¹ბს-769-731(კ-07) 26 დეკემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი (მესამე პირი) - ი. ხ.-ე

სარჩელზე მოპასუხე – ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე – ა. გ.-ი, ი. ხ.-ა, მ. გ.-ი, ლ. ც.-ე, ე. გ.-ი, გ. გ.-ე, ე. კ.-ი, დ. კ.-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 ივნისის განჩინება

დავის საგანი – ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 17 მაისს ა. გ.-მა, ი. ხ.-მ, მ. გ.-მა, ლ. ც.-მ, ე. გ.-მა, გ. გ.-მ, ჯ. კ.-მა, დ. კ.-მ სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიმართ და მოითხოვეს ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2005 წლის 17 ოქტომბრის ¹20/57 ბრძანების ბათილად ცნობა და ქ. თბილისში, ...-ს ქ. ¹5-ში დაწყებული მშენებლობის შეჩერება.

მოსარჩელეები აღნიშნავდნენ, რომ ისინი არიან ...-ის ქუჩის მცხოვრებლები. მათი საცხოვრებელი სახლები თბილისის მუნიციპალიტეტის საბინაო მეურნეობის სამმართველოსთან არსებული შენობების ავარიულობის ხარისხისა და მისი დაშლა-აღდგენის მიზანშეწონილობის დამდგენი კომისიის 1999 და 2002 წლების დასკვნების საფუძველზე, ცნობილია მწვავე ავარიულად, აღდგენა-გამაგრების მიზანშეუწონლობით და რეკომენდირებულია მათი დროული დანგრევა. თბილისში მომხდარმა მიწისძვრებმა მდგომარეობა უფრო გააუარესა და სახლები რეალური ჩამოქცევის საფრთხის წინაშეა. სახლების მომიჯნავედ დაიწყო მშენებლობა, რომლის დამკვეთი უცნობი იყო. აღნიშნულის თაობაზე მიმართეს თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის უფროსს, პარალელურად, საჩივარი შეიტანეს ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურში, მაგრამ უშედეგოდ. არც ერთი ადმინისტრაციული ორგანოსაგან პასუხი არ მიუღიათ. მოგვიანებით, ელექტროდენის ბოძზე გაკრული აბრის მეშვეობით მათთვის ცნობილი გახდა, რომ მშენებლობის დამკვეთი იყო ი. ხ.-ე, ხოლო მშენებლობის ნებართვა გაცემული იყო თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ.

მოსარჩელეები მიუთითებდნენ, რომ არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტი არ იყო შეთანხმებული, გათვალისწინებული არ იყო მიმდებარე ტერიტორიის ,,განშლა” და არ იყო შესწავლილი მწვავე ავარიული ბინები, რომლებშიც ისინი ცხოვრობენ მცირეწლოვანი ბავშვებით.

სასამართლოს 2006 წლის 5 ივნისის მოსამზადებელ სხდომაზე მოსარჩელეთა წარმომადგენელმა – ი. კ.-მ დააზუსტა სარჩელი და მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2005 წლის 9 დეკემბრის ¹20/739 ბრძანების, 2005 წლის 21 სექტემბრის არქიტექტურულ-გეგმარებითი დავალება ¹6-96-ის, 2006 წლის 26 იანვრის ¹6/38 ნებართვისა და 2006 წლის 8 ივნისის ¹89 ბრძანების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 19 ივნისის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება ი. ხ.-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო აქტები გამოცემული იყო კანონმდებლობის სრული დაცვით და არ არსებობდა მათი გაუქმების კანონიერი საფუძველი. აქვე სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხის მიერ დაწყებული იყო ადმინისტრაციული წარმოება, ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტების გადახედვის მიზნით და მიუხედავად იმისა, რომ შეთანხმებულ პროექტს თან ახლდა დადებითი დასკვნა, მოპასუხე მხარემ გაითვალისწინა მოსარჩელე მხარის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მუშაობის პროცესში მძიმე ტექნიკას შესაძლოა უარყოფითი გავლენა მოეხდინა საცხოვრებელი სახლების მდგომარეობაზე და მიიღო ¹389 ბრძანება, რომლითაც დამკვეთს დაევალა, მშენებლობის განხორციელებისას, საამშენებლო ტვირთების გადაადგილება ხუთ ტონამდე ავტომანქანებით ხუთი კილომეტრი სიჩქარით. ამასთან, სასამართლომ მიუთითა შპს ,,ტ.-ის" 2006 წლის 31 მაისის ¹24/06 დასკვნაზე, რომელშიც მითითებულია სადავო ტერიტორიაზე მშენებლობის მიმდინარეობის შესაძლებლობის შესახებ.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს ა. გ.-მ, ი. ხ.-მ, მ. გ.-მა, ლ. ც.-მ, ე. გ.-მა, ჯ. კ.-მა და დ. კ.-მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 ივნისის განჩინებით ა. გ.-ის, ი. ხ.-ს, მ. გ.-ის, ლ. ც.-ის, ე. გ.-ს, ჯ. კ.-ის და დ. კ.-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ი. ხ.-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორი აღნიშნავდა, რომ სარჩელი იყო დაუშვებელი, ვინაიდან გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები არ აყენებდა უშუალო და პირდაპირ ზიანს მოსარჩელეებს და არ ზღუდავდა მათ კანონიერ უფლებებსა და ინტერესს.

კასატორის მითითებით, მოსარჩელეების საცხოვრისი უშუალოდ არ ემიჯნება მშენებლობის ადგილს. ...-ის ¹4-ში მდებარე შენობა დაშორებულია დაახლოებით 12-13 მეტრით, ...-ის ქუჩის ¹8-ში მდებარე შენობა კი, დაახლოებით 7 მეტრით. ერთადერთი მოსაზღვრე და მომიჯნავე მეზობელს რუსუდან მამისთვალოვს, მცხოვრებს ...-ის ¹8-ში, ი. ხ.-ის მშენებლობის მიმართ რაიმე პრეტენზია არ გააჩნია, ხოლო მოსარჩელე გ.-მ პირველი ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე განაცხადა, რომ ის ინჟინერია პროფესიით და მშენებლობა ვერ მოახდენს ზეგავლენას გარშემო განთავსებულ საცხოვრებელ ბინებზე. ის არ დაეთანხმა სარჩელს და არც სააპელაციო საჩივარზე მოაწერა ხელი.

სადავო ადმინისტრაციული აქტები ეყრდნობა მრავალრიცხოვან, კანონით გათვალისწინებულ უდავო და საკმარის მტკიცებულებებს იმის დასადასტურებლად, რომ ამ სადავო აქტების საფუძველზე წარმოებული მშენებლობა ზიანს არ აყენებს მოსარჩელეებს.

კასატორის აღნიშვნით, სასამართლომ არ იმსჯელა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე, ყოველმხრივ სრულად და ობიექტურად არ განიხილა ეს მტკიცებულებები, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არ განიხილა ახსნა-განმარტება მოსარჩელეებისათვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის არარსებობის შესახებ, რითაც დაარღვია სსსკ მე-4, მე-5, 105.2, 244-ე, 249.4, 377.1 მუხლების და 394-ე მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტის მოთხოვნები.

კასატორი ასევე აღნიშნავდა, რომ არც სარჩელში და არც სააპელაციო საჩივარში არ არის მითითებული მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ მოქმედი კანონმდებლობის რომელიმე ნორმის დარღვევის შესახებ, კერძოდ, ,,ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ" საქართველოს კანონი და ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ" 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹140-ე დადგენილება. საქმის განხილვის სააპელაციო ეტაპზე მოსარჩელემ მიუთითა მხოლოდ ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ" საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹140-ე დადგენილების მე-7 მუხლის მე-9 პუნქტის დარღვევაზე. ამ ნორმას, კასატორის აზროთ, არავითარი კავშირი არა აქვს დავის საგანთან, რადგან მე-7 მუხლის მე-9 პუნქტი უთითებს ნებართვის გამცემის უფლებამოსილებაზე ვადის გაგრძელების შესახებ.

