის პალატის შემოწმების მასალებით დადგენილი იყო, რომ 1992 წლის 12 სექტემბერს მიწის რეფორმის კომისიის ინიციატივით, მიწის რეფორმასთან დაკავშირებით, ჩატარდა სოფლის საერთო კრება ნ. ლ-ის თავმჯდომარეობით. კრების ოქმით დაუდგენელი იყო, თუ რამდენად იყო უფლებამოსილი კრება მთელი სოფლის სახელით მიეღო გადაწყვეტილებები. სოფლის საკრებულოს გამგეობის 1992 წლის ¹87 წერილიდან ირკვეოდა, რომ აღნიშნულ კრებას ესწრებოდა 200-მდე კაცი იმ დროს, როცა სოფელში მარტო კომლთა რაოდენობა შეადგენდა 2727 ერთეულს, ხოლო სრულწლოვანი მოსახლეობის რაოდენობა _ 6075 ადამიანს.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივაცია, რომ ნ. ლ-ის თავმჯდომარეობით განხორციელებული მიწის რეფორმა ჩატარდა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის სრული უგულვებელყოფით. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა განხორციელებული რეფორმის უკანონობაზე: მიწის რეფორმის ერთ-ერთი ფუძემდებლური აქტის _ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილების მე-11 პუნქტის თანახმად, მიწის გაცემას ახდენდა სოფლის (დაბის) მმართველობის ადგილობრივი ორგანო, შემდგომ ამტკიცებდა რაიონის (ქალაქის) მმართველობის ორგანო საქართველოს რესპუბლიკის მიწის რესურსებისა და მიწის რეფორმის სახელმწიფო კომიტეტის სათანადო სახელმწიფო აქტით, რაც დასტურდებოდა სანოტარო წესით და რეგისტრირდებოდა მიწის აღრიცხვის სახელმწიფო წიგნში. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის ¹128 დადგენილების მე-2 პუნქტის შესაბამისად, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების გაცემა ხორციელდებოდა 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით რიცხული კომლების მიხედვით. 1992 წლის 1 იანვრის შემდეგ, გაყრის შედეგად წარმოქმნილი ახალი კომლები დაკმაყოფილდნენ ამ მიზნით მიწის სარეზერვო ფონდის შექმნის შემდეგ. კომლის გაყრა ხორციელდებოდა მასში ორი და მეტი სრულწლოვანი შვილის არსებობის შემთხვევაში, ამასთან, ერთ-ერთი შვილი რჩებოდა კომლის მემკვიდრედ და მას ცალკე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი არ გამოეყოფოდა. ამ დადგენილებით განისაზღვრა ასევე საკარმიდამო მიწის ზღვრული ნორმები, რომლებიც შემდგომ შეიცვალა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 10 მარტის ¹290 დადგენილებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კანონმდებლობის ზემოაღნიშნული დანაწესის უხეში დარღვევით იყო მიღებული 1992 წლის 3 ოქტომბრის (ხელს აწერდნენ ნ. ლ-ი და ვ. მ-ი) კრების გადაწყვეტილება, რომლითაც განაწილების ძირითად სიებში ჩაერთვნენ 1992 წლის 1 იანვრიდან 12 სექტემბრამდე სოფლის ძირითადი ოჯახებიდან გამოყოფილი ცალკე კომლები.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ იმ პერიოდში კომლების გამოყოფა ხდებოდა კანონის უგულვებელყოფით. სასამართლოს მიერ გამოთხოვილი და საქმეში არსებული საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს მიერ მოწოდებული დაბადების აქტის ჩანაწერებიდან ირკვეოდა, რომ ი. ქ-ი, ზ. ფ-ი და მ. ბ-ე რეფორმის განხორციელების დროს იყვნენ არასრულწლოვნები და მათი ცალკე კომლად გამოყოფა მოხდა კანონის დარღვევით, სწორედ მიწის მეტი ფართობის მითვისების სურვილით, ასევე აპელანტი ქ. ლ-ი წარმოდგენილ ახსნა-განმარტებაში აღნიშნავდა, რომ იგი ცალკე კომლად გამოეყო ძირითად კომლს 1992 წელს და ძირითად სიებში ჩაერთო 1992 წლის 3 ნოემბერს. მიწის რეფორმის დროს კანონმდებლობის დარღვევით მიწის ნაკვეთები არ ჰქონდათ მიღებული იმ კატეგორიის ოჯახებს, რომლებიც იყვნენ ყოფილი საბჭოთა მეურნეობის მუშაკები, საუწყებო ბინებში მცხოვრები კომლები, ასევე კომლები, რომლებიც მიწის რეფორმამდე ჩამოსახლდნენ სოფელში, გაუთხოვარი ქალები, საქართველოს ერთიანობისათვის მებრძოლი პირები და პირები, რომლებმაც მემკვიდრეობით მიიღეს საცხოვრებელი სახლები სოფელ დიღომში. საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ მიწის განაწილება ხდებოდა იმ ხალხზე, ვინც არ იყო რეგისტრირებული სოფელ დიღმის მკვიდრად, მათ შორის, აღსანიშნავი იყო მიწის მართვის დეპარტამენტის თანამშრომლებზე გაცემული მიწები. საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ მიწის რეფორმის კომისია უგულვებელყოფდა სოფლის მცხოვრებთა განცხადებებს მიწის განაწილებაში მონაწილეობისა და კუთვნილი მიწის ნაკვეთების მიღების შესახებ. საქმის მასალებით, კერძოდ, 1994 წლის 17 ოქტომბრის საერთო კრების ოქმით დგინდებოდა, რომ კომისია იღებდა კანონშეუსაბამო გადაწყვეტილებებს _ კრების ოქმის მე-6 პუნქტის თანახმად, გვარს, რომელიც დროულად ვერ მოაგვარებდა დაკვალვის ორგანიზაციას, ამოღებული იქნებოდა განაწილების სიიდან, რათა არ დაზარალებულიყო მთელი სოფელი, ხოლო მე-7 პუნქტის მიხედვით, მსურველებს, რომლებიც იშრომებდნენ და გაიღებდნენ ხარჯებს მიწის რეფორმისათვის საჭირო სამუშაოების ჩასატარებლად, მიეცემოდათ მიწის ნაკვეთის არჩევის უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 1992 წლის 12 სექტემბრის სოფელ დიღმის საერთო კრების ოქმის თანახმად, კრებამ მიიღო შემდეგი გადაწყვეტილებები: 1. მიწა არ მისცემოდათ იმ ხალხს, რომლებიც დიღომში იყვნენ ჩაწერილები, მაგრამ დიღომში არ ცხოვრობდნენ; 2. მიწა არ მისცემოდათ იმ ხალხს, რომლებიც სოფელ დიღომში დაიბადნენ და გაიზარდნენ, მაგრამ სხვაგან იყვნენ ჩაწერილები; 3. არ მისცემოდათ მიწა იმათ, ვინც შეიძინა სახლები სოფელში, მაგრამ იქ არ ცხოვრობდა; 4. არ მისცემოდათ მიწა იმ ხალხს, რომლებსაც 20 წელი და მეტი სოფელში ჰქონდათ სახლი, იქ ცხოვრობდნენ, მაგრამ საკომლო წიგნში არ იყვნენ ჩაწერილები; 5. არ მისცემოდათ მიწა იმ ხალხს, რომლებსაც მემკვიდრეობა ჰქონდათ, მაგრამ არ იყვნენ დიღმელები; 6. არ მისცემოდათ მიწა 18-30 წლამდე გასათხოვარ ქალებს; 7. არ მისცემოდათ მიწა ქალებს, რომლებსაც არ ჰქონდათ ოფიციალური განქორწინება; 8. არ მისცემოდათ მიწა საუწყებო ბინებში მცხოვრებ ოჯახებს; 9. კრებამ დაადგინა, რომ არ მომხდარიყო მოსახლეობის კატეგორიებად დაყოფა მიწის სიმცირის გამო; 10. მიწა არ მისცემოდათ იმ დიღმელებს, რომელმაც მიწა ან მიწის ნაკვეთი მიჰყიდა არადიღმელს. ამასთან ერთად, ხსენებულმა კრებამ დაადგინა, რომ მიწის არჩევით მიღების უფლება მისცემოდათ: მიწის რეფორმის კომისიის წევრებს, სამაჩაბლოში დაღუპულის ერთ-ერთ ქვრივს, სტიქიით დაზარალებულ ოჯახებს, დიდგორის ბატალიონის დიღმელ წევრებს, ვინმე ზ. ხ-ს. კრებამ ასევე დაადგინა, რომ მიწა განაწილებულიყო საგვარეულოების მიხედვით და გაუქმებულიყო ყველა საიჯარო ხელშეკრულება. ყურადსაღები იყო კრების გადაწყვეტილების ის ნაწილი, სადაც აღნიშნული იყო, რომ, თუ მცხეთის გამგეობა და სოფლის გამგეობა არ მოიწონებდა მიწის განაწილების გეგმას, მიწის რეფორმის კომისია და სოფელი იტოვებდა უფლებას, მიწის განაწილება მომხდარიყო მათ გარეშე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს კონტროლის პალატის 2001 წლის 14 ნოემბრის აქტის თანახმად, სოფელ დიღმის საკრებულოში არსებული სიების შესაბამისად, შემოწმების პერიოდისათვის მიწის მფლობელთა რაოდენობამ შეადგინა 2348 კომლი, რომლებზეც რეფორმით გაცემული იყო 908,11 ჰა მიწა, მათ შორის, რეფორმამდე არსებული მიწა _ 273,4 ჰა, სახნავი 426,1 ჰა, სათიბი 29,056 ჰა, საძოვარი 179,5 ჰა. 1694 კომლზე გაცემული იყო 0,3 ჰექტრიდან 0,4 ჰა-მდე, 158 კომლზე 0,4 ჰა-დან 0,5 ჰა-მდე, 82 კომლზე 0,5 ჰა-დან 0,6 ჰა-მდე, მხოლოდ 72 კომლზე გაცემული იყო 0,6 ჰა, 39 კომლზე კი გაცემული იყო 0,6 ჰა-ზე მეტი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის თანახმად, მხარეები თავისუფლდებოდნენ მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარებოდა მათი მოთხოვნები, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებდნენ, ფაქტები იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა ეს მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილი იყო სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით, როცა საქმეს იხილავდა სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო-სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილი იყო განაჩენი. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 602-ე მუხლის თანახმად კი, პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენი, სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი, ასევე საკასაციო ინსტანციის სასამართლოს განჩინება კანონიერ ძალაში შედიოდა და აღსასრულებლად მიექცეოდა სასამართლოს მიერ მისი მიღებისთანავე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 22 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი ნ. ლ-ის მიმართ, რომლითაც დადგენილი იყო შემდეგი გარემოებები: 1992-1999 წლებში ნ. ლ-მა, თავისი სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებით, არაერთგზის, საზოგადოების და სახელმწიფოს ინტერესების საზიანოდ, მიწის რეფორმა განახორციელა მოქმედი კანონმდებლობის სრული იგნორირებით, უგულვებელყო სოფელ დიღმის საკრებულოს და მიწის რეფორმის კომისიის მიერ შედგენილი სარეფორმო სია, რაც გამოიყენა სათავისოდ და თავის ოჯახის წევრებს, ახლო ნათესავებს, დაკავშირებულ პირებს და პირებს, რომლებიც საერთოდ არ ცხოვრობდნენ სოფელ დიღომში, მიწის ნაკვეთები გამოუყო ყველაზე პრესტიჟულ ადგილას და დადგენილი ნორმის ზევით, ასევე, 1992 წლიდან 2001 წლის ჩათვლით ნ. ლ-ი, როგორც მიწის რეფორმის კომისიის თავმჯდომარე და მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს სპეციალისტი, არაერთგზის უგულვებელყოფდა სოფელ დიღმის საკრებულოს, მცხეთის რაიონის საკრებულოსა და გამგეობის, მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს, მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის, საქართველოს კონტროლის პალატის და საგამოძიებო ორგანოების მოთხოვნას და არ გასცემდა მიწის რეფორმის მიმდინარეობის კანონიერების შემოწმების მიზნით, სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის ამსახველ დოკუმენტაციას, კერძოდ: მიწის რეფორმის კომისიის მიერ შედგენილ მიწის განაწილების ნახაზებს, მიწის მესაკუთრეთა სიებს, მიღება-ჩაბარების აქტებს, საადგილმამულო-ზონარგაყრილ წიგნსა და სხვა დოკუმენტებს. მანვე, გადაამეტა რა თავის სამსახურებრივ უფლებამოსილებას, სხვადასხვა პირებს გამოუწერა და გაუფორმა რამოდენიმე მიღება-ჩაბარების აქტი, სადაც მიუთითა მიწის ნაკვეთები სხვადასხვა ფართით, მაშინ, როცა მიწის რეფორმის პერიოდში დაზარალებული ოჯახის წევრები სისტემატურად