ბს-75-75(კ-08) 4 ივნისი, 2008წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მარიამ ცისკაძე, ლევან მურუსიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა კ. ჯ.-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

კ. ჯ.-მ 29.06.01წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს ქ. თბილისის მერიის მიმართ და თბილისში, თ.-ის ქ. ¹50-ში მშენებარე სახლში სამოთახიანი ბინის გამოყოფა და მორალური და მატერიალური ზიანის სახით 200000 ლარის ანაზღაურება მოითხოვა.

მოსარჩელის მითითებით, იგი დედასთან ერთად ცხოვრობდა თ.-ის ქ. ¹50-ში მდებარე სამოთახიან ბინაში, რომელიც 1988 წელს ხანძრის შედეგად დაიწვა. მოსარჩელემ სახლის აღდგენა-რეკონსტრუქციის ნებართვის მისაღებად მიმართა შესაბამის ორგანოებს, მაგრამ მისი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, რადგან აღნიშნული ტერიტორია ქალაქის რეკონსტრუქციის ზონას წარმოადგენდა. მოსარჩელის აზრით, თბილისის მერიამ უკანონოდ დაუმაგრა თ.-ის ქ. ¹50-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,...-ს”, რომელმაც აღნიშნულ ტერიტორიაზე მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობა დაიწყო. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ თბილისის მთაწმინდის რაისაბჭოს აღმასკომის 19.12.90წ. ¹2982 გადაწყვეტილებით მისი ნების საწინააღმდეგოდ გამოეყო ოროთახიანი ბინა დიდ დიღომში მშენებარე კორპუსში, რომელიც ამჟამადაც დაუმთავრებელია. კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 01.07.02წ. გადაწყვეტილებით კ. ჯ.-ს სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. თბილისის მერიას დაევალა ამხანაგობა ,,...-ის” მიერ თ.-ის ქ. ¹50-ში მშენებარე მრავალსართულიან სახლში მოსარჩელის დაკმაყოფილება ოროთახიანი ბინის შესაბამისი საცხოვრებელი ფართითა და სათავსებით. თბილისის მერიას ასევე დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ 100 000 ლარის მატერიალური ზიანის ანაზღაურება, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა თბილისის მერიის მიერ.

საქმე არაერთგზის იქნა განხილული სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოების მიერ. საბოლოოდ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 04.08.04წ. გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 01.07.02წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც კ. ჯ.-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და თბილისის მერიას მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 3 500 აშშ დოლარის ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა თბილისის მერიის მიერ, რომელმაც მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება მისთვის 3500 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ასევე გასაჩივრა მოსარჩელე კ. ჯ.-მ, რომელმაც მისი გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 24.02.05წ. განჩინებით ქალაქ თბილისის მერიისა და კ. ჯ.-ს საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 04.08.04წ. გადაწყვეტილება.

საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო პალატისათვის სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ თბილისში, თ.-ის ქ. ¹50-ში მდებარე ორსართულიან სახლში 1/16 წილი, ანუ 17,5 კვ.მ ფართი ირიცხება კასატორ (მოსარჩელე) კ. ჯ.-ს სახელზე, რასაც არც თბილისის მერია უარყოფდა და რაც, ასევე დასტურდებოდა თბილისის მერიის ტექაღრიცხვის სამსახურის 26.03.02წ. ¹ჯ-185 ცნობით. ასევე დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ თ.-ის ქ. ¹50-ში მდებარე სახლი მნიშვნელოვნად დაზიანდა 19.06.88წ. გაჩენილი ხანძრისაგან, რის გამოც სახლი დაექვემდებარა აღებას. კასატორი კ. ჯ. მიუთითებდა, რომ იგი მიმართავდა განცხადებით თბილისის მაშინდელ ხელმძღვანელობას, რათა მიეცათ კერძო საკუთრებაში არსებული სახლის აღდგენის უფლება, რაც არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება (კ. ჯ.-ს განცხადება თბილისის ქალაქის მერიისათვის მიმართვის ან ნებართვის მიცემაზე უარის თქმის შესახებ დოკუმენტი) საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა და საკასაციო პალატამ კასატორის ეს განმარტება უსაფუძვლობის გამო ვერ გაიზიარა. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მთაწმინდის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასკომის 19.12.90წ. ¹2982 გადაწყვეტილებით კ. ჯ.-ს გამოეყო დიდ დიღომში, რ.-ის ¹... კორპუსში მდებარე 33 კვ.მ ოროთახიანი ბინა. სასამართლომ გაიზიარა სააპელაციო პალატის შეფასება, რომ მოპასუხე თბილისის მერიის მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული მოქმედებით კ. ჯ.-თვის ზიანის მიყენების ფაქტს ადგილი არ ჰქონია, რომ თბილისის მერიას ბრალი არ მიუძღოდა თ.-ის ქ. ¹50-ში მდებარე, კერძო სახლთმფლობელობის განადგურებაში, არამედ ეს გამოწვეული იყო ფორსმაჟორული გარემოებით, კერძოდ, ხანძრის შედეგად. ამიტომ სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლის საფუძველზე, ოროთახიან საცხოვრებელ ბინასთან ერთად მიწის ნაკვეთის კომპენსაციის სახით 3500 აშშ დოლარის კ. ჯ.-თვის ანაზღაურება კანონიერად იქნა მიჩნეული, ხოლო კასატორის მოთხოვნა ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,...-ის” მიერ აშენებულ საცხოვრებელ სახლში ოროთახიანი ბინის გამოყოფისა და ზიანის სახით 10000 აშშ დოლარის ანაზღაურების შესახებ უკანონოდ იქნა მიჩნეული და თვით კასატორიც ვერ მიუთითებდა თავისი მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს. ამიტომ კ. ჯ.-ს საკასაციო საჩივარი საკასაციო პალატის მიერ უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო პალატის აზრით, ასევე უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი იყო თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი, რადგან სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლისა და თბილისის საკრებულოს 27.03.02წ. გადაწყვეტილებით განსაზღვრული ტარიფის შესაბამისად, სწორად აუნაზღაურა კ. ჯ.-ს თ.-ის ქუჩაზე კუთვნილი 17,5 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ღირებულება 3500 აშშ დოლარის ოდენობით და ამ ნაწილშიც გადაწყვეტილება კანონიერად იქნა მიჩნეული.

კ. ჯ.-მ არაერთგზის წარადგინა განცხადება სასამართლოში ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ. ბოლოს, ქ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიმართა 17.08.07წ. განცხადებით საქმის წარმოების განახლების შესახებ, რომლითაც საქმის წარმოების განახლება მოითხოვა, რათა შემდგომ სასამართლოს მიეღო გადაწყვეტილება მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე.

განცხადების ავტორის მითითებით, ქ. თბილისის მერიამ თვითონაც უკანონოდ მიიჩნია ქალაქის მუნიციპალიტეტის 08.05.97წ. და 12.02.98წ. დადგენილებები, რითაც ამხანაგობა “...-ს” დაუმაგრდა მიწის ნაკვეთი თ.-ის ქ. ¹50-ში და დაიწყო ამ საქმეზე ადმინისტრაციული წარმოება. ადმინისტრაციული საქმის წარმოებაში კ. ჯ. ცნობილ იქნა მხარედ. განცხადების ავტორის მითითებით, ქ. თბილისის მერია ახალ გარიგებებს სთავაზობდა თ.-ის ქ. ¹50-ში მცხოვრებ მობინადრეებს და ათანხმებდა ახალ ინვესტორთან. კ. ჯ.-ს მოსაზრებით, ქ. თბილისის მერიამ 20.07.07წ. ¹15.23.420 დადგენილებით აღიარა მისი უფლებები ჩამორთმეულ მიწის ნაკვეთზე, როდესაც 08.05.97წ. დადგენილების გადახედვის მიზნით, დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება, რითაც მისი მოსაზრებები დადასტურდა და უსაფუძვლო აღმოჩნდა იმ დროისათვის სასამართლოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები, რომ მიწის ნაკვეთი კანონიერად იყო დამაგრებული ამხანაგობა “...-ზე” და არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების კანონიერი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.11.07წ. განჩინებით კ. ჯ.-ს განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ კ. ჯ. განცხადებით ითხოვდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 04.08.04წ. გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის წარმოების განახლებას, ხოლო, ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიუთითა ქ. თბილისის მთავრობის 20.07.07წ. ¹15.23.420 დადგენილება, რომელიც მიღებულ იქნა “ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “...-თვის” მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად რ. თ.-ის ქ. ¹50-52-ში თავისუფალი ტერიტორიის დამაგრების შესახებ” ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 08.05.97წ. ¹09.36.537 დადგენილების გადახედვის მიზნით ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების თაობაზე. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა განმცხადებლის არგუმენტი იმის შესახებ, რომ ზემოაღნიშნული დადგენილება წარმოადგენდა გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების საფუძველს, რამდენადაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარმოდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 20.07.07წ. ¹15.23.420 დადგენილება, ვერ ჩაითვლებოდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, რადგან იგი მიღებულია 20.07.07წ., გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კი თბილისის საოლქო სასამართლოს მიერ გამოტანილია 04.08.04წ., ამდენად, ამ მტკიცებულების სასამართლოში საქმის განხილვის დროს წარდგენის შესაძლებლობა გამოირიცხებოდა, რადგან იგი შედგენილია კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მიღებიდან 2 წლისა და 11 თვის შემდგომ, რაც, ბუნებრივია, ვერ მიიჩნეოდა მხარისათვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობად. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ, რადგან სახეზე არ იყო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული საქმის წარმოების განახლების პროცესუალური საფუძველი, განცხადებაში მითითებული გარემოება არ შეიძლებოდა გამხდარიყო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გადასინჯვისა და საქმის წარმოების განახლების საფუძველი.

კ. ჯ.-მ 11.01.08წ. საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, რომლითაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.11.07წ. განჩინების გაუქმება და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ მისი განცხადების დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორმა მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მერიის 20.06.07წ. ¹15.23.420 დადგენილებით უკანონოდ დამაგრებულ მიწის ნაკვეთებზე დაიწყო ადმინისტრაციული საქმის წარმოება, მათ შორის ქალაქის მუნიციპალიტეტის 08.05.97წ. ¹09.36.537 დადგენილების თაობაზე. ქ. თბილისის მერიის 20.07.07წ. დადგენილებაში ნათქვამია, რომ ქალაქის მუნიციპალიტეტს ასეთი დადგენილების გამოტანის უფლებამოსილება არ ჰქონდა, ე. ი. არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ იქნა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი გადაცემული ამხანაგობა “...-თვის” და კ. ჯ.-ს მოსაზრებით, სწორედ ეს არის ამ საქმის ახლად აღმოჩენილი გარემოება, რადგან სასამართლოსთვის ცნობილი, რომ ყოფილიყო არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიწის გადაცემის შესახებ, ასეთ შემთხვევაში მიწის გადაცემა ამხანაგობა “...-თვის” ბათილად ჩაითვლებოდა და ის დაუბრუნდებოდა კ. ჯ.-ს, როგორც ამ მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივ მეპატორნეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კ. ჯ.-ს საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც კ. ჯ.-ს საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კ. ჯ.-ს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. კასატორს დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 90 ლარის გადახდა.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.