ბს-771-733(კ-07) 7 ნოემბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა თ. ბ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 1 თებერვალს გ. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ სიღნაღის რაიონის გამგეობის, მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიისა და თ. ბ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1997 წლიდან მის ოჯახს სოფელ ....... ........-ის ტერიტორიაზე 15 ჰა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი იჯარით ჰქონდა აღებული, რაც გაფორმებული იყო დედამისის _ ნ. მ-ის სახელზე. 1998 წელს ნ. მ-ისა და მეიჯარის თანხმობით, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი მოსარჩელეზე გადაფორმდა, რის თაობაზეც 1998 წლის 14 დეკემბერს დაიდო იჯარის ხელშეკრულება.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ იგი ყოველთვის იხდიდა ხსენებული მიწის ნაკვეთის საიჯარო ქირას. 2003 წელს, მამის ავადმყოფობის გამო, დააგვიანდა საიჯარო ქირის გადახდა, 2004 წლის 24 აგვისტოს კი მთლიანად დაფარა აღნიშნული დავალიანება. თუმცა, აღნიშნულის შემდეგ, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობამ 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილებით ცალმხრივად, წინასწარი გაფრთხილების გარეშე შეუწყვიტა იჯარის ხელშეკრულება.

მოსარჩელის განმარტებით, სადავო მიწის ნაკვეთი სხვა მიწის ნაკვეთებთან ერთად გადაეცა თ. ბ-ს, რომელთანაც 2004 წლის 19 ნოემბერს სიღნაღის რაიონის გამგეობამ გააფორმა იჯარის ხელშეკრულება.

მოსარჩელემ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილება უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ მეიჯარის მიერ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტისას დარღვეული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე, 95-ე, 96-ე, 97-ე, 98-ე და 99-ე მუხლები.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილებას არ გასცნობია და აღნიშნული დადგენილება არც გამოქვეყნებულა. ამდენად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ხსენებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მის მიმართ კანონიერ ძალაში არ იყო შესული.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმით მოსარჩელის კანონიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთი გადაეცა ქ. თბილისში მცხოვრებ თ. ბ-ს, რითაც დაირღვა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ” დებულების მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტი, ვინაიდან აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე არ გამოცხადებულა კონკურსი და სადავო მიწის ნაკვეთი საერთოდ არ აუღია შესაბამის კომისიას თავის ფონდში. დარღვეული იყო ასევე ზემოაღნიშნული დებულების მოთხოვნა იმის თაობაზეც, რომ კომისია განცხადების მიღებიდან ერთი თვის ვადაში ატყობინებდა განმცხადებელს კონკურსში მონაწილეობის უფლების მინიჭების თაობაზე. ამასთან, აღნიშნულ ერთთვიან ვადაში უნდა გამოვლენილიყო სხვა მსურველთა ვინაობაც. მოცემულ შემთხვევაში კი, დადგენილება მოსარჩელისათვის მიწის ნაკვეთის ჩამორთმევის შესახებ მიღებული იყო 2004 წლის 13 აგვისტოს, რომელიც დაუყოვნებლივ კანონიერ ძალაში ვერ შევიდოდა. ამდენად, იმავე წლის 30 სექტემბერს თ. ბ-ზე სადავო მიწის ნაკვეთის გადაცემა იყო უკანონო. ამასთან, დარღვეული იყო ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ” დებულების მე-7 და მე-8 მუხლებიც.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობამ 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილებით ისე დაამტკიცა მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმი, რომ არ გაურკვევია, რამდენად კანონიერი იყო შესაბამისი კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება.