მიმართავდნენ ნ. ლ-ს მიწის გამოყოფის მოთხოვნით, მაგრამ იგი თავის სამსახურებრივ მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ, ერთპიროვნულად იღებდა გადაწყვეტილებებს და კატეგორიულ უარს ეუბნებოდა მიწის ნაკვეთის გამოყოფაზე, ამასთან, ხშირად შეურაცხყოფდა მათ ღირსებას. მიწის რეფორმის კომისია ნ. ლ-ის თავმჯდომარეობით კანონის იგნორირებით უარს ეუბნებოდა მოსახლეობას მიწის მიღება-ჩაბარების აქტების გაცემაზე, რის გამოც არც მოსახლეობის უმრავლესობამ იცოდა, რა რაოდენობის მიწას ფლობდნენ და სად მდებარეობდა მათი კუთვნილი მიწები. მიწის რეფორმა დასრულდა 1999 წლის 1 თებერვალს. მიღება-ჩაბარების აქტები სოფლის მაცხოვრებელთა ნაწილმა მიიღო მხოლოდ 2001 წლის შემდეგ, კერძოდ, 2004 წლის მაისის მდგომარეობით, სოფელ დიღომში მიწის ნაკვეთების მიღება-ჩაბარების აქტები 2820 კომლის ნაცვლად, გაცემული იყო მხოლოდ 449 პირზე. შესაბამისად, მიწის მიმღებ კომლთა უმრავლესობას (80,52%) მიწები არ ჰქონდა სამართლებრივად დამაგრებული, რითაც შეზღუდული ჰქონდათ საკუთრების თავისუფლად განკარგვის კონსტიტუციური უფლება. ამასთან, შეილახა სოფლის მოსახლეობის, მათ შორის, 569 ოჯახის ინტერესი, ასევე საქმეზე დაზარალებულად ცნობილი 303 პირის კანონიერი ინტერესი, რომელთა ნაწილმა ვერ მიიღო მიწის შევსება, ხოლო ნაწილი საერთოდ მიწის გარეშე დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ზემოხსენებული განაჩენით სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ნ. ლ-მა, როგორც მოხელემ, არაერთგზის ჩაიდინა სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება საჯარო სამსახურის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ, თავისთვის და სხვისთვის გამორჩენის და უპირატესობის მისაღებად, რამაც ფიზიკური პირის უფლების, საზოგადოების და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესების არსებითი დარღვევა გამოიწვია. საქმეში ასევე წარმოდგენილი იყო მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 11 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი განსასჯელ გ. ხ-ის მიმართ, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ 1992 წლიდან 1999 წლამდე ნ. ლ-მა არაერთგზის გადაამეტა თავის უფლებამოსილებას, უგულვებელყო სოფელ დიღმის საკრებულოს, გამგეობის და მიწის რეფორმის კომისიის 1992 წლის 23-24 სექტემბრის გადაწყვეტილებები და სამსახურებრივ მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ, კანონის უხეში დარღვევით, თავისთვის და სხვისთვის გამორჩენისა და უპირატესობის მიღების მიზნით, გააფორმა მიწის ნაკვეთები სხვადასხვა პირებზე ისე, რომ სოფელ დიღომში მცხოვრები 2820 ოჯახიდან 569 ოჯახს არ მიეცა მიწის ნაკვეთის მიღების უფლება, ხოლო 350 ოჯახი დაუკმაყოფილებელი დარჩა მიწის ნაკვეთით. ხსენებული განაჩენით დადგენილი იყო, რომ მიუხედავად გ. ხ-ის თანამდებობრივი ვალდებულებისა, განეხორციელებინა სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის კომისიის მუშაობის კანონიერების კონტროლი, გ. ხ-მა არაერთგზის ბოროტად გამოიყენა სამსახურებრივი უფლებამოსილება, არ გააკონტროლა სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის კომისიის მუშაობის კანონიერება და თავისი ხელმოწერითა და ბეჭდით რეფორმის პერიოდში პერიოდულად ადასტურებდა ნ. ლ-ის მიერ კონკრეტულ პირებზე კანონის უხეში დარღვევით გაცემულ მიწის ნაკვეთების მიღება-ჩაბარების აქტებს. იმავე განაჩენით ასევე დადგენილი იყო, რომ გ. ხ-ი არ აკონტროლებდა სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის კომისიის მუშაობის კანონიერებას, 1994-2004 წლებში მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტების თავისი ხელმოწერითა და ბეჭდით დადასტურების დროს არ ამოწმებდა კონკრეტულ პირებზე მიწის ნაკვეთის გაცემის კანონიერებას, ანუ ეკუთვნოდა თუ არა და თუ ეკუთვნოდა, რა ფართობის მიწის ნაკვეთი უნდა მიეღო მიწათმოსარგებლეს კანონის მიხედვით, უფრო მეტიც _ საერთოდ არ აწარმოებდა გაცემული მიღება-ჩაბარების აქტების აღრიცხვიანობას სათანადო ჟურნალში რეგისტრაციის სახით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ლ-ის მიმართ კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილი იყო, რომ მიწის რეფორმა სოფელ დიღომში მიმდინარეობდა ნ. ლ-ის უშუალო ხელმძღვანელობით, კანონის უხეში დარღვევით მოხდა მიწების განაწილება საგვარეულოების მიხედვით, ხოლო აღნიშნული იდეის ავტორი იყო თავად ნ. ლ-ი და ხშირ შემთხვევაში ხსენებული პრინციპის დარღვევითაც ხდებოდა მიწების განაწილება ძვირადღირებულ და პრესტიჟულ ადგილებში. დადგენილი იყო, რომ მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს უფროსი არ აკონტროლებდა მიწების განაწილების პროცესს და უშუალოდ ნ. ლ-ი განკარგავდა სახელმწიფო მიწებს. მიწის რეფორმის კომისიის მიერ მიწოდებული წინადადებების მოწონება მცხეთის რაიონის გამგეობის მიერ მოხდა 1995 წლის 27 დეკემბერს, მაშინ, როდესაც მიღება-ჩაბარების აქტებით დგინდებოდა, რომ 1992-1993 წლებში უკვე გადაცემული იყო მიწები. ნ. ლ-ის უშუალო ხელმძღვანელობით მიწების არჩევის უფლება მიეცათ მის ახლო ნათესავებს, მასთან დაახლოებულ პირებს და რეფორმის კომისიის წევრებს, ამასთან, მიწის მიღების უფლება აეკრძალათ პირებს, რომლებსაც მოქმედი კანონმდებლობით, ეკუთვნოდათ მიწები და შეილახა 569 ოჯახის კონსტიტუციური უფლება, დანარჩენი სოფლის მაცხოვრებლების საკუთრების უფლება იყო შელახული, ვინაიდან მხოლოდ ნ. ლ-ი წყვეტდა სოფლის მიწების განკარგვის საკითხებს. ნ. ლ-ი უგულვებელყოფდა რა კანონმდებლობის მოთხოვნებს და გადააჭარბა თავის უფლებამოსილებას, უშუალოდ გასცემდა მიწის მიღება-ჩაბარების აქტებს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს კონტროლის პალატის 2001 წლის აქტით ირკვეოდა, რომ მიუხედავად არაერთგზისი მოთხოვნისა, ნ. ლ-მა არ გადასცა კონტროლის პალატის სამუშაო ჯგუფს მიწის რეფორმის კომისიის მიერ შედგენილი მიწის განაწილების ნახაზები, მიწის მესაკუთრეთა სიები, მიღება-ჩაბარების აქტები და საადგილმამულო წიგნი. საქმეში წარმოდგენილი მიწის მესაკუთრეთა უფლებების დაცვის ასოციაციის დირექტორის მიერ მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარისადმი მიწერილი წერილით დგინდებოდა, რომ მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2001 წლის ¹83 ბრძანების საფუძველზე შექმნილი კომისიის მუშაობას, რომელიც სწავლობდა სოფელ დიღომში ჩატარებული მიწის რეფორმის საკითხებს, სერიოზული წინააღმდეგობა გაუწია ნ. ლ-მა, რომელმაც არაერთი მოთხოვნის მიუხედავად, არ წარადგინა სოფელ დიღმის მაცხოვრებელთა საერთო კრების მიერ მიღებული, მიწის რეფორმასთან დაკავშირებული არც ერთი გადაწყვეტილება, კომისიის წევრებს არ მისცა საშუალება გაცნობოდნენ ნ. ლ-ის მიერ შენახულ საკომლო წიგნს. დადგენილი იყო, რომ ნ. ლ-ი, რომელიც იმავდროულად იყო სოფელ დიღმის მიწათმომწყობი და მუშაობდა მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოში, დროებით გადაყენებულ იქნა თანამდებობიდან, ხოლო 2001 წლის 1 ნოემბერს გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან, ვინაიდან ხელს უშლიდა სოფელ დიღმის ტერიტორიაზე საკადასტრო სისტემის სარეგისტრაციო სამუშაოების განხორციელებას. საქმეში წარმოდგენილი იყო მცხეთის რაიონის გამგეობის 2002 წლის 16 იანვრის ¹1 დადგენილება, რომლითაც არადამაკმაყოფილებლად ჩაითვალა სოფელ დიღმის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის კომისიის საქმიანობა და მიემართა მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტს, შეესწავლა და შეფასება მიეცა მიწის რეფორმის განხორციელებისას მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს საქმიანობისთვის. საქმის მასალებში ასევე წარმოდგენილი იყო მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 24 ივნისის ¹207 დადგენილება, რომლის მიხედვითაც, სოფელ დიღომში ჩატარებული რეფორმის შედეგების გათვალისწინებით, დანაშაულებრივად ჩაითვალა რეფორმის კომისიის თავმჯდომარე ნ. ლ-ის საქმიანობა. საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ საქართველოს კონტროლის პალატის 1998 წლის 4 აპრილის შემოწმების აქტთან დაკავშირებით, ნ. ლ-ს გაკეთებული ჰქონდა განცხადება, რომ დიღმის მიწის რეფორმის კომისია მუშაობდა დიღმის გამგეობისა და მცხეთის გამგეობისაგან დამოუკიდებლად და მათთან თანამშრომლობის სურვილიც კი არ გააჩნდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში არსებული მსოფლიო ბანკის სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდის პროექტის მიწის რეგისტრაციის კომპონენტის ხელმძღვანელ ი. მ-ის მიერ 2001 წლის 24 ოქტომბერს საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარისადმი მიწერილ წერილში აღნიშნული იყო, რომ განახლდა საკადასტრო/სისთ.ი რეგისტრაციის სამუშაო სოფელ დიღომში, რომელიც შეჩერებული იყო ნ. ლ-ისა და მის მიერ შექმნილი ჯგუფის მიერ ხელის შეშლის გამო. მიუხედავად გარკვეული კომპრომისისა, სამუშაოების განხორციელებას ხელს კვლავ უშლიდნენ ნ. ლ-ი და მისი ჯგუფის წევრები. აღნიშნულის მიზეზად კი, წერილის ავტორი მიიჩნევდა შემდეგს: ნ. ლ-ი და მისი ჯგუფი მხოლოდ თავიანთი ინტერესების მიზნით იყენებდნენ მიწის განაწილების მასალებს. იქამდე ამ მასალებზე დაყრდნობით ხდებოდა სპორადული რეგისტრაცია ძირითადად უფლებათა გადასვლის შემთხვევაში, ანუ მიწის ნაკვეთის გაყიდვის მსურველი მიდიოდა ამ ჯგუფთან და ისინი გასცემდნენ მიღება-ჩაბარების აქტს, ხოლო ამ აქტის საფუძველზე მცხეთის სარეგისტრაციო ოფისი ამზადებდა სააღრიცხვო ბარათის ამონაწერს. შემდეგ ხდებოდა გასხვისების ხელშეკრულების გაფორმება, რომლის საფუძველზეც მცხეთის ოფისი გასცემდა სარეგისტრაციო მოწმობას ახალ მესაკუთრეზე. მთელი აღნიშნული პროცესი მიმდინარეობდა ნ. ლ-ის ჯგუფის უშუალო მონაწილეობით და, ვინაიდან მიწის განაწილების მასალები მხოლოდ მათთვის იყო ხელმისაწვდომი, პრაქტიკულად აღნიშნული ხალხი მართავდა ყიდვა-გაყიდვის, ნაკვეთების შეცვლის, მონაცვლეობის და მიწათსარგებლობასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს. საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის წერილში, რომელიც გაეგზავნა საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულს მცხეთა-მთიანეთში, მცხეთის რაიონის გამგებელს, მცხეთის საკრებულოს თავმჯდომარესა და მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს, აღნიშნული იყო, რომ ნ. ლ-ი და მიწის რეფორმის კომისია მოქმედი კანონმდებლობის უგულვებელყოფით წინ აღუდგა სოფელ დიღმის ტერიტორიაზე საკადასტრო/სისთ.