¹ბს-684-652(კ-07) 10 იანვარი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ლევან მურუსიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ს. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2001 წლის 16 თებერვალს ს. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის განმარტებით, 1949 წელს ქ. თბილისში, ... ქ. ¹16/4-ში ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის გამოეყო 390 კვ.მ მიწის ფართი, რომელზედაც ააშენა საცხოვრებელი სახლი, რომელშიც ცხოვრობდა მეუღლესთან _ ქ. კ-ან ერთად. 1962 წელს მოსარჩელე დააპატიმრეს და მის საკუთრებაში არსებული სახლის ნაწილი, კერძოდ, 30 კვ.მ ფართის ოთახი, კონფისკაციის შედეგად ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის კომუნალურ ფონდში ჩაირიცხა. პატიმრობაში ყოფნის პერიოდში _ 1970 წელს მეუღლე მასთან განქორწინდა. 1971 წელს მოსარჩელე გათავისუფლდა სასჯელის მოხდისაგან და საცხოვრებლად დაბრუნდა ქ. თბილისში. ხსენებულმა აღმასკომმა იგი მის მიერ აშენებულ და შემდგომში კომუნალურ ფონდში ჩარიცხულ, ზემოაღნიშნულ ოთახში შეასახლა, რომელშიც 1971 წლის 1 დეკემბერს ჩაეწერა. მოსარჩელემ აღნიშნული ფართი, დაახლოებით 1974-1975 წლებში, 4200 მანეთად შეისყიდა, რის შედეგადაც ამ ფართის მესაკუთრე გახდა, ხოლო სახლის ნაწილი ტექინვენტარიზაციის ბიუროში კვლავ მის სახელზე აღირიცხა. Yყოფილ მეუღლესთან დაძაბული ურთიერთობის გამო, 1983 წლის დეკემბერში იგი შესყიდული ფართიდან ამოეწერა და საცხოვრებლად დროებით სხვაგან გადავიდა, თუმცა ამ ფართის მესაკუთრედ კვლავ თვითონ რჩებოდა. მოგვიანებით მოსარჩელისთვის ცნობილი გახდა, რომ მის ყოფილ მეუღლეს, აწ გარდაცვლილ ქ. კ-ეს მოსარჩელის მიერ ნაყიდი ფართი შეუსყიდია ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების საფუძველზე. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ დაუშვებელი იყო ხსენებული გადაწყვეტილების მიღება, ვინაიდან მას აღნიშნული ფართი უკვე ჰქონდა შესყიდული. ამასთან, თანხების გადახდის შესაბამისი საბანკო ქვითრები გაყალბებული იყო, ვინაიდან ერთ-ერთი ქვითრის მიხედვით, თანხის ერთი ნაწილის შეტანა 1988 წლის 22 თებერვალს განხორციელდა, ანუ აღნიშნული აღმასკომის 1990 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილების მიღებამდე. ამასთან, სს “....” 2000 წლის 22 დეკემბრის ცნობის მიხედვით, ხსენებული ქვითრები ისეთ საკასო აპარატზე იყო ამობეჭდილი, რომელიც ბინსოცბანკს (სამართალმემკვიდრე _ სს “....”) საერთოდ არ ჰქონია. დასახელებულ გადაწყვეტილებაში ასევე არასწორად იყო მითითებული აღნიშნული ფართის იზოლირების შესახებ.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 21 თებერვლის განჩინებით ყადაღა დაედო ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16-ში მდებარე, ს. გ-სა და ქ. კ-ის სახელზე რიცხულ ფართს. იმავე სასამართლოს 2001 წლის 29 ივნისის განჩინებით მოსარჩელის შვილის _ გ. გ-ის განცხადება დაკმაყოფილდა და იგი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება, ხოლო 2001 წლის 29 ივნისის მეორე განჩინებით გ. გ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა იმავე სასამართლოს 2001 წლის 21 თებერვლის განჩინება და ყადაღა მოეხსნა სადავო ფართს.