მოსარჩელეების მოთხოვნა ემყარება საქართველოს ზაკის მე-60¹ მუხლის პირველ ნაწილს. აქედან გამომდინარე, ასკ-ის მე-17 მუხლის I ნაწილის თანახმად, სწორედ მოსარჩელეა ვალდებული, დაასაბუთოს თუ სადავო აქტებით რა ნორმა დაირღვა და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, რაც მოსარჩელეთა მიერ არ იქნა გაკეთებული.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ხ.-ის საკასაციო საჩივარი ექვემდებარება ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას, კერძოდ უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაბრუნების ერთადერთ საფუძვლად მიუთითა შემდეგ გარემოებაზე: აპელანტის მიერ სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები ქმნიან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” და ,,ე¹” პუნქტების შემადგენლობას, გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული: გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება შეუძლებელია, რაც სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, წარმოადგენს საქმის ხელახალი განხილვისათვის პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაბრუნების საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების შემოწმებისა და საპროცესო კანონმდებლობის ანალიზის საფუძველზე მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სააპელაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი შემოიფარგლოს მხოლოდ ზოგადი მითითებით იმის თაობაზე, რომ გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია. საკასაციო სასამართლო თვლის, იმ შემთხვევაში, თუ სააპელაციო სასამართლო ამ მოტივით აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უკან აბრუნებს ხელახალი განხილვისათვის, მან განჩინებაში მკვეთრად უნდა მიუთითოს, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე რომელი გარემოებები საჭიროებენ გამოკვლევას, რომელი მტკიცებულებები უნდა იქნეს შეგროვებული, შემოწმებული და შეფასებული, რომელი კონკრეტული საპროცესო მოქმედება უნდა შეასრულოს საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იძენს ფორმალურ ხასიათს და იკარგება სააპელაციო სასამართლოს, როგორც ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოს, მნიშვნელობა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლის შინაარსს, რომლის შესაბამისადაც, საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის. აღნიშნული ნიშნავს იმას, რომ სააპელაციო სასამართლოში, საკასაციო სასამართლოსაგან განსხვავებით, საქმის განხილვა მიმდინარეობს იმ წესების დაცვით, რომელიც გათვალისწინებულია პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლო უფლებამოსილია, საქმე განიხილოს არსებითად, გამოიკვლიოს და დაადგინოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და საქმეს მისცეს სამართლებრივი შეფასება.

მიუხედავად იმისა, რომ სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის საფუძველზე გააჩნია უფლებამოსილება გააუქმოს გადაწყვეტილება და საქმე დააბრუნოს პირველ ინსტანციაში ხელახლა განსახილველად, საკასაციო სასამართლო თვლის, იმ შემთხვევაში, როცა სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას სსკ-ის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული ერთ-ერთი საფუძვლით, მიზანშეწონილია, მან, ზემომითითებული კომპეტენციიდან გამომდინარე, თვითონ განიხილოს და გადაწყვიტოს იგი, რაც უზრუნველყოფს პროცესის ეკონომიურობის პრინციპის დაცვას და რაც პროცესის მონაწილეთ მისცემს შესაძლებლობას, დროის შემჭიდროვებულ ვადებში მოახდინონ საკუთარი მატერიალური უფლებების რეალიზება.

აქვე საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს შემდეგზე: წინამდებარე დავის საგანს წარმოადგენს თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მშენებლობის მიზნით გაცემული ნებართვების ბათილად ცნობა. როგორც საქმის მასალების ანალიზი ცხადყოფს, საქმეში დაცულია ყველა შესაბამისი მტკიცებულება, კერძოდ, საექსპერტო დასკვნა, დასკვნა საინჟინრო გეოლოგიური კვლევის შედეგების შესახებ, ქალაქგეგმარებითი სამსახურის დასკვნა და ა.შ. რაც, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს აძლევს შესაძლებლობას, საქმეზე თვითონ მიიღოს არსებითი გადაწყვეტილება.

ზემოაღნიშნული გარემოებები და გასაჩივრებული განჩინების მოტივაცია საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს, გააუქმოს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე განსახილველად დაუბრუნოს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. ხ.-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 ივნისის განჩინება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. მხარეთათვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას.

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.