¹ბს-750-716(3კ-07) 24 იანვარი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ლალი ლაზარაშვილი

სხდომის მდივანი _ გულნარა ილინა

კასატორები: 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექცია (მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე), წარმომადგენლები: დ. პ-ი, ე. ტ-ე; 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (მესამე პირის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლე), წარმომადგენლები: დ. რ-ე, შ. კ-ი; 3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია (მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე), წარმომადგენელი _ ი. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს “....” (ამავდროულად, მოსარჩელე შპს “....” უფლებამონაცვლე), წარმომადგენელი _ გ. ყ-ი

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის განჩინება

სარჩელის საგანი _ დღგ-ს ჩათვლის აღდგენა, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2002 წლის 8 ნოემბერს შპს “....” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა დღგ-ს ჩათვლის აღდგენა.

მოსარჩელის განმარტებით, სს “....” ჩატარებულ დოკუმენტურ რევიზიასთან დაკავშირებით, შპს “....” ჩატარებულ იქნა შემხვედრი შემოწმება შპს “....” მიერ სს “....” 500000 ლარის აქტივის გადაცემის შესახებ 2001 წლის 19 ოქტომბერს გაფორმებული ¹1910 ხელშეკრულებიდან გამომდინარე. შპს “....” 2000 წლის აგვისტოში ჩაატარა ყიდვა-გაყიდვის ერთი ოპერაცია და მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა შესაბამისი დეკლარაცია 986960,52 ლარის აქტივის შექმნის შესახებ. შპს “...” და შპს “...” შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით, შპს “....” შპს “...” უნდა გადაეცა 1 კომპლექტი ხილის კონცენტრატის დამამზადებელი დანადგარი და შესაბამისი დღგ-ს თანხა დაეფარა საქონლის გადატვირთვიდან 25 საბანკო დღის განმავლობაში. შპს “...” გადაუხადა დღგ-ს თანხა შპს “...” და 2001 წლის 12 ნოემბერს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა დღგ-ს დეკლარაცია, მაგრამ სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ შპს “...” დავალიანების გამო, შპს “....” შეუჩერდა აღნიშნული დეკლარაციის მიხედვით დღგ-ს ჩათვლა. მოსარჩელემ მოითხოვა თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილის ბათილად ცნობა და 2001 წლის 12 ნოემბერს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი დღგ-ს დეკლარაციის მიხედვით გადახდილი დღგ-ს ჩათვლის აღდგენა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 19 ნოემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს “....” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილი და განახლდა შეჩერებული ჩათვლის მოქმედება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ მოტივით, რომ სარჩელი იყო თბილისის საოლქო სასამართლოს განსჯადი, რადგან სარჩელის ფასი აღემატებოდა 500000 ლარს და შეადგენდა 986960,52 ლარს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 19 ნოემბრის საოქმო განჩინებით შპს “...” უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაება შპს “....”.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით თელავის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თელავის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე განსჯადობის მიხედვით, განსახილველად გადაეცა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას.

2004 წლის 5 მაისს შპს “....” ახალი სარჩელით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2004 წლის 20 აპრილს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ გამოსცა ადმინისტრაციული აქტი საგადასახადო შეტყობინების სახით, რომლის მიხედვითაც, შპს “....” დაევალა დღგ-ს სახით 4387763 ლარის გადახდა. მოსარჩელემ, აღნიშნული შეტყობინების მიღების შემდეგ, კანონით დადგენილი წესით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს დღგ-ს სახით დარიცხული თანხის დარიცხვის საფუძვლის გარკვევის მიზნით, რის პასუხადაც საგადასახადო დეპარტამენტმა 2004 წლის 26 აპრილის წერილში დარიცხვის საფუძვლად მიუთითა ამავე დეპარტამენტის გადამხდელთა კონტროლის სამმართველოს უფროსის მოხსენებით ბარათზე, შპს “....” მიერ 2004 წლის 19 თებერვალს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთვის გაგზავნილ წერილსა და თანდართულ მასალებზე, აგრეთვე, საგადასახადო ინსპექციებიდან მიღებულ ინფორმაციაზე.

მოსარჩელის მტკიცებით, მოპასუხემ უხეშად დაარღვია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ის ნორმები, რომლებიც აწესრიგებდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებასა და გამოცემას, კერძოდ, აღნიშნული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები, რაც იმაში გამოიხატა, რომ მოპასუხე დაეყრდნო მხოლოდ სხვადასხვა საგადასახადო ინსპექციიდან მიღებულ ინფორმაციას და არ გამოუკვლევია არც ერთი მტკიცებულება, აგრეთვე, ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად არ მიუწვევია მოსარჩელის წარმომადგენელი და მოცემულ საქმესთან დაკავშირებული გარემოებების გამოსაკვლევად არ გამოუთხოვია ადმინისტრაციულ წარმოებასთან დაკავშირებული დოკუმენტაცია.

მოსარჩელე სარჩელში მიუთითებდა, რომ მოპასუხემ ასევე დაარღვია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რაც იმაში გამოიხატა, რომ ადმინისტრაციული წარმოება სახეზე იყო მოსარჩელისთვის შეუტყობინებლად _ იგი არ იქნა ჩაბმული ადმინისტრაციულ წარმოებაში, როგორც დაინტერესებული მხარე, არ ჰქონდა შესაძლებლობა, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენითა და ზეპირი ახსნა-განმარტების მიცემით დაემტკიცებინა თავისი სიმართლე და მას ეცნობა მხოლოდ საბოლოო შედეგის თაობაზე, მაშინ, როდესაც მოპასუხემ იცოდა, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის გამოცემით არა მარტო გაუარესდებოდა მოსარჩელის სამართლებრივი მდგომარეობა, არამედ იგი შეიძლებოდა გაკოტრებამდეც კი მისულიყო.

მოსარჩელე სარჩელში აღნიშნავდა, რომ მოპასუხემ უხეშად დაარღვია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-100 მუხლის მოთხოვნა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ერთთვიანი ვადის შესახებ, რაც იმაში გამოიხატა, რომ მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის სახელზე განცხადება გაგზავნა 2004 წლის 19 თებერვალს, ხოლო საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა 2004 წლის 20 აპრილს.

მოსარჩელის მტკიცებით, მოპასუხე გადაუხდელი დღგ-ს თანხის გადახდის წარმოშობის საფუძველს უკავშირებდა შპს “...” მიერ გადასახდელ 986860 ლარს, შპს “...” მიერ გადასახდელ 1500803 ლარს და შპს “...” მიერ გადასახდელ 1900000 ლარს.

მოსარჩელის განმარტებით, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 თებერვლის დადგენილების საფუძველზე მოხდა შპს ,,..." და შპს ,,...." შერწყმა, რის შედეგადაც შპს ,,...." მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე გადატანილ იქნა შპს ,,..." დღგ-ს პირადი აღრიცხვა, რომელსაც გააჩნდა ზედმეტობა 986960 ლარის ოდენობით. აღნიშნული ოპერაცია საეჭვოდ ჩაითვალა და საგადასახადო დეპარტამენტის მიერ 2001 წლის 24 დეკემბრის ¹1-036940699 წერილით შპს ,,..." გაუუქმდა დღგ-ს ჩათვლები მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ, რაც გასაჩივრდა თელავის რაიონულ სასამართლოში, რომელმაც დააკმაყოფილა შპს ,,..." სარჩელი _ ბათილად იქნა ცნობილი თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 25 ოქტომბრის წერილი, რომლითაც შპს ,,...." უარი ეთქვა მის ანგარიშზე ასახული დღგ-ს ჩათვლის მოქმედების განახლებაზე და განახლდა ჩათვლის მოქმედება. სწორედ ამ ფორმით მიიღო შპს ,,..." აღნიშნული ჩათვლები შერწყმის დროს.

მოსარჩელის მტკიცებით, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 ივნისის დადგენილებით მოხდა შპს ,,...." და შპს ,,...." შერწყმა, რის შედაგადაც შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე შეტანილ იქნა 1900000 ლარის ზედმეტობა. შპს ..." აღნიშნული ზედმეტობა წარმოეშვა 2003 წლის 10 ივნისს თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციაში შპს ,,..." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე ზედმეტად რიცხული 3402840 ლარიდან 1900000 ლარის შპს ,,..." პირად ბარათზე გადატანით. ხსენებული გადატანის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა შპს ,,..." და შპს ,,...." შორის დადებული 2003 წლის 5 ივნისის ხელშეკრულება, რომლითაც შპს ,,..." მოახდინა 1900000 ლარის გადაცემა შპს ,,...". აღნიშნული ზედმეტობის შპს ,,...." პირად ბარათზე აღრიცხვის შემდეგ, მან მოახდინა 750000 ლარის შპს ,,..." გადაცემა, ხოლო 1100000 ლარი გადასცა სს ,,...". მოცემულ შემთხვევაში შპს ,,...." გააჩნდა დავალიანება შპს ,,..." მიმართ, რომელსაც, თავის მხრივ, გააჩნდა დავალიანება შპს ,,..." მიმართ, ხოლო ამ უკანასკნელს _ სს ,,..." მიმართ. აღნიშნულის საფუძველზე 2003 წლის 16 ივნისს გაფორმდა სამმხრივი ხელშეკრულება და სს ,,...." მიიღო 1100000 ლარის ზედმეტობა, ხოლო სანაცვლოდ შპს ,,..." მოახდინა სესხის გაქვითვა. ამდენად, უსაფუძვლო იყო მოპასუხის მითითება იმაზე, რომ შპს ,,..." არ ჰქონდა ზედმეტობა კანონით დადგენილი წესით დამოწმებული, რადგან ამ ზედმეტობის რეალურად ჩათვლა და ასახვა მოხდა შპს ,,...." ბარათზე, რაც დასტურდებოდა შესაბამისი საგადასახადო ორგანოს მიერ სათანადო წესით დამოწმებული შედარების აქტით, რომლიდანაც ჩანდა, რომ შპს ,,...." გააჩნდა ზედმეტობა 1900000 ლარის ოდენობით. ამასთან, სარჩელის აღძვრის დროისთვის შპს ,,...." არ გააჩნდა რეალურად მიღებული ზედმეტობა, რაც გამორიცხავდა მისგან ამ თანხების მოთხოვნას. შპს ,,..." მიერ მიღებული ზედმეტობის თაობაზე შეტანილ იქნა შესაბამისი განცხადებები შპს ,,..." და შპს ,,...." მუშაკების მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის თაობაზე, რაზეც გამოიცა 2003 წლის 28 ოქტომბრის და 30 ოქტომბრის დადგენილებები სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ, რითაც ცალსახად დასტურდებოდა შპს ...." და შპს ,,..." უდანაშაულობა და მათი კუთვნილი ზედმეტობის კანონიერება.