გ. გ-მა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, სადავო სახლთმფლობელობა ააშენეს მისმა მშობლებმა, თუმცა 1962 წელს მისი მამა _ ს. გ-ი გაასამართლეს, სასამართლომ კონფისკაციის შედეგად ს. გ-ს ჩამოართვა თავისი წილი _ ამ სახლის 1/2 ნაწილი და შესაბამისი აღმასკომის ფონდში ჩარიცხა, ხოლო მისი დედა, რომელიც იყო ხსენებული სახლის 1/2-ის მესაკუთრე, აღმასკომის ფონდში ჩარიცხული სახლის 1/2 ნაწილის დამქირავებელი გახდა და იგი შეისყიდა 1980 წელს, რის შემდეგაც მთლიანი სახლთმფლობელობის მესაკუთრე გახდა. ამასთან, ს. გ-ი ამტკიცებდა, რომ მან 1974-1975 წლებში შეისყიდა სადავო სახლმფლობელობის ის 1/2 ნაწილი, რომელიც 1963 წელს სასამართლოს განაჩენით ჩამოერთვა. შესაგებლის ავტორის მოსაზრებით, აღნიშნული მტკიცება იყო უსაფუძვლო, რადგან 1974-1975 წლებში არ არსებობდა კანონი, რომელიც აღმასკომს მისცემდა უფლებას, მის ბალანსზე არსებული ბინა ვინმესთვის მიეყიდა და არც ამის თაობაზე ნასყიდობის ხელშეკრულება არსებობდა. გარდა ამისა, მოსარჩელე ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძვლად მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ სახლის სადავო ნაწილი ისევ მის სახელზე ირიცხებოდა, მაშინ, როდესაც ტექბიუროს მიერ 1999 წლის 21 ივნისს გაცემული ცნობის მიხედვით, სადავო სახლი, ლიტერ “ა” ნაგებობა ირიცხებოდა მისი დედის _ ქ. კ-ის სახელზე. ამასთან, ქ. კ-ემ სახლის სადავო ნაწილის ღირებულების ნახევარი თანხა შეიტანა არა 1988 წლის 22 თებერვალს, არამედ _ 1990 წლის 6 თებერვალს ამ თანხის პირველი ნახევარი, ხოლო მეორე ნახევარი _ 1991 წლის 22 თებერვალს. გარდა ამისა, სარჩელი იყო ხანდაზმული, რადგან 1990 წლიდან გასული იყო ათ წელზე მეტი, ხოლო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის თანახმად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა უძრავ ნივთებთან დაკავშირებით, შეადგენდა 6 წელს.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უსაფუძვლობისა და ხანდაზმულობის გამო.

რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ 1974-1975 წლებში ს. გ-მა შეისყიდა სადავო ფართი და გახდა მისი მესაკუთრე, ვინაიდან იმ პერიოდში არ არსებობდა კანონი, რომლის თანახმადაც, აღმასკომი კომუნალურ ფონდში ჩარიცხულ ბინას გაასხვისებდა. მოსარჩელეს ჰქონდა მცდელობა, დაუფლებოდა სადავო სახლსა და მიწის ნაკვეთის 1/2 ნაწილს, აღნიშნული საქმე განხილულ იქნა სასამართლოს მიერ და არსებობდა თბილისის საოლქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც ს. გ-ს უარი ეთქვა სარჩელზე. რაც შეეხებოდა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას, აღნიშნული მოთხოვნა იყო უსაფუძვლო და ხანდაზმული, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არ შეიძლებოდა ამ კოდექსის ამოქმედებამდე გამოცემული, აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტის ბათილად გამოცხადება, თუ პირმა განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის რაიმე ქმედება ამ აქტის საფუძველზე, გარდა ამ კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით და 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა”, “ბ” და “გ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ვინაიდან აღნიშნული გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ხსენებული კოდექსის ამოქმედებამდე და არ არსებობდა ამ კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით და 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა”, “ბ” და “გ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევები, ხსენებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობაზე მოსარჩელეს უარი უნდა თქმოდა უსაფუძვლობის გამო. რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მესამე ნაწილით დადგენილ სასამართლოსთვის სარჩელის წარდგენის ექვსთვიან ვადაზე და მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს გაშვებული ჰქონდა სასარჩელო ხანდაზმულობის ექვსთვიანი ვადა.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ს. გ-მა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და მოითხოვა სადავო ბინისა და მიწის ნაკვეთისათვის ყადაღის დადება, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით ს. გ-ის შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის _ სადავო ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნულ განჩინებაზე შეტანილი კერძო საჩივარი საბოლოოდ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2002 წლის 13 მარტის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ს. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება გაუქმდა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქსენია კიკვიძის მიერ შესაბამისი თანხების გადახდის ქვითრები ამობეჭდილი იყო ისეთ საკასო აპარატზე, რომელიც სს “....” საერთოდ არ ჰქონია. ს. გ-ვის მის საკუთრებაში არსებული სადავო ფართის გაყიდვის თაობაზე ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის გადაწყვეტილების შესახებ 2001 წლის 1 თებერვალს გახდა ცნობილი, როდესაც ქ. თბილისის ცენტრალური სახელმწიფო არქივიდან მიიღო ამ გადაწყვეტილების ასლი. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ 1974-1975 წლებში მოსარჩელეს არ შეეძლო კონფისკაციის შედეგად მისთვის ჩამორთმეული ბინის შესყიდვა სათანადო კანონის არარსებობის გამო და აღნიშნა, რომ სერგო გოგეშვილმა 1974-1975 წლებში ნამდვილად შეისყიდა აღნიშნული ფართი, რასაც მოპასუხე ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის წარმომადგენელი სადავოდ არ ხდიდა. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი ქ. თბილისის მერიის იურიდიული სამსახურის უფროსის შესაბამისი წერილის თანახმად, მესაკუთრეს ჰქონდა 1974-1975 წლებში კონფისკაციის შედეგად ჩამორთმეული და კომუნალურ ფონდში ჩარიცხული ბინის ნაწილის შესყიდვის უფლება იმ დროისათვის მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის მიხედვით.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება მესამე პირმა _ გ. გ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2003 წლის 24 ივლისის განჩინებით გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოს დაუბრუნდა.

საკასაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ს. გ-მა 1974-1975 წლებში შეისყიდა ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹16-ში მდებარე კომუნალური ერთოთახიანი ბინა. ის გარემოება, რომ აღნიშნულს სადავოდ არ ხდიდა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის წარმომადგენელი, არ ნიშნავდა ს. გ-ის მიერ ამ ბინის გამოსყიდვას. საქმეში არ მოიპოვებოდა კომუნალურ ფონდში ჩარიცხული ფართის შესყიდვის რაიმე დამადასტურებელი საბუთი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის თანახმად, უძრავი ნივთის შესაძენად საჭირო იყო სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ს. გ-ის მიერ ხსენებული ფართის გამოსყიდვას არ ადასტურებდა, აგრეთვე, ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ გაცემული ცნობა ფართის ს. გ-ის სახელზე აღრიცხვის შესახებ. საკასაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ს. გ-ის ადრინდელ სარჩელთან დაკავშირებით, მისი სასარჩელო მოთხოვნა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16/4-ში მდებარე მიწის ნაკვეთიდან 130 კვ.მ-ის გამოყოფისა და საჯარო რეესტრში მის სახელზე აღრიცხვის თაობაზე, თბილისის საოლქო სასამართლოს 2000 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილებითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2001 წლის 4 აპრილის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნულმა სასამართლოებმა არ გაიზიარეს ს. გ-ის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1978 და 1999 წლებში გაცემული ცნობები წარმოადგენდა საცხოვრებელ სახლსა და მიწის ნაკვეთზე თანამესაკუთრეობის იურიდიულ საფუძველს.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს ყურადღების მიღმა დარჩა ის გარემოება, რომ ფართი, რომლის შესყიდვის ნებართვა სადავო ადმინისტრაციული აქტით მიენიჭა აწ გარდაცვლილ ქ. კ-ეს, საოლქო სასამართლოში საქმის განხილვის მომენტისათვის აღარ არსებობდა. მოცემული საქმის მასალებით (ს.ფ. 120-121, 133-134, 140, 159, 161) დასტურდებოდა, რომ შესაბამისი საცხოვრებელი სახლი აღებულ იქნა და მის ადგილას მრავალსართულიანი ბინის მშენებლობა მიმდინარეობდა. სააპელაციო სასამართლომ ისე გადაწყვიტა მოცემული დავა, რომ არ გაურკვევია მოსარჩელე ს. გ-ის განსახილველი დავისადმი უფლებადამცავი ინტერესი, მაშინ, როდესაც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ან მის ნაწილს პირდაპირი და უშუალო (ინდივიდუალური) ზიანი უნდა მიეყენებინა მოსარჩელის კანონიერი უფლებისთვის ან ინტერესისთვის, ან უკანონოდ შეეზღუდა მისი უფლება. მითითებული საკითხის დაზუსტების გარეშე, გაურკვეველი რჩებოდა დავის ნამდვილი არსი და პროცესის მონაწილეთა წრე. აღნიშნული საკითხის გარკვევის შემდეგ, სასამართლოს უნდა დაედგინა სადავო სამართალურთიერთობის ყველა მონაწილე, ამ დავის შედეგის სხვა პირების უფლება-მოვალეობებზე გავლენის მოხდენის მიხედვით ემსჯელა, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის საფუძველზე, მოცემულ საქმეში მესამე პირად იმ პირის ჩაბმის შესაძლებლობაზე, რომლის ინტერესებსაც განსახილველი დავა შეიძლებოდა შეხებოდა ან რომლის თაობაზეც სასამართლოს მიერ მხოლოდ საერთო გადაწყვეტილების გამოტანა იყო შესაძლებელი. ზემოაღნიშნულთან ერთად, დაზუსტებას საჭიროებდა, აგრეთვე, დავის საგანი, კერძოდ, ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა უშუალოდ უკავშირდებოდა ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე 1990 წლის 25 ივლისს სახელმწიფო საცხოვრებელ ფონდში რიცხული საცხოვრებელი ბინის პირად საკუთრებაში შესყიდვის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას, გ. და თ. გ-ებზე 2002 წლის 19 ივლისს გაცემული ქ. კ-ის ქონების ნაწილზე სამკვიდრო მოწმობის ბათილობას.

საკასაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მოყვანილი მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტის შესახებ მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა 2001 წლის 1 თებერვალს _ ქ. თბილისის ცენტრალური სახელმწიფო არქივიდან გადაწყვეტილების ასლის ჩაბარების დღეს. საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის დაცვის საკითხი უნდა გადაწყვეტილიყო მოცემული დავის განხილვამდე თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 3 აგვისტოსა და თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილებების გათვალისწინებით, რომელთა შინაარსიდან გამომდინარე, სასამართლოს უნდა ემსჯელა იმის შესახებ, თუ რა მომენტიდან უნდა ყოფილიყო ცნობილი ს. გ-ვის ქსენია კიკვიძის მიერ შესაბამისი ფართის შესყიდვის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში დაცულ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 31 მარტის, თბილისის საოლქო სასამართლოს 2001 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებებსა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2000 წლის 1 ნოემბრის განჩინებაზე, რომელთა მიხედვით, ს. გ-ს უარი ეთქვა 130 კვ.მ ფართის გამოყოფაზე. საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა ემსჯელა განსახილველი დავის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე და 266-ე, აგრეთვე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლებისადმი შესაძლო მიმართებაზე.

საკასაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე დაადგინა 1988 წლის 22 თებერვალს ქ. კ-ის მიერ 2063 მანეთის გადახდა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 სადავო გადაწყვეტილების მიღებამდე, რომ არ შეუფასებია საქმეში არსებული შესაბამისი ქვითრის ასლები, რომელთა თანახმად, ამ ქვითრის გაცემის თარიღი იყო არა 1988, არამედ 1980 წელი, ასევე სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია მესამე პირის _ გ. გ-ის მოსაზრებაზე იმის შესახებ, რომ ¹92100 საკასო აპარატი ცხრიანის ნაცვლად, ბეჭდავდა რვიანს, ასეთი აპარატი არსებობდა .... პროსპექტზე, ... მოპირდაპირე მხარეს მდებარე შემნახველ სალაროში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ იყო საკმარისად დასაბუთებული, მისი ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები დადგენილი იყო საქმის გარემოებათა არასრულყოფილი გამოკვლევის შედეგად.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 19 მაისის განჩინებით ს. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ს. გ-ის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მან 1974-1975 წლებში შეისყიდა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16-ში მდებარე კომუნალური ერთოთახიანი ბინა, ვინაიდან საქმეში არ მოიპოვებოდა მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მის მიერ ბინის გამოსყიდვას. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად, ს. გ-ი სადავო ფართის მესაკუთრეს არ წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილება წარმოადგენდა აღმჭურველ ადმინისტრაციულ აქტს, რადგან ამ გადაწყვეტილებით ქ. კ-ეს ნება დაერთო საცხოვრებელი ფართის შესყიდვაზე, რის შემდგომ მან განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის ქმედება, კერძოდ, 1990 წლის 25 ივლისს დადო ხელშეკრულება იმავე აღმასკომის გადაწყვეტილებით ნებადართული ფართის შესყიდვაზე, შემდგომში კი აღნიშნული ფართი ტექინვენტარიზაციის ბიუროში რეგისტრირებულ იქნა ქსენია კიკვიძის სახელზე. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, არ არსებობდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “ბ" ქვეპუნქტითა და 61-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ა", “ბ" და “გ" ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევები, რის გამოც გასაჩივრებული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 3 აგვისტოს, თბილისის საოლქო სასამართლოს 2001 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებებით და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2000 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით, რომლებითაც არ დაკმაყოფილდა ს. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნა 130 კვ.