¹ბს-721-687(2კ-07) 22 იანვარი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

მიღების ადგილი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე

განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (მესამე პირი) და ამავე სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექცია (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ მ. ა-ა

დავის საგანი – ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2003 წლის 7 ივლისს მ. ა-ამ სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტისა და თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2002 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილების, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 11 ივნისის ¹294 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლით:

1998 წლის 16 იანვარს მოსარჩელესა და მ. ა-ს შორის გაფორმდა ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლის საგანს წარმოადგენდა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹45-ში მდებარე საცხოვრებელი ფართი. ხელშეკრულებით ქირა განისაზღვრა 350 ლარით და გადახდა უნდა დაწყებულიყო 1998 წლის 5 აპრილიდან. ქირავნობის ხელშეკრულების დადებასთან დაკავშირებული ხარჯი _ 378 ლარი გადახდილ იქნა მოსარჩელის მიერ.

მოსარჩელის მითითებით, საგადასახადო კოდექსის 164-165-ე მუხლების დარღვევით, ნაცვლად საშემოსავლო დეკლარაციისა, საგადასახადო ინსპექციამ მ. ა-ას შეავსებინა ქონების გადასახადის დეკლარაცია, რის გამოც მ. ა-ამ გადაიხადა 560 ლარი.

მოსარჩელის მითითებით, ჩუღურეთის რაიონის საგადასახადო ინსპექციაში მ. ა-ის 1999 წლის 1 ივნისის განცხადების საფუძველზე, ამავე საგადასახადო ინსპექციის ინსპექტორს დაევალა მ. ა-ას ბიუჯეტთან და არასაბიუჯეტო ფონდებთან ანგარიშსწორების საკითხის შესწავლა. შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ ა. ა-ას მიერ გადახდილი 560 ლარი აღრიცხული უნდა ყოფილიყო არა ქონების გადაცემისათვის გადასახადის დეკლარაციაში, არამედ საშემოსავლო დეკლარაციაში და აღნიშნული მ. ა-ას ჩაერიცხა საშემოსავლო გადასახადებში, ხოლო სანოტარო ხარჯი 378 ლარი გაექვითა შემოსავლებიდან. საგადასახადო შემოწმების შედეგად არ დადასტურდა მ. ა-ის განცხადებაში ასახული ფაქტები, რის გამოც დადგინდა მ. ა-ას კეთილსინდისიერება საგადასახადო ინსპექციის მიმართ 1998 წლის დეკემბრის ჩათვლით.

2002 წლის 20 მარტის აქტით, მ. ა-ას დაერიცხა დამატებითი ღირებულების გადასახადი, რაც მოსარჩელემ მიიჩნია არასწორად, რადგან საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი პუნქტის “ზ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, საცხოვრებელი ფართის გაქირავებით მიღებულ თანხაზე დამატებითი ღირებულების გადასახადი არ ირიცხება.

მოსარჩელის მითითებით, ის ფაქტი, რომ მ. ა-სა და მ. ა-ს შორის დადებული იყო ქირავნობის და არა იჯარის ხელშეკრულება, დასტურდება ხელშეკრულებით, ასევე დიდუბე-ჩუღურეთის საგადასახადო ინსპექციის 1999 წლის 1 ივლისის დასკვნით, 2002 წლის 11 აპრილის ცნობით, 2002 წლის 23 აპრილისა და 18 ივლისის სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის შესახებ დადგენილების გაუქმების თაობაზე მიღებული დადგენილებით, 2002 წლის 5 ივლისის სამოქალაქო საქმის შეწყვეტის შესახებ განჩინებითა და ნოტარიუსთა პალატის 2002 წლის 15 ივლისის დოკუმენტით. აღნიშნული დოკუმენტებით დასტურდება, რომ დამატებითი ღირებულების გადასახადის გადამხდელს არ წარმოადგენდა მ. ა-ა და უკანონოდ მოხდა მისთვის დარიცხვა.