მოსარჩელის განმარტებით, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 24 აპრილის დადგენილებით მოხდა შპს ,,..." და შპს ,,..." შერწყმა, რის შედეგადაც ამ უკანასკნელს დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე წარმოეშვა ზედმეტობა _ 1500803 ლარი, რომელიც, თავის მხრივ, მიღებული იყო შპს ,,....". არასწორი იყო მოპასუხის მოსაზრება, რომელმაც აღნიშნა, რომ, რადგან არ მოხერხდა შპს ,,...." აქციზის გადასახადის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ზედმეტად რიცხული 936456 ლარის რეალობის შესახებ მტკიცებულებებისა და შპს ,,...." პირველადი საბუღალტრო დოკუმენტაციის მოძიება, შესაბამისი საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოთქმული ეჭვის საფუძველზე ამ ზედმეტობის მოსარჩელისთვის გადაცემა იყო უკანონო. მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით. მოპასუხეს კანონის დაცვით რომ ეწარმოებინა ადმინისტრაციული წარმოება, საფუძვლიანად გამოიკვლევდა აღნიშნულ გარემოებებს და მივიდოდა სწორ დასკვნამდე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, მოითხოვა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის _ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინების, რომლითაც შპს “....” დღგ-ს სახით დაერიცხა 4387763 ლარი, ბათილად ცნობა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004 წლის 11 მაისის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

2004 წლის 27 მაისს შპს “...” თბილისის საოლქო სასამართლოში წარადგინა განცხადება, რომლითაც გაადიდა სასარჩელო მოთხოვნების ოდენობა და დამატებით მოითხოვა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 24 მაისის ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობა, რომლითაც შპს “...” დაერიცხა საურავები ძირითად თანხაზე და 2004 წლის 24 მაისის მდგომარეობით, ბიუჯეტისა და სახელმწიფო ფონდების ვადაგადაცილებულმა დავალიანებამ შეადგინა 6792900 ლარი.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა თბილისის საოლქო სასამართლოში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ შპს “....”, როგორც რეორგანიზებულ საწარმოთა მემკვიდრეს, დაეკისრა აღნიშნული საწარმოების საგადასახადო ვალდებულებათა შესრულება, მიუხედავად იმისა, რეორგანიზაციის დასრულებამდე ცნობილი იყო თუ არა მისთვის ხსენებულ საწარმოთა მიერ საგადასახადო ვალდებულებათა შესრულების თაობაზე. შესაგებლის ავტორის მტკიცებით, მან დეტალურად განიხილა მოსარჩელის 2004 წლის 19 თებერვლის ¹16 წერილით მიწოდებული წინადადებები და ადგილობრივი საგადასახადო ინსპექციებიდან მიღებული ინფორმაციების ანალიზით დაასკვნა, რომ გასაუქმებელი იყო რეორგანიზებულ საწარმოთა ზედმეტობების საფუძველზე განხორციელებული ჩათვლები, რაც მოხდა კიდეც და გაუქმდა 4387763 ლარის ზედმეტობის თანხა, ხოლო ამ თანხას შემდგომ დაერიცხა საურავი. შპს “....” ბიუჯეტში ზედმეტობები წარმოეშვა არა ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2001 წლის 12 ნოემბერს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე მოთხოვნილი ჩათვლების აღრიცხვით, ხოლო აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, შპს “....” შპს “....” მიაწოდა ხილის კონცენტრატების დამამზადებელი ქარხანა 5921463 ლარად და დღგ-მ შეადგინა 986960 ლარი. გამოძიების მასალებით კი დადგენილი იყო, რომ შპს “....” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება დაარსების დღიდან არ უწარმოებია და შესაბამისად, ხსენებული ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, დღგ არ ჰქონდა გადახდილი. ერთი გადამხდელის მიერ მეორე გადამხდელისათვის საწარმოს მიწოდება არ წარმოადგენდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციას, ხოლო უძრავი ქონების მიწოდება გათავისუფლებული იყო დღგ-საგან. ამასთან, თელავის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილება არ იყო შესული კანონიერ ძალაში.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, შპს “....” ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები წარმოეშვა არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციაში შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული 3402840 ლარიდან 1900000 ლარის გადატანით. ამდენად, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს “....”, როგორც შპს “რამკოს” სამართალმემკვიდრისთვის, თანხის მოთხოვნა შეესაბამებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსს.

შესაგებლის ავტორის მტკიცებით, შპს “...” ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები წარმოეშვა ასევე არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ შპს “...” დღგ-ს პირადი ბარათიდან 599544 ლარისა და აქციზის პირადი ბარათიდან 936456 ლარის გადატანის შედეგად. საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ კვლავ გრძელდებოდა შპს “...” და შპს “....” მიერ შპს “....” დღგ-ს ზედმეტობების _ 1500800 ლარის _ გადაცემის კანონიერების შესწავლა, ხოლო მან განახორციელა სავარაუდო დარიცხვა საგადასახადო კანონმდებლობის სრული დაცვით შპს “....”, როგორც შპს “...” სამართალმემკვიდრეზე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით შპს “....” შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და საქმის საბოლოო გადაწყვეტამდე შეჩერდა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინების მოქმედება 4387763 ლარის დარიცხვის თაობაზე და 2004 წლის 24 მაისის ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინების მოქმედება ძირითადი თანხის _ 4387763 ლარის დარიცხვის ნაწილში.

2005 წლის 17 მარტს შპს “....” კიდევ ერთი სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “გ” და “დ” ქვეპუნქტების მიხედვით, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 22 თებერვლის ¹27 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის განმარტებით, 2005 წლის 1 მარტს მიიღო მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 22 თებერვლის ¹27 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, შპს “....” დაევალა 4387763 ლარის გადახდა. აღნიშნულმა ინსპექციამ 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო მოთხოვნით ერთხელ უკვე დაავალდებულა შპს “...” ხსენებული თანხის გადახდაზე, რის გამოც მას არ გააჩნდა არანაირი სამართლებრივი საფუძველი, 2005 წლის 22 თებერვალს გამოეცა ¹27 საგადასახადო მოთხოვნა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 22 მარტის განჩინებით ერთ წარმოებად გაერთიანდა ადმინისტრაციული საქმე შპს “...” მიერ 2004 წლის 5 მაისს აღძრული სარჩელის გამო, მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და ადმინისტრაციული საქმე შპს “....” 2005 წლის 17 მარტის სასარჩელო განცხადების გამო, მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, ხოლო გაერთიანებულ საქმეს მიენიჭა ნომერი _ ¹3ა/52-2005.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 24 მარტის განჩინებით ერთ წარმოებად გაერთიანდა ადმინისტრაციული საქმე შპს “...” უფლებამონაცვლე შპს “....” სარჩელის გამო თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და ¹3ა/52-2005 ადმინისტრაციული საქმე, ხოლო გაერთიანებულ საქმეს მიენიჭა ნომერი _ ¹3ა/52-2005.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 14 ივლისის განჩინებით ¹3ა/52-2005 ადმინისტრაციული საქმე შპს “....” სარჩელის გამო მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ გადაეცა განსჯად სასამართლოს _ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას.

2006 წლის 1 თებერვალს შპს “...” კვლავ მიმართა სხვა სასარჩელო განცხადებით თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 18 იანვრის ¹21¹10 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წლის 18 იანვარს მიიღო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 18 იანვრის ¹21¹10 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, შპს ,,...." ბიუჯეტის წინაშე ერიცხებოდა დავალიანება _ 5043063,18 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა გამოიცა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნათა დარღვევით, რადგან გასაჩივრებულ საგადასახადო მოთხოვნას არ გააჩნდა ხსენებული მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, ხსენებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა. აღნიშნულ საგადასახადო მოთხოვნაში მითითებული თანხა _ 5043063,18 ლარი შეიცავდა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპეციის მიერ 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინებით დარიცხულ თანხას _ 4387763 ლარს, რაც გასაჩივრებული იყო სასამართლოში და აღნიშნულზე მიმდინარეობდა დავა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 148-ე მუხლის შესაბამისად, სადავო თანხისა და მასზე დარიცხული საურავის, ისევე, როგორც შესაბამისი ჯარიმის გადახდის ვალდებულება, შეჩერებულად ითვლებოდა საგადასახადო დავის დაწყების დღიდან დავის დასრულებამდე. მოპასუხემ იმავე თანხაზე _ 4387763 ლარზე 2005 წლის 22 თებერვალს კიდევ ერთი _ ¹27 საგადასახადო მოთხოვნა გამოსცა, რომელიც ასევე გასაჩივრებული იყო მის მიერ და გაერთიანდა ერთ წარმოებად 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით არსებულ სასარჩელო მოთხოვნასთან ერთად. აღნიშნულზე იმჟამად მიმდინარეობდა დავა.

2006 წლის 19 აპრილს შპს “....” კიდევ ერთი სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 აპრილის ¹174 საგადასახადო მოთხოვნისა და იმავე ინსპექციის 2006 წლის 3 აპრილის ¹106 ბრძანების ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის განმარტებით, მან მიიღო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 3 აპრილის ¹106 ბრძანება და იმავე ინსპექციის 2006 წლის 4 აპრილის ¹174 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, შპს ,,...." ერიცხებოდა ბიუჯეტის მიმართ დღგ-ს დავალიანება 35197 ლარის ოდენობით. ხსენებული საგადასახადო მოთხოვნა გამოიცა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნათა დარღვევით, რადგან გასაჩივრებულ საგადასახადო მოთხოვნასა და ბრძანებას ხსენებული მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძველი არ გააჩნდა და შესაბამისად, ეწინააღმდეგებოდა კანონს, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 22 ივნისის განჩინებით ¹3/362 ადმინისტრაციული საქმე შპს “...” სარჩელის გამო მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მიმართ, ერთ წარმოებად გაერთიანდა ¹3/1984 ადმინისტრაციულ საქმესთან შპს “....” მიერ 2006 წლის 1 თებერვალს აღძრული სარჩელის გამო მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და ¹3/2653 ადმინისტრაციულ საქმესთან შპს “....” მიერ 2006 წლის 19 აპრილს აღძრული სარჩელის გამო მოპასუხე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს “....” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო _ დღგ-ს ჩათვლის აღდგენის საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი: თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილი, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 24 მაისის ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 22 თებერვლის ¹27 საგადასახადო მოთხოვნა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 18 იანვრის ¹21¹10 საგადასახადო მოთხოვნა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 4 აპრილის ¹174 საგადასახადო მოთხოვნა და 2006 წლის 3 აპრილის ¹106-ს ბრძანება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტებისა და გარემოებების გამოკვლევის შემდგომ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა იმავე გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 1 თვის ვადაში.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ¹1-11/6556 წერილით მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაევალა შპს ,,...." მიერ 2001 წლის 12 ნოემბერს წარდგენილი 2000 წლის აგვისტოს დღგ-ს ყოველთვიურ დეკლარაციაში ასახული სერია ,,ე", ¹308981 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით განხორციელებული ჩათვლის შეჩერება (დღგ-ს თანხით _ 986960,52 ლარი). თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილით შპს ,,...." ეცნობა, რომ საგადასახადო დეპარტამენტის 2001 წლის 14 დეკემბრის ¹1-11/6556 წერილის საფუძველზე დღგ-ს ჩათვლა მომავალში აღდგენას დაექვემდებარებოდა მხოლოდ საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილის საფუძველზე. შპს ,,...." მიერ აღძრულ იქნა სარჩელი თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოთხოვნილ იქნა 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილის ბათილად ცნობა და დღგ-ს ჩათვლის აღდგენა. 2003 წლის 7 თებერვლის შერწყმის (მიერთების) ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 12 თებერვალს მიღებულ იქნა დადგენილება, რომლითაც განხორციელდა შპს ,,...." შერწყმა შპს ,,....”. აღნიშნულის შედეგად, შპს ,,...." მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე გადატანილ იქნა შპს ,,..." დღგ-ს პირადი აღრიცხვა, რომელსაც გააჩნდა ზედმეტობა 986960 ლარის ოდენობით. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 19 ნოემბრის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში შპს ,,...." ნაცვლად, ჩაება მისი უფლებამონაცვლე _ შპს ,,....". 2003 წლის 18 აპრილის შერწყმის (მიერთების) ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 24 აპრილს მიღებულ იქნა დადგენილება, რომლითაც შპს ,,..." შეერწყა შპს ,,....", რის შედეგადაც შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე წარმოეშვა ზედმეტობა _ 1500803 ლარი. აღნიშნული ზედმეტობა შპს ..." მიღებული ჰქონდა შპს ....". შპს ,,...." და შპს ,,...." შორის დადებული 2003 წლის 5 ივნისის ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს ,,..." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული 3402840 ლარიდან 1900000 ლარი გადატანილ იქნა შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე. 2003 წლის 6 ივნისის შერწყმის (მიერთების) ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 12 ივნისს მიღებულ იქნა დადგენილება, რომლითაც განხორციელდა შპს ,,..." შერწყმა შპს ,,....”, რის შედეგადაც შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე გადატანილ იქნა 1900000 ლარის ზედმეტობა. მოსარჩელის მიერ 750000 ლარი გადაცემულ იქნა შპს ,,....”, ხოლო შესაბამისი სამმხრივი ხელშეკრულების საფუძველზე, 1100000 ლარი გადაეცა სს ,,....".

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინებით შპს ,,..." დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 4387763 ლარი. ხსენებული საგადასახადო შეტყობინების საფუძვლად მიეთითა შპს ,,..." რიცხულ 986960 ლარზე, შპს ,,..." რიცხულ 1500803 ლარსა და შპს ,,..." რიცხულ 1900000 ლარზე. 2004 წლის 24 მაისს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ გამოსცა ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინება, რომლის მიხედვითაც, შპს ,,...." დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 6792900 ლარი. აღნიშნული თანხა წარმოადგენდა ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინებით პირველად დარიცხული თანხის _ 4387763 ლარის და მეორე, ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინების გამოცემის მომენტისათვის, ამ ძირითად თანხაზე საურავების სახით დარიცხული 2405137 ლარის ჯამს. ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინება შპს ,,..." მიერ გასაჩივრებულ იქნა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიაში 2004 წლის 5 მაისს, ხოლო 2004 წლის 27 მაისს მოსარჩელემ გაადიდა სასარჩელო მოთხოვნების ოდენობა _ მოითხოვა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოცემული ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობაც. 2005 წლის 19 მაისის განჩინებით მოცემული საქმე ერთ წარმოებად გაერთიანდა ადმინისტრაციულ საქმესთან შპს ,,...." სარჩელის გამო, მოპასუხე თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილის ბათილად ცნობისა და დღგ-ს ჩათვლის აღდგენის თაობაზე. მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2005 წლის 22 თებერვალს გამოცემულ იქნა ¹27 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, შპს ,,...." დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 4387763 ლარი. ხსენებული საგადასახადო მოთხოვნა 2005 წლის 17 მარტს გასაჩივრებულ იქნა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიაში, რომლის 2002 წლის 22 მარტის განჩინებით, აღნიშნული სარჩელი მიღებულ იქნა წარმოებაში და გაერთიანდა ერთ წარმოებად ზემოაღნიშნულ ადმინისტრაციულ საქმესთან. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2006 წლის 18 იანვარს გამოცემული ¹21¹10 საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, შპს ,,...." ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 5043063,18 ლარი, დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დარიცხული 4387763 ლარისა და მასზე დარიცხული საურავების ნაწილში. საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის იმავე წლის ¹106 ბრძანების საფუძველზე 2006 წლის 4 აპრილს გამოცემულ იქნა ¹174 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც მოსარჩელეს ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა დღგ _ 35197 ლარი. აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გასაჩივრებულ იქნა შპს ,,..." მიერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში 2006 წლის 1 თებერვალს და 2006 წლის 19 აპრილს. ხსენებული საქმეები გაერთიანდა ერთ წარმოებად.

საქალაქო სასამართლომ მთლიანად გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემული იყო მოპასუხეთა მიერ, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, შემდეგი მოტივით: საგადასახადო დეპარტამენტის 2004 წლის 26 აპრილის წერილით მოსარჩელეს წარედგინა გადამხდელთა კონტროლის სამმართველოს უფროსის მოხსენებითი ბარათი, რის საფუძველზეც განხორციელდა სადავო თანხების დარიცხვა. დარიცხვის საფუძვლად ასევე მითითებული იყო შპს ,,...." მიერ 2004 წლის 19 თებერვალს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში გაგზავნილი წერილი და თანდართული მასალები, ასევე საგადასახადო ინსპექციებიდან მიღებული ინფორმაციები. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მე-4 ნაწილით არც ერთი ზემოაღნიშნული საფუძველი არ იყო გათვალისწინებული საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის საფუძვლად. მოპასუხეებმა დაარღვიეს ასევე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ის ნორმები, რომლებიც აწესებდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის პირობებს, კერძოდ, ხსენებული კოდექსის 95-ე მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ ეცნობებინა დაინტერესებული მხარისათვის, თუ ამ აქტით შეიძლებოდა გაუარესებულიყო მისი სამართლებრივი მდგომარეობა და უზრუნველეყო მისი მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში. მოპასუხისათვის ნათელი იყო, რომ გასაჩივრებული აქტის გამოცემით გაუარესდებოდა მოსარჩელის ფინანსური მდგომარეობა. აღნიშნული კოდექსის 96-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. დაუშვებელი იყო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას საფუძვლად დასდებოდა ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ იყო გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში შესაბამისი მოპასუხის მიერ არ იქნა გამოკვლეული მტკიცებულებები და ასევე მას არ უმსჯელია იმ მტკიცებულებებზე, რომლებიც, მოსარჩელის განმარტებით, ასაბუთებდა სადავო ზედმეტობების კანონიერებას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97-99-ე მუხლები არეგულირებდა მტკიცებულებათა გამოკვლევის, დაინტერესებული მხარის მიერ საკუთარი აზრის გამოთქმისა და ადმინისტრაციული წარმოების მასალების გაცნობის უფლებას. შესაბამისი მოხსენებითი ბარათი შედგენილი იყო მხოლოდ სხვადასხვა საგადასახადო ინსპექციიდან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე, მოპასუხეს ადმინისტრაციულ წარმოებაში არ მიუწვევია შპს ,,...." და ამდენად, მას არ მიეცა საშუალება, მონაწილეობა მიეღო ადმინისტრაციულ წარმოებაში, ასევე შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ იქნა უზრუნველყოფილი მოსარჩელის იმ უფლებების დაცვა, რომლებიც მას გააჩნდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმების საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით მოსარჩელეს დაერიცხა 20000000 ლარზე მეტი გადასახადი. უდავო იყო, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ყველა სადავო აქტის საფუძველს წარმოადგენდა ზედმეტობა დღგ-ში 4387763 ლარის ოდენობით. აქედან გამომდინარე, საგადასახადო ორგანოების მიერ ყოველი შემდგომი საგადასახადო შეტყობინებით/საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელეს უნდა დარიცხოდა მხოლოდ სანქცია ან საურავი 4387763 ლარის დღგ-ს ზედმეტობის ნაწილში, ან ყოველი მომდევნო საგადასახადო შეტყობინების/საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემისას მიღებული უნდა ყოფილიყო გადაწყვეტილება მანამდე გამოცემული შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ. საქმეში არსებული მასალებითა და თვით მოპასუხეთა წარმომადგენლების განმარტებით, უდავოდ დადგენილი იყო, რომ დღგ-ს ზედმეტობა 750000 ლარის ოდენობით, გადაცემულ იქნა შპს ,,...", ხოლო 1100000 ლარი _ სს ,,....". ამდენად, თუნდაც მთლიანად დღგ-ს ზედმეტობის არაკანონიერად მიჩნევის შემთხვევაშიც, არ იყო გამოკვლეული 1850000 ლარის ოდენობით დღგ-ს ზედმეტობის ნაწილში მოსარჩელის სარგებელი და შესაბამისად, უცნობი იყო შპს ,,..." მისი დარიცხვის მოტივი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას არსებითად დარღვეულ იქნა მათი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მათი ბათილად ცნობის საფუძველი იყო. საქალაქო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ მოპასუხეს _ საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას უნდა დავალებოდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება და მიეწვია დაინტერესებული მხარე _ შპს ,,....", უზრუნველეყო მტკიცებულებების წარდგენისა და საკუთარი მოსაზრების გამოთქმის უფლება, გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე მიეღო ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. ამასთან, საქალაქო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ ხსენებული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ აუცილებლად უნდა ყოფილიყო გამოკვლეული და შეფასებული მოსარჩელის განმარტება იმის თაობაზე, რომ დღგ-ს თანხის ნაწილის _ 1850000 ლარის მესამე პირებზე გადაცემით შპს ,,...." სარგებელი არ მიუღია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა, მიუთითა იმავე გარემოებებზე, რაც უკვე აღნიშნული ჰქონდა შესაგებელში და მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამაც, რომელმაც მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 მაისის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექცია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მხარეების ყურადღება გაამახვილა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 5 დეკემბრისა და საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებებზე. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს ხსენებულ გადაწყვეტილებაში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოს 1997 წლის საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხის ჩათვლა წარმოადგენდა შესაბამისი პირის უფლებას, გარკვეული პირობების დადგომის შემდეგ სახელმწიფოს მხრიდან მიეღო მის მიერ გაწეული საფასურის შედეგად დღგ-ით, როგორც გადასახადით გათვალისწინებული თანხის გადახდილად აღიარება. ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ მიმწოდებლის მიერ არ შესრულდებოდა მის მიმართ დადგენილი ვალდებულება და არ განხორციელდებოდა დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში შეტანა, შესაბამისად, ვერ განხორციელდებოდა მიმღების უფლება, ჩათვლოდა დღგ-ს თანხა გადახდილად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 5 დეკემბრის პრეცედენტული მნიშვნელობის მქონე გადაწყვეტილებით კი ცხადი გახდა, რომ საურავი წარმოადგენდა გადასახადის გადამხდელისათვის დადგენილი პასუხისმგებლობის სახეს, რომელიც გამოყენებული ვერ იქნებოდა იმ პირის მიმართ, რომელიც არ ითვლებოდა გადასახადის გადამხდელად. განსახილველ საქმეში საურავი დაერიცხა შპს ,,...", როგორც რეორგანიზებული საწარმოების უფლებამონაცვლეს, მაშინ, როდესაც დღგ-ს ჩათვლების მიღების საფუძველს წარმოადგენდა, შპს “...” შემთხვევაში, მიმწოდებლის _ შპს “...” პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ზედმეტობა, შპს “...” შემთხვევაში _ შპს “...” დღგ-ს ბარათზე არსებული ზედმეტობა და შპს “...” შემთხვევაში _ შპს “....” დღგ-სა და აქციზის პირადი აღრიცხვის ბარათებზე რიცხული თანხების გადატანა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ უკვე დამკვიდრებული პრაქტიკით, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დადგინდებოდა, რომ დღგ-ს ჩათვლები, 4387763 ლარის ოდენობით, უნდა გაუქმებულიყო კანონით დადგენილი წესით, საურავის სახით დადგენილი თანხა იყო დაუსაბუთებელი და მისი დარიცხვის კანონიერებაზე საგადასახადო ორგანოებს უნდა ემსჯელათ კანონით დადგენილი წესით. საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ 2003 წლის 16 ივნისის ხელშეკრულებით სს “...”, შპს ,,..." და შპს “....” შორის გაფორმებულ იქნა მოთხოვნის დათმობისა და ვალის გაქვითვის შესახებ ხელშეკრულება. აღნიშნული ხელშეკრულებით მოთხოვნის დამთმობი _ შპს ,,...." სს “...” უთმობდა თავის მოთხოვნებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ 1100000 ლარის ოდენობით, ხოლო ხსენებული ბანკი მიღებულ მოთხოვნაში ქვითავდა მსესხებლის საკრედიტო ვალდებულებების შესაბამის ნაწილს, წინამდებარე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობებით. საქმეში არსებული 2003 წლის 24 აპრილის ხელშეკრულებით შპს ,,...." ჩაურიცხავდა სს “...” პირად ბარათზე რიცხულ დამატებული ღირებულების გადასახადის აქტივს 1500000 ლარის ოდენობით. აქტივის ჩარიცხვის შემთხვევაში, აღნიშნული ბანკი გადაურიცხავდა შპს ,,..." 1350000 ლარს მისი ანგარიშსწორების ანგარიშზე, ხელშეკრულების გრაფიკის შესაბამისად. დასახელებულ ხელშეკრულებაში მითითებული იყო, რომ იგი ძალაში იყო მხარეთა მიერ მისი ხელმოწერის მომენტიდან. ზემოაღნიშნული ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე, ცხადი ხდებოდა, რომ შპს ,,..." იმავე ხელშეკრულებების კონტრაჰენტებზე გაასხვისა მის პირადი აღრიცხვის ბარათებზე არსებული 2600000 ლარის აქტივი, ანუ მას აღნიშნული რაოდენობის დღგ-ს აქტივი საგადასახადო ორგანოსთან ურთიერთობაში არ გამოუყენებია. საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ აღნიშნულ საკითხზე საგადასახადო ორგანოების მხრიდან ადმინისტრაციული წარმოების განხორციელების დროს არ ყოფილა მსჯელობა და საკითხი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად, გამოკვლეული არ იყო. საქმის მასალებით, ასევე მხარეების მიერ მიცემული ახსნა-განმარტებებით, დადგენილი იყო, რომ გასაჩივრებული აქტების გამოცემისას განხორციელებული ადმინისტრაციული წარმოების დროს არ მიუწვევიათ დაინტერესებული მხარე, მაშინ, როდესაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლი ადგენდა, რომ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი იყო, ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩაება დაინტერესებული მხარე მისი მოთხოვნის საფუძველზე, ხოლო კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში ვალდებული იყო უზრუნველეყო მისი მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში. იმავე კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის თანახმად, წერილობით გამოცემულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტში უნდა ყოფილიყო წერილობითი დასაბუთება. თუ ადმინისტრაციული ორგანო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, წერილობით დასაბუთებაში მიეთითებოდა ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას. იმავე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით კი, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ იყო თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იყო გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. საქმეში მოიპოვებოდა შპს “ფორტუნაში” 2003 წლის 12 სექტემბერს თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩატარებული საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლითაც დგინდებოდა, რომ დღგ-ით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების სისწორის შემოწმებით ჩათვლები განხორციელებული იყო სწორად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით. თანხები ანაზღაურებული იყო ნაღდი ანგარიშსწორებით და ხსენებული აქტით დადგინდა, რომ შემოწმებით შპს “....” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით გადასახდელი არ დაერიცხა. “სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, თუ მეწარმე შეამოწმა უფლებამოსილმა მაკონტროლებელმა ორგანომ, დაუშვებელი იყო საქმიანობის იმავე საკითხთან დაკავშირებით, იგი შეემოწმებინა სხვა მაკონტროლებელ ორგანოს ან იმავე მაკონტროლებელი ორგანოს სხვა დანაყოფს. საქმის მასალებით არ დგინდებოდა, გაითვალისწინა თუ არა აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონის აღნიშნული ნორმის დანაწესი და მიიღო თუ არა მის შესაბამისად გადაწყვეტილება. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ სასამართლო მიიჩნევდა, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილი იყო, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ეცნო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაევალებინა ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოეცა ახალი აქტი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული გარემოება და გასაჩივრებული აქტების გაუქმების _ სადავო საკითხის არსებითი გადაწყვეტის გარეშე უნდა დავალებოდა ადმინისტრაციულ ორგანოს საქმის გარემოებების გამოკვლევა, სათანადოდ შესწავლა და შესაბამისი გადაწყვეტილების _ ახალი აქტის გამოცემა. ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა მიეწვია დაინტერესებული მხარე და ჩაება იგი წარმოებაში, ასევე გამოეკვლია, სს “....”, შპს ,,...." და შპს “....” შორის 2003 წლის 16 ივნისს გაფორმებული ხელშეკრულება მოთხოვნის დათმობისა და ვალის გაქვითვის შესახებ იქნა თუ არა რეალიზებული და გადაეცა თუ არა 1100000 ლარის აქტივი სს “....”, ანუ გარკვეულიყო, რეალურად ისარგებლა თუ არა აღნიშნული აქტივით მოსარჩელემ. დასადგენი იყო შპს ,,.....” და სს “....” შორის 2003 წლის 24 აპრილს გაფორმებული ხელშეკრულება, რომლითაც სს “....” გადაეცა შპს ,,...." პირად ბარათზე რიცხული დამატებული ღირებულების გადასახადის აქტივი 1500000 ლარის ოდენობით, ასევე იქნა თუ არა რეალიზებული და აღნიშნული აქტივი ნამდვილად გადაეცა თუ არა სს “....”. მოპასუხეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა დაცვით უნდა დაედგინა, რამდენად ექვემდებარებოდა გაუქმებას დღგ-ს ჩათვლები 1900000 ლარის, 1500803 ლარისა და 986960 ლარის ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა სარჩელი, გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი, რის გამოც არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 118-ე, 237-ე და 240-ე მუხლების საფუძველზე დადგენილია, რომ გადამხდელის უფლებამოსილება, მოითხოვოს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ჩათვლა, ვრცელდება მხოლოდ იმ თანხებზე, რომლებიც საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებისას გადამხდელის მიერ ზედმეტად იქნა შეტანილი საქართველოს ბიუჯეტში. შპს ,,....” ბიუჯეტში ზედმეტობები წარმოეშვა არა ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი 2001 წლის 12 ნოემბრის ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე მოთხოვნილი ჩათვლების აღრიცხვით. ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურა დათარიღებულია 2000 წლის 30 აგვისტოთი. მასში მითითებულია შპს ,,..." მიერ შპს ,,....” ხილის კონცენტრატების დამამზადებელი ქარხნის მიწოდებაზე 5921463 ლარად, მათ შორის, დღგ _ 986960 ლარი. საგადასახადო სამსახურისა და გამოძიების მასალებით დადგენილია, რომ შპს ,,ფაეტონს” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება დაარსების დღიდან არ უწარმოებია და შესაბამისად, აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, დღგ არ გადაუხდია. გარდა ამისა, გამოძიებით არ დადგენილა ამ ქარხნის რუსეთის ფედერაციაში იმპორტის ფაქტი, მაშინ, როცა შპს ,,...” ხელშეკრულებით დაგეგმილი ჰქონდა ქარხნის მიწოდება ქალაქ ვლადიკავკაზის ფირმა ,,....”. ერთი გადამხდელის მიერ მეორე გადამხდელისათვის საწარმოს მიწოდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დასაბეგრ ოპერაციას არ წარმოადგენდა, ხოლო იმავე კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ" ქვეპუნქტის თანახმად, უძრავი ქონების მიწოდება გათავისუფლებული იყო დღგ-საგან. ამის საფუძველზე საგადასახადო დეპარტამენტიდან შევიდა 2001 წლის 4 დეკემბრის ¹1-11/6556 წერილი, რომლითაც თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას მიეთითა, გაეუქმებინა შპს ,,....” ჩათვლა 986960 ლარზე. თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ, იხელმძღვანელა რა ზემოაღნიშნული წერილით, ჩათვლები შეაჩერა და ამის შესახებ აცნობა შპს ,,....” 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილით.

კასატორი მიუთითებს, რომ ჩათვლის შეჩერების შესახებ საგადასახადო დეპარტამენტის მითითება დაფუძნებული იყო იმაზე, რომ ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია დასაბეგრ ოპერაციაზე და არა დღგ-ით გათვალისწინებულ ოპერაციაზე, ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის შესაბამისად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის შესაბამისად ან გადახდილია საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. აქედან გამომდინარე, აღნიშნული წერილი სწორია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი, რითაც დაარღვია სამართლის ნორმები და მიიღო უკანონო განჩინება. კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია მოპასუხეთა მიერ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. მოსარჩელეს გადასახადებით დაბეგვრის ბარათზე შესწორებითი დარიცხვით გაუუქმდა შპს ,,...”, შპს ,,...” და შპს ,,..." დღგ-ს დაბეგვრის ბარათებზე მიერთებამდე დაფიქსირებული ე.წ. ,,ზედმეტობის თანხები”, რომელთა ჩათვლაც საანგარიშო პერიოდში წარმოშობილი, დარიცხული დღგ-ს ანგარიშში მოითხოვა შპს ,,...". სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 118-ე და 240-ე მუხლები.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საგადასახადო დეპარტამენტის მიერ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2004 წლის 3 მარტის ¹2623 რეზოლუციით დეტალურად იქნა განხილული მოსარჩელის 2004 წლის 19 თებერვლის ¹16 წერილით წარმოდგენილი წინადადებები და ამასთან, ადგილობრივი საგადასახადო ინსპექციიდან მიღებული ინფორმაციების ანალიზით საგადასახადო დეპარტამენტმა დაასკვნა, რომ გასაუქმებელი იყო რეორგანიზებულ საწარმოთა ზედმეტობების საფუძველზე განხორციელებული ჩათვლები და აღნიშნულის შესახებ შეტყობინების გაგზავნა დაევალა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას. მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინებით შპს ,,...” ცნობილი გახდა წინადადებებისა და ინფორმაციების ანალიზის შედეგები, კერძოდ, რეორგანიზებული საწარმოების მხრიდან საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში ზედმეტად შეტანილი დღგ-ს გადასახადის შესახებ მტკიცებულებების უქონლობის გამო, მოსარჩელეს უარი ეთქვა დღგ-ს ჩათვლის მიღებაზე და ამ ე.წ. ,,აქტივებით" საგადასახადო ვალდებულებების დაფარვაზე და შესწორებითი დარიცხვის გზით შემცირდა მანამდე დაბეგვრის პირად ბარათზე არსებული ჩანაწერები. მოსარჩელეს დღგ-ს ბარათებზე დარიცხვით გადმოტანილი ზედმეტობის თანხები გაუუქმდა 4387763 ლარის ოდენობით.

კასატორის განმარტებით, მიმდინარე საანგარიშო პერიოდების მიხედვით, დეკლარაციებით უკვე წარმოდგენილი გადასახადის თანხაზე დღგ-ში განხორციელდა საურავის დარიცხვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის დებულებებიდან გამომდინარე, კერძოდ, საწარმოს (გადამხდელს) დაეკისრა გადასახადის გადაუხდელი თანხის 0,15% თითოეულ ვადაგადაცილებულ დღეზე, გადასახადის ვადის დადგენილი თარიღიდან გადასახადის გადახდის თარიღამდე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 28-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულება ეკისრება გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ იმ გარემოებათა წარმოქმნის მომენტიდან, რომლებიც ითვალისწინებს გადასახადის გადახდას. აქედან გამომდინარე, ვერ იქნება გაზიარებული და ასევე უარი უნდა ეთქვას დარიცხული საურავის გამო, 2004 წლის 27 მაისის დაზუსტებულ სასარჩელო განცხადებას გაზრდილ სასარჩელო მოთხოვნაზე _ სულ 6792900 ლარზე.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული მასალებით და შესაბამისი ორგანოების მიერ მოკვლევის შედეგებით დადგენილია, რომ შპს ,,...” ბიუჯეტში ზედმეტობები წარმოეშვა არა ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2001 წლის 12 ნოემბერს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე მოთხოვნილი ჩათვლების აღრიცხვით. ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურა დათარიღებულია 2000 წლის 30 აგვისტოთი. მასში დაფიქსირდა შპს ,,ფაეტონის" მიერ შპს ,,...” ხილის კონცენტრატების დამამზადებელი ქარხნის მიწოდება 5921463 ლარად, მათ შორის, დღგ _ 986960 ლარი. საგადასახადო სამსახურებისა და გამოძიების მასალებით დადგენილია, რომ შპს ,,..." ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება დაარსების დღიდან არ უწარმოებია და შესაბამისად, ამ ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, დღგ არ გადაუხდია. გარდა ამისა, გამოძიებით არ დადგენილა ამ ქარხნის რუსეთის ფედერაციაში იმპორტის ფაქტი, მაშინ, როცა შპს ,,...” ხელშეკრულებით დაგეგმილი ჰქონდა ქარხნის მიწოდება ქალაქ ვლადიკავკაზის ფირმა ,,...”. ერთი გადამხდელის მიერ მეორე გადამხდელისთვის საწარმოს მიწოდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დასაბეგრ ოპერაციას არ წარმოადგენს, ხოლო ამავე კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ" ქვეპუნქტის თანახმად, უძრავი ქონების მიწოდება გათავისუფლებულია დღგ-საგან. ამის საფუძველზე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას მიეთითა შპს ,,...” ჩათვლების გაუქმების შესახებ და შპს ,,ფაეტონთან" გადაანგარიშებისა და დასაბეგრი ოპერაციის კორექტირების აუცილებლობაზე. ამ მითითების საფუძველზე, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ მიიღო გადაწყვეტილება და შპს ,,....” გაუუქმდა ჩათვლა 986960 ლარზე.

კასატორის განმარტებით, არსობრივად და ფაქტობრივ გარემოებათა გათვალისწინებით, შესაბამისი საგადასახადო შეტყობინება მთლიანად შეესაბამება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლს. შპს ,,..." კიდევაც რომ გადაეხადა ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურით დღგ-ს თანხები, ისინი ჩათვლას მაინც არ დაექვემდებარებოდა, ვინაიდან დასაბეგრი ოპერაციის პირობებში არ იქნებოდა გადახდილი. შპს ,,...." ჩათვლის აღდგენის თაობაზე სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს, რომელმაც დააკმაყოფილა მოსარჩელის მოთხოვნა, თუმცა დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრდა ზემდგომ სასამართლო ინსტანციაში. იმის გათვალისწინებით, რომ ხსენებული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში არ შესულა, შპს ,,...." სამართალმემკვიდრეს _ შპს ,,...." დღგ-ს ჩათვლების აღდგენაზე უარი უნდა ეთქვას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ შპს ,,...." ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები წარმოეშვა არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2003 წლის 10 ივნისს თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციაში შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული 3402840 ლარიდან 1900000 ლარის გადატანით. შპს ,,...." დღგ-ს გადამხდელად აღრიცხვაზე დგას 2003 წლის 30 მაისიდან. ამ საწარმომ შპს ,,.....” მიღებული ანგარიშ-ფაქტურებით მოითხოვა დღგ-ს ჩათვლები, სულ 3402840 ლარის ოდენობით, რომელიც 2003 წლის 2 ივნისს წარმოდგენილი მაისის თვის საანგარიშო პერიოდის დღგ-ს დეკლარაციის საფუძველზე, აღირიცხა დღგ-ს ბარათებზე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 91-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პირი, რომელიც რეგისტრაციაში ტარდება, გადასახადის გადამხდელად ითვლება რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტიდან, ანუ ამ შემთხვევაში, 2003 წლის 30 მაისიდან. შესაბამისად, მას არასწორად აქვს ასახული დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციამდე მიღებული ანგარიშ-ფაქტურები _ მაისის დეკლარაციამდე მიღებული ანგარიშ-ფაქტურები მაისის დეკლარაციაში და შემდეგ დღგ-ს პირად ბარათებზე. ამდენად, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს ,,....”, როგორც შპს ,,....” სამართალმემკვიდრისთვის, თანხის მოთხოვნა შეტყობინების გაგზავნის გზით არსობრივად და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შეესაბამება საქართველოს საგადასახადო კოდექსს. შპს ,,...." ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები ასევე წარმოეშვა არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2003 წლის 18 აპრილს შპს ,,...." დღგ-ს პირადი ბარათიდან 599544 ლარის და აქციზის პირადი ბარათიდან 936456 ლარის გადატანის შედეგად. შპს ,,...." 2003 წლის 13 ნოემბრის ¹71 და 2004 წლის 3 ივნისის ¹303-გ წერილებით დგინდება, რომ საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ დღემდე გრძელდება შპს ,,...." და შპს ,,...." მიერ შპს ,,..." დღგ-ს ზედმეტობების _ 1500800 ლარის გადაცემის კანონიერების შესწავლა. საზოგადოების საბუთები გადაგზავნილია საგამოძიებო დეპარტამენტში. ამ და სხვა სარწმუნო ინფორმაციის შესაბამისად, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ საგადასახადო კანონმდებლობის სრული დაცვით განახორციელა სავარაუდო დარიცხვა შპს ,,...." სამართალმემკვიდრეზე.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა _ საქართველოს 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-3, მე-4, 30-ე, 32-ე, 34-ე, 114-ე, 115-ე, 118-ე, 217-ე, 218-ე, 235-ე, 236-ე, 237-ე, 240-ე და 252-ე მუხლები და შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი, რაც საკასაციო საჩივრის საფუძველს წარმოადგენს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, გადასახადის გადამხდელის ვალდებულებაა, სწორად გაიანგარიშოს გადასახადი, ხოლო გადასახადების გადახდის სამართლებრივი რეგულირება ხორციელდება საგადასახადო კანონმდებლობის, როგორც ზოგადი, ასევე კონკრეტული გადასახადების გამოანგარიშებასთან და გადახდასთან დაკავშირებული სპეციალური ნორმებით. საგადასახადო ვალდებულების შესრულება ხორციელდება ვალდებული პირის განსაზღვრული მოქმედებებით ან მათი ერთობლიობით, რომლებიც მიმართულია სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახადის ფაქტობრივი შეტანისკენ. გადასახადის გადახდის ვალდებულების შესრულების განსაკუთრებულ ნიშანს წარმოადგენს ის გარემოება, რომ მისი კონკრეტული შინაარსი იწყება ვალდებული პირის მიერ ვალდებულების განსაზღვრის მომენტიდან და მთავრდება ფულადი სახსრების რეალური შეტანით ბიუჯეტში ან სახელმწიფო ფონდებში. ამრიგად, გადასახადების გადახდის ვალდებულება ორი დამოუკიდებელი, მაგრამ იმავდროულად თანმიმდევრული და ურთიერთდაკავშირებული ნაწილებისაგან შედგება _ გადასახადის გამოანგარიშება და მისი გადახდა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მთელ რიგ მუხლებში მითითებულია ,,გამოანგარიშებისა და გადახდის" შესახებ, როგორც ერთიან პროცესზე. იურიდიული თვალსაზრისით, საგადასახადო წარმოება აერთიანებს გადასახადების გამოანგარიშებასა და გადახდასთან დაკავშირებულ ნორმებს, ანუ, შეიძლება ითქვას, რომ საგადასახადო წარმოება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი საგადასახადო ვალდებულების შესრულების წესია, რომელიც განსაზღვრავს გადასახადის გადამხდელისა და სხვა ვალდებული პირის იურიდიული ვალდებულების აღსრულების წესს გადასახადების გამოანგარიშებასა და ბიუჯეტში გადახდასთან დაკავშირებით.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 7 აპრილის ¹228 ბრძანებით დამტკიცებული ,,გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ" ინსტრუქციის თანახმად, გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ჩანაწერები ხორციელდება საგადასახადო ინსპექციის მუშაკის მიერ, გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საგადასახადო დეკლარაციების, გაანგარიშებების, დაზუსტებული დეკლარაციებისა და სხვა დოკუმენტების საფუძველზე. ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს ის ფაქტი, რომ გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ინფორმაციის კანონიერებაზე პასუხისმგებელია უშუალოდ გადასახადის გადამხდელი. საგადასახადო ორგანო შეიძლება განისაზღვროს პასუხისმგებელ პირად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შემოწმების შედეგად დაადასტურებს გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის კანონიერებას, რასაც ამ შემთხვევაში ადგილი არა აქვს. ამ შემთხვევაში წარმოდგენილია ცნობა, რომელიც ასახავს მხოლოდ იმ პერიოდისათვის გადამხდელის მდგომარეობას პირადი აღრიცხვის ბარათზე, კერძოდ, ცნობის სახით ინფორმაციის გაცემის საფუძველია თავად გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია, რაზეც პასუხისმგებლობა ისევ და ისევ ეკისრება გადამხდელს და არა საგადასახადო ორგანოს, ვინაიდან გადასახადის სწორად გამოანგარიშების ვალდებულება აკისრია გადამხდელს. აღნიშნულის არგუმენტად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველ ნაწილში აღნიშნულია, რომ გადასახადის გადამხდელი დაბეგვრის ობიექტის, გადასახადის განაკვეთისა და საგადასახადო შეღავათების გათვალისწინებით, დამოუკიდებლად გამოიანგარიშებს საანგარიშო პერიოდისათვის გადასახდელ გადასახადის თანხას, თუ საგადასახადო კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. საწარმოს რეორგანიზაციის დროს გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის ვალდებულება გადადის იმ გადამხდელზე, რომელსაც უერთდება თავდაპირველი გადამხდელი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ერთი საწარმოს/ორგანიზაციის მეორე საწარმოსთან/ორგანიზაციასთან მიერთებისას, მიერთებული საწარმოს/ორგანიზაციის საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უფლებამონაცვლედ ითვლება საწარმო/ორგანიზაცია, რომელსაც მიუერთდა ეს საწარმო/ორგანიზაცია.

კასატორის განმარტებით, ვინაიდან გადახდის ვალდებულება მოიცავს გადასახადის გამოანგარიშებასა და მის გადახდას, რეორგანიზაციის შედეგად უფლებამონაცვლე საწარმო პასუხს აგებს ყველა იმ ვალდებულებაზე, რაზეც პასუხს აგებდა რეორგანიზაციის შედეგად მიერთებული საწარმო. შპს ,,...", შპს ,,..." და შპს ,,....." წარმოადგენენ იმ საწარმოებს, რომლებიც მიუერთდნენ შპს ,,..." და ამ უკანასკნელს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 32-ე მუხლის თანახმად, როგორც რეორგანიზებულ საწარმოთა სამართალმემკვიდრეს, დაეკისრა შპს ,,....”, შპს ,,...." და შპს ,,...." საგადასახადო ვალდებულებათა შესრულება, მიუხედავად იმისა, რეორგანიზაციის დასრულებამდე იყო თუ არა ცნობილი სამართალმემკვიდრისათვის (შპს ,,...") რეორგანიზებულ საწარმოთა მიერ საგადასახადო ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არასათანადოდ შესრულების ფაქტები, ან სხვა გარემოებები. მოსარჩელეს გადასახადებით დაბეგვრის ბარათზე შესწორებითი დარიცხვის გზით გაუუქმდა შპს ,,....”, შპს ,,....” და შპს ,,...." დღგ-ს დაბეგვრის ბარათზე მიერთებამდე დაფიქსირებული ე.წ. ,,ზედმეტობის" თანხები, რომელთა ჩათვლაც საანგარიშო პერიოდში წარმოშობილი, დარიცხული დღგ-ს ანგარიშში მოითხოვა შპს ,,....". საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 118-ე, 237-ე და 240-ე მუხლების საფუძველზე, გადამხდელის უფლებამოსილება, მოითხოვოს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ჩათვლა, ვრცელდება მხოლოდ იმ თანხებზე, რომლებიც საგადასახადო ვალდებულების შესრულებისას გადამხდელის მიერ ზედმეტად იქნა შეტანილი საქართველოს ბიუჯეტში. მოცემული დავა არ ეხება მოსარჩელის მიერ ზედმეტად გადახდილ თანხებს და სადავო თანხები არ წარმოადგენს შპს ,,...." ან მასზე მიერთებული საზოგადოებების მიერ ბიუჯეტში ზედმეტად შეტანილ გადასახადებს. მოსარჩელეს დღგ-ს ბარათებზე დარიცხვით გადმოტანილი ზედმეტობის თანხები გაუუქმდა 4387763 ლარის ოდენობით. აღნიშნულის შემდეგ, მიმდინარე საანგარიშო პერიოდების დეკლარაციებით უკვე წარმოდგენილი გადასახადის თანხაზე დღგ-ში, განხორციელდა საურავის დარიცხვა 2005 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის დებულებებიდან გამომდინარე.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მიერ მოკვლეული და შესწავლილი მასალების (რაც გახდა საფუძველი მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისათვის მოსარჩელეზე სადავო თანხის დარიცხვისა) საფუძველზე დადგინდა შემდეგი:

1. შპს ,,...” ბიუჯეტში ზედმეტობები წარმოეშვა არა ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2001 წლის 12 ნოემბერს მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე მოთხოვნილი ჩათვლების აღრიცხვით. ¹308981 ანგარიშ-ფაქტურა დათარიღებულია 2000 წლის 30 აგვისტოთი. მასში დაფიქსირდა შპს ,,...." მიერ შპს ,,...” ხილის კონცენტრატების დამამზადებელი ქარხნის მიწოდება 5921463 ლარად, მათ შორის, დღგ _ 986960 ლარი. საგადასახადო სამსახურებისა და გამოძიების მასალებით დადგენილია, რომ შპს ,....." ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება დაარსების დღიდან არ უწარმოებია და შესაბამისად, ამ ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით დღგ არ გადაუხდია. გარდა ამისა, გამოძიებით არ დადგენილა ამ ქარხნის რუსეთის ფედერაციაში იმპორტის ფაქტი, მაშინ, როცა შპს ,,..." ხელშეკრულებით დაგეგმილი ჰქონდა ქარხნის მიწოდება ქალაქ .... ფირმა ,,....". ერთი გადამხდელის მიერ მეორე გადამხდელისათვის საწარმოს მიწოდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დასაბეგრ ოპერაციას არ წარმოადგენს, ხოლო იმავე კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ" ქვეპუნქტის თანახმად, უძრავი ქონების მიწოდება გათავისუფლებულია დღგ-საგან. ამის საფუძველზე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას მიეთითა შპს ,,....” ჩათვლების გაუქმების შესახებ და შპს ,,...." გადაანგარიშებისა და დასაბეგრი ოპერაციის კორექტირების აუცილებლობაზე. ამ მითითების საფუძველზე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპეციამ მიიღო გადაწყვეტილება და შპს ,,....” გაუუქმდა ჩათვლა 986960 ლარზე;

2. შპს ,,...." ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები წარმოეშვა არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2003 წლის 10 ივნისს თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციაში შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული 3402840 ლარიდან 1900000 ლარის გადატანით. შპს ,,...." დღგ-ს გადამხდელად აღრიცხვაზე დგას 2003 წლის 30 მაისიდან. ამ საწარმომ შპს ,,....." მიღებული ანგარიშ-ფაქტურებით მოითხოვა დღგ-ს ჩათვლები, სულ _ 3402840 ლარის ოდენობით, რომელიც 2003 წლის 2 ივნისს წარმოდგენილი მაისის თვის საანგარიშო პერიოდის დღგ-ს დეკლარაციის საფუძველზე აღირიცხება დღგ-ს ბარათებზე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 91-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პირი, რომელიც რეგისტრაციაში ტარდება, გადასახადის გადამხდელად ითვლება რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტიდან, ანუ ამ შემთხვევაში _ 2003 წლის 30 მაისიდან. შესაბამისად, მას არასწორად აქვს ასახული დღგ-ს რეგისტრაციამდე მიღებული ანგარიშ-ფაქტურები _ მაისის დეკლარაციამდე მიღებული ანგარიშ-ფაქტურები მაისის დეკლარაციაში და შემდეგ დღგ-ს პირად ბარათებზე. იმავე კოდექსის 118-ე და 235-ე მუხლების საფუძველზე, საგადასახადო ორგანოს მიერ დღგ-ს გადამხდელისათვის თანხის შეცდომით დაბრუნების შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს შეუძლია მოითხოვოს ამ თანხის დაბრუნება დღგ-ს გადახდევინების წესით და დაარიცხოს გადასახადი. ამდენად, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს ,,....”, როგორც შპს ,,...." სამართალმემკვიდრისთვის, თანხის მოთხოვნა შეტყობინების გაგზავნის გზით არსობრივად და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შეესაბამება საქართველოს საგადასახადო კოდექსს;

3. შპს ,,...." ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები ასევე წარმოეშვა არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ 2003 წლის 18 აპრილს შპს ,,...." დღგ-ს პირადი ბარათიდან 599544 ლარისა და აქციზის პირადი ბარათიდან 936456 ლარის გადატანის შედეგად. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ, ფაქტობრივად, დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ზემოაღნიშნული სადავო ადმინისტრაციული აქტები გამოცემული იყო საქმის ფაქტობრივ გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევის გარეშე. აღნიშნულ მსჯელობას სასამართლომ საფუძვლად დაუდო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე, 96-ე, 97-ე და 99-ე მუხლები. სასამართლომ გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაუდო ასევე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომლის მიხედვით, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოსცეს ახალი აქტი. სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა აღნიშნული ნორმა, ვინაიდან, როგორც სასამართლოს გადაწყვეტილებაშია აღნიშნული, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ საქართველოს საგადასახადო კოდექსისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისად, რომც მოიწვიოს მოსარჩელე შპს ,,...." ადმინისტრაციულ წარმოებაში, როგორც დაინტერესებული მხარე და ამ უკანასკნელმა წარმოადგინოს მტკიცებულებები (რაც პრაქტიკულად შეუძლებელია) და გამოთქვას თავისი მოსაზრება სადავო საკითხთან დაკავშირებით, პრაქტიკულად არაფერი შეიცვლება, ვინაიდან ხსენებული ინსპექცია მოკლებულია შესაძლებლობას, შეისწავლოს შპს ,,...." მიერ შერწყმული საზოგადოებების პირადი აღრიცხვის ბარათებზე თავის დროზე არსებული ზედმეტობების რეალობა, იქიდან გამომდინარე, რომ შპს ,,....” შერწყმული საზოგადოებები მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში გადასახადის გადამხდელებად არასოდეს ყოფილან რეგისტრირებული, ასევე აღნიშნული საგადასახადო ინსპექცია საგადასახადო კონტროლს ახორციელებს მხოლოდ იმ გადასახადის გადამხდელთა მიმართ, რომლებიც ამავე ინსპექციაში იმყოფებიან საგადასახადო აღრიცხვაზე.

კასატორის განმარტებით, საქალაქო სასამართლოს (სასარჩელო თანხის ოდენობიდან გამომდინარე მაინც) უნდა გამოეყენებინა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული უფლება, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების გარდა, სასამართლო უფლებამოსილია, საკუთარი ინიციატივითაც შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები. სასამართლოს შეეძლო გამოერკვია ის გარემოებები, რომელ გარემოებათა გამოკვლევაზეც მიუთითებს გადაწყვეტილებაში, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ კი სადავო თანხის დარიცხვა მოსარჩელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე განახორციელა კანონის დაცვით, კერძოდ, საგადასახადო დეპარტამენტის მიწერილობის საფუძველზე, რომელიც საქართველოს 2005 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის თანახმად, ჩაითვალა სანდო ინფორმაციად.