ი რეგისტრაციის სამუშაოების განხორციელებას, რაც საერთაშორისო ხელშეკრულების ფარგლებში, სახელმწიფო ინტერესებით ხორციელდებოდა, ხოლო რეფორმის დროს შედგენილი დოკუმენტაცია კვლავ ნ. ლ-ისა და მისი მხარდამჭერების ხელში იყო და კანონის მოთხოვნათა უგულვებელყოფით არ აბარებდნენ სოფლის საკრებულოსა და მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს. საქმეში წარმოდგენილი იყო ასევე საკადასტრო/სისთ.ი რეგისტრაციის სამუშაოების პროექტის განყოფილების ხელმძღვანელის წერილი მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტისადმი, რომელიც ნ. ლ-ს ამხელდა კანონსაწინააღმდეგო ქმედებაში, რაც მიმართული იყო სისთ.ი რეგისტრაციის სამუშაოებისათვის ხელის შეშლისაკენ.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ლ-ი იყენებდა რა მიწის რეფორმის კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობას, თავის ფაქტობრივ მფლობელობაში მოაქცია წარმოდგენილი სადავო მიწის ნაკვეთები. მხოლოდ მისი სურვილის შემთხვევაში შეეძლოთ აპელანტებს მიწის ნაკვეთების მიღება, განკარგვა და მიწასთან დაკავშირებული სხვა სამართლებრივი ურთიერთობის განხორციელება. ნ. ლ-ი თავისი მიზნების განხორციელების უზრუნველსაყოფად, კანონის მოთხოვნათა უგულვებელყოფით, სოფლის მაცხოვრებლებზე არ გასცემდა მიწის მიღება-ჩაბარების აქტებს და მხოლოდ მისი სურვილით იყო შესაძლებელი მიწის გადაცემა სოფლის მკვიდრი მოსახლეობისათვის. დადგენილი იყო, რომ სადავო მიწის ნაკვეთები იყო ნ. ლ-ის ფაქტობრივ მფლობელობაში და იგი მასთან დაახლოებული პირების დახმარებით, ყველანაირ წინააღმდეგობას უწევდა სახელმწიფო სტრუქტურების კანონიერ მოთხოვნას, გადაეცათ რეფორმის შედეგად შედგენილი დოკუმენტაცია, რასაც ითხოვდა მოქმედი კანონმდებლობა. ნ. ლ-ი, ამოეფარა რა სოფლის ყრილობის გადაწყვეტილებებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში მოქმედ კანონმდებლობას ეწინააღმდეგებოდა, თავისი ოჯახის წევრებს, ახლო ნათესავებსა და დაკავშირებულ პირებს გამოუყო მიწის ნაკვეთები პრესტიჟულ და ყველაზე ძვირადღირებულ ადგილებში. ნ. ლ-მა სახელმწიფო ქონება უკანონოდ გაანაწილა, რაც იმაში გამოიხატა, რომ განაწილება მოხდა მისი კერძო მოსაზრებების საფუძველზე და არა იმ პერიოდში მოქმედი საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებების შესაბამისად. ყურადსაღები იყო, რომ სოფელ დიღმის საკომლო წიგნი დაიწვა, მაშინ, როდესაც სხვადასხვა უწყების დასკვნით ირკვეოდა, რომ ხსენებული წიგნი ნ. ლ-თან ინახებოდა. საქმეში წარმოდგენილი დიღმის საკრებულოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლის წერილიდან ირკვეოდა, რომ 1995 წლის დეკემბერში დიღმის გამგეობის შენობას გაუჩნდა ხანძარი და საბუთები ნაწილობრივ განადგურდა, რის გამოც კომლების გამოყოფის საფუძვლების და სამართლებრივი საკითხების დადგენა იყო შეუძლებელი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ლ-მა ასევე დაარღვია მოსახლეობის კატეგორიებზე მიწის გადაცემის კანონით დადგენილი დანაწესი. მან ყველა კატეგორიის კომლს განუსაზღვრა ერთი ზღვრული ნორმა, მაშინ, როცა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებებით, კომლები უნდა დაჯგუფებულიყვნენ სამ კატეგორიად და ამის მიხედვით მიეღოთ მიწები. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁵-ე მუხლის თანახმად, დაკავშირებული პირი იყო პირი, რომელსაც იურიდიული დოკუმენტაციის საფუძველზე საკუთრებაში ჰქონდა ქონება და არსებობდა საფუძვლიანი ეჭვი, რომ იგი მოპოვებული იყო თანამდებობის პირის მიერ ან/და ამ ქონებით სარგებლობდა, განკარგავდა თანამდებობის პირი (ან განკარგა თანამდებობის პირმა). საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შ. ხ-ი, გ. ქ-ი, ა. ქ-ი, ი. ქ-ი, დ. მ-ი, მ. ჩ-ი, ა. მ-ი, მ. ჟ-ი, მ. ჟ-ი, ე. ზ-ე, გ. ხ-ე, თ. მ-ი, ნ. ხ-ე, ნ. დ-ი, მ. ქ-ი, ზ. ფ-ი, ქ. ლ-ი, ა. მ-ი, ჩ. ს-ი, გ. მ-ი, ო. მ-ი, გ. გ-ი წარმოადგენდნენ ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირებს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტების მიხედვით, არ დგინდებოდა, ზოგიერთ აპელანტს სადავო მიწები რა სამართლებრივ საფუძველზე ჰქონდა მიღებული. საქმეში წარმოდგენილი იყო გარდაბნის რაიონული სახელმწიფო არქივის მიერ გაცემული ცნობები, რომლებითაც დგინდებოდა, რომ აპელანტების კომლები რეფორმამდე პერიოდში ფლობდნენ მიწის გარკვეულ ფართობებს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხსენებული საარქივო ცნობებით არ დგინდებოდა, თუ რომელ მიწის ნაკვეთებს ფლობდნენ აპელანტები, რათა მომხდარიყო სადავო მიწის ნაკვეთებთან მათი იდენტიფიცირება. გარდა ამისა, საქმეში არსებული მასალებით არ დგინდებოდა, ნამდვილად აპელანტების კომლები ფლობდნენ თუ არა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთებს და კომლთა გაყოფის შემდეგ ვინ დარჩა კომლის მემკვიდრედ. დადასტურებული იყო ასევე სასამართლოს ინიციატივით გამოთხოვილი და საქმეში არსებული, ნ. ლ-ის მიმართ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენით დადგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები. აღნიშნული განაჩენის თანახმად, რომელსაც პრეიუდიციული მნიშვნელობა ჰქონდა განსახილველ საქმეზე, დადგენილი იყო, რომ ნ. ლ-მა გადაამეტა რა თავის სამსახურებრივ უფლებამოსილებას, სხვადასხვა პირებს გამოუწერა და გაუფორმა რამოდენიმე მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლებშიც მიუთითა მიწის ნაკვეთები სხვადასხვა ფართით. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილი იყო, რომ ნ. მ-ი წარმოადგენდა გარდაცვლილი ა. მ-ის მემკვიდრეს და სადავო მიწის ნაკვეთი, საჯარო რეესტრის მონაცემებით, დარეგისტრირებული იყო მის სახელზე. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ 1992-1999 წლებში საქართველოში ჩატარებული მიწის რეფორმა ითვალისწინებდა მიწის გადაცემას კომლებზე, რომლის წევრსაც წარმოადგენდა მეუღლე. მართალია, უშუალოდ რეფორმის შედეგად, მიღება-ჩაბარების აქტით, მიწის გადაცემა განხორციელდა გარდაცვლილ ა. მ-ზე, მაგრამ აღნიშნული იურიდიული ქმედებით მიწა გადაეცა მთელ კომლს. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. მ-ი, როგორც კომლის წევრი და გარდაცვლილის ქონების (მათ შორის, სადავო მიწის) მემკვიდრე, წარმოადგენდა სათანადო მოპასუხეს და ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁵-ე მუხლის “ე” და “ვ” ქვეპუნქტებზე, რომელთა დანაწესით, უკანონო იყო ქონება, აგრეთვე, ამ ქონებიდან მიღებული შემოსავალი, აქციები (წილი), რომელიც თანამდებობის პირს, მისი ოჯახის წევრს, ახლო ნათესავს ან დაკავშირებულ პირს მოპოვებული ჰქონდათ კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, ხოლო დაუსაბუთებელ ქონებად კანონმდებელი მიიჩნევდა ქონებას, აგრეთვე, ამ ქონებიდან მიღებულ შემოსავალს, აქციებს (წილს), რომლის კანონიერი საშუალებებით მოპოვების დამადასტურებელი დოკუმენტები თანამდებობის პირს, მისი ოჯახის წევრს, ახლო ნათესავს ან დაკავშირებულ პირს არ გააჩნდათ ან იგი მოპოვებული იყო უკანონო ქონების გასხვისების შედეგად მიღებული ფულადი სახსრებით. სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ აპელანტებს კანონის იგნორირებით გადაეცათ უძრავი ქონება, რაც გამოიხატა მიწის რეფორმის პროცესის განხორციელებისას იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის უგულვებელყოფაში. მოსახლეობის უმრავლესობას განესაზღვრა 0,6 ჰა ზღვრული ნორმა, რაც ხშირ შემთხვევაში არ ეძლეოდათ. ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირებს, ოჯახის წევრებსა და ახლო ნათესავებს გადაეცათ გაცილებით მეტი ფართობის მიწები. კანონმდებლობით გაუთვალისწინებელი უპირატესობით _ ამორჩევის წესით მიიღეს მიწები ა. ქ-მა, ი. ქ-მა, დ. მ-მა, მ. კ-მა, მ. ჩ-მა, მ. ჟ-მა, მ. ჟ-მა, ბ. ლ-მა, გ. ხ-ემ, ქ. ჯ-მა, მ. ბ-ემ, რ. ლ-მა, ი. კ-მა, მ. ქ-მა. მიწები დანაწილებული იყო ე.წ. გვაროვნულობის ნიშნით, რაც კანონმდებლისთვის უცხო და მიუღებელი იყო. გვარებზე ნაწილდებოდა ასევე მათი კუთვნილი სარეზერვო მიწა, მაშინ, როდესაც ნ. ლ-ის მტკიცებით, მიწები არ იყო საკმარისი და ამის გამო, თითოეულ კომლზე განისაზღვრა კანონით გათვალისწინებულზე გაცილებით ნაკლები _ 0,6 ჰა ფართობი. ნიშანდობლივი იყო, რომ აპელანტების მიერ წარმოდგენილი არც ერთი მიღება-ჩაბარების აქტი არ იყო ნოტარიულად დამოწმებული, რასაც ითხოვდა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მთელ რიგ შემთხვევებში არა თუ კანონმდებლობის მოთხოვნებს შორდებოდა ნ. ლ-ისა და მასთან დაახლოებული პირების გადაწყვეტილებები მიწების გადაცემის თაობაზე, არამედ იგი ეწინააღმდეგებოდა თვით სოფლის საერთო კრების გადაწყვეტილებებსაც, ძვირადღირებულ და პრესტიჟულ ადგილებში დარღვეული იყო ე.წ. გვაროვნული პრინციპი და მიწები ძირითადად გადაცემული იყო ახლო ნათესავებისა და დაახლოებული პირებისათვის. აღნიშნული კიდევ ერთხელ მოწმობდა, რომ მიწის რეფორმა განხორციელდა კანონმდებლობისა და თავად სოფლის ყრილობის გადაწყვეტილებათა უგულვებელყოფით, რაც მიზნად ისახავდა, რომ ნ. ლ-ის და მასთან დაკავშირებული პირების ხელში აღმოჩენილიყო ყველაზე ძვირადღირებული და პრესტიჟული მიწები. მიწის რეფორმის კომისიამ შეითავსა საკრებულოს უფლებამოსილება, რითაც დაარღვია კანონი. კომისიის ვალდებულება იყო, განეხორციელებინა მიწის განაწილების ნახაზების, პროექტების დადგენა და ყველა დოკუმენტი წარედგინა ადგილობრივი თვითმმართველობისათვის, რაც კომისიას არ გაუკეთებია. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ რეფორმის დროს გადაცემული იყო გზები, ქუჩები, მოედნები, მაღალი ძაბვის ქვეშ მოქცეული და სხვა მიწები, რომლებიც არ ექვემდებარებოდა განაწილებას მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად. საქმეში არსებული მიწის რესურსებისა და მიწის რეფორმის სახელმწიფო კომიტეტის 1993 წლის 28 იანვრის წერილით, რომელიც გაეგზავნა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტს, ხსენებული კომიტეტი ასკვნიდა, რომ სოფელ დიღმის 1992 წლის 12 სექტემბრის საერთო კრების მიერ დარღვეული იყო საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილების ერთ-ერთი ძირითადი მოთხოვნა (1992 წლის 10 მარტის ¹290 დადგენილების მე-6 პუნქტი) მოსახლეობის კატეგორიების მიხედვით მიწის განაწილების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის არსს ვერ ცვლიდა აპელანტების მიერ წარმოდგენილი სხვადასხვა გადასახადის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტები, ვინაიდან აღნიშნულით არ დასტურდებოდა, თუ რამდენად კანონიერად გადაეცათ მიწები მათ, ხოლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურებულიყო გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლებოდა დადასტურებულიყო სხვა სახის მტკიცებულებებით. გარდა ამისა, აღნიშნული დოკუმენტებით შეუძლებელი იყო გარკვევა, თუ კონკრეტულად მიწის რომელი ფართობის მიხედვით ხდებოდა გადასახადის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა აპელანტების პოზიციაზე, რომ მათი ინიციატივით არ მომხდარა სადავო მიწის ნაკვეთების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია და ისინი წინააღმდეგი იყვნენ აღნიშნული რეგისტრაციისა. ზოგიერთ მათგანს მიღება-ჩაბარების აქტით, მართალია, გადაეცა იმ კატეგორიის მიწები, რომელთა გასხვისება კანონით იყო დაუშვებელი, მაგრამ ხსენებული მიწები მხოლოდ მათ მფლობელობაში იყო და არა საკუთრებაში. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების აღნიშნული მოსაზრება, ვინაიდან რაიმე მტკიცებულება იმისა, რომ ისინი წინააღმდეგი იყვნენ მათ საკუთრებად დარეგისტრირებულიყო სადავო მიწის ნაკვეთები საჯარო რეესტრში, სასამართლოსთვის არ წარუდგენიათ. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ხელახალი შესწავლისათვის დაბრუნებული საქმის გარემოებებზე. კერძოდ, საქმეში არსებული მიწის მიღება-ჩაბარების აქტით (ასევე საჯარო რეესტრის ამონაწერით) დგინდებოდა, რომ ა. ლ-მა სადავო მიწის ნაკვეთი მიიღო რეფორმის განხორციელების დროს. იგი რეფორმამდე ფლობდა 0,186 ჰა მიწას, ხოლო რეფორმის შედეგად მიიღო სადავო მიწის ნაკვეთი პრესტიჟულ ადგილზე. რ. ლ-მა სადავო მიწის ნაკვეთი მიიღო რეფორმის შედეგად და იგი მას რეფორმამდე არ ფლობდა. მას მიეზომა 0,19 ჰა ნაკვეთი, მაგრამ მისი ნაკვეთის გვერდით გავლილი გზის მიმართულებამ საშუალება მისცა მიწის ნაკვეთი გაზრდილიყო 0,2 ჰა-მდე. ქ. კ-ს მიწა გადაეცა დადგენილ ნორმაზე მეტი ოდენობით. ი. კ-ს სადავო მიწის ნაკვეთი მიღებული ჰქონდა რეფორმის დროს და არჩევის უფლებით, ამასთან, მის მიერ მიღებული მიწის ფართობი აღემატებოდა დადგენილ ზღვრულ ნორმას. მ. ქ-ის თანამესაკუთრეები საქმეში ჩაებნენ სასამართლოს მიერ და მათ საშუალება მიეცათ თავიანთი უფლებები დაეცვათ ღია სასამართლოზე. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო მიწა რეფორმის დროს მიღებულ იქნა მ. ქ-ის მიერ, ამორჩევის გზით, მაგრამ შემდეგ გაურკვეველი გარემოებებით, თანამესაკუთრეებად დადგენილ იქნენ ნ. ქ-ი, გ. ქ-ი, მ. ქ-ი, მ. ქ-ი და ე. ა-ი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებები იძლეოდა საფუძველს დასკვნისათვის, რომ მცხეთა-მთიანეთის საოლქო პროკურატურის სარჩელი იყო ნაწილობრივ საფუძვლიანი და სადავო მიწის ნაკვეთების გამოყოფა მოხდა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის უხეში დარღვევით. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მიწების განაწილების გაუმჭვირვალე პროცესი, სახელმწიფო სტრუქტურების კანონიერი მოთხოვნების უგულვებელყოფა, რეფორმის დასრულების შემდეგ არსებული დოკუმენტების გადამალვა და მხოლოდ თავისი ინტერესების შესაბამისად გამოყენება სააპელაციო სასამართლოს აძლევდა იმის რწმენას, რომ ნ. ლ-ი იყო ფაქტობრივი განმკარგველი და მფლობელი სადავო მიწის ნაკვეთებისა, მიწის გასხვისება ხდებოდა მხოლოდ მისი ნება-სურვილის შემთხვევაში. ნ. ლ-ის ხელდასმით და უშუალო ინიციატივით მიწის მიღება შეძლეს იმ სუბიექტებმა, რომლებსაც იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით იგი არ ეკუთვნოდათ, მათ შორის იყვნენ არასრულწლოვნები, კომლები, რომლებიც გამოეყვნენ 1992 წლის 1 იანვრის შემდეგ, პირები, რომლებიც სოფლის მკვიდრნი არ იყვნენ, ხოლო ასეულობით კომლი, რომლებსაც ეკუთვნოდა მიწა, დარჩა მის გარეშე.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უბრუნებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად, თუ ადგილი აქვს 394-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებს, ხოლო აღნიშნული კოდექსის 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, იმავე მუხლის “ე¹” ქვეპუნქტის მიხედვით კი _ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

სააპელაციო სასამართლომ ნაწილობრივ დასაბუთებულად მიიჩნია წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრები და განმარტა, რომ აპელანტის _ მ. კ-ის მიერ წარმოდგენილი 2001 წლის 24 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით დგინდებოდა, რომ მ. კ-მა ს. ხ-ისაგან შეიძინა მიწის ნაკვეთი ¹... სარეგისტრაციო ნომრით, 0,2 ჰა ფართობით. გარდა ამისა, მიწის მიღება-ჩაბარების შესაბამისი აქტითაც დგინდებოდა, რომ სადავო მიწა მას რეფორმის შედეგად არ ჰქონდა მიღებული. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს. ქ. ლ-ისათვის ჩამორთმეული და სახელმწიფოსათვის გადაცემული იყო მიწის ნაკვეთი 0,21 ჰა ფართობით, ¹... სარეგისტრაციო ნომრით, რომელთან დაკავშირებითაც, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ მოწოდებული დოკუმენტის (საჯარო რეესტრიდან ამონაწერი) მიხედვით, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი სოფელ დიღმის ტერიტორიაზე ჩატარებული აზომვითი სამუშაოების მიხედვით, იყო მერი ლ-ის სახელზე, ხოლო მეორე მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, ¹... სარეგისტრაციო ნომრით, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ მოწოდებული დოკუმენტის (საჯარო რეესტრიდან ამონაწერი) მიხედვით, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი 1999 წლის 29 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ეკუთვნოდა რ. გ-ს, ხოლო საქმე ამ ნაწილში იყო ხელახლა გამოსაკვლევი და ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ. ქ-ისათვის ჩამორთმეულ და სახელმწიფოსათვის გადაცემულ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით (ფართობი _ 0,06 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...), ირკვეოდა, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთი, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ეკუთვნოდა გ. ბ-ს 2004 წლის 24 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო აღნიშნული საკითხი იყო ხელახლა გამოსაკვლევი და გადასაწყვეტი. აპელანტის _ ნ. დ-ის მიერ წარმოდგენილი 2002 წლის 1 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულებებით დგინდებოდა, რომ ნ. დ-მა გ. ლ-ისაგან შეიძინა მიწის ნაკვეთი ¹... სარეგისტრაციო ნომრით, 0,21 ჰა ფართობით. საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის მონაცემებით დგინდებოდა, რომ სადავო მიწა მას რეფორმით არ მიუღია და უფლების დამადასტურებელ იურიდიულ დოკუმენტად მითითებული იყო 2002 წლის 1 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულებები. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე ამ ნაწილშიც ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთები, 0,3 ჰა და 0,19 ჰა ფართობებით, ¹... და ¹... სარეგისტრაციო ნომრებით, აპელანტმა უ. ჯ-მა ანდერძისმიერი მემკვიდრეობით მიიღო მ. ბ-ე-ჯ-ისაგან. დადგენილი იყო, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთები მას უშუალოდ ნ. ლ-ისაგან არ მიუღია. პირველი ინსტანციის სასამართლოს უნდა გამოერკვია, რამდენად საფუძვლიანი იყო სასარჩელო მოთხოვნა უ. ჯ-ის, როგორც დაკავშირებული პირის, მიმართ მიწის ნაკვეთების ჩამორთმევის ნაწილში. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე აღნიშნულ ნაწილში ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიიჩნია, რომ საქმე მ. კ-ის (მიწის ნაკვეთი: ფართობი _ 0,2 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...), ქ. ლ-ის (1. მიწის ნაკვეთი: ფართობი _ 0,21 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...); 2. მიწის ნაკვეთი _ სარეგისტრაციო ¹...), გ. ქ-ის (მიწის ნაკვეთი: ფართობი _ 0,06 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...); ნ. დ-ის (მიწის ნაკვეთი: სარეგისტრაციო ¹..., ფართობი _ 0,21 ჰა); უ. ჯ-ის (1. მიწის ნაკვეთი: ფართობი _ 0,3 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...; 2. მიწის ნაკვეთი: ფართობი _ 0,19 ჰა, სარეგისტრაციო ¹...) ნაწილში ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შ. ხ-ის წარმომადგენელმა პ. კ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა" ქვეპუნქტით, მე-3 ნაწილითა და 394-ე მუხლის ,,ე¹" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლები, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რამაც მოცემულ შემთხვევაში განაპირობა იმდენად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების გამოტანა, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. ამასთან, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გამოტანილია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა მოცემული საქმის გადაწყვეტაზე. კერძოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება საერთოდ არ შეიცავს დასაბუთებას განსახილველი საქმის საკვანძო და გადამწყვეტ გარემოებაზე _ წარმოადგენს, თუ არა შ. ხ-ი ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს, რაც განსახილველ შემთხვევაში აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს მის მიმართ აღძრული სარჩელის საფუძვლიანობის დადგენასთან მიმართებაში. თუ სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შ. ხ-ი წარმოადგენდა დაკავშირებულ პირს, საინტერესოა, თუ რა მტკიცებულებებსა და გარემოებებზე დაყრდნობით მივიდა იგი აღნიშნულ დასკვნამდე.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ საქმეში არ მოიპოვება არც ერთი მტკიცებულება, რომელიც შ. ხ-თან მიმართებაში იძლევა დაკავშირებული პირის სტატუსის დადგენის საშუალებას და, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ კასატორთან მიმართებაში დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁵-ე მუხლის ,,დ" ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, დაკავშირებული პირი წარმოადგენს სუბიექტს, რომელსაც იურიდიული დოკუმენტაციის საფუძველზე საკუთრებაში აქვს ქონება და არსებობს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ იგი მოპოვებულია თანამდებობის პირის მიერ ან/და ამ ქონებით სარგებლობს, განკარგავს თანამდებობის პირი (ან განკარგა თანამდებობის პირმა).

