¹ბს-698-670(2კ-08) 18 სექტემბერი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 22 მარტს შპს “კ.-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ­_ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2005 წლის 24 დეკემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციისგან ჩაიბარა ¹2 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ შპს “კ.-ს” გადასახდელად დაერიცხა დღგ-ს ძირითადი თანხა _ 20878,60 ლარი, ხოლო 2006 წლის 9 მარტს ჩაიბარა ¹495 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, 2006 წლის 6 მარტის მდგომარეობით, მას ერიცხებოდა დავალიანება _ 28694,12 ლარი.

მოსარჩელის მტკიცებით, მან რამდენიმე წლის წინათ შეიძინა სამშენებლო მასალები შპს “ი.-სგან”, რომელმაც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციიდან მოსარჩელეს წარუდგინა ანგარიშ-ფაქტურების ნუსხა, რომელთა თანახმადაც, შპს “ი.-ს” 2002 წლის 22 აგვისტოსთვის, 2003 წლის 3 მარტისა და 2003 წლის 30 ოქტომბრისთვის შპს “ი.-ს” დღგ-ში ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება არ ერიცხებოდა, რის შემდეგაც მოსარჩელე დარწმუნდა, რომ დავალიანება არ არსებობდა და მოსარჩელემ შეიძინა სამშენებლო მასალები და გააგრძელა მუშაობა, ხოლო წლების შემდეგ მიიღო ზემოთ მითითებული ¹2 და ¹495 საგადასახადო მოთხოვნები, რომლებშიც აღნიშნული იყო, რომ მოსარჩელეს ბიუჯეტის მიმართ ერიცხებოდა დავალიანება, სულ _ 28694,12 ლარი, მათ შორის, დღგ _ 20006,15 ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, მას ნამდვილად ჰქონდა ბიუჯეტის მიმართ დავალიანება _ 8694 ლარი, რასაც კანონით დადგენილ ვადაში გადაიხდიდა, მაგრამ, რაც შეეხებოდა დღგ-ს თანხას _ 20006,15 ლარს, იგი არ იყო მისი გადასახდელი, ვინაიდან მოსარჩელემ კანონის დაცვით შეიძინა სამშენებლო მასალები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 147-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 საგადასახადო მოთხოვნის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 ივნისის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაება შპს “ი.-ი”.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი ამოირიცხა მოპასუხეთა სიიდან და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში ჩაება მესამე პირად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 ოქტომბრის სხდომაზე მოსარჩელემ საბოლოოდ მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 საგადასახადო მოთხოვნის ნაწილობრივ, კერძოდ, იმ ნაწილში ბათილად ცნობა, რომლითაც მოსარჩელეს დღგ-ს სახით, ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 20006,15 ლარი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს “კ.-ის” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 საგადასახადო მოთხოვნა, კერძოდ, მოსარჩელეზე 20006,15 ლარის დარიცხვის ნაწილში და ადმინისტრაციულ ორგანოს _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა, მოსარჩელეზე დამატებული ღირებულების გადასახადის დარიცხვასთან დაკავშირებით, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ხსენებული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში; მოსარჩელის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 500 ლარის ოდენობით დაეკისრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას შპს “კ.-ის” სასარგებლოდ.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, როგორც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით _ 2002 წლის 29 მაისის სერია აა-05 ¹174081, 2002 წლის 12 ოქტომბრის სერია აა-05 ¹215786, 2003 წლის 31 იანვრის სერია აა-05 ¹242041, 2003 წლის 28 მარტის სერია აა-05 ¹264129 და 2003 წლის 6 ივლისის სერია აა-05 ¹289598 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით დასტურდებოდა, შპს “კ.-მა” შპს “ი.-სგან” შეიძინა სამშენებლო მასალები, ხოლო თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2002 წლის 22 ივნისის ¹66/07-3/4122, 2003 წლის 27 მარტის ¹01-09-3/787, 2003 წლის 30 ოქტომბრის ¹01-01-06-2/2247 და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა მომსახურების სამმართველოს ვაკე-საბურთალოს განყოფილების 2006 წლის 9 ოქტომბრის ¹02-04/6045 მიწერილობებით დასტურდებოდა, რომ ზემოხსენებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, შესაბამისი დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაციებთან ერთად, წარდგენილი იყო საგადასახადო ინსპექციაში, რომელთა პირად ბარათზე ასახვის შემდეგ, შპს “ი.-ს” ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება არ ერიცხებოდა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 საგადასახადო მოთხოვნით დასტურდებოდა, რომ შპს “კ.-ს” აღნიშნული დროისათვის ერიცხებოდა ბიუჯეტის დავალიანება 28694,12 ლარის ოდენობით, მათ შორის, დღგ-ს ძირითადი თანხა 20006,15 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 4 სექტემბრის საოქმო განჩინებით ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა, წარმოედგინა სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე შპს “ი.