კასატორის მტკიცებით, აღნიშნულიდან გამომდინარე, პირველი და მეორე ინსტანციების სასამართლოებმა არასწორად განმარტეს და არასწორად გამოიყენეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე და 96-ე მუხლები, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლი, ასევე არ გამოიყენეს 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 30-ე და 114-ე მუხლებით დადგენილი წესები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ივლისის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 30 ივლისის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლე) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე) საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა 2007 წლის 12 დეკემბერს, 11.00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2001 წლის 4 დეკემბრის ¹1-11/6556 წერილით (ტ. 1, ს.ფ. 17) მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაევალა შპს ,,...." მიერ 2001 წლის 12 ნოემბერს წარდგენილი 2000 წლის აგვისტოს დღგ-ს ყოველთვიურ დეკლარაციაში ასახული სერია ,,ე", ¹308981 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით განხორციელებული ჩათვლის შეჩერება (დღგ-ს თანხით _ 986960,52 ლარი). თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 25 ოქტომბრის ¹2416/8 წერილით შპს ,,...." ეცნობა, რომ საგადასახადო დეპარტამენტის 2001 წლის 4 დეკემბრის ¹1-11/6556 წერილის საფუძველზე დღგ-ს ჩათვლა მომავალში აღდგენას დაექვემდებარებოდა მხოლოდ საგადასახადო დეპარტამენტის შესაბამისი წერილის საფუძველზე (ტ. 1, ს.ფ. 11). სს “....” შპს ,,...." მიერ 500000 ლარის აქტივის გადაცემასთან დაკავშირებით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის უფროსი გამომძიებლის 2002 წლის 22 ოქტომბრის დადგენილებით უარი ითქვა შპს “....” დირექტორის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე და ამ დადგენილებაში აღინიშნა, რომ დადგენილი იყო, რომ შპს “...” დაარსების დღიდან არ უწარმოებია სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება (ტ. 1, ს.ფ. 12-16). შპს “....” შემოწმების შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2002 წლის 14 მაისის აქტის მიხედვით, შპს “.....” სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება დაარსების დღიდან არ უწარმოებია (ტ. 1, ს.ფ. 19-26). 2000 წლის 27 აგვისტოს ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით შპს “....” შპს “....” შეიძინა ხილის კონცენტრატების დამამზადებელი დანადგარი (ქარხანა) 5821764 ლარად, საიდანაც დღგ შეადგენდა 986960 ლარს (ტ. 1, ს.ფ. 27-29). აღნიშნული დანადგარი (ქარხანა) შპს “....” ჩაიბარა 2000 წლის 30 აგვისტოს მიღება-ჩაბარების აქტით (ტ. 1, ს.ფ. 30). სს “....”, შპს ,,...." და შპს “....” შორის მოთხოვნის დათმობისა და ვალის გაქვითვის შესახებ 2003 წლის 16 ივნისის სამმხრივი ხელშეკრულებით სს ,,...." მიიღო 1100000 ლარის ზედმეტობა, ხოლო სანაცვლოდ შპს ,,...." მოახდინა სესხის გაქვითვა (ტ. 2, ს.ფ. 9-10). საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გადამხდელთა კონტროლის სამმართველოს უფროსის მოხსენებითი ბარათის მიხედვით ამავე დეპარტამენტის თავმჯდომარისადმი, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას უნდა დავალებოდა, მის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე მოეხდინა სავარაუდო დარიცხვები შპს ,,...." პირადი აღრიცხვის ბარათებზე და გაეგზავნა მისთვის შეტყობინება დარიცხული თანხების შესახებ (ტ. 2, ს.ფ. 14-17). თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 12 სექტემბრის აქტის მიხედვით, შემოწმებით შპს “....” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით გადასახდელი არ დაერიცხა (ტ. 2, ს.ფ. 18-20). მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 22 თებერვლის ¹27 საგადასახადო მოთხოვნის მიხედვით, შპს ,,...." დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 4387763 ლარი (ტ. 2, ს.ფ. 26).

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს მოცემული საქმის მასალებში მოყვანილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: შპს “...” და შპს ,,...." შორის 2003 წლის 27 ივნისის ხელშეკრულების მიხედვით, შპს ,,...." შპს “....” გადასცა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში მის პირად ბარათზე რიცხული ზედმეტობა დღგ-ში 750000 ლარის ოდენობით (ტ. 2, ს.ფ. 27-28). შპს ,,...." მიმართ შპს “....” 2004 წლის 2 ივნისის წერილის მიხედვით, შპს “....” მიერ შპს “....” 1900000 ლარი დღგ-ს ზედმეტობის მოთხოვნის უფლების დათმობა განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით (ტ. 2, ს.ფ. 29). მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 საგადასახადო შეტყობინებით შპს ,,...." დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 4387763 ლარი, ხოლო საგადასახადო შეტყობინების საფუძვლად მიეთითა შპს ,,...." რიცხულ 986960 ლარზე, შპს ,,...." რიცხულ 1500803 ლარსა და შპს ,,....." რიცხულ 1900000 ლარზე (ტ. 2, ს.ფ. 30). სს “....” და შპს ,,....." შორის 2003 წლის 24 აპრილის ხელშეკრულების მიხედვით, შპს ,,...." გადაურიცხავდა სს “....” მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში, მის პირად ბარათზე რიცხულ დღგ-ს აქტივს 1500000 ლარის ოდენობით, ხოლო სს “....” გადაურიცხავდა შპს ,,...." 1350000 ლარს (ტ. 2, ს.ფ. 31). სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს გენერალური პროკურატურის 2003 წლის 29 ოქტომბრის დადგენილების მიხედვით, უარი ითქვა სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე შპს “....” ხელმძღვანელი მუშაკების მიმართ, მათ ქმედებაში დანაშაულის შემადგენლობის არარსებობის გამო (ტ. 2, ს.ფ. 32-34). მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2006 წლის 18 იანვარს გამოცემული ¹21¹10 საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, შპს ,,...." ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 5043063,18 ლარი (ტ. 3, ს.ფ. 6-7). 2003 წლის 18 აპრილის შერწყმის (მიერთების) ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 24 აპრილის დადგენილებით შპს ,,...." შეერწყა შპს ,,....” და შერწყმის შედეგად შპს ,,.....” გადავიდა შპს “....” აქტივები და მას წარმოეშვა ზედმეტობა 1500800,55 ლარის ოდენობით (ტ. 4, ს.ფ. 15-19). 2003 წლის 7 თებერვლის შერწყმის (მიერთების) ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 თებერვლის დადგენილებით შპს ,,..." შეერწყა შპს ,,....” და ამის შედეგად შპს ,,...." მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში არსებულ დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე გადატანილ იქნა შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვა, რომელსაც გააჩნდა ზედმეტობა 986960 ლარის ოდენობით (ტ. 4, ს.ფ. 29-32).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, აგრეთვე, მოცემული საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს გენერალური პროკურატურის 2003 წლის 28 ოქტომბრის დადგენილების მიხედვით, უარი ითქვა სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე შპს “....” ხელმძღვანელი მუშაკების მიმართ, მათ ქმედებაში დანაშაულის შემადგენლობის არარსებობის გამო; ამავე დადგენილების თანახმად, შპს “....” მიერ შპს “....” აქტივების შეძენა მიჩნეულ იქნა კანონიერად (ტ. 4, ს.ფ. 37-38). შპს “....” და შპს “....” შორის 2003 წლის 5 ივნისის ხელშეკრულებით შპს “....” შპს “....” გადასცა თბილისის ვაკე-საბურთალოს საგადასახადო ინსპექციაში მის პირად ბარათზე რიცხული ზედმეტობა, თანხით 1900000 ლარი (ტ. 4, ს.ფ. 49). 2003 წლის 27 ივნისის ხელშეკრულების მიხედვით, შპს ,,...." შპს “....” გადასცა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში მის პირად ბარათზე რიცხული ზედმეტობა დღგ-ში 750000 ლარის ოდენობით (ტ. 4, ს.ფ. 50-51). 2003 წლის 6 ივნისის შერწყმის (მიერთების) ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 ივნისის დადგენილებით შპს ,,...." შეერწყა შპს ,,....”, რის შედეგადაც შპს ,,...." დღგ-ს პირადი აღრიცხვის ბარათზე გადატანილ იქნა 1900000 ლარის ზედმეტობა (ტ. 4, ს.ფ. 60-62). საწარმოს აქტივის გადაცემაზე 2003 წლის 18 აპრილის ¹16 ხელშეკრულებით შპს ,,...." სააღრიცხვო ბარათზე რიცხული ზედმეტობიდან 1536000 ლარი საკუთრებაში გადაეცა შპს “....” (ტ. 4, ს.ფ. 66). მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 24 მაისის ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინებით შპს ,,...." დღგ-ს სახით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 6792900 ლარი (ტ. 4, ს.ფ. 84).

საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს საქმის მასალებში მოყვანილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: შპს ,,....” შპს “...” 2004 წლის 3 ივნისის წერილის მიხედვით, შპს “....” და შპს “...” მიერ შპს ,,....” გადაცემული დღგ-ს ზედმეტობის _ 1500800,55 ლარის კანონიერების შესწავლა მიმდინარეობდა საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ სასამართლო მიიღებდა გადაწყვეტილებას, რომ შპს “...” მიერ გადაცემული ზედმეტობა არაკანონიერი იყო, შპს “....” კისრულობდა ვალდებულებას, სახელმწიფო ორგანოებისა და სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე აღნიშნული თანხის გადახდაზე (ტ. 4, ს.ფ. 146). საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2004 წლის 14 აპრილის წერილის მიხედვით მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისადმი, საგადასახადო დეპარტამენტმა შეისწავლა შპს ,,....” 2004 წლის 19 თებერვლის ¹16 წერილი თანდართული მასალებით, ასევე საგადასახადო ინსპექციებიდან მიღებული ინფორმაციები, რომელთა ანალიზის მიხედვით დადგინდა, რომ გასაუქმებელი იყო შპს “...” შეწყმის შედეგად წარმოშობილი ზედმეტობა _ 986960 ლარი, ასევე შპს “....” და შპს “....” შეწყმის შედეგად წარმოშობილი ზედმეტობები, შესაბამისად, 1900000 და 1500803 ლარი (ტ. 4, ს.ფ. 197). საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2001 წლის 24 დეკემბრის წერილის მიხედვით მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისადმი, შპს “....” მიერ ქარხნის შეძენაზე გადახდილი დღგ ჩათვლას არ ექვემდებარებოდა (ტ. 4, ს.ფ. 233). საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 3 აპრილის ¹106-ს ბრძანების საფუძველზე შპს ,,...." დაერიცხა დღგ-ს ძირითად გადასახადში 35197 ლარი (ტ. 5, ს.ფ. 5-6). საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 აპრილის ¹174 საგადასახადო მოთხოვნით შპს ,,...." ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა დღგ _ 35197 ლარი (ტ. 5, ს.ფ. 7). ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ისანი-სამგორის გადამხდელთა რეგისტრაციისა და მომსახურების განყოფილების შემოწმების 2006 წლის 9 მარტის შუალედური აქტის მიხედვით, 2003 წლის 18 აპრილს შპს “....” და შპს “....” შორის გაფორმდა ¹16 ხელშეკრულება 1536000 ლარის აქტივების გადაცემაზე, მათ შორის, აქციზის გადასახადის ზედმეტობიდან შპს “....” დღგ-ს ბარათზე გადატანილ იქნა 936456 ლარი (ტ. 5, ს.ფ. 25-31). საგადასახადო დეპარტამენტის მიმართ შპს ,,...." 2004 წლის 8 ივნისის წერილით შპს ,,...." მოითხოვა საბოლოო დასკვნის მიღებამდე მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 20 აპრილის ¹11/1611 და 2004 წლის 24 მაისის ¹11/1959 საგადასახადო შეტყობინებების გაუქმება (ტ. 5, ს.ფ. 55-58).