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ, როგორც საქმის მასალებით არის დადგენილი, სადავო მიწის ნაკვეთები სათანადო დოკუმენტაციის საფუძველზე წარმოადგენს შ. ხ-ის საკუთრებას, შეძენილია პირადად მის მიერ და არა ნ. ლ-ის მიერ, ასევე აღნიშნული მიწის ნაკვეთებით ერთადერთ მოსარგებლეს წარმოადგენს შ. ხ-ი და არა ნ. ლ-ი.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შ. ხ-ი არ წარმოადგენს ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს, რაც გამორიცხავს მის მიმართ აღძრული სარჩელის საფუძვლიანობას და, შესაბამისად, სახეზეა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” და ,,გ" ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ასევე ა. ქ-მა და ი. ქ-მა, რომელთაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორთა განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ასახავს ი. და ა. ქ-ების საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶-ე მუხლის დანაწესის მიხედვით, რაიმე კავშირს ნ. ლ-თან, რაც ამოსავალი წერტილია მოცემულ დავაში, ამასთან, მოსარჩელე არ დავობს მიწის რეფორმის კანონიერებაზე და დაუსაბუთებელ ბრალს სდებთ ნ. ლ-თან დაახლოებულ პირად ყოფნის გამო და ვერ განმარტავს, როგორი დაახლოებული პირები არიან ისინი.

კასატორთა მტკიცებით, ამ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ის წარმომადგენელმა გ. თ-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული, თუ კონკრეტულად რაში გამოიხატა ნ. ლ-ის ქმედების უსწორობა გ. გ-თან მიმართებაში, თუ რატომ ჩათვალა სააპელაციო სასამართლომ გ. გ-ი ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირად, თუ რატომ არის გამოყოფილი მიწის ნაკვეთი ზღვრულ ნორმაზე მეტი ოდენობით. სააპელაციო სასამართლო წინააღმდეგობრივად, საქმის მასალებთან შეუსაბამოდ მიუთითებს, რომ ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირებს, ოჯახის წევრებსა და ახლო ნათესავებს გადაეცათ დადგენილ 0,6 ჰა-ზე გაცილებით მეტი ფართობის მიწები და დაკავშირებულ პირთა შორის მოიაზრებს გ. გ-საც, ამასთან, უგულვებელყოფს, რომ გ. გ-ს სულ 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთი გადაეცა რეფორმის შედეგად, ანუ არათუ 0,6 ჰა ან მასზე მეტი, არამედ ბევრად უფრო ნაკლები. ნ. ლ-ის მიმართ გამოტანილი განაჩენი გ. გ-თან მიმართებაში საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის ,,გ" ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ პრეიდიციული ძალის მქონე მტკიცებულებას არ წარმოადგენს. სააპელაციო სასამართლომ ძირითადი აქცენტი გააკეთა 1992 წელს განხორციელებული მიწის რეფორმის კანონიერებაზე, მაშინ, როდესაც, მოსარჩელის აღნიშვნით, მიწის რეფორმის განხორციელების კანონიერება არ არის დავის საგანი. სააპელაციო სასამართლო გ. გ-ს მოიაზრებს ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირად, თუმცა კონკრეტული მტკიცებულებით ვერ ასაბუთებს აღნიშნულს. გ. გ-ისათვის ქონების ჩამოსართმევად ერთდროულად უნდა არსებობდეს ორი პირობა: იგი უნდა იყოს დაკავშირებული პირი და ქონება, რომელსაც მას ედავებიან, მოპოვებული უნდა იყოს კანონის მოთხოვნათა დარღვევით. ქონება, რომელიც გ. გ-ის სახელზეა რიცხული, არ არის მოპოვებული თანამდებობის პირის მიერ, ამასთან, რაც მთავარია, აღნიშნული ქონება თანამდებობის პირის მფლობელოლაში არასოდეს ყოფილა. ამდენად, გ. გ-ი არანაირად არ არის დაკავშირებული პირი და ქონება, რომელსაც მას ედავებიან, მოპოვებული არ არის კანონის მოთხოვნათა დარღვევით.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ გ. გ-ი წლების განმავლობაში იხდიდა კუთვნილ გადასახადებს და ამის თაობაზე შესაბამისი მტკიცებულება წარედგინა სასამართლოს, ამასთან, გ. გ-მა რეალურად მიიღო იმაზე ნაკლები, რაც ეკუთვნოდა _ მას დაწესებულ ნორმაზე ნაკლები მიწის ნაკვეთი გამოეყო. მიწის ნაკვეთი უშუალოდ გ. გ-ს გამოეყო და მიწის ნაკვეთი მას კანონსაწინააღმდეგოდ არ გამოჰყოფია. იგი სოციალურად დაუცველი ოჯახების კატეგორიას მიეკუთვნება, შეტანილია სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და მასზე 2006 წლის 27 აპრილს გაიცა აღნიშნულის დამადასტურებელი მოწმობა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის შესაბამისად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე გ. ქ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლი და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი, კერძოდ, ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად არ გამოიკვლია და არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გ. ქ-ის მიმართ არ არის საკმაოდ დასაბუთებული და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საქმის მასალებით დგინდება, რომ გ. ქ-ს სადავო მიწის ნაკვეთებზე ჰყავს თანამესაკუთრე, რომელიც სასამართლო პროცესზე მიწვეული არ ყოფილა. გ. ქ-ი წარმოადგენს სოფელ დიღმის ძირძველ მაცხოვრებელს და ირიცხებოდა ცალკე კომლად ჯერ კიდევ მიწის რეფორმამდე ¹721429126 მიწის ნაკვეთზე სოფელ დიღომში, რაც დასტურდება შესაბამისი ცნობით. გ. ქ-ს, როგორც პირველი კატეგორიის კომლს, 0,6 ჰა-ზე მეტი მიწის ნაკვეთი არა აქვს. მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა, რომ გ. ქ-ი წარმოადგენს ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს. გ. ქ-ი დაბადებიდან ცხოვრობს სოფელ დიღომში, განაგებს მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებს, არ წარმოადგენს ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს და გ. ქ-ის მიწის ნაკვეთებით არ სარგებლობს და არ განკარგავს მათ ნ. ლ-ი. შესაბამისი მიწის ნაკვეთები წარმოადგენს გ. ქ-ის კანონიერ საკუთრებას. რაც მიწის რეფორმით ეკუთვნოდა გ. ქ-ს, მას გადაეცა კანონიერად. გაურკვეველია, რატომ დადგა საკითხი მის მიმართ მიწის ჩამორთმევის შესახებ, როცა ¹..., ფართობით 0,05 ჰა მიწის ნაკვეთი მიწის საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობის მიხედვით, გ. ქ-ს და მის თანამესაკუთრე ლ. შ-ს გადაეცათ 2003 წლის 15 სექტემბერს და მათ არავითარი კავშირი არ ჰქონდათ ნ. ლ-თან.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი, ამასთან, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული, რის გამოც სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილითა და 394-ე მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ლ-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლები, კერძოდ, ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად არ გამოიკვლია და არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ბ. ლ-ის მიმართ არ არის საკმაოდ დასაბუთებული და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საქმის მასალებით დგინდება, რომ ბ. ლ-ს სადავო მიწის ნაკვეთებზე ჰყავს თანამესაკუთრე, რომელიც სასამართლო პროცესზე მიწვეული არ ყოფილა. ბ. ლ-ი წარმოადგენს სოფელ დიღმის ძირძველ მაცხოვრებელს და ირიცხება ცალკე კომლად. ბ. ლ-ს აქვს მიღება-ჩაბარების აქტი, მიწის საკუთრების მოწმობა და აღნიშნული ნაკვეთები რეგისტრირებული აქვს საჯარო რეესტრში, იგი ფლობს და განკარგავს ხსენებულ მიწის ნაკვეთებს, ამ მიწის ნაკვეთებით რეალურად არასოდეს უსარგებლია ნ. ლ-ს. ბ. ლ-ი დაბადებიდან ცხოვრობს სოფელ დიღომში, განაგებს მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებს და არ წარმოადგენს ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶-ე მუხლი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე ა. მ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლები, კერძოდ, ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად არ გამოიკვლია და არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ა. მ-ის მიმართ არ არის საკმაოდ დასაბუთებული და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საქმის მასალებით დგინდება, რომ ა. მ-ს სადავო მიწის ნაკვეთებზე ჰყავს თანამესაკუთრე, რომელიც სასამართლო პროცესზე მიწვეული არ ყოფილა. ა. მ-ი წარმოადგენს სოფელ დიღმის ძირძველ მაცხოვრებელს და ირიცხება ცალკე კომლად. ა. მ-ს აქვს მიღება-ჩაბარების აქტი, მიწის საკუთრების მოწმობა და აღნიშნული ნაკვეთები რეგისტრირებული აქვს საჯარო რეესტრში, იგი ფლობს და განკარგავს ხსენებულ მიწის ნაკვეთებს, ამ მიწის ნაკვეთებით რეალურად არასოდეს უსარგებლია ნ. ლ-ს. ა. მ-ი დაბადებიდან ცხოვრობს სოფელ დიღომში, განაგებს მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებს და არ წარმოადგენს ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶-ე მუხლი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ფ-ისა და ჩ. ს-ის წარმომადგენელმა თ. ქ-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ შესაბამის განაჩენებს მიანიჭა პრეიუდიციული მნიშვნელობა მოცემული საქმისათვის, მაშინ, როდესაც მათში მოხსენიებულნიც კი არ არიან ზ. ფ-ი და ჩ. ს-ი, ანუ საყოველთაოდ ცნობილ ფაქტად იქნა მიჩნეული, რომ, თითქოს ჩ. ს-ი და ზ. ფ-ი იყვნენ ამჟამად უკვე მსჯავრდებულ გ. ხ-თან და ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირები. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში არასწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა საკანონმდებლო ნორმები, რაც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილება კანონის დარღვევით არის გამოტანილი.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ ხსენებული საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა" და ,,გ" ქვეპუნქტებით. საერთო სასამართლოს მხოლოდ მაშინ შეუძლია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი წესით განიხილოს ქონების კანონიერების საკითხი, თუ იგი ამ თანამდებობის პირის, მისი ოჯახის წევრის, ახლო ნათესავის ან დაკავშირებული პირის ქონებას ეხება, ამასთან, თანამდებობის პირს ბრალად უნდა ჰქონდეს შერაცხული კონკრეტული პირის მიმართ უკანონო და დაუსაბუთებელი ქონების გადაცემა. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 44-ე მუხლის 47-ე ნაწილში თანამდებობის პირის ცნების განმარტებისას პირდაპირ არის მითითებული, რომ ასეთად კანონმდებელი მიიჩნევს მხოლოდ ისეთ პირს, რომლის მიმართაც ხორციელდება სისხლის სამართლის პროცესი და საკმარისი არ არის, რომ პირი ასრულებდეს ხელმძღვანელობით ან/და წარმომადგენლობით ან/და სხვა უფლებამოსილებას, არამედ ამ მიზნებისთვის თანამდებობის პირად ცნობისთვის, აუცილებელია, რომ მას ბრალი ედებოდეს თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში შესაბამისი სამოხელეო ან/და სამეწარმეო ან/და ორგანიზაციაში სამსახურის ინტერესების წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულის ჩადენაში. სააპელაციო სასამართლოს წარედგინა სოფელ დიღმის გამგეობის მიერ გაცემული ცნობა, რომელიც ადასტურებს, რომ ზ. ფ-ი ნ. ლ-ის ახლო ნათესავი ან დაკავშირებული პირი არ არის. არსებობს პრეზუმფცია იმისა, რომ ზ. ფ-ი და ჩ. ს-ი ნ. ლ-ის ან გ. ხ-ის ახლო ნათესავები, ან მათთან დაკავშირებული პირები, მით უმეტეს, მათი ოჯახის წევრები არ არიან.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ არ არსებობს ზ. ფ-ისა და ჩ. ს-ის მიერ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტიც კი, რომელსაც შესაბამისი ღონისძიებების გატარება შეიძლებოდა მოჰყოლოდა. აქედან გამომდინარე, დავა, რომელიც სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა, არ იყო მისი ქვემდებარე. ჩ. ს-ს ედავებიან თავის მამა-პაპისეულ ნაკვეთსაც კი და ე.წ. სამართალდარღვევას, რომლის ჩადენასაც უკანონოდ ედავებათ პროკურატურა, ადგილი ჰქონდა ჯერ კიდევ 1992 წელს, ანუ 12 წლით ადრე, სანამ კანონმდებელი თანამდებობის პირის, მისი ოჯახის წევრის, ახლო ნათესავის ან დაკავშირებული პირის ქონების კანონიერების თაობაზე დავას სასამართლოს განსჯად ადმინისტრაციულ საქმედ გამოაცხადებდა და შესაბამის პასუხისმგებლობას დააწესებდა. შესაბამისად, დაირღვა ,,ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპის კონვენციის” პირველი ოქმის პირველი მუხლით დაცული საკუთრების უფლება. ასეთ პირობებში პროკურატურის სარჩელის დასაშვებად მიჩნევა და მით უმეტეს, მისი დაკმაყოფილება წარმოადგენს დასახელებული კონვენციის მე-6 მუხლის დარღვევას, რომლის მიხედვითაც, ყველას აქვს შესაძლებლობა, ჰქონდეს სამართლიანი სასამართლო განხილვის უფლება. მოცემულ საქმეზე რომც ყოფილიყო სახეზე ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, მაშინაც კი გასული იქნებოდა საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლით დადგენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადების ორთვიანი ვადა. ამასთან, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე უნდა შედგეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი ან მისი შემცვლელი სხვა დოკუმენტი, პროკურატურის სარჩელი კი მას ვერ შეცვლის. კანონის ამ მოთხოვნათა დაცვის გარეშე იგნორირებულია ის უფლებები, რომლებიც გააჩნიათ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოებაში მონაწილე პირებს და გათვალისწინებულია საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 252-ე მუხლით, მათ შორის, დარღვეულია ის ძირითადი უფლება, რომ მხოლოდ ადმინისტრაციულ პასუხისგებაში მიცემულ პირს აქვს უფლება გაეცნოს საქმის მასალებს, მისცეს ახსნა-განმარტება და წარადგინოს მტკიცებულებები.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ დღემდე უცნობია, თუ ადმინისტრაციული მატერიალური კანონმდებლობის კონკრეტულად რომელი ნორმის მოთხოვნა დაარღვიეს ზ. ფ-მა და ჩ. ს-მა და მიცემულნი არიან თუ არა ისინი ადმინისტრაციულ პასუხისგებაში. ამდენად, სახეზეა გარემოებანი, რომლებიც გამორიცხავს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას. ქონების ჩამორთმევა ვერანაირად ვერ ჩაითვლება კანონიერად, თუ არ გაუქმდა თვით ამ ქონების გატაცების სამართლებრივი საფუძველი, ხოლო ამ შემთხევვაში ასეთი საფუძველია სოფელ დიღმის მიწის რეფორმის კომისიისა და საკრებულოს 1992 წლის 24 სექტემბრის დადგენილება და მისი ¹1 ოქმი, რაც არავის გაუუქმებია და დღემდე ძალაშია. სააპელაციო სასამართლომ ჩ. ს-ს უკანონოდ მიღებულად ჩაუთვალა და ჩამოართვა სოფელ დიღომში მდებარე მიწის ნაკვეთი, სარეგისტრაციო ¹..., მაშინ, როდესაც ამ ნომრით მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობი შეადგენს 0,25 ჰა-ს, არასოდეს ყოფილა რეგისტრირებული მის სახელზე. ზ. ფ-სა და ჩ. ს-ს სადავო მიწის ნაკვეთები მიღებული აქვთ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის შესაბამისი დადგენილებებით გამოყოფილი ნორმების ფარგლებში _ 0,75-დან 0,25 ჰა-მდე, რასაც სააპელაციო სასამართლომ არ მისცა სამართლებრივი შეფასება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ასევე ო. მ-ისა და დ. ქ-ის წარმომადგენლებმა _ ლ. გ-მ და დ. ჭ-მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლო არასწორად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ და სამართლებრივ შეფასებას, კერძოდ იმას, რომ ნ. ლ-ი წარმოადგენდა თანამდებობის პირს და ო. მ-თან და დ. ქ-თან დაახლოებულ პირს, აგრეთვე, სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა სოფელ დიღომში ჩატარებული მიწის რეფორმის კანონიერებაზე, მაშინ, როდესაც დავის საგანს არ წარმოადგენდა მიწის რეფორმის კანონიერების შეფასება. სააპელაციო სასამართლომ არამართებულად მიუთითა გადაწყვეტილების მიღების ერთადერთ სამართლებრივ საფუძველზე, როდესაც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶-ე მუხლის მიხედვით, ცნო ო. მ-ი და დ. ქ-ი ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირებად, რის გამოც ჩამოართვა მათ ქონება, ამასთან, მათ არ მიეცათ შესაძლებლობა, კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით სასამართლოსთვის წარედგინათ შესაბამისი მტკიცებულებები. ო. მ-სა და დ. ქ-ს სადავო მიწის ნაკვეთები მიღებული აქვთ კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით და მიწის რეფორმის შედეგად, ზუსტად იმ ნორმებით, რა ნორმებიც იყო დადგენილი კანონით და ამასთან, გააჩნდათ, როგორც მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტები, ასევე შესაბამისი გადასახადების გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტები. სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია, რამდენად წარმოადგენდა ო. მ-ისა და დ. ქ-ის საკუთრებაში არსებული ქონება უკანონოსა და დაუსაბუთებელს, ისინი არც კი იცნობენ ნ. ლ-ს, მათ მიწები მიღებული აქვთ, როგორც კომლის წევრებს კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. მ-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის VII² თავის, კერძოდ, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶-ე მუხლის მოთხოვნა და მტკიცების მთელი ტვირთი მოპასუხეებზე გადაიტანა, თანაც ისე, რომ კასატორის მიერ წარდგენილი არც ერთი მტკიცებულება არა თუ არ გაიზიარა, მასზე საერთოდ არ იმსჯელა. კასატორმა წარადგინა ყველა მტკიცებულება სადავო მიწის კანონიერად მიღების, ფლობისა და განკარგვის შესახებ. მოსარჩელის მიერ კი არ ყოფილა არავითარი მტკიცებულება წარმოდგენილი, რომელიც არათუ დაადასტურებდა კასატორის მიერ მიწის უკანონოდ მიღებას, არამედ ეჭვს მაინც აღძრავდა კასატორის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის მიღების კანონიერებაში. ამგვარი მტკიცებულება არ არსებობს, რის გამოც მას სააპელაციო სასამართლო ვერ გამოიკვლევდა და სადავო მიწის ნაკვეთი კასატორს მიღებული აქვს კანონიერად, ერგო წილისყრით და მიწის ნაკვეთი არჩევით არ მიუღია. კასატორის მიერ მიწის კანონიერად მიღების საკითხი საერთოდ არ დამდგარა ეჭვქვეშ, ისევე, როგორც სადავო მიწაზე მისი კანონიერი საკუთრების უფლება არასოდეს გამხდარა სადავო არც საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ განხორციელებული შემოწმების და არც სხვა რომელიმე მაკონტროლებლის მიერ, იგი ირიცხებოდა ცალკე კომლად და შეყვანილი იყო სარეფორმო სიაში, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ მას მიწა მიღებული აქვს კანონიერად და მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაუსაბუთებლად და უკანონოდ ცნობის რაიმე საფუძველი არ არსებობს.