-ის” დავალიანებისა და შესაბამისად, სადავო საგადასახადო მოთხოვნის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რაც მოპასუხეს არ წარმოუდგენია, ხოლო საქმის მასალებით, ბუნდოვანი და გაუგებარი იყო, თუ რა გახდა საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის საფუძველი. შესაბამისად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევის გარეშე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 სადავო საგადასახადო მოთხოვნა, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტისა და იმჟამად მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა საგადასახადო ორგანოს მიერ გამოცემულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის მომზადებისა და გამოცემისას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დაცული უნდა ყოფილიყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები, კერძოდ, ხსენებული კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, წერილობითი ფორმით გამოცემულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში უნდა ყოფილიყო წერილობითი დასაბუთება, ხოლო იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მასში უნდა ყოფილიყო მითითებული ის საკანონმდებლო ან კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი, ან მისი შესაბამისი ნორმა, რომლის საფუძველზედაც გამოიცა ეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ამ მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით კი, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ იყო, თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. იმავდროულად, ხსენებული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ხოლო იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დაუშვებელი იყო, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დასდებოდა ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ იყო გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის დროს არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, ვინაიდან იგი არ შეიცავდა რაიმე სახის დასაბუთებას და საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ ხსენებული აქტის გამოცემის დროს ჩატარდა ადმინისტრაციული წარმოება, რა დროსაც დაინტერესებულ მხარეს მიეცემოდა შესაძლებლობა, წარედგინა თავისი მოსაზრებანი და მტკიცებულებები დღგ-ს თანხის დარიცხვასთან დაკავშირებით. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ანალიზით დადასტურებული იყო და ეჭვს არ იწვევდა ის გარემოება, რომ მოპასუხე ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იყო დაუსაბუთებელი და გამოცემული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, ამასთან, შპს “კ.-ს” უდავოდ გააჩნდა სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელთაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 მარტის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოტივაცია იმის შესახებ, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევის გარეშე, რადგან გაუგებარი იყო, თუ რა გახდა საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის საფუძველი, ხოლო მოპასუხის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი ბიუჯეტის წინაშე შპს “ი.-ის” დავალიანებისა და შესაბამისად, სადავო საგადასახადო მოთხოვნის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების დამადასტურებელი მტკიცებულებები.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას უნდა გამოერკვია, სადავო ანგარიშ-ფაქტურებით განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების შედეგად გადასახდელი დღგ-ს თანხა შეტანილ იქნა თუ არა მიმწოდებლის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში, რაც სავალდებულო პირობა იყო იმისათვის, რათა მყიდველს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ჩათვლოდა გადახდილი დღგ. ასევე გამოსარკვევი იყო, ექვემდებარებოდა თუ არა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, შპს “კ.-ი” საურავის დარიცხვას, მაშინ, როდესაც, დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრებოდა მიმწოდებელს.

რაც შეეხებოდა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციისათვის ბაჟის დაკისრების საკითხს, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, აენაზღაურებინა პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაშიც. ამდენად, პროცესის ხარჯების (მათ შორის, სახელმწიფო ბაჟის) ანაზღაურების ვალდებულება, კონკრეტულ შემთხვევაში, ეკისრებოდა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრებოდა მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული ყოფილიყო სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. შესაბამისად, სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა სახელმწიფო ბაჟის საკითხი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას აპელანტების მიერ ვერ იქნა გაბათილებული საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები და სამართლებრივი დასკვნები, რის გამოც სააპელაციო საჩივრები იყო უსაფუძვლო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია კანონი, რაც გამოიხატა იმაში, რომ არასწორად განმარტა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ზოგიერთი ნორმა. მოსარჩელის მიერ აღიარებულად ითვლება საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც გადამხდელისათვის ცნობილი გახდა დღგ-ს ჩათვლების გაუქმების შესახებ. საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 მარტის ¹495 სადავო საგადასახადო მოთხოვნაში მითითებული გადასახადის თანხები დასახელებულ გადამხდელს აღიარებული აქვს და ამ საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა დაუშვებელია. ამდენად, გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია და სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლითა და 394-ე მუხლებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის აბსოლუტური საფუძველი (კასაციის მიზეზი).