მოსარჩელის განმარტებით, ასევე უკანონოდ მოხდა მ. ა-ის ეკონომიკური საქმიანობისათვის გადასახადის დარიცხვა, რადგან ხელშეკრულების დადების მომენტში არ მოქმედებდა შესაბამისი ნორმა, ხოლო საგადასახადო კოდექსის 4.6 მუხლის თანახმად, საგადასახადო კანონმდებლობის აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, თუ შესაბამისი ნორმატიული აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

მოსარჩელის მითითებით, საგადასახადო შემოწმების შედეგად ასევე არასწორად დაერიცხა სოციალური გადასახადი, რადგან საგადასახადო კოდექსის 185-ე მუხლის “დ” პუნქტის შესაბამისად, სოციალური გადასახადის გადამხდელებს წარმოადგენენ პირები, რომლებიც საქართველოში ეწევიან სამეწარმეო საქმიანობას, მ. ა-ა კი სამეწარმეო საქმიანობას არ ახორციელებდა, იგი არ არის მეწარმე. ამასთან, საგადასახადო კოდექსის 39-ე მუხლის “ბ” პუნქტის თანახმად, ქონების იჯარით ან ქირით მიღებული შემოსავლები განეკუთვნება არასამეწარმეო საქმიანობით მიღებულ შემოსავალს.

მოსარჩელის მითითებით, საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 17 აპრილის აქტი გაასაჩივრა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციაში, რომლის 2002 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებით სამართლიანად იქნა მიჩნეული 2002 წლის 17 აპრილის აქტი.

მოსარჩელის მითითებით, 2003 წლის 18 ივნისს მიიღო დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 11 ივნისის სქემა, რომლითაც დაერიცხა 1994,78 ლარი. აღნიშნული სქემა შედგენილ იქნა 2002 წლის 20 მარტის შედარების აქტის საფუძველზე.

მოსარჩელის მითითებით, ასევე უკანონოა გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინება, რადგან მ. ა-ას საწარმო არასდროს არ ჰქონდა და არც მეწარმე ყოფილა, ხოლო ქირავნობის ხელშეკრულების საგანი არ წარმოადგენს საწარმოს, ამასთან, 2002 წლის 26 მარტიდან აღარ არის მ. ა-ას საკუთრებაში (იხ. ს.ფ. 2-8).

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ა-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტი, 2002 წლის 10 მაისისა და 2003 წლის 11 ივნისის ადმინისტრაციული აქტები სამართლებრივი შედეგებით, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. ა-სა და მ. ა-ს შორის 1998 წლის 16 იანვარს გაფორმდა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹45-ში მდებარე 23 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე ქირავნობის ხელშეკრულება, რაც დასტურდება ჩუღურეთის რაიონის სახ. საგადასახადო ინსპექციის 1999 წლის 30 ივნისის ცნობით, საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2000 წლის 10 მარტის წერილით, საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის 2002 წლის 15 ივლისის წერილით და ქ. თბილისის პროკურატურის 2002 წლის 23 აპრილისა და 2002 წლის 18 ივლისის დადგენილებებით. ამასთან, ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებაზე ასევე მიუთითებს გარიგების დადების მომენტისათვის მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნებაც, მათ შორის კანონით ქირავნობის ხელშეკრულებისათვის დაწესებული სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის შესახებ, რაზეც მიუთითებს ასევე სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულების დასახელებაც.

რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტით, 2002 წლის 10 მაისისა და 2003 წლის 11 ივნისის ადმინისტრაციული აქტებით მ. ა-ას უსაფუძვლოდ დაერიცხა გადასახდელად 19,940 ლარი, რადგან საგადასახადო კოდექსის 35-ე მუხლის თანახმად, მ. ა-ა, როგორც გადამხდელი ფიზიკური პირი, მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადით შეიძლებოდა დაბეგრილიყო (იხ. ს.ფ. 83-85).

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ და მოითხოვა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და მ. ა-ას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ასევე აპელანტმა იშუამდგომლა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ჩართვა შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მითითებით, საგადასახადო კოდექსის 29.10 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, მ. ა-ა წარმოადგენს პირს, რომელიც ეწევა არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას, კერძოდ, ეწევა მომსახურებას კომპენსაციის მიღების მიზნით და წარმოადგენს საგადასახადო კოდექსის 96.2, 209.1, 185 “დ”, 39 “ბ” მუხლებით გათვალისწინებული ეკონომიკური საქმიანობისათვის, სოციალური, საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტს.