მ მიწის ფართის მისთვის გამოყოფაზე, დადგენილი იყო, რომ 1990 წლის 25 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, კონფისკაციის შედეგად ჩამორთმეული ფართი შესყიდულ იქნა ქ. კ-ის მიერ, რის თაობაზეც ს. გ-ვის ცნობილი იყო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში ამ მიწის ნაკვეთის შესახებ დავაზე სარჩელის განხილვის დროს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა ს. გ-ის საკუთრების უფლება ქ. თბილისში, ... ქ. ¹16/4-ში არსებულ 29,3 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე და აპელანტმაც ვერ დაადასტურა, თუ რა ზიანი მიადგა მის ინტერესს ან რით შეიზღუდა მისი უფლება, აღნიშნულის გამო, სარჩელი დაუშვებელი იყო და არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 19 მაისის განჩინება ს. გ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 8 აპრილის განჩინებით ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 19 მაისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია და არ დაადგინა საქმის ერთ-ერთი ფაქტობრივი გარემოება, რის გამოც გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ იყო საკმარისად დასაბუთებული, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ კასატორი 1983 წელს ამოეწერა სადავო ბინიდან, მაგრამ ამ გარემოებასთან მიმართებაში, არ გამოიკვლია, თუ რის საფუძველზე მოხდა ს. გ-ის შესახლება კომუნალურ ფონდში ჩარიცხულ ბინაში, გაიცა თუ არა მასზე ორდერი, მოხდა თუ არა რეალურად ამის შემდგომ მისი ამოწერა სადავო ბინიდან და ამ გზით დაკარგა თუ არა მან საცხოვრებელ ფართზე უფლება. საკასაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოცემულ საქმეში არ იყო წარმოდგენილი სადავო ბინაში ს. გ-ის ჩაწერა-ამოწერის დოკუმენტები. ამავე დროს არ იყო გამოკვლეული, არსებობდა თუ არა სხვა ჩანაწერი, რომელშიც ამოშლილი (გაუქმებული) იყო კასატორის ჩაწერა. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეზე აუცილებელი იყო დადგენილიყო და გამოკვლეულიყო კასატორის სადავო ბინაში ჩაწერა-ამოწერის რეალური მდგომარეობა და მისი შესაბამისი პერიოდის ტექინვენტარიზაციის მონაცემებთან შედარება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 მაისის განჩინებით ს. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ ს. გ-ი და აწ გარდაცვლილი ქ. კ-ე იყვნენ მეუღლეები და ქ. თბილისში, ... ქ. ¹16-ში გააჩნდათ საერთო საკუთრების საცხოვრებელი სახლი. 1963 წელს მოსარჩელე მსჯავრდებულ იქნა და ძირითად სასჯელთან ერთად, შეეფარდა ქონების კონფისკაცია. სასამართლომ საცხოვრებელი სახლის ნახევარი, როგორც ქ. კ-ის წილი მეუღლეთა თანასაკუთრებაში, ამოიღო აღწერილობის სიიდან, ხოლო მოსარჩელის წილი დატოვა ამ სიაში. 1963 წლის 23 აპრილს ს. გ-ვის კონფისკაციის შედეგად ჩამორთმეული 30 კვ.მ ფართის ერთი ოთახი ჩაირიცხა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის საბინაო სამმართველოს გამგებლობაში და ქ. კ-თან გაფორმდა ბინის ქირავნობის ხელშეკრულება. 1970 წლის 4 დეკემბერს შეწყდა ქ. კ-სა და ს. გ-ის ქორწინება. ს. გ-ი სასჯელის მოხდისგან გათავისუფლდა 1971 წელს, იმავე წლის 1 დეკემბერს კი ჩაეწერა და 1983 წლის 1 თებერვლამდე ცხოვრობდა ქ. თბილისში, ... ქ. ¹16-ში, თუმცა მის სახელზე ორდერი არ გაცემულა. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს ქ. თბილისის ვაკის სამსახურის მიერ გაცემული ცნობის თანახმად, ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის მილიციის მიერ 1976 წლის 26 ოქტომბერს ს. გ-ზე გაიცა სსრკ პასპორტი, რომელშიც მის საცხოვრებელ ადგილად მითითებულ იქნა ქ. თბილისი, .... ქ. ¹16. 1983 წლის 1 თებერვალს ს. გ-ი ამოეწერა აღნიშნული მისამართიდან და ჩაეწერა ქ. თბილისში, .... (....) ქ. ¹9-ში, სადაც მას შემდეგ ცხოვრობდა. ს. გ-მა 1983 წლის 1 თებერვალს ნებაყოფლობით შეწყვიტა ცხოვრება ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹16-ში და საცხოვრებლად გადავიდა სხვა მისამართზე, სადაც ჩაეწერა და დაკარგა აღნიშნულ ფართზე უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა აპელანტის განცხადებაზე, რომლის თანახმად, 1978 წელს იგი აყვანილ იქნა ბინით დასაკმაყოფილებელ პირთა აღრიცხვაზე. აღნიშნული ფაქტი სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია იმის ერთ-ერთ დამადასტურებელ გარემოებად, რომ აპელანტი სადავო ბინის მესაკუთრეს არ წარმოადგენდა, ვინაიდან წინააღმდეგ შემთხვევაში, იგი ბინით დასაკმაყოფილებელ პირთა აღრიცხვაზე ვერ იქნებოდა აყვანილი.