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, ძირითადად, ყურადღება გაამახვილა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის პროცედურებზე და ყურადღების მიღმა დარჩა მთავარი საკითხი _ ხსენებული აქტების კანონიერების შემოწმება მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, ანუ სააპელაციო სასამართლოს არსებითად არ უმსჯელია სასარჩელო მოთხოვნების საფუძვლიანობაზე. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ, ჯერ ერთი, დღგ-ს ჩათვლის აღდგენისა და საურავის დარიცხვის შესახებ საკითხებზე მსჯელობა მის საპროცესო მოვალეობას წარმოადგენდა და მეორეც, აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, ასევე შეეძლო შეემოწმებინა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერება, როგორც დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების, ისე საურავის დარიცხვის ნაწილში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში სარჩელის საგანზე არსებითად მსჯელობისა და მოცემული დავის გადაწყვეტის მიზნით, არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან სასარჩელო მოთხოვნების სამართლებრივ საფუძვლიანობაზე მსჯელობას საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისა და ამ გარემოებებთან დაკავშირებული მტკიცებულებების სრულყოფილი გამოკვლევის თვალსაზრისით.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე განაცხადა უარი სადავო საკითხების გადაწყვეტაზე, რომ საერთოდ არ უმსჯელია მოპასუხეთა მოტივებზე, შესაბამისად, დაუსაბუთებლად მიანიჭა უპირატესობა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენებას და არ დაუდგენია, თუ რატომ იყო სახეზე მის მიერ სადავო საკითხების გადაწყვეტის შეუძლებლობა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის (ამჟამად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური) მიერ თბილისის საოლქო სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში მოყვანილი განმარტება იმის თაობაზე, რომ მან დეტალურად განიხილა მოსარჩელის 2004 წლის 19 თებერვლის ¹16 წერილით მიწოდებული წინადადებები და ადგილობრივი საგადასახადო ინსპექციებიდან მიღებული ინფორმაციების ანალიზით დაასკვნა, რომ გასაუქმებელი იყო რეორგანიზებულ საწარმოთა ზედმეტობების საფუძველზე განხორციელებული ჩათვლები, რაც მოხდა კიდეც და გაუქმდა 4387763 ლარის ზედმეტობის თანხა, ხოლო ამ თანხას შემდგომ დაერიცხა საურავი. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შესაგებლის ავტორი პირდაპირ მიუთითებდა მის მიერ საქმის გარემოებების დეტალურად განხილვაზე. ამასთან, დღგ-ზე საურავის დარიცხვის კანონიერების შეფასება საერთოდ არ ექვემდებარებოდა სასამართლოს მიერ ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ასეთი დავალების მიცემას, რადგან აღნიშნული საკითხი ერთმნიშვნელოვნად იყო გადაწყვეტილი შესაბამისი საგადასახადო კანონმდებლობით და ცალსახად ჩამოყალიბებული სასამართლო პრაქტიკით. ამასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მხოლოდ მოკლედ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 5 დეკემბრისა და საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებებსა და მათ შინაარსზე, არ უმსჯელია შპს “....” საურავის დარიცხვის კანონიერებაზე და ამ საკითხზე არ მიუღია გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 10 მარტის ¹2/2/275,291,296,299 გადაწყვეტილებაზე, რომელშიც აღნიშნულია, რომ საქართველოს 1997 წლის საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხის ჩათვლა წარმოადგენდა შესაბამისი პირის უფლებას, გარკვეული პირობების დადგომის შემდეგ სახელმწიფოს მხრიდან მიეღო მის მიერ გაწეული საფასურის შედეგად დღგ-ით, როგორც გადასახადით გათვალისწინებული თანხის გადახდილად აღიარება. ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ მიმწოდებლის მიერ არ შესრულდებოდა მის მიმართ დადგენილი ვალდებულება და არ განხორციელდებოდა დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში შეტანა, შესაბამისად, ვერ განხორციელდებოდა მიმღების უფლება, ჩათვლოდა დღგ-ს თანხა გადახდილად.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 5 დეკემბრის ¹ბს-817-403(კ-კს-05) გადაწყვეტილებაზე, რომლის მიხედვითაც, საურავი წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელისათვის დადგენილი პასუხისმგებლობის სახეს, რომელიც გამოყენებული ვერ იქნება იმ პირის მიმართ, რომელიც არ ითვლება გადასახადის გადამხდელად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის არასრულყოფილი განხილვა დასტურდება იმითაც, რომ მან საერთოდ არ იმსჯელა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საკითხზე. აღნიშნული საკითხი შეეხება თავდაპირველი მოსარჩელის _ შპს “....” (სამართალმემკვიდრე შპს “....”) მიერ აღძრულ სარჩელთან დაკავშირებულ გარემოებებს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 32-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, რეორგანიზებული საწარმოს (ორგანიზაციის) საგადასახადო ვალდებულება სრულდებოდა ამ მუხლით განსაზღვრული მისი მემკვიდრის (მემკვიდრეების) მიერ, ხოლო რეორგანიზებული საწარმოს (ორგანიზაციის) საგადასახადო ვალდებულების შესრულება ეკისრებოდა მის მემკვიდრეს (მემკვიდრეებს), მიუხედავად იმისა, რეორგანიზაციის დასრულებამდე იყო თუ არა ცნობილი მემკვიდრისათვის (მემკვიდრეებისათვის) რეორგანიზებული საწარმოს (ორგანიზაციის) მიერ საგადასახადო ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არასათანადოდ შესრულების ფაქტები, ან გარემოებები. იმავე კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ამ მუხლის დებულებათა გათვალისწინებით, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა იყო გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილი იყო წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილი იყო საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ შპს “....” დავა საგადასახადო ორგანოებთან უშუალოდ შეეხება შპს “....” (სამართალმემკვიდრე შპს “....”) მიერ შპს “....” 2000 წლის 27 აგვისტოს დადებული ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით ხილის კონცენტრატების დამამზადებელი დანადგარის (ქარხნის) შეძენას და ამასთან დაკავშირებით, დღგ-ს ჩათვლის მოთხოვნას. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან იმ საკითხზე მსჯელობასა და იმის დადგენას, აღნიშნული დანადგარის (ქარხნის) შეძენა წარმოადგენდა თუ არა ერთი გადამხდელის მიერ მეორე გადამხდელისათვის საწარმოს მიწოდებას, რადგან საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი (ამჟამად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური) თბილისის საოლქო სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში ამტკიცებდა, რომ ამ შემთხვევაში სახეზე იყო სწორედ საწარმოს მიწოდება, რაც არ წარმოადგენდა საქართველოს იმჟამად მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციას, ხოლო უძრავი ქონების მიწოდება გათავისუფლებული იყო დღგ-საგან. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა აღნიშნულ საკითხზე, სამართლებრივი შეფასება მიეცა შპს “....” (სამართალმემკვიდრე შპს “.....”) მიერ განხორციელებული ხსენებული დანადგარის (ქარხნის) შეძენისათვის და აქედან გამომდინარე, განესაზღვრა შესაბამისი სამართლებრივი შედეგები. კასატორები აღნიშნულ საკითხს სადავოდ ხდიან წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრებშიც. ამდენად, შპს “....” ეპიზოდთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლოს, პირველ ყოვლისა, თვითონ უნდა დაედგინა შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოებები, გამოეკვლია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები (შეეძლო დამატებითაც გამოეთხოვა მტკიცებულებები) და მიეცა მათთვის სამართლებრივი შეფასება, რადგან აღნიშნული სწორედ მის საპროცესო მოვალეობას წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 7 აპრილის ¹228 ბრძანებით დამტკიცებულ ,,გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათში ჩანაწერები ხორციელდება საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა მომსახურების სამმართველოს მუშაკის მიერ, გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საგადასახადო დეკლარაციების, გაანგარიშებების, დაზუსტებული დეკლარაციებისა და ამავე პუნქტში მითითებული სხვა დოკუმენტების საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ასევე არ გამოუკვლევია მტკიცებულებები შპს “....” და შპს “....” დაკავშირებულ ეპიზოდებთან მიმართებაში, კერძოდ, არ მიუთითებია შესაბამის სამართლებრივ ნორმებზე, არ უმსჯელია ბიუჯეტში აღნიშნული საზოგადოებების ზედმეტობების საკითხზე ამ ზედმეტობების რეალურად არსებობისა და მათი კანონიერების კუთხით. სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის (ამჟამად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური) მიერ თბილისის საოლქო სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში აღნიშნულ გარემოებებზე იმის შესახებ, რომ შპს “....” ბიუჯეტში დღგ-ს ზედმეტობები წარმოეშვა არა ზედმეტად გადახდილი თანხებით, არამედ შპს “....” დღგ-ს პირადი ბარათიდან 599544 ლარისა და აქციზის პირადი ბარათიდან 936456 ლარის გადატანის შედეგად, ხოლო საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ კვლავ გრძელდებოდა შპს “....” და შპს “....” მიერ შპს “....” დღგ-ს ზედმეტობების _ 1500800 ლარის _ გადაცემის კანონიერების შესწავლა, მან კი განახორციელა სავარაუდო დარიცხვა საგადასახადო კანონმდებლობის სრული დაცვით შპს “....”, როგორც შპს “....” სამართალმემკვიდრეზე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომ არ მიუთითებია შესაბამისი მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “ლ” ქვეპუნქტით რეგლამენტირებულ დისკრეციულ უფლებამოსილებაზე, ანუ იმაზე, თუ რომელი საკითხების გადაწყვეტა განეკუთვნებოდა ხსენებული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, რომლებთან მიმართებაშიც მას უნდა გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რის გამოც სააპელაციო სასამართლო თვითონ ვერ იმსჯელებდა აღნიშნულ საკითხებზე და ვერ გადაწყვეტდა მათ.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, როგორც სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, “სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, თუ მეწარმე შეამოწმა უფლებამოსილმა მაკონტროლებელმა ორგანომ, დაუშვებელი იყო საქმიანობის იმავე საკითხთან დაკავშირებით, იგი შეემოწმებინა სხვა მაკონტროლებელ ორგანოს ან იმავე მაკონტროლებელი ორგანოს სხვა დანაყოფს. საქმის მასალებით კი არ დგინდებოდა, გაითვალისწინა თუ არა აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონის აღნიშნული ნორმის დანაწესი და მიიღო თუ არა მის შესაბამისად გადაწყვეტილება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს თვითონ უნდა ემსჯელა ამ საკითხზეც, რადგან სწორედ სასამართლოს ევალება მაკონტოლებელი ორგანოს მიერ “სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მოთხოვნების დაცვის შემოწმება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ, როგორც კასატორი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს საკასაციო საჩივარში, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა _ საქართველოს 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-3, მე-4, 30-ე, 32-ე, 34-ე, 114-ე, 115-ე, 118-ე, 217-ე, 218-ე, 235-ე, 236-ე, 237-ე, 240-ე და 252-ე მუხლები, ანუ იგი ხსენებული კოდექსის ნორმების გამოუყენებლობისა და საქმის არსებითად განუხილველობის გამო ხდის სადავოდ გასაჩივრებული განჩინების კანონიერებას.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მოსაზრებას, რომ სასამართლოს (სასარჩელო თანხის ოდენობიდან გამომდინარე მაინც) უნდა გამოეყენებინა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული უფლება, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების გარდა, სასამართლო უფლებამოსილია, საკუთარი ინიციატივითაც შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული საქმის განხილვისას სასამართლო უფლებამოსილია, თავისი ინიციატივით მიიღოს გადაწყვეტილება დამატებითი ინფორმაციის ან მტკიცებულების წარმოსადგენად.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის მიხედვით, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. იმავე კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რის გამოც არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების იმავე კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი _ გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას, ყოველივე ზემოხსენებულის გათვალისწინებით, უნდა იხელმძღვანელოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით და მე-19 მუხლის პირველი ნაწილით რეგლამენტირებული პრინციპით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სრულყოფილად გამოიკვლიოს მტკიცებულებები, ყოველმხრივ და ობიექტურად დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და საქმეზე მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლე) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე) საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, ხოლო გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს. საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ განიხილავს არსებითად საქმეს და ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან სააპელაციო სასამართლოს არ განუხილავს მოცემული საქმე არსებითად და შესაბამისად, არსებობს ხსენებული განჩინების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, რის გამოც მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლე) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე) საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 მაისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სახელმწიფო ბაჟის საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.