მ. ა-სა და მ. ა-ას შორის დადებული ქირავნობის ხელშეკრულება საგადასახადო მიზნებისათვის, ფაქტობრივად, თავისი შინაარსით წარმოადგენს საიჯარო ხელშეკრულებას და იჯარით გაცემული ფართი არ წარმოადგენს საცხოვრებელ ფართს და იგი გამოყენებულია სამეწარმეო საქმიანობისათვის (იხ. ს.ფ. 86-87).

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 22 დეკემბრის საოქმო განჩინებით თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ ჩაერთო თბილისის საგადასახადო ინსპექცია (იხ. ს.ფ. 103-104).

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 28 იანვრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად იქნა ჩართული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი (იხ. ს.ფ. 112).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვის ბათილად ცნობის ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. ა-ას სარჩელი ამ ნაწილში დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტი, 2002 წლის 10 მაისისა და 2003 წლის 11 ივნისის ადმინისტრაციული აქტები მ. ა-ას მიმართ საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვის ნაწილში და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ამ ნაწილში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, ხოლო დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1998 წლის 16 იანვარს მ. ა-სა და მ. ა-ს შორის დაიდო პირად საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლითაც მ. ა-ამ მ. ა-ს მისი კუთვნილი, ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹45-ში მდებარე 23 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი მიაქირავა შემდგომში შერეული მაღაზიის გასახსნელად. ხელშეკრულება დაიდო 5 წლის ვადით, ბინის ქირა განისაზღვრა ყოველთვიურად 350 ლარის ოდენობით, მისი გადახდევინების დაწყების დროდ განისაზღვრა 1998 წლის 5 აპრილი, სახელშეკრულებო ხარჯები – 315 ლარი, დღგ – 63 ლარი გადახდილ იქნა მ. ა-ას მიერ. 2002 წლის 15 ივლისის ¹19/21-443 წერილით საქართველოს კონტროლის პალატამ მ. ა-ას განუმარტა, რომ მის მიერ წარდგენილ დოკუმენტში მითითებული არ იყო საიჯარო ვალდებულებების შესახებ და აღნიშნული დოკუმენტი წარმოადგენდა ქირავნობის ხელშეკრულებას. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 5 მაისის განჩინების საქმეში არსებული ასლის თანახმად, მ. ა-ას, მ. ა-სა და რ. თ-ეს შორის განხორციელებული მორიგების საფუძველზე საქმის წარმოება შეწყდა. მ. ა-ას განმარტებით, მასა და მ. ა-ს შორის ქირავნობის ხელშეკრულების მოქმედება შეწყდა 2002 წლის თებერვალში და ამის შემდეგ მ. ა-ს მისთვის ქირა არ გადაუხდია. 1999 წლის 14 აპრილს მ. ა-ას მიერ გადახდილ იქნა გასული პერიოდის საშემოსავლო გადასახადი 560 ლარის ოდენობით. დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2002 წლის 11 აპრილს გაცემული ცნობის თანახმად, მ. ა-ვა საგადასახადო აღრიცხვაზე იმყოფება დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციაში. 1999 წლის 16 აპრილს საშემოსავლო გადასახადში ჩარიცხული აქვს 560 ლარი. 2002 წლის 20 მარტს ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა კონტროლის განყოფილების საგადასახადო ინსპექტორის მიერ შემოწმდა მ. ა-ას ბიუჯეტთან და არასაბიუჯეტო ფონდებთან ანგარიშსწორების საკითხები და შედგა აქტი, რომლის თანახმად მ. ა-ას გადასახდელად დაერიცხა დღგ _ ძირითადი – 1868,8 ლარი, სანქცია _ 2336 ლარი, საურავი 2213,28 ლარი, სულ _ 6418,08 ლარი; გადასახადი ეკონომიკური საქმიანობისათვის – ძირითადი 92,24 ლარი, სანქცია _ 23,06 ლარი, საურავი _ 63,77 ლარი, სულ _ 179,07 ლარი; სოცუზრუნველყოფის ფონდის გადასახადი – ძირითადი _ 2405,68 ლარი, სანქცია _ 393,88 ლარი, საურავი _ 1271,83 ლარი, სულ _ 4071,39 ლარი; დასაქმების ერთიანი სახელმწიფო ფონდის გადასახადი – ძირითადი _ 88,60 ლარი, სანქცია _ 14,51 ლარი, საურავი _ 46,81 ლარი, სულ _ 149,92 ლარი; სამედიცინო დაზღვევის სახელმწიფო კომპანიის გადასახადი ძირითადი _ 88,60 ლარი, სანქცია _ 14,51 ლარი, საურავი _ 46,81 ლარი, სულ _ 149,92 ლარი; საშემოსავლო გადასახადი – ძირითადი 2187,50 ლარი, სანქცია _ 407,95 ლარი, საურავი _ 852,73 ლარი, სულ _ 3438,18 ლარი. მთლიანად ძირითადი გადასახადი _ 6731,42 ლარი, სანქცია _ 3189,91 ლარი, საურავი _ 4485,23 ლარი. საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ განიხილა მ. ა-ას ადმინისტრაციული საჩივარი, რაც 2002 წლის 10 მაისის წერილით არ დაკმაყოფილდა. 