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის გადაწყვეტილებით დამტკიცდა იმავე აღმასკომის სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ბინების მიყიდვის კომისიის 1989 წლის 26 დეკემბრის აქტი და ნება დაერთო ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹16-ში მცხოვრებ ქ. კ-ეს, შეესყიდა მის სახელზე რიცხული კომუნალური ერთოთახიანი იზოლირებული ბინა, საერთო ფართით 29,3 კვ.მ და შესასყიდ თანხად დაუდგინდა 4342 მანეთი. 1990 წლის 25 ივლისის ¹2-430 ხელშეკრულების საფუძველზე, აღნიშნული ფართი შეიძინა ქ. კ-ემ, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც, 2000 წლის 19 ივლისს მის დანაშთ უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16/4-ში, გაიცა სამკვიდრო მოწმობა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ ს. გ-მა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მიმართა სარჩელით, რომელშიც მიუთითა, რომ 1989 წელს ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹16/4-ში გამოეყო 390 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და აწ გარდაცვლილ ქ. კ-ან ერთად, ააშენა ერთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, სადაც ცხოვრობდა 1983 წლამდე, ფლობდა და სარგებლობდა სადავო მიწის ნაკვეთით. ს. გ-მა მოითხოვა 130 კვ.მ მიწის ფართის გამოყოფა და მის მესაკუთრედ ცნობა. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს. გ-მა. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილება გაუქმდა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ს. გ-ის სარჩელი ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16/4-ში მდებარე 130 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 4 აპრილის განჩინებით. მოსარჩელის მიერ სასამართლოში წარმოდგენილი იყო ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1998-1999 წლებში გაცემული ცნობა და საინვენტარიზაციო გეგმა, რომელშიც ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹16-ში მდებარე ქონების თანამესაკუთრედ ს. გ-ი იყო მითითებული, რაც სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ვერ გახდებოდა ს. გ-ის სააპელაციო საჩივრისა და სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, ვინაიდან 1997 წლამდე მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 119-ე მუხლის თანახმად, სახელმწიფოსა და მოქალაქის საერთო წილადი საკუთრების უფლება უნდა მოსპობილიყო 1 წლის განმავლობაში საერთო საკუთრების წარმოშობის დღიდან ერთ-ერთი შემდეგი საშუალებით: ქონების ნატურით გაყოფით, მოქალაქის წილის გამოსყიდვით სახელმწიფოს მიერ, სახელმწიფოს წილის მიყიდვით მოქალაქისათვის, მთელი ქონების გაყიდვით და მიღებული თანხის განაწილებით. აღნიშნული ს. გ-ან მიმართებაში სახეზე არ ყოფილა და სერგო გოგეშვილმა სასამართლოს ვერ წარუდგინა ამის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 1 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებულად იქნა მიჩნეული, რომ ტექინვენტარიზაციის ბიუროს ცნობა და გეგმა, რომელშიც მითითებული იყო, რომ ქ. თბილისში, ... ქ. ¹16-ში მდებარე სადავო მიწის ნაკვეთი ირიცხებოდა ს. გ-ზე თანამფლობელებთან ერთად, უარყოფილ იქნა იმავე ბიუროს მიერ 1999 წელს გაცემული შესაბამისი ცნობით, რომლის თანახმად, მათ მიერ დაშვებულ იქნა შეცდომა, რადგან ს. გ-ის მფლობელობის გაუქმება შესაბამის ბარათზე მკრთალად იყო აღნიშნული, რაც სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე დაადასტურა ტექინვენტარიზაციის ბიუროდან მოწვეულმა სპეციალისტმა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ სადავოდ ქცეული ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილება წარმოადგენდა აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის საფუძველზეც ქ. კ-ემ განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის ქმედება, კერძოდ, აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე დაიდო 1990 წლის 25 ივლისის ხელშეკრულება სახელმწიფო საცხოვრებელ ფონდში რიცხული საცხოვრებელი ბინის პირად საკუთრებაში შესყიდვის თაობაზე და ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ნაწილი გახდა ქ. კ-ის საკუთრება, 2000 წლის 17 იანვრის სამკვიდრო მოწმობის თანახმად კი, ქ. კ-ის სამკვიდრო ქონება _ ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16-ში მდებარე მისი კუთვნილი უძრავი ქონება მემკვიდრეობის წესით გადავიდა მის მემკვიდრეებზე. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, არ შეიძლებოდა ამ კოდექსის ამოქმედებამდე გამოცემული ან დადასტურებული აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადება, თუ პირმა განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის რაიმე ქმედება ამ აქტის საფუძველზე, გარდა ამ კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “ბ" ქვეპუნქტით და 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა" “ბ" და “გ" ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, რაც, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ ყოფილა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო გადაწყვეტილების შესახებ მისთვის ცნობილი გახდა მხოლოდ 2001 წლის 1 თებერვალს, ვინაიდან, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილების მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე 1990 წლის 25 ივლისს დადებული ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ქ. კ-ემ სახელწიფო ფონდში რიცხული ფართობი შეიძინა და შესაბამისად, ლიტერი “ა" მთლიანად მის სახელზე იქნა აღრიცხული.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს. გ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სხვა შემადგენლობისათვის დაბრუნება.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რაც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ" ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძველია.

კასატორის განმარტებით, 1949 წელს ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16/4-ში ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის სრულიად კანონიერად გამოეყო 390 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც საკუთარი სახსრებით ააშენა კერძო სახლი და მასში შესახლდა აწ გარდაცვლილ მეუღლესთან, ქ. კ-ან ერთად. ხსენებული სახლი საკუთრების უფლებით აღირიცხა ორივე მათგანზე. 1962 წელს ს. გ-ი დააპატიმრეს და კონფისკაცია გაუკეთეს ამ სახლის ნახევარს _ მის წილს _ 30 კვ.მ ფართს, ჩარიცხეს კომუნალურ ფონდში და მისი მესაკუთრე გახდა მაშინდელი ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომი. 1970 წელს მისი მეუღლე მასთან განქორწინდა. 1971 წელს ს. გ-ი გათავისუფლდა სასჯელისაგან, საცხოვრებლად დაბრუნდა ქ. თბილისში და იმავე აღმასკომმა შეასახლა კომუნალურ ფონდში ჩარიცხულ მისივე ფართში, სადაც 1971 წელს ჩაეწერა კიდეც და იცხოვრა 1983 წლამდე. 1974-1975 წლებში ს. გ-მა შეისყიდა მისთვის ჩამორთმეული ფართი 4200 მანეთად, გახდა მისი მესაკუთრე და სადავო ფართი ტექბიუროში კვლავ აღირიცხა მის სახელზე. ვინაიდან ყოფილ მეუღლესთან მას ჰქონდა საერთო შესასვლელი, სამზარეულო და ტუალეტი და მათ შორის იყო დაძაბული ურთიერთობა, კასატორი იძულებული გახდა დროებით საცხოვრებლად გადასულიყო სხვაგან. 1983 წელს ს. გ-ი ამოეწერა შესყიდული ფართიდან, მაგრამ მის მესაკუთრედ კვლავ იგი რჩებოდა. ს. გ-მა მოგვიანებით შეიტყო, რომ მის ყოფილ მეუღლესაც შეუსყიდია კომუნალურ ფონდში ჩარიცხული მისი ფართი, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მას უკვე ჰქონდა შესყიდული იგი. მოგვიანებით კასატორმა გაარკვია, რომ მის ყოფილ მეუღლეს ხსენებული ფართი დაუსაკუთრებია 1990 წელს ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის გადაწყვეტილებით. ყოველივე ამის დასაზუსტებლად სერგო გოგეშვილმა მიმართა ქ. თბილისის ცენტრალურ სახელმწიფო არქივს და 2001 წლის 1 თებერვალს მიიღო ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილება, რომლიდანაც შეიტყო, რომ მის ყოფილ მეუღლე ქ. კ-ეს ამ გადაწყვეტილებით უფლება მიეცა შეესყიდა ს. გ-ის საკუთრებაში არსებული ფართი 4342 მანეთად და თანხის აღნიშნული ოდენობა დაუდგენია იმავე აღმასკომის ბინების მიყიდვის კომისიას 1989 წლის 25 დეკემბრის ¹12 ოქმით. ს. გ-ს ეჭვი შეეპარა მისი აწ გარდაცვლილი მეუღლის მიერ ს. გ-ის ფართის შესყიდვაში, რის საფუძველსაც აძლევდა 1988 წლის 22 თებერვლით დათარიღებული ბინსოცბანკის ქვითარი, რომლის თანახმადაც, თითქოს გადახდილი იყო 2063 მანეთი. აღნიშნული თანხა გადახდილი იყო 1988 წლის 22 თებერვალს, მანამდე, სანამ შესაბამისი ფართის შესყიდვაზე იმსჯელებდა იმავე აღმასკომის ბინების მიყიდვის კომისია (1989 წლის 25 დეკემბერი) და სანამ გამოტანილი იქნებოდა იმავე აღმასკომის ¹1.23.23 გადაწყვეტილება ფართის შესყიდვაზე ნებართვის გაცემის შესახებ.

კასატორის მტკიცებით, მისი აწ გარდაცვლილი მეუღლის მიერ თითქოსდა გადახდილი თანხების შესაბამისი ქვითრები იყო გაყალბებული, რადგან ხსენებული ქვითრები ამობეჭდილი იყო ისეთ საკასო აპარატზე, რომელიც მაშინ ბინსოცბანკს საერთოდ არ ჰქონდა. კასატორის განმარტებით, ზემოხსენებული აღმასკომის გადაწყვეტილების გაცნობიდან კანონით დადგენილ ვადაში შეიტანა სარჩელი თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში და მოითხოვა აღნიშნული აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. მისი მოთხოვნები ეფუძნებოდა იმას, რომ აღმასკომის ზემოთ მითითებული გადაწყვეტილება იყო უკანონო, ვინაიდან ს. გ-ს შესყიდული ჰქონდა და იყო სადავო ფართის მესაკუთრე, რის გამოც იმავე აღმასკომს აღარ უნდა მიეღო არანაირი გადაწყვეტილება ამ ფართის ხელმეორედ გაყიდვის შესახებ.

კასატორის მტკიცებით, მისი საკასაციო პრეტენზია დასაბუთებულია, რადგან სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები _ არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ შეასრულა საკასაციო სასამართლოს მითითებები, კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 8 აპრილის განჩინება.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებულია, რომ იგი ამოეწერა რა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹16-დან, თითქოს ნებაყოფლობით შეწყვიტა ამ მისამართზე ცხოვრება, სხვაგან ჩაეწერა და ამის შედეგად დაკარგა სადავო ფართში ცხოვრების უფლება. კასატორის მტკიცებით, აღნიშნული მისამართიდან მისი ამოწერა და სხვაგან საცხოვრებლად გადასვლა მოხდა იძულებით, ვინაიდან ყოფილ მეუღლესთან ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობა, მაგრამ სხვაგან საცხოვრებლად გადასვლით და იქ ჩაწერით არ დაუკარგავს სადავო საცხოვრებელ ფართზე უფლება, ვინაიდან იგი მას შესყიდული ჰქონდა. გასაჩივრებულ განჩინებაში ასევე მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილების შესახებ ს. გ-ვის ცნობილი გახდა 2001 წლის 1 თებერვალს, იმ მოტივით, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილების მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე 1990 წლის 25 ივლისს დადებული ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, ქ. კ-ემ სახელმწიფო ფონდში რიცხული ფართი შეიძინა. აღნიშნული არასწორია, რადგან ხსენებული ხელშეკრულების გაცნობა არ ნიშნავს იმას, რომ ს. გ-ი გაეცნო ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 10 იანვრის ¹1.23.23 გადაწყვეტილებას, რომელსაც იგი გაეცნო 2001 წლის 1 თებერვალს, როდესაც ოფიციალურად ჩაიბარა არქივში ამ გადაწყვეტილების დამოწმებული ქსეროასლი.

კასატორის მტკიცებით, მისი საკასაციო საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ" ქვეპუნქტის საფუძველზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 27 ივლისის განჩინებით ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 27 ივლისის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შესახებ მოსაზრება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.