კასატორის განმარტებით, საურავის დარიცხვა ხორციელდება საგადასახადო დავალიანების წარმოქმნის მომდევნო კალენდარული დღიდან, თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, “საგადასახადო მოთხოვნის” წარდგენის ან წარუდგენლობის მიუხედავად, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ საურავის დარიცხვის ვალდებულების ვადის დადგომის შემდეგ, გადამხდელი გადაიხდის გადასახადის ძირითადი თანხის ნაწილს, გადახდის მომდევნო კალენდარული დღიდან საურავის დარიცხვა გაგრძელდება საგადასახადო დავალიანების ფაქტობრივად დარჩენილ ნაწილზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეზე დარიცხული საურავის თანხა წარმოადგენს 0,07%-იან დანამატს _ აღიარებული საგადასახადო ვალდებულების გადაუხდელი თანხისა და ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეთა რიცხვის ნამრავლს. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისათვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრებაც უკანონოა, ვინაიდან “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის თანახმად, ხსენებული სამსახური გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მტკიცებით, მოცემული საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მტკიცებით, გასაჩივრებული განჩინება კანონის დარღვევითაა მიღებული. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ შპს “კ.-მა” შპს “ი.-სგან” შეიძინა სამშენებლო მასალები, რაზეც ამ უკანასკნელმა გამოწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები _ სერია აა-05, ¹174081, ¹215786, ¹242041, ¹289598. 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, მითითებულმა პირებმა განახორციელეს დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრი ოპერაციები. ამ კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, საქონლის მიმწოდებელმა მომსახურე საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა შესაბამისი ანგარიშ-ფაქტურების მე-4 პირები კონტროლის განხორციელების მიზნით, ხოლო საქონლის მყიდველმა ანგარიშ-ფაქტურების მე-3 პირები წარუდგინა შესაბამის საგადასახადო ორგანოს ჩათვლის მისაღებად, რაც საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობიდან გამომდინარე, საგადასახადო ორგანოს მხრიდან არ იქნა განხორციელებული საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილის საფუძველზე.

კასატორის განმარტებით, დღგ წარმოადგენს საერთო-სახელმწიფოებრივ გადასახადს და იგი გადახდილად ჩაითვლება, როცა დღგ-ს თანხა დასაბეგრი ოპერაციების დროის მიხედვით, გადახდილია სახელმწიფო ბიუჯეტში, რასაც ითვალისწინებს შესაბამისი პერიოდისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო აბზაცი, კერძოდ, დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარება სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ამასთან, ნაწარმოები ოპერაციის (საქონლის მიწოდება) დროს, როდესაც მოხდა დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის წარმოება, გადასახადის თანხის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტში განისაზღვრებოდა “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონით. მხოლოდ ამ კანონის მოთხოვნათა დაცვის შემდეგ ჩაითვლებოდა დღგ-ს თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად. ხსენებული კანონის მე-9 მუხლი განსაზღვრავს, რომ საბიუჯეტო სისტემის ყველა რგოლის შემოსავალი ფორმირდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსისა და ამ კანონით დადგენილი წესით. ბიუჯეტის ყველა შემოსავალი უნდა აისახოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშებზე. დაუშვებელია ბიუჯეტის შემოსავლებში თანხების აღრიცხვა, როგორც ხაზინის, ასევე გადამხდელების მომსახურე კომერციულ ბანკებში შესაბამის ანგარიშებზე მათი სრულფასოვანი ასახვის გარეშე. ამდენად, საქართველოს ბიუჯეტში თანხა ჩარიცხულად ითვლება, თუ იგი ასახვას ჰპოვებს ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 2 ივლისის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 2 ივლისის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 18 სექტემბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 მარტის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.