2003 წლის 11 ივნისს მ. ა-ას გაეგზავნა ¹294 შეტყობინება გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ, რომლის თანახმად მ. ა-ას ეცნობა, რომ მას, 2003 წლის 11 ივნისის მდგომარეობით, ერიცხებოდა სახელმწიფო ბიუჯეტისა და სახელმწიფო ფონდების დავალიანება 19940 ლარი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 244-ე მუხლის შესაბამისად, სახელმწიფოს სასარგებლოდ წარმოშობილია გირავნობის უფლება მისი საწარმოს ქონების იმ ნაწილის მიმართ, რომლის ლიკვიდური ღირებულება განისაზღვრა 19940 ლარის ოდენობით და საკმარისია საგადასახადო ვალდებულების დაფარვისათვის.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 531-ე მუხლის თანახმად, ქირავნობის ხელშეკრულებით გამქირავებელი მოვალეა, დამქირავებელს სარგებლობაში გადასცეს ნივთი განსაზღვრული ვადით. დამქირავებელი მოვალეა, გამქირავებელს გადაუხადოს დათქმული ქირა. ამავე კოდექსის 581-ე მუხლის თანახმად კი, იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა, გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. ა-სა და მ. ა-ს შორის დადებული ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მ. ა-ამ მ. ა-ს დროებით სარგებლობაში, ქირის გადახდის პირობით გადასცა საცხოვრებელი სახლის მისი კუთვნილი ნაწილი, თავისი სახელწოდებით, ფორმით, შინაარსით, სამართლებრივი ბუნებით წარმოადგენს საცხოვრებელი ფართობის ქირავნობის ხელშეკრულებას და აღნიშნულზე გავლენას არ ახდენს ის გარემოება, მ. ა-ი აღნიშნულ საცხოვრებელ ფართობს საცხოვრებლად გამოიყენებდა თუ სამეწარმეო საქმიანობისათვის.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 20 მარტის აქტის თანახმად, მ. ა-ა მიჩნეულ იქნა დღგ-ს, ეკონომიკური საქმიანობის, სოციალური და საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელად.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, 1998 წლისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 8.3 მუხლის თანახმად, არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ერთი პირის მიერ მეორე პირისათვის საფასურის გადახდით ქონების სარგებლობაში გადაცემა, შესაბამისად, მ. ა-ას მიერ ქირის მიღება უნდა ჩაითვალოს არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად. ამავე კოდექსის 90-ე მუხლის თანახმად, დღგ, როგორც არაპირდაპირი გადასახადი, არის საქართველოს ტერიტორიაზე საქონლის, სამუშაოს, მომსახურების წარმოებისა და მიმოქცევის პროცესში შექმნილი ღირებულების ნაწილის, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილი ყველა დასაბეგრი საქონლის ღირებულების ნაწილის ბიუჯეტში სავალდებულო შენატანი, 91-ე მუხლის თანახმად კი, დღგ-ს გადამხდელია პირი, რომელიც რეგისტრირებულია ან ვალდებულია, გატარდეს რეგისტრაციაში დღგ-ს გადამხდელად. ამავე კოდექსის 101.1 მუხლის “ზ” ქვეპუნქტის თანახმად კი, ბინის ქირა გათავისუფლებულია დღგ-საგან.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მ. ა-ა ბინის ქირის მიღების გამო დღგ-ს გადამხდელს არ წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სადავო აქტით, საგადასახადო კოდექსის 209.1 მუხლის შესაბამისად, მ. ა-ა წარმოადგენს ეკონომიკური გადასახადის გადამხდელს ეკონომიკური საქმიანობისათვის, რადგან სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მითითებული ნორმით გათვალისწინებულია გადასახადი სამეწარმეო საქმიანობისათვის და იგი წარმოადგენს ადგილობრივ გადასახადს. სამეწარმეო საქმიანობისათვის გადასახადს იხდიან ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომლებიც ქალაქის შესაბამის ტერიტორიაზე ეწევიან სამეწარმეო საქმიანობას. მე-8 მუხლის მიხედვით, მ. ა-ა არ ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას, რის გამოც იგი არ წარმოადგენდა მითითებული გადასახადის გადამხდელს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად მიიჩნია ის გარემოება, რომ საგადასახადო კოდექსის 185-ე მუხლის “დ” პუნქტის საფუძველზე მ. ავ-ა ექვემდებარებოდა სოციალური გადასახადით დაბეგვრას. სააპელაციო სასამართლომ ქირავნობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 185-ე მუხლის, 2000 წლის 13 ივლისს შეტანილი ცვლილებების შედეგად ჩამოყალიბებული 185-ე მუხლის “ა” პუნქტის რედაქციის, “მეწარმეთა შესახებ” კანონის 1.2 მუხლის განმარტების შედეგად მიიჩნია, რომ მ. ა-ას საქმიანობა, საცხოვრებელი ფართის დროებით სარგებლობაში გადაცემით ბინის ქირის მიღება, წარმოადგენდა ისეთ არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას, რომელზედაც არ უნდა გავრცელებულიყო საგადასახადო კოდექსის 185-ე მუხლით გათვალისწინებული სოციალური გადასახადით დაბეგვრა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2002 წლის 20 მარტის სადავო შემოწმების აქტი იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეს დაერიცხა დღგ ეკონომიკური საქმიანობისათვის და სოციალური გადასახადი, ეწინააღმდეგება კანონს, რის გამოც რაიონული სასამართლოს მიერ მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი სადავო შემოწმების აქტი მითითებულ ნაწილში მის საფუძველზე გამოცემულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებთან ერთად.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო აქტით საგადასახადო კოდექსის 39-ე მუხლის საფუძველზე მ. ა-ას შემოსავლები წარმოადგენს სოციალური გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს, რადგან საგადასახადო კოდექსის 39-ე მუხლის “ბ” პუნქტის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავალს მიეკუთვნება არასამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, მათ შორის, ქონების ქირით მიღებული შემოსავლები. საგადასახადო კოდექსის 35-ე მუხლის თანახმად კი საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელები არიან ფიზიკური პირები. 36-ე მუხლის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც გამოითვლება როგორც სხვაობა კალენდარული წლის ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ გამოქვითვის თანხებს შორის.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სადავო აქტით მ. ა-ას 1998 წლის შემოსავალმა შეადგინა 3504 ლარი, გამოსაქვითმა ხარჯებმა – 129,24 ლარი, საშემოსავლო გადასახადის დასაბეგრმა შემოსავალმა – 3374,76 ლარი, საგადასახადო კოდექსის 42-ე მუხლის შესაბამისად, გადაუანგარიშდა საშემოსავლო გადასახადი, რომელმაც შეადგინა 622,35 ლარი, რაზეც აქტის თანახმად, არ იყო წარდგენილი საშემოსავლო გადასახადის ყოველწლიური დეკლარაცია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, დამატებით მ. ა-ას დაერიცხა ძირითადი გადასახადი _ 622,35 ლარი, სანქცია _ 155,60 ლარი, საურავი _ 97,73 ლარი, ბარათზე რიცხული 560 ლარის გათვალისწინებით.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მ. ა-ას მიერ მ. ა-ან დადებული ქირავნობის ხელშეკრულების თანახმად, ბინის ქირა შეადგენდა 350 ლარს თვეში, თანხის გადახდა უნდა დაწყებულიყო 1998 წლის 5 აპრილიდან, სახელშეკრულებო ხარჯები – 378 ლარი გადახდილ იქნა მ. ა-ას მიერ, მ. ა-ამ 1999 წლის 14 აპრილს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადაიხადა 560 ლარი. სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მ. ა-ამ საგადასახადო ორგანოს წარუდგინა ქონების გადაცემისათვის გადასახადის დეკლარაცია, სადაც მიუთითა, რომ მისი შემოსავალი იყო 3150-378 ლარი, ანუ 2800 ლარი, რომლის 20 პროცენტი შეადგენდა 560 ლარს. მ. ა-ამ 1999 წლის 14 აპრილს გადაიხადა სახელმწიფო ბიუჯეტში 560 ლარი, რაც წარმოადგენდა საშემოსავლო გადასახადს. მ. ა-ა, როგორც საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელი პირი, 1998 წლის 16 დეკემბერს რეგისტრირებულ იქნა საგადასახადო ინსპექციაში და მიენიჭა სარეგისტრაციო ნომერი 102943120. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დეკლარაციის არასწორად შევსებას მოსარჩელისათვის უარყოფითი შედეგები არ შეიძლებოდა მოჰყოლოდა. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მ. ა-ას საშემოსავლო გადასახადი აღარ გადაუხდია. ჩუღურეთის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის ინსპექტორის 1999 წლის 30 ივნისს შედგენილი ცნობის თანახმად, მ. ა-ას საშემოსავლო გადასახადი 560 ლარი სწორად აქვს დარიცხული და გადახდილი და მისი მხრიდან შემოსავლის დამალვა არ დასტურდება.

სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მ. ა-ა წარმოადგენდა მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელს, მაგრამ გადასახადის გაანგარიშების დროს არ მომხდარა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევა და შეფასება. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვის ნაწილში და მის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის შესაბამისად, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი (იხ. ს.ფ. 192-204).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურმა და მოითხოვა 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, უსაფუძვლობის გამო, შემდეგი მოტივით:

კასატორმა არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ მ. ა-ას საქმიანობა არ წარმოადგენდა სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას და შესაბამისად, მასზე იმ პერიოდში მოქმედი კანონმდებლობით მოქმედებდა დაბეგვრის განსხვავებული რეჟიმი. კასატორის მითითებით, სამოქალაქო კოდექსის 531-ე მუხლის თანახმად, ცნება იჯარა გულისხმობს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობას, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად. კონკრეტულ შემთხვევაში, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 29.10 მუხლის მიხედვით, მ. ა-ა წარმოადგენს პირს, რომელიც ეწევა არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას, კერძოდ, იგი ეწევა მომსახურებას კომპენსაციის მიღების მიზნით და წარმოადგენს გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს. 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 96.2 მუხლით დასაბეგრი ოპერაციაა მომსახურების გაწევა, 209.1 მუხლის თანახმად, მ. ა-ას შემოსავალი წარმოადგენს ეკონომიკური საქმიანობისათვის გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ ყოველგვარი მოტივაციის გარეშე მიიჩნია მ. ა-ა არასამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელ სუბიექტად და მიუთითა 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 8.3 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე, რომელიც, მართალია, ადგენს, რომ ქონების იჯარით გადაცემა განეკუთვნება არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას, გარდა ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ხოლო ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქონების იჯარით გადაცემა განეკუთვნება სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას, თუ ასეთი საქმიანობა ხორციელდება სისტემატურად და არ წარმოადგენს აღნიშნული ოპერაციის განმახორციელებელი პირის პროფესიულ საქმიანობას (იხ. ს.ფ. 209-211).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ და მოითხოვა 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, უსაფუძვლობის გამო, შემდეგი მოტივით:

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ უხეშად დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, კერძოდ, 389-ე და 249.1 მუხლების მოთხოვნები. კასატორმა არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ საცხოვრებელი ფართის დროებით სარგებლობაში გადაცემით ბინის ქირით მიღებული შემოსავალი წარმოადგენს არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას. 2004 წლის 31 დეკემბრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის შესაბამისად, მ. ა-ას საქმიანობა განეკუთვნება არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას, რადგანაც ხელშეკრულების თანახმად ადგილი აქვს ერთი პირის მიერ მეორე პირისათვის საფასურის გადახდით ქონების დროებით სარგებლობაში გადაცემას. სამოქალაქო კოდექსის 531-ე და 581-ე მუხლების მიხედვით, გაფორმებული ხელშეკრულება წარმოადგენს საიჯარო ხელშეკრულებას, რადგან ქონების გადაცემა მოხდა დამქირავებლის მიერ სამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობის საწარმოებლად. საგადასახადო კოდექსის 29.10 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქონების გადაცემა ითვლება მომსახურების გაწევად, რის გამოც ამავე კოდექსის 96.1 და 96.2 მუხლების თანახმად, გამქირავებელი ვალდებული იყო, საგადასახადო ინსპექციაში გაევლო რეგისტრაცია და გადაეხადა დღგ. კასატორის მითითებით, მ. ა-ა საგადასახადო კოდექსის 36¹-ე მუხლის შესაბამისად, წარმოადგენს საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელს. ამავე კოდექსის 209¹-ე მუხლის მიხედვით, 1999 წლის 9 ივნისიდან ეკონომიკური საქმიანობისათვის გადასახადის, ხოლო 185-ე მუხლის “დ” პუნქტის თანახმად, 1998 წლის 28 ნოემბრიდან 2000 წლის 10 აგვისტომდე იგი ოფიციალური გადასახადის გადამხდელია.