მოსარჩელის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში მეიჯარემ დაარღვია, როგორც კანონმდებლობის, ისე მასთან დადებული იჯარის ხელშეკრულების მოთხოვნები, კერძოდ, ხსენებული იჯარის ხელშეკრულების 4.3.4 პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულება იმის თაობაზე, რომ მეიჯარე ვალდებული იყო წერილობით შეეტყობინებინა მოსარჩელისათვის იჯარის ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის შესახებ, ასევე ხსენებული ხელშეკრულების 4.1.5 პუნქტი, ვინაიდან მეიჯარემ ერთი წლით ადრე არ შეატყობინა მოსარჩელეს იჯარის ობიექტის სხვა პირზე გადაცემის თაობაზე.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილებაში მითითებული იყო, რომ ურჩი გადამხდელები გადაცემული იქნებოდნენ სასამართლოზე, რაც არ განხორციელებულა. ამასთან, შესაბამისი იჯარის ხელშეკრულების გაუქმების თაობაზე არანაირი სასამართლო გადაწყვეტილება არ არსებობდა და ისე გააფორმეს იჯარის ხელშეკრულება მოსარჩელის მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე თ. ბ-თან, რის გამოც აღნიშნული ხელშეკრულება, როგორც უკანონო ადმინისტრაციული გარიგება, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 66-ე, 67-ე, 70-ე მუხლებისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილების, მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმის, აღნიშნული ოქმის დამტკიცების შესახებ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილებისა და სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და თ. ბ-ს შორის დადებული 2004 წლის 19 ნოემბრის ¹........ იჯარის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 21 აპრილის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს სიღნაღის რაიონული განყოფილება ჩაება.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილებით გ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილება გ. მ-ის მიმართ მიწით სარგებლობის უფლების შეწყვეტის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმი თ. ბ-თვის სოფელ ........ .........-ის ტერიტორიაზე 15 ჰა სახნავი მიწის გამოყოფის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილება მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმის დამტკიცების შესახებ 15 ჰა სახნავი მიწის ფართობის მიმართ; ნაწილობრივ იქნა ბათილად ცნობილი 2004 წლის 19 ნოემბრის ¹....... სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარის ხელშეკრულება სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და თ. ბ-ს შორის 15 ჰა სახნავი მიწის ფართობის ნაწილში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სიღნაღის რაიონის გამგეობამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით თ. ბ-მაც გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

2005 წლის 1 აგვისტოს თ. ბ-მა შეგებებული სარჩელით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს მოპასუხეების _ გ. მ-ისა და სიღნაღის რაიონის გამგეობის მიმართ და სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს გაფორმებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და სოფელ ........ ..........-ის ტერიტორიაზე მდებარე 15 ჰა მიწის ნაკვეთიდან გ. მ-ის გამოძევება მოითხოვა.

შეგებებული სარჩელის ავტორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო საჩივრის შეტანის შემდეგ, მისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები, რომლებიც ადასტურებდა სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების ბათილობას.

შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებით, სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულება არ იყო ხელმოწერილი მეიჯარის მიერ, სიღნაღის რაიონის გამგეობის სახელით ხელს აწერდა გ. შ-ი, თუმცა გ. შ-ი 2005 წლის 22 ივლისის ხელწერილით უარყოფდა გასაჩივრებულ ხელშეკრულებაზე ხელმოწერას, რაც გულისხმობდა, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის დადებული იჯარის ხელშეკრულება რეალურად არ დადებულა. სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, სიღნაღის რაიონის გამგეობას წარმოადგენდა ვ. თ-ი, მაშინ, როდესაც ხსენებულ ხელშეკრულებას ხელს აწერდა პიროვნება გ. შ-ის სახელით. ამასთან, აღნიშნულ ხელშეკრულებას არ ახლდა გ. შ-ის უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი. ხელშეკრულების 1.1 პუნქტის ვიზუალური დათვალიერებით კი აშკარა იყო, რომ მასში იჯარის ხელშეკრულების ვადად მითითებული იყო 3 და არა 9 წელი. აღნიშნულს ადასტურებდა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2005 წლის 28 ივლისის წერილზე დართული ამონარიდი საიჯარო ხელშეკრულებების ჩანაწერების რეგისტრაციის ჟურნალიდან, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ 1998 წლის 14 დეკემბრის ხელშეკრულება დადებული იყო სამი წლის ვადით. ამასთან, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 53-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც, გარიგება არ არსებობდა, თუ არც გარეგნული გამოხატვიდან და არც სხვა გარემოებებიდან არ შეიძლებოდა დადგენილიყო გარიგების შინაარსი. მოცემულ შემთხვევაში შეუძლებელი იყო შესაბამისი იჯარის ხელშეკრულების შინაარსის დადგენა, თუ კონკრეტულად, რომელი მიწის ნაკვეთი გადაეცა გ. მ-ს იჯარის წესით. გ. მ-ის მტკიცებით, მას გადაეცა მიწის ის ნაკვეთი, რომელსაც მანამდე იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობდა დედამისი _ ნ. მ-ი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურიდან მიღებული საიჯარო ხელშეკრულებების ჩანაწერების რეგისტრაციის ჟურნალიდან ამონარიდით დასტურდებოდა, რომ ნ. მ-თვის გადაცემული მიწა II კატეგორიის იყო, ხოლო გ. მ-თვის გადაცემული მიწა _ III კატეგორიის, რაც გამორიცხავდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთების იგივეობას. ამასთან, თ. ბ-სა და სიღნაღის რაიონის გამგეობას შორის 2004 წლის 19 ნოემბერს გაფორმდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარის ხელშეკრულება 50 ჰა მიწის ნაკვეთზე, ხოლო აღნიშნული მიწის ნაკვეთიდან 15 ჰა მიწის ნაკვეთი ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაკავებული ჰქონდა გ. მ-ს. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 160-ე მუხლის თანახმად, თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს ჩამოერთმეოდა მფლობელობა, მას სამი წლის განმავლობაში შეეძლო ახალი მფლობელისთვის ნივთის უკან დაბრუნება მოეთხოვა. იმავე კოდექსის 161-ე მუხლის თანახმად კი, თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს არ ჩამოერთმეოდა ნივთი, მაგრამ სხვაგვარად შეეშლებოდა ხელი მისი მფლობელობის განხორციელებაში, მაშინ მას, მსგავსად მესაკუთრისა, შეეძლო მოეთხოვა ხელის შეშლის აღკვეთა. გარდა ამისა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 575-ე მუხლის მიხედვით, მოიჯარეს უფლება ჰქონდა დაეცვა თავისი მფლობელობა ყოველი დამრღვევისაგან, მათ შორის, მესაკუთრისგანაც.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 13 აგვისტოს განჩინებით თ. ბ-ის შეგებებული სარჩელი მიღებულ იქნა წარმოებაში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 იანვრის საოქმო განჩინებით სიღნაღის რაიონის გამგეობის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგეობა.

სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ დააყენა შუამდგომლობა ამავე გამგეობის სააპელაციო საჩივარზე წარმოების შეწყვეტის შესახებ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინებით დაკმაყოფილდა სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგეობის შუამდგომლობა და სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგეობის სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 27 მარტის საოქმო განჩინებით მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა სიღნაღის მუნიციპალიტეტის საკრებულო, ხოლო იმავე სასამართლოს 2007 წლის 1 მაისის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო ჩაება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილებით თ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილება გ. მ-ის მიმართ მიწით სარგებლობის უფლების შეწყვეტის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი სიღნაღის რაიონის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმი თ. ბ-თვის სოფელ ......... ............-ის ტერიტორიაზე 15 ჰა სახნავი მიწის გამოყოფის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილება მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმის, თ. ბ-თვის 15 ჰა მიწის ფართობის გამოყოფის დამტკიცების ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და თ. ბ-ს შორის 2004 წლის 19 ნოემბერს დადებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარის ხელშეკრულება 15 ჰა სახნავი მიწის ფართობის ნაწილში; თ. ბ-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში წარმოდგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ ქმნიდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 386-ე მუხლის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა შეცვლილიყო, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოში მოპასუხის მიერ აღძრულ იქნა შეგებებული სარჩელი, რომელზეც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ იყო გამოტანილი.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1997 წელს ნ. მ-სა და სიღნაღის რაიონის გამგეობას შორის დაიდო იჯარის ხელშეკრულება სოფელ .......... ..........-ის ტერიტორიაზე მდებარე 15 ჰა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე. 1998 წლის 14 დეკემბერს, ზემოთ დასახელებულ მიწის ნაკვეთზე იმავე ვადით დადებულ იქნა იჯარის ხელშეკრულება ნ. მ-ის შვილს _ გ. მ-სა და სიღნაღის რაიონის გამგეობას შორის. 2004 წლის აგვისტოს დასაწყისისათვის მოიჯარე გ. მ-ის საიჯარო ქირის დავალიანება მეიჯარის მიმართ 390 ლარს შეადგენდა, რაც მის მიერ სრულად იქნა დაფარული 2004 წლის 24 აგვისტოსთვის. სიღნაღის რაიონის გამგეობამ 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილებით საიჯარო ქირის გადაუხდელობის გამო, ცალმხრივად შეწყვიტა გ. მ-თან დადებული იჯარის ხელშეკრულება. 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილებით სადავო მიწის ნაკვეთი სიღნაღის რაიონის გამგეობამ გადასცა თ. ბ-ს, რომელთანაც 2004 წლის 19 ნოემბერს გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილება კანონსაწინააღმდეგო ადმინისტრაციულ აქტს წარმოადგენდა და ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილება ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 592-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 581-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 561-ე მუხლის მოთხოვნებს, რომელთა მიხედვითაც იჯარის ხელშეკრულების მოშლის ვადა სამ თვეს შეადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს იჯარის ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის მომენტისათვის, 2004 წლის 13 აგვისტოს, ერიცხებოდა საიჯარო ქირის დავალიანება 390 ლარის ოდენობით, არ წარმოადგენდა მოსარჩელესთან საიჯარო ხელშეკრულების ვადამდე, ცალმხრივად და უპირობოდ შეწყვეტის საფუძველს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 558-ე და 561-ე მუხლების შესაბამისად, კერძოდ, ხსენებული კოდექსის 558-ე მუხლი მეიჯარეს უფლებას აძლევდა შეეწყვიტა საიჯარო ხელშეკრულება ვადამდე, საიჯარო ქირის სამი თვის განმავლობაში გადაუხდელობისას, მაგრამ იმავე კოდექსის 561-ე მუხლის თანახმად, საიჯარო ხელშეკრულების ვადამდე მოშლისას მეიჯარე ვალდებული იყო დაეცვა სამთვიანი ვადა, ანუ სამი თვით ადრე ეცნობებინა მოიჯარესთვის საიჯარო ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის თაობაზე და მხოლოდ აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგ იყო უფლებამოსილი მოეშალა მასთან აღნიშნული ხელშეკრულება.

საააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ, ვინაიდან სიღნაღის რაიონის გამგეობამ 2004 წლის 13 აგვისტოს მიიღო ¹61 დადგენილება საიჯარო ქირის გადაუხდელობის გამო, გ. მ-თან საიჯარო ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ, იგი უფლებამოსილი იყო, შეეწყვიტა აღნიშნული საიჯარო ხელშეკრულება არა აღნიშნული დროიდან, არამედ 2004 წლის 13 ნოემბრიდან, თუ ამ პერიოდისათვის მოიჯარეს კვლავ ექნებოდა საიჯარო ქირის დავალიანება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოხსენებული სადავო დადგენილების მიღებისას სიღნაღის რაიონის გამგეობის მიერ დარღვეული იყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 606-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნაც, იმის შესახებ, რომ საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტა კანონით დადგენილ ვადაზე ადრე დასაშვები იყო მხოლოდ საიჯარო წლის დამთავრებისას.