კასატორის მტკიცებით, იგი სადავო მიწის ნაკვეთს ფლობს, ამ ნაკვეთით სარგებლობს და ნ. ლ-ს არავითარი შემხებლობა მის საკუთრებასთან არა აქვს, იხდის ყველა გადასახადს, სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილი გაასხვისა, რაზედაც წარადგინა შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულებები, სააპელაციო სასამართლოს კი კასატორის მიმართ საერთოდ არ გამოურკვევია მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების მიღების კანონიერი საფუძვლები და ნ. ლ-თან მის დაკავშირებულ პირად შერაცხვა მოკლებულია ყოველგვარ ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ასევე ნ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ლ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, ა. ლ-ის, რ. ლ-ის, ქ. კ-ის, ი. კ-ის, ქ. ჯ-ის წარმომადგენლებმა _ მ. კ-მ და ვ. ჯ-მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე დაასრულა საქმის განხილვა, რომ არ გაარკვია, კონკრეტულად რა სტატუსით იღებდა ნ. ლ-ი მონაწილეობას საქმეში, მხოლოდ ფორმალურად განუსაზღვრა მოწინააღმდეგე მხარის სტატუსი, რომელიც მხოლოდ სასამართლო სხდომის ოქმში აისახა და არა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში. აპელანტების ახსნა-განმარტებები და პოზიციები სააპელაციო საჩივრებთან მიმართებაში სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ აუსახავს თავის გადაწყვეტილებაში და არ უმსჯელია, თუ რატომ არ იქნა გაზიარებული ნ. ლ-ის ახსნა-განმარტებები, როგორც მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ ასახა თავის გადაწყვეტილებაში ნ. ლ-ის, როგორც მხარის, მონაწილეობა, რითაც დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ერთ-ერთი საფუძველია. სააპელაციო სასამართლომ შესაბამისი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ერთ-ერთ სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლზე, მაშინ, როდესაც მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 7 სექტემბრის განაჩენითა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 22 იანვრის განაჩენით არ არის დადგენილი, რომ ნ. ლ-მა უშუალოდ, თავისი უკანონო ქმედებით მიწის ნაკვეთები გადასცა ნ. მ-ს, დ. მ-ს, მ. კ-ს, მ. ჩ-ს, მ. ჟ-ს, მ. ჟ-ს, ე. ლ-ს, ნ. დ-ს, მ. ბ-ს, ქ. ჯ-ს. შესაბამისად, სასამართლომ აღნიშნულ პირთა მიმართ არასწორად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმა, რომლითაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 22 იანვრის განაჩენს პრეიუდიციული ძალა მიანიჭა. ამ განაჩენით ვერ დგინდება, ჰქონდა თუ არა ადგილი ნ. ლ-ის მოქმედებას უშუალოდ ამ პირთა მიმართ, რის გამოც არ შეიძლება იყოს მსჯელობა არარსებული ქმედებების შედეგად დამდგარ რაიმე სამოქალაქო- სამართლებრივ შედეგებზე. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია ხსენებული კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ" ქვეპუნქტი.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ასევე პრეიუდიციული ძალა მიანიჭა გ. ხ-ის მიმართ გამოტანილ გამამტყუნებელ განაჩენს, რომელშიც ასევე არაფერია მითითებული ამ კასატორების მიმართ განხორციელებულ რაიმე ქმედებებზე და, შესაბამისად, მისგან გამომდინარე სამოქალაქო-სამართლებლივ შედეგებზე. ნ. მ-ი, დ. მ-ი, მ. ჩ-ი, მ. ჟ-ი, მ. ჟ-ი, ნ. დ-ი არ წარმოადგენენ ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირებს. მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია არც ერთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა სადავო მიწის ნაკვეთებით ნ. ლ-ის მიერ სარგებლობის ან განკარგვის ფაქტს. საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, ახსნა-განმარტებები, ქონებაზე გადასახადის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები ადასტურებს, რომ სადავო მიწის ნაკვეთების სარგებლობასა და განკარგვასთან არანაირი კავშირი არ ჰქონია ნ. ლ-ს. სააპელაციო სასამართლომ არ მიუთითა, თუ კონკრეტულად რომელ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მიიჩნია ზემოხსენებული აპელანტები (კასატორები) დაკავშირებულ პირებად. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ არ გამიჯნა, თუ რომელი აპელანტები მიიჩნია ნ. ლ-თან დაკავშირებულ პირებად, ახლო ნათესავებად და ოჯახის წევრებად. შესაბამისად, გაურკვეველია, თუ რა საფუძვლით ჩამოართვეს ამ კასატორებს მიწის ნაკვეთები. გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული, თუ რა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით იქნა მიჩნეული თითოეული ზემოთ მოხსენიებული აპელანტი დაკავშირებულ პირად თუ ახლო ნათესავად.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ ნ. დ-მა სადავო მიწის ნაკვეთი მიიღო არა რეფორმის შედეგად, არამედ 2002 წლის 1 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, რაც დასტურდება საქმეში არსებული მტკიცებულებებით. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ყოველგვარი საფუძვლისა და მტკიცებულების გარეშე მიიჩნია ნ. დ-ი დაკავშირებულ პირად, რომელმაც თანამდებობის პირისაგან, თითქოს უკანონოდ მიიღო ქონება ან მისი ქონებით სარგებლობდა და განკარგავდა თანამდებობის პირი _ ნ. ლ-ი. სააპელაციო სასამართლომ ასევე გააუქმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მ. კ-ის ¹... მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით (აღნიშნული ნაკვეთი მას ნ. დ-ის მსგავსად, შეძენილი ჰქონდა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, რაც დასტურდება საქმეში არსებული საჯარო რეესტრის შესაბამისი ამონაწერით) და დაუსაბუთებლად დააბრუნა ხელახლა განსახილველად, მაშინ, როდესაც უფლება ჰქონდა თავად მიეღო ახალი გადაწყვეტილება მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ვინაიდან საქმეში არსებობდა ხსენებული ორი კასატორის მიერ მიწის ნაკვეთების ნასყიდობის ხელშეკრულებები და საჯარო რეესტრის ამონაწერები, სადაც ქონების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებული იყო შესაბამისი სანოტარო აქტები (ნასყიდობის ხელშეკრულებები), რომლებიც მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია და მათი ნამდვილობა ეჭვქვეშ არ დაუყენებია. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ და უკანონოდ მიიჩნია ნ. დ-ი და მ. კ-ი დაკავშირებულ პირებად, ახლო ნათესავებად თუ ოჯახის წევრებად.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ ზემოხსენებული აპელანტებისთვის მიწის ნაკვეთების გადაცემა მოხდა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილებისა და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის ¹128 დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით. ამ კასატორებს შესაბამისი მიღება-ჩაბარების აქტებით გადაეცათ მიწები, რომელთა საერთო ფართობი არ აღემატება 0,6 ჰა-ს. ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტებით კი ზღვრულ ოდენობად დადგენილი იყო 0,75 ჰა. შესაბამისად, ამ კასატორებს არა თუ ზღვრული ნორმის ნაკვეთები გადაეცათ, არამედ მასზე ნაკლები. გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ არის ასახული, თუ რამდენს შეადგენდა თითოეული აპელანტის მიმართ მიწის რეფორმით გადაცემული ნაკვეთების საერთო ფართობი და აღემატებოდა თუ არა ამ ნაკვეთების ფართობები დადგენილ ზღვრულ ოდენობას, ხოლო თუ აღემატებოდა, კონკრეტულად რომელ აპელანტებთან მიმართებაში. სააპელაციო სასამართლომ ამ ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევის გარეშე მიიღო გადაწყვეტილება, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ ამ კასატორებმა სასამართლოს წინაშე დააყენეს შუამდგომლობები ექსპერტიზის დანიშვნის, საქმეში სპეციალისტის ჩართვისა და საკადასტრო რუქების გამოთხოვის შესახებ, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა აღნიშნული შუამდგომლობები და არასრულყოფილად გამოიკვლია ფაქტობრივი გარემოებები.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეასრულა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 17 ნოემბრის განჩინებაში მოყვანილი მითითებები ა. ლ-თან, რ. ლ-თან, ი. კ-თან და ქ. კ-თან მიმართებაში, რაც სავალდებულო იყო ქვედა ინსტანციის სასამართლოსათვის და უფრო მეტიც, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ხსენებული განჩინებით დადგენილი გარემოებები. კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინებით დადგენილ იქნა, რომ ა. ლ-ი წარმოადგენდა სოფლის ძირძველ მაცხოვრებელს და ირიცხებოდა ცალკე კომლად, რის გამოც მას მიწის ნაკვეთი ნ. ლ-ის ოჯახის წევრობის გამო ვერ გადაეცემოდა, ვინაიდან მას, როგორც პირველი კატეგორიის კომლს, მიწის ნაკვეთი ზღვრულ ოდენობამდე მაინც უნდა შევსებოდა, ხოლო როგორც საქმის მასალებიდან ირკვევა, მას საკუთრებაში ზღვრულ ოდენობაზე _ 0,6 ჰა-ზე მეტი არა აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ პირდაპირ დაავალა ქვედა ინსტანციის სასამართლოს გამოეკვლია აღნიშნული გარემოება, სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა აღნიშნულ საკითხზე და დასაბუთებისა და საქმის მასალების გამოკვლევის გარეშე პირდაპირ მიიღო გადაწყვეტილება აპელანტის საკუთრებაში არსებული 0,41 ჰა მიწის ნაკვეთის უკანონოდ და დაუსაბუთებლად ცნობის შესახებ. გარდა ამისა, სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს მამა-პაპისეულ ქონებას, რომელსაც საქმეში არსებული შესაბამისი მტკიცებულებაც ადასტურებს, კერძოდ, შესაბამის მიწის ნაკვეთს ფლობდა და რეფორმამდე მრავალი წლის მანძილზე ამუშავებდა ა. ლ-ის მამა. რ. ლ-ის მიმართ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2005 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით ასევე დაადგინა, რომ აპელანტი იყო სოფლის ძირძველი მოსახლე და ირიცხებოდა ცალკე კომლად. შესაბამისად, რეფორმის შედეგად მისთვის გადაცემული მიწის ნაკვეთი არ შეიძლებოდა სააპელაციო სასამართლოს მიეჩნია უკანონოდ და დაუსაბუთებლად, ვინაიდან რეფორმამდე მის სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან ერთად, მიწის საერთო ფართობი არ აღემატებოდა 0,6 ჰა-ს და შეადგენდა უფრო ნაკლებს _ 0,59 ჰა-ს. ქ. კ-თან მიმართებაში, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ ზემოაღნიშნული განჩინებით ასევე დაადგინა, რომ იგი წარმოადგენდა სოფლის ძირძველ მაცხოვრებელს, ირიცხებოდა ცალკე კომლად და სადავო მიწა მას არ მიუღია ნ. ლ-ისაგან. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია არც ქ. კ-ის მიმართ არსებული გარემოებები და მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი უსაფუძვლოდ მიიჩნია უკანონო და დაუსაბუთებელ ქონებად. ი. კ-თან მიმართებაში საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ იგი წარმოადგენდა სოფლის ძირძველ მაცხოვრებელს და ირიცხებოდა ცალკე კომლად, ამასთან, მას მიწის რეფორმის შედეგად გამოეყო მიწა იმ ოდენობით, რაც მისი ოჯახისათვის კუთვნილ ზღვრულ ფარგლებს შეესაბამებოდა. რეფორმის შედეგად მის სარგებლობაში მანამდე არსებულ მიწებთან ერთად, მისმა საკუთრებამ სულ შეადგინა 0,7 ჰა, რაც, როგორც მრავალშვილიან ოჯახს, 1992 წელს მოქმედი მიწის კანონმდებლობის შესაბამისად, ეკუთვნოდა. სააპელაციო სასამართლომ ი. კ-ის საკუთრებაში არსებული სადავო მიწის ნაკვეთი დასაბუთების გარეშე მიიჩნია უკანონო და დაუსაბუთებელ ქონებად.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ ე. ლ-თან მიმართებაში, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია ის გარემოება, რომ მას სადავო მიწის ნაკვეთი რეფორმით არ მიუღია და იგი წარმოადგენდა მის მამა-პაპისეულ ნაკვეთს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ე. ლ-თან მიმართებაშიც მიღებულია ფაქტობრივი გარემოებების არსებითი გამოკვლევის გარეშე, რაც მისი გაუქმების საფუძველია. რაც შეეხება მიღება-ჩაბარების აქტებს, თუ ისინი სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია უკანონოდ, აღნიშნულიდან გამომდინარე, ყველა ის მიწის ნაკვეთი, რომლებიც მითითებულია მიღება-ჩაბარების აქტებში, უკანონოდ და დაუსაბუთებლად უნდა ეცნო. გასარკვევია ის გარემეობა, თუ რატომ ჩათვალა სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებულ მიღება-ჩაბარების აქტებში მითითებული მიწის ნაკვეთების მხოლოდ ნაწილი უკანონოდ და არა მასში მითითებული, რეფორმით გადაცემული ყველა მიწის ნაკვეთი. მ. ჩ--ჟ-ს მიწის რეფორმით მიღებული აქვს 3 მიწის ნაკვეთი, რომელთა საერთო ფართობი არ აღემატება 0,6 ჰა-ს, მოსარჩელე კი აღნიშნული ნაკვეთებიდან ედავება მხოლოდ ორს. ქ. ჯ-ს რეფორმით მიღებული აქვს 4 მიწის ნაკვეთი, რომელთა საერთო ფართობი ასევე არ აღემატება 0,6 ჰა-ს, მოსარჩელე კი ედავება მხოლოდ 3 მიწის ნაკვეთს. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული ამ ნაწილშიც.

საკასაციო საჩივარში მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით ზემოაღნიშნულ აპელანტებს ისე ჩამოერთვათ ქონება, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ დაუსაბუთებია, თუ რომელი აპელანტის ქონება იყო უკანონო და რომელი მათგანისა _ დაუსაბუთებელი, რითაც დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის VII² თავის მოთხოვნები. გაუგებარია, თუ რატომ მივიდა სააპელაციო სასამართლო იმ დასკვნამდე, რომ სადავო მიწები წარმოადგენდა პრესტიჟულ ,და ძვირადღირებულ მიწებს. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების მოთხოვნები, რაც წარმოადგენს საპროცესო ნორმების მნიშვნელოვან დარღვევას. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე სადავოდ ხდიდა 38 პირის ქონებას, მაშინ, როდესაც მიწის რეფორმის შედეგად მიწები გაიცა 3500-მდე კომლზე სწორედ იმ წესითა და იმავე კრებების გადაწყვეტილებებით, ისეთივე მიღება-ჩაბარების აქტებით, რომელთა საფუძველზეც ამ კასატორებს გადაეცათ ქონება. თუ სააპელაციო სასამართლომ მთლიანად რეფორმა მიიჩნია უკანონოდ, მაშინ გაუგებარია, რის მიხედვით მოხდა აღნიშნული აპელანტების გამიჯვნა სხვა კომლებისაგან. ამდენად, ამ კასატორების მიმართ დაირღვა “ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპის კონვენციის” მე-14 მუხლი _ სახეზეა მათ მიმართ დისკრიმინირებული მოპყრობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. მ-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ასევე არასწორად განმარტა კანონი. აღნიშნული კი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, გასაჩივრებულიგადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლებია. იმავე კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება არ არის საკმაოდ დასაბუთებული.