ამდენად, კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ამ ნაწილში სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მტკიცებულების სახით არ უნდა გამოეყენებინა დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა კონტროლის განყოფილების ინსპექტორის _ დ. ცხვედიანის 1999 წლის 30 ივნისის ცნობის ქსეროასლი, რადგან ინსპექტორს ცნობის გაცემის უფლება არ ჰქონდა. გარდა აღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლოს არ მიუთითებია საქმისათვის მნიშვნელოვანი, კონკრეტულად რა გარემოებები უნდა გამოეკვლია საგადასახადო ორგანოს, მით უფრო, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული გადასახადისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” 4.4 მუხლის მიხედვით, საქართველოს კანონმდებლობით მაკონტროლებელ ორგანოებს, მათ შორის, საგადასახადო და საბაჟო ორგანოებს, აგრეთვე, სამართალდამცავ ორგანოებს ეკრძალებათ I და II პუნქტებით გათვალისწინებულ გადასახდელებთან დაკავშირებით ნებისმიერი ფორმით რევიზიის განხორციელება. ამდენად, კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მითითებულ კანონს და გადაწყვეტილების შესრულება შეუძლებელია (იხ. ს.ფ. 223-227).

საკასაციო სასამართლოს 2007 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლის “გ” პუნქტის საფუძველზე შემოსავლების სამსახურისა და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დასაშვებად იქნა მიჩნეული /პროცესუალური კასაცია/ (იხ. ს.ფ. 248-252).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონის სწორად გამოყენებისა და განმარტების შედეგად, საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილება დაადგინა, საკასაციო საჩივარში მითითებულ დარღვევებს ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 407.2 მუხლის შესაბამისად, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რადგან კასატორების მიერ არ არის წამოყენებული დასაბუთებული და დასაშვები საკასაციო პრეტენზიები, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ფაქტობრივ გარემოებებს იმის თაობაზე, რომ 1998 წლის 16 იანვარს მ. ა-სა და მ. ა-ს შორის დაიდო პირად საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლითაც მ. ა-ამ კუთვნილი, ქ. თბილისში, ... ქ. ¹45-ში მდებარე 23 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი შემდგომში შერეული მაღაზიის მოსაწყობად მიაქირავა მ. ა-ს. მხარეთა შორის ქირავნობის და არა იჯარის ხელშეკრულების დადება სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია თავად ხელშეკრულების სახელწოდების, ფორმის, შინაარსისა და სამართლებრივი ბუნების გათვალისწინებით, ასევე საქმეში წარმოდგენილი, საქართველოს კონტროლის პალატის 2002 წლის 15 ივლისის ¹19/21-443 წერილით და მართებულად მიუთითა, რომ ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებაზე გავლენას არ ახდენს თავად ის გარემოება, დამქირავებელი რა მიზნისათვის იყენებდა ფართს. აღნიშნულს ასევე ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის ¹01-1/287 წერილი, რომლის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 531-ე მუხლის თანახმად დადებული ქირავნობის ხელშეკრულებიდან მიღებული სარგებელი წარმოადგენს ბინის ქირას და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის “ზ” პუნქტის თანახმად, თავისუფლდება დღგ-საგან მიუხედავად იმისა, რა მიზნით გამოიყენებს დამქირავებელი საცხოვრებელ ფართს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია დადასტურებულად ის გარემოება, რომ მხარეთა შორის დაიდო ქირავნობის და არა იჯარის ხელშეკრულება და დაუსაბუთებლად მიიჩნევს აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორთა საკასაციო პრეტენზიას, რომ მხარეთა შორის არსებობდა საიჯარო ვალდებულებები, რადგან მ. ა-ს ფართი სარგებლობაში გადაეცა მაღაზიის მოსაწყობად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ასევე კანონის სწორად გამოყენებისა და განმარტების შედეგად, მართებულად მიიჩნია მ. ა-ა არასამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელ პირად საგადასახადო კოდექსის 8.3 მუხლის შესაბამისად. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო პრეტენზიას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საგადასახადო კოდექსის 8.3 მუხლის დათქმა, რომელიც გამორიცხავს არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევების მიჩნევას. საკასაციო სასამართლოს დაუსაბუთებლად მიაჩნია კასატორის საკასაციო პრეტენზია და მიაჩნია, რომ საგადასახადო კოდექსის 8.4 მუხლის “ა” პუნქტი არ ვრცელდება მ. ა-ზე. კერძოდ, მითითებული ნორმის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობა ითვლება სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად, რომელიც დაკავშირებულია ფასიანი ქაღალდების ან სხვა ქონების შეძენასთან (რეალიზაციასთან), თუ ასეთი საქმიანობა ხორციელდება სისტემატურად და წარმოადგენს აღნიშნული ოპერაციების განმახორციელებელი პირის პროფესიულ საქმიანობას. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მითითებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, უსაფუძვლოა კასატორის არგუმენტი მ. ა-ას სამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელ პირად მიჩნევის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, რომ სადავო თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტით არასწორად დაერიცხა მ. ა-ას დღგ-ს, ეკონომიკური საქმიანობისათვის, სოციალური გადასახადი თანახმად საგადასახადო კოდექსის 101.1 მუხლის “ზ” პუნქტის, 209.1, 185-ე მუხლებისა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მ. ა-ა წარმოადგენს მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელს და მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის შესაბამისად, მართებულად მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნო იგი და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო პრეტენზიას, რომ აღნიშნული გამოიწვევს “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” კანონის 4.4 მუხლის მოთხოვნიდან გამომდინარე, გადაწყვეტილების ფაქტობრივად შეუსრულებლობას.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მითითებული კანონით განისაზღვრა არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების გამოვლენისა და აღიარების მიზნით ასეთი შემოსავლის (ქონების) ლეგალიზების პირობები და წესი. კანონის მე-4 მუხლით მოწესრიგებულია არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებების ლეგალიზაციის წესი. მითითებული ნორმის თანახმად, ლეგალიზაციას დაექვემდებარა რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები და აიკრძალა მათ მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის, ადმინისტრაციული ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოების განხორციელება, ასევე მითითებული ნორმის მოქმედება კანონმდებელმა გაავრცელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრული გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება ან/და გადახდა. აღნიშნული კანონის 4.3 მუხლის თანახმად, ლეგალიზებას არ დაექვემდებარა და შესრულებულად არ ჩაითვალა შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებული, დარიცხული და აღრიცხული, მაგრამ გადაუხდელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები. ხოლო ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მაკონტროლებელ ორგანოებს (საგადასხადო და საბაჟო ორგანოებს), ასევე სამართალდამცავ ორგანოებს აეკრძალათ კანონის 4.1 და 4.2 მუხლით განსაზღვრულ გადასახდელებთან დაკავშირებით ნებისმიერი ფორმით რევიზიის განხორციელება. საკასაციო სასამართლოს მითითებული ნორმების საფუძველზე მიაჩნია, რომ კანონის 4.3 მუხლის თანახმად, ლეგალიზებას არ დაექვემდებარა მ. ა-ას საგადასახადო ვალდებულება. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის არგუმენტს, რომ საგადასახადო ინსპექციას არ ექნება რევიზიის განხორციელების უფლებამოსილება.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორების მიერ წამოყენებული საკასაციო პრეტენზიები დაუსაბუთებელია, სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას ადგილი არ ჰქონია სამოქალაქო საპროცესო ნორმების დარღვევას, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრების მოტივები არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისათვის და სააპელაციო სასამართლომ კანონის სწორად გამოყენებისა და განმარტების შედეგად საქმეზე სწორი გადაწყვეტილება დაადგინა, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასასამართლოს მიაჩნია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სასამართლო ხარჯების სახით 100 ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სასამართლო ხარჯების სახით 100 ლარის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.