¹ბს-675-642(კ-06) 30 აპრილი, 2007წ.
თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის
საქმეთა პალატამ
შემადგენლობით:
ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 23 ივნისის განჩინებაზე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2005 წლის 3 თებერვალს ი. ჩ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს იუსტიციის სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის ¹.... საერთო და მკაცრი რეჟიმის დაწესებულების დირექტორის ჯ. ხ-ის მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით.
მოსარჩელის მითითებით, იგი 1994 წლის 7 თებერვლიდან მუშაობდა გეგუთის ¹.... დაწესებულებაში რეჟიმის განყოფილების ...., ..... თანამდებობაზე. 2004 წლის 16 მარტს სამსახურში მისვლისას მას განუცხადეს, რომ გათავისუფლებული იყო დაკავებული თანამდებობიდან. გათავისუფლების შესახებ ბრძანება მას არ ჩაბარებია და მხოლოდ მისი ადვოკატის მომართვის პასუხად აცნობეს, რომ გათავისუფლებული იყო დისციპლინური გადაცდომისათვის, კერძოდ, სამსახურის უმიზეზოდ გაცდენისათვის.
წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილებით ი. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობის გამო. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ჩ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.
ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 19 მაისის განჩინებით ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ი. ჩ-ე სამსახურიდან კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად გათავისუფლდა. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია მის მიერ ხუთ დღეზე მეტი ხნით სამსახურის თვითნებური მიტოვების ფაქტი. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სასჯელაღსრულებითი დეპარტამენტის იურიდიული განყოფილების უფროსის მოხსენებით ბარათის მიხედვით ი. ჩ-ეს გამოცხადებული ჰქონდა სასტიკი საყვედური და განთავისუფლებისას მის მიმართ გამოყენებული იყო დისციპლინური ზემოქმედების შესაბამისი ზომა.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ ი. ჩ-ე 2004 წლის 15 მარტის პატაკის საფუძველზე სამსახურიდან განთავისუფლებული იყო და შესაბამისად მისი სამსახურში გამოუცხადებლობაც საპატიოდ უნდა ყოფილიყო მიჩნეული, რადგან ასეთი პატაკი მე-... დაწესებულების კანცელარიაში რეგისტრირებული არ ყოფილა. სააპელაციო პალატის აზრით, ი. ჩ-ის სარჩელი ხანდაზმულია, რადგან ი. ჩ-ემ განთავისუფლებიდან მხოლოდ 9 თვის შემდეგ მიმართა იუსტიციის სამინისტროს სასჯელაღსრულებით დეპარტამენტს, ხოლო სასამართლოს _ 2005 წლის 3 თებერვალს.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ჩ-ემ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი სარჩელის დაკმაყოფილება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 მარტის განჩინებით ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 23 ივნისის განჩინებით ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ 2004 წლის 15 მარტს ის გათავისუფლებული იყო ¹.... დაწესებულების ხელმძღვანელობის მიერ პირადი პატაკის საფუძველზე და მან თავისი მოვალეობის შესრულება სთხოვა ასევე ყოფილ თანამშრომელს ი. კ-ას. აპელანტის მიერ ასეთი პატაკი წარმოდგენილი ვერ იქნა და ასეთი მტკიცებულება არც ¹... დაწესებულების კანცელარიაში აღმოჩნდა რეგისტრირებული, ხოლო რაც შეეხებოდა აპელანტის ნაცვლად ი. კ-ას მორიგეობის ფაქტს, საქმის მასალებით არც აღნიშნული დასტურდებოდა, რადგან 2004 წლის 15 მარტის სადღეღამისო ზედამხედველობის უწყისში მორიგე განწესის სიაში ი. კ-ას გვარი არ იყო დაფიქსირებული. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ი. ჩ-ის მიერ სამსახურის თვითნებურად გაცდენის ფაქტი 2004 წლის 15 მარტს.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ჩ-ეს სამსახურში არგამოცხადებისა და სამსახურებრივი მოვალეობების შეუსრულებლობისათვის გათავისუფლებამდე დადებული ჰქონდა დისციპლინური სახდელები, კერძოდ, 2003 წლის 15 დეკემბერს ¹.... დაწესებულების დირექტორის მ/შ-ის ¹253 ბრძანებით გამოეცხადა “საყვედური”, ხოლო 2004 წლის 16 თებერვლის ¹27პ/შ ბრძანებით _ “სასტიკი საყვედური”.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანებაში გათავისუფლების საფუძვლად მითითებული იყო “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 99-ე მუხლი და არა ამ მუხლის მე-4 პუნქტი, რომელიც ითვალისწინებს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას სამსახურის თვითნებურად 5 დღეზე მეტი ვადით მიტოვების შემთხვევაში. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სამსახურებრივ მოვალეობათა დარღვევისათვის მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან, თუ მის მიმართ უკვე მოქმედებს დისციპლინური პასუხისმგებლობის ნებისმიერი სხვა ზომა. მოცემულ შემთხვევაში მოქმედებდა დისციპლინური სახდელები, ამდენად, ადმინისტრაციას სრული უფლება ჰქონდა, ი. ჩ-ე სამსახურებრივ მოვალეობათა მორიგი დარღვევისათვის გაეთავისუფლებინა სამსახურიდან.
სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ი. ჩ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა გაეზიარებინა სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის იურიდიული განყოფილების უფროსის დ. ბ-ის მოხსენებითი ბარათი, საიდანაც ირკვეოდა, რომ სადავო ბრძანება შედგენილი იყო 2004 წლის 23 მარტის თარიღით, ხოლო გათავისუფლების დღედ მითითებული იყო 16 მარტი. ბრძანების საფუძვლად მითითებულ პატაკში აღნიშნული იყო, რომ ი. ჩ-ძე არ გამოცხადდა სამსახურში 15, 18, 21 მარტს, რაც აშკარა შეუსაბამობას წარმოადგენდა და ადასტურებდა ი. ჩ-ის გათავისუფლების არაკანონიერებას.
კასატორის მოსაზრებით, გათავისუფლების ბრძანებაში ი. ჩ-ის გათავისუფლების საფუძვლად, მართალია, მითითებულია “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 99-ე მუხლი, მაგრამ იგი არ გათავისუფლებულა ამ ნორმის დაცვით. 99-ე მუხლის 1-ლი პუნქტით, მოხელე შეიძლება გაათავისუფლონ სამსახურიდან ამ კანონით გათვალისწინებული დისციპლინური გადაცდომისათვის, ხოლო ამავე მუხლის მე-4 პუნქტით, ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის საფუძველზე მოხელე სამსახურიდან თავისუფლდება მისთვის შესაბამისი დოკუმენტაციის გაცნობის დღიდან, რომელშიც იგულისხმება ბრძანება დისციპლინური სასჯელის დადების შესახებ, რასაც განსაზღვრავს სპეციალური ნორმატიული აქტი, რაც არ იქნა გამოყენებული სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას. “საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასჯელაღსრულების ორგანოში სახელმწიფო სამსახურის გავლის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, წახალისება და დასჯა მოსამსახურეს ეცნობება პირადად მწყობრის წინ ან თათბირის დროს. მოსამსახურეს სასჯელის დადებამდე უნდა ჩამოერთვას წერილობითი ახსნა-განმარტება. ამავე მუხლის მე-9 პუნქტის თანახმად, ბრძანება დისციპლინური სასჯელის დადების შესახებ, მოტივების აღნიშვნით, მოსამსახურეს გამოეცხადება ხელის მოწერით. ამდენად, კასატორის განმარტებით, ი. ჩ-ეს არ დასდებია დისციპლინური სასჯელი.
კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა მოსარჩელის მტკიცება, რომ 2004 წლის 15 მარტს ის გათავისუფლებული იყო დაწესებულების ხელმძღვანელის მიერ პირადი პატაკის საფუძველზე და რომ მან თავისი მოვალეობის შესრულება სთხოვა ასევე ყოფილ თანამშრომელს ი. კ-ას. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლი, მოსარჩელის შუამდგომლობის მიუხედავად, არ გამოიძახა და არ დაჰკითხა ი. კ-ა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა. კასატორი ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, ამ თვალსაზრისით არა აქვს წამოყენებული დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 23 ივნისის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.