კასატორის მტკიცებით, მან წარადგინა ყველა მტკიცებულება სადავო მიწის კანონიერად მიღების, ფლობისა და განკარგვის შესახებ, მოსარჩელის მიერ კი არ ყოფილა არავითარი მტკიცებულება წარმოდგენილი, რომელიც არათუ დაადასტურებდა მის მიერ მიწის უკანონოდ მიღებას, არამედ ეჭვს მაინც აღძრავდა სადავო მიწის ნაკვეთის მიღების კანონიერებაში, ამგვარი მტკიცებულება არც სასამართლოს მიერ არ ყოფილა გამოკვლეული და ვერც იქნებოდა, რადგან ასეთი მტკიცებულება არ არსებობს და სადავო მიწის ნაკვეთი მას მიღებული აქვს კანონიერად. კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მას ერგო წილისყრით, ხოლო მის მიერ მიწის კანონიერად მიღების საკითხი არასოდეს გამხდარა სადავო, რის გამოც არ არსებობს მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაუსაბუთებლად და უკანონოდ ცნობის რაიმე საფუძველი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ გაურკვევია, გააჩნდა თუ არა მას მიწის ნაკვეთის მიღების უფლება მიწის რეფორმის დროს და არ გაითვალისწინა, რომ მთელი ამ ხნის მანძილზე ფლობს და სარგებლობს შესაბამისი მიწის ნაკვეთებით და იხდის ყველა გადასახადს. სააპელაციო სასამართლომ შეიძლება სავსებით ობიექტურად დაადგინა, რომ მიწის რეფორმის განხორციელების დროს, კატეგორიების იგნორირებით, ყველასათვის თანაბრად მაქსიმალური ზღვრული ნორმის _ 0,6 ჰა-ს დაწესებით და სხვა მთელი რიგი გარემოებების გამო, დაირღვა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობა, მაგრამ ამგვარი ზოგადი განსჯის შემდეგ, სააპელაციო სასამართლოს უნდა მოეხდინა დაკონკრეტება და დაედგინა, თუ ვისი ინტერესები შეილახა ამგვარი დარღვევით და ვინ მიიღო ამით რაიმე სარგებელი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე ა. მ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის VII² თავის, კერძოდ, იმავე კოდექსის 21⁶-ე მუხლის მოთხოვნა და მტკიცების მთელი ტვირთი მოპასუხეებზე გადაიტანა, თანაც ისე, რომ კასატორის მიერ წარდგენილი არც ერთი მტკიცებულება არა თუ არ გაიზიარა, მასზე საერთოდ არ იმსჯელა. კასატორმა წარადგინა ყველა მტკიცებულება სადავო მიწის კანონიერად მიღების, ფლობისა და განკარგვის შესახებ. მოსარჩელის მიერ კი, არ ყოფილა არავითარი მტკიცებულება წარმოდგენილი, რომელიც არათუ დაადასტურებდა კასატორის მიერ მიწის უკანონოდ მიღებას, არამედ ეჭვს მაინც აღძრავდა კასატორის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის მიღების კანონიერებაში. ამგვარი მტკიცებულება არ არსებობს, რის გამოც მას სააპელაციო სასამართლო ვერ გამოიკვლევდა და სადავო მიწის ნაკვეთი კასატორს მიღებული აქვს კანონიერად, ერგო წილისყრით და მიწის ნაკვეთი არჩევით არ მიუღია. კასატორის მიერ მიწის კანონიერად მიღების საკითხი საერთოდ არ დამდგარა ეჭვქვეშ, ისევე, როგორც სადავო მიწაზე მისი კანონიერი საკუთრების უფლება არასოდეს გამხდარა სადავო არც საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ განხორციელებული შემოწმების და არც სხვა რომელიმე მაკონტროლებლის მიერ, იგი ირიცხებოდა ცალკე კომლად და შეყვანილი იყო სარეფორმო სიაში, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს. რომ მიწა მიღებული აქვს კანონიერად და მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაუსაბუთებლად და უკანონოდ ცნობის რაიმე საფუძველი არ არსებობს.

კასატორის მტკიცებით, იგი სადავო მიწის ნაკვეთს ფლობს, ამ ნაკვეთით სარგებლობს და ნ. ლ-ს არავითარი შემხებლობა მის საკუთრებასთან არა აქვს, იხდის ყველა გადასახადს, სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილი გაასხვისა, რაზედაც წარადგინა შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულებები, სააპელაციო სასამართლოს კი კასატორის მიმართ საერთოდ არ გამოურკვევია მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების მიღების კანონიერი საფუძვლები და ნ. ლ-თან მის დაკავშირებულ პირად შერაცხვა მოკლებულია ყოველგვარ ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ხ-მ და გ. ხ-მაც, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მათთვის მიწის ნაკვეთების ჩამორთმევის ნაწილში საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება.

კასატორთა განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არის უკანონო და დაუსაბუთებელი და ლახავს საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებულ მათი საკუთრების უფლებას. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილებით საქართველოში განხორციელდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმა. ხსენებული დადგენილების მე-11 მუხლის თანახმად, სოფლის მოსახლეობაზე მიწების გაცემის უფლებამოსილება მინიჭებული ჰქონდა სოფლის მმართველობის ორგანოს (საკრებულოს გამგეობას), რომელსაც შემდგომ ამტკიცებდა რაიონის მმართველობის ორგანო (მცხეთის რაიონის გამგეობა), საქართველოს რესპუბლიკის მიწის რესურსებისა და მიწის რეფორმის სახელმწიფო კომიტეტის სათანადო სახელმწიფო აქტით (მიღება-ჩაბარების აქტი), რაც დასტურდებოდა სანოტარო წესით და რეგისტრირდებოდა მიწების აღრიცხვის სახელმწიფო წიგნში. ნ. ლ-ი, რომელიც იმ პერიოდში სოფლის მაცხოვრებელთა საერთო კრების მიერ, საზოგადოებრივ საწყისებზე არჩეული იყო მიწის რეფორმის კომისიის თავმჯდომარედ, არ იღებდა არავითარ ანაზღაურებას სახელმწიფოს მხრიდან და არ წარმოადგენდა თანამდებობის პირს. აღნიშნული კომისია ადგენდა სოფლის მაცხოვრებლებზე გასანაწილებელი მიწების ოდენობასა და სიებს, რომლებსაც ამტკიცებდა სოფლის ყრილობა. სააპელაციო სასამართლოს მტკიცება იმის შესახებ, რომ ნ. ლ-ი მიწების გაცემის საკითხში იმ დროისათვის წარმოადგენდა კანონით გათვალისწინებულ თანამდებობის პირს, საჯარო მოხელეს, ყოველგვარ საფუძველსაა მოკლებული და ყველა ის დარღვევა, რომელიც მას, როგორც თანამდებობის პირს შეერაცხა მიწების გაცემის საკითხში, არის უკანონო. ნ. ლ-ს არ გააჩნდა არანაირი ადმინისტრაციული უფლებამოსილება მიწების გაცემის საკითხში და ამიტომ, ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენებით იგი ვერ მოიპოვებდა ამ კასატორთა კუთვნილ ქონებას და თუ ვერ მოიპოვებდა მას, მაშინ ვერც ისარგებლებდა და ვერც განკარგავდა აღნიშნულ ქონებას, რაც თავისთავად გამორიცხავს ნ. ლ-თან ამ კასატორთა დაკავშირებულ პირებად მიჩნევას.

კასატორები ამტკიცებენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიუთითა, რომ, თითქოს საქმეში მოიპოვება კასატორთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთების ნ. ლ-ის მფლობელობაში ყოფნის დასტური, მაგრამ ვერ მიუთითა შესაბამის კონკრეტულ დოკუმენტზე. აქედან გამომდინარე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. 2006 წლის 7 სექტემბრისა და 2007 წლის 22 იანვრის შესაბამის განაჩენებში კონკრეტულად არ არის მთითებული, რომ ნ. ხ-ე და გ. ხ-ე არიან ნ. ლ-თან დაკავშირებული პირები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე ქ. ლ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, 1992 წელს, მიწის რეფორმის დაწყებამდე იგი გამოყოფილ იქნა ძირითადი კომლიდან და სოფელ დიღმის საერთო კრების 1992 წლის 3 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ჩაერთო ძირითად სიებში, ხოლო მიწის რეფორმის შედეგად, 1992 წლის 6 ოქტომბერს გაცემული ¹10 ლას მიღება-ჩაბარების აქტით მიიღო სამი სხვადასხვა მიწის ნაკვეთი. ¹1 მიწის ნაკვეთი მდებარეობს დიდ დიღომში, რომელიც გადაეცა დროებით სარგებლობაში, 0,245 ჰა ფართობით და აღნიშნულ ნაკვეთში დგას მაგისტრალური მაღალი ძაბვის ერთ-ერთი ბოძი, რის გამოც ხსენებული მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემა კანონით აკრძალულია. ქ. თბილისის მთავრობის 2000 წლის 19 ოქტომბრის ¹17.10.252 დადგენილებით დიდი დიღმის შესასვლელში ორდონიანი ხიდის მშენებლობასთან დაკავშირებით, ქ. თბილისს გადაეცა სოფელ დიღმის ტერიტორიის ნაწილი, დაახლოებით სამი ჰექტარი, რომელიც ეკუთვნოდა სოფელ დიღომში მცხოვრებ 15 ოჯახს, მათ შორის, კასატორის სარგებლობაში არსებულ ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთს ჩამოეჭრა 0,135 ჰა. დარჩენილი 0,11 ჰა, სარეგისტრაციო ¹721434263, უკანონოდ ჩამოერთვა სასამართლოს გადაწყვეტილებით, როგორც ნ. ლ-ის ახლო ნათესავს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 ივლისის განჩინებებით შ. ხ-ის, ა. ქ-ის, ი. ქ-ის, გ. გ-ის, გ. ქ-ის, ბ. ლ-ის, ა. მ-ის, ზ. ფ-ის, ჩ. ს-ის, ო. მ-ის, დ. ქ-ის, გ. მ-ის, ნ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ლ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, ა. ლ-ის, რ. ლ-ის, ქ. კ-ის, ი. კ-ის, ქ. ჯ-ის, თ. მ-ის, ა. მ-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ქ. ლ-ის საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 31 ივლისამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შ. ხ-ის, ა. ქ-ის, ი. ქ-ის, გ. გ-ის, გ. ქ-ის, ბ. ლ-ის, ა. მ-ის, ზ. ფ-ის, ჩ. ს-ის, ო. მ-ის, დ. ქ-ის, გ. მ-ის, ნ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ლ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, ა. ლ-ის, რ. ლ-ის, ქ. კ-ის, ი. კ-ის, ქ. ჯ-ის, თ. მ-ის, ა. მ-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ქ. ლ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, კერძოდ: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი გადაწყვეტილების მიღებას. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შ. ხ-ის, ა. ქ-ის, ი. ქ-ის, გ. გ-ის, გ. ქ-ის, ბ. ლ-ის, ა. მ-ის, ზ. ფ-ის, ჩ. ს-ის, ო. მ-ის, დ. ქ-ის, გ. მ-ის, ნ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. კ-ის, მ. ჩ-ის, მ. ჟ-ის, მ. ჟ-ის, ე. ლ-ის, ნ. დ-ის, მ. ბ-ის, ა. ლ-ის, რ. ლ-ის, ქ. კ-ის, ი. კ-ის, ქ. ჯ-ის, თ. მ-ის, ა. მ-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ქ. ლ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.