სააპელაციო სასამართლომ იმის გათვალისწინებით, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილება, რომლითაც გ. მ-თან ცალმხრივად იქნა შეწყვეტილი იჯარის ხელშეკრულება, ბათილად იქნა ცნობილი, მიიჩნია, რომ ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ასევე მიწების იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის 2004 წლის 30 სექტემბრის ¹79 სხდომის ოქმი, აღნიშნული ოქმის დამტკიცების თაობაზე სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილება და სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და თ. ბ-ს შორის 2004 წლის 19 ნოემბრერს დადებული იჯარის ხელშეკრულება 15 ჰა მიწის ნაკვეთის მისთვის გადაცემის ნაწილში, როგორც თანმდევი სამართლებრივი შედეგები, კერძოდ, ვინაიდან სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 13 აგვისტოს ¹61 დადგენილების ბათილად ცნობა სამართლებრივ შედეგად იწვევდა გ. მ-თან საიჯარო ურთიერთობის აღდგენას შესაბამისი ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში, სიღნაღის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 12 ოქტომბრის ¹73 დადგენილება სადავო მიწის ნაკვეთის თ. ბ-თვის იჯარით გადაცემის შესახებ წარმოადგენდა ბათილ ადმინისტრაციულ აქტს. შესაბამისად, ბათილი იყო მის საფუძველზე თ. ბ-თან დადებული 2004 წლის 19 ნოემბრის იჯარის ხელშეკრულებაც სადავო 15 ჰა მიწის ნაკვეთის მისთვის გადაცემის ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სარჩელის დაკმაყოფილება მოცემულ შემთხვევაში გამორიცხავდა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებას. ამასთან, მოსარჩელე შეგებებულ სარჩელში აღძრული მოთხოვნების მიმართ არასათანადო პირი იყო, ვინაიდან საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ 1998 წლის 14 დეკემბერს გ. მ-თვის სიღნაღის რაიონის გამგეობის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის იჯარით გადაცემისას თ. ბ-ი არ წარმოადგენდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთის იჯარით მიღების მსურველ პირს, რის გამოც გ. მ-თან იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებით თ. მ-ის კანონიერი უფლებები ვერ იქნებოდა შელახული. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 79-ე მუხლის მიხედვით, მოსარჩელე წარმოადგენდა პირს, რომელიც დარღვეული უფლების დასაცავად, როგორც დაინტერესებული პირი, მიმართავდა სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეგებებული სარჩელის საფუძვლად მითითებული გარემოებები სადავოდ შეიძლებოდა გაეხადა ხელშეკრულების მონაწილე სიღნაღის რაიონის გამგეობას. ამასთან, გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებაც, რომ 1998 წლის 14 დეკემბრის იჯარის ხელშეკრულების ნამდვილობა და მისი პირობები სადავოდ არ გაუხდიათ ხელშემკვრელ მხარეებს _ გ. მ-სა და სიღნაღის რაიონის გამგეობას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება თ. ბ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი უსაფუძვლოდ თვლის გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში იმ გარემოების დადგენილად მიჩნევას, რომ 1998 წლის 14 დეკემბრის ხელშეკრულება სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის დაიდო იმ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, რომელსაც 1997 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობდა ნ. მ-ი, ვინაიდან საქმეში არ იყო წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ 1998 წლის 14 დეკემბრის ხელშეკრულებით გ. მ-ს გადაეცა მიწის ის ნაკვეთი, რომელიც 1997 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულებით გადაეცა ნ. მ-ს. ამასთან, საქმეში არ იყო წარმოდგენილი იმ მიწის ნაკვეთის გეგმა ან ნახაზი, რომელიც 1997 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულების საფუძველზე იჯარით გადაეცა ნ. მ-ს.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, თუ რამდენად გააჩნდა ნ. მ-ს შვილისათვის იჯარით აღებული მიწის ნაკვეთის გადაცემის უფლებამოსილება.

კასატორი უსაფუძლოდ მიიჩნევს იმ გარემოებაზე მითითებას, რომ 1998 წლის 14 დეკემბერს სიღნაღის რაიონის გამგეობამ იჯარის ხელშეკრულება გ. მ-თან გააფორმა იმავე ვადით, რა ვადითაც დადებული ჰქონდა ხსენებული ხელშეკრულება ნ. მ-თან. ამასთან, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არც ნ. მ-თან დადებული იჯარის ხელშეკრულების მოქმედების ვადა იყო მითითებული.

კასატორი მიუთითებს, რომ სიღნაღის რაიონის გაგეობასა და ნ. მ-ს შორის 1997 წლის 1 აგვისტოს დადებული იჯარის ხელშეკრულების 3.1.12 პუნქტის თანახმად, მოიჯარე უფლებამოსილი იყო თავისი უფლებამოსილება იჯარის ვადით გადაეცა მეუღლის ან სრულწლოვანი შვილისათვის. ხსენებული პუნქტი გულისხმობდა, რომ მოიჯარეს შეეძლო ხელშეკრულებით მოპოვებული უფლებამოსილება გადაეცა მეუღლის ან შვილისათვის იმ ვადით, რა ვადაც იყო დარჩენილი ხელშეკრულების მოქმედების ამოწურვამდე. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში აღნიშნული მოთხოვნა არ იქნა დაცული, ვინაიდან ნ. მ-თან გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, იჯარის ხელშეკრულების ვადა შეადგენდა 9 წელს. ამასთან, სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს დადებულ ხელშეკრულებაში მისი მოქმედების ვადა ასევე 9 წლით იყო განსაზღვრული. ამდენად, თუ ნ. მ-მა ისარგებლა 1997 წლის 1 აგვისტოს იჯარის ხელშეკრულების 3.1.12 პუნქტით და თავისი უფლებამოსილება გადასცა შვილს, გ. მ-ს, მაშინ დარღვეული იყო ხსენებული ხელშეკრულება, ვინაიდან 1997 წლის 1 აგვისტოს იჯარის ხელშეკრულების ვადა იწურებოდა 2006 წლის 1 აგვისტოს და უფლებამოსილების გადაცემაც ამ ვადამდე იყო შესაძლებელი, ხოლო გ. მ-თან დადებული ხელშეკრულების ვადა, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, იწურებოდა 2007 წლის 14 დეკემბერს.

კასატორი აღნიშნავს, რომ 2004 წლის აგვისტოს დასაწყისისათვის მოიჯარის _ გ. მ-ის საიჯარო ქირის დავალიანება შეადგენდა 390 ლარს. ამდენად, გ. მ-ს 2004 წლის აგვისტოში, როდესაც მას შეუწყდა ხსენებული ხელშეკრულება, დასაფარი ჰქონდა, როგორც წინა წლის, ასევე მიმდინარე წლის დავალიანება.

კასატორი მიუთითებს, რომ შეტყობინება იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ გ. მ-ს გაეგზავნა 2004 წლის 19 მარტს, რომელშიც მითითებული იყო, რომ მას ერიცხებოდა 390 ლარის დავალიანება და ევალებოდა აღნიშნული თანხის 2004 წლის 29 მარტამდე დაფარვა, წინააღმდეგ შემთხვევაში მის მიმართ გატარდებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 42-ე თავით გათვალისწინებული ღონისძიებები და შეუწყდებოდა იჯარის ხელშეკრულება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 558-ე მუხლი, რომლის თანახმად, გამქირავებელს შეეძლო ხელშეკრულების ვადამდე მოშლა, თუ დამქირავებელი არ გადაიხდიდა ქირას სამი თვის განმავლობაში. გ. მ-ს კი ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტისათვის გადაუხდელი ჰქონდა საიჯარო ქირა დაახლოებით 2 წლისათვის. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 561-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც, ხელშეკრულების მოშლის ვადა შეადგენდა სამ თვეს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა საქმის გარემოებებიდან ან მხარეთა შეთანხმებიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობდა. 1998 წლის 14 დეკემბრის იჯარის ხელშეკრულების 4.1.3 პუნქტის ,,გ" ქვეპუნქტის თანახმად, მეიჯარე უფლებამოსილი იყო შეეწყვიტა ხელშეკრულება, თუ მოიჯარე არ იხდიდა საიჯარო ქირას 3 თვის განმავლობაში, რასაც ადგილი ჰქონდა მოცემულ შემთხვევაში. გარდა ამისა, ხსენებული ხელშეკრულების 4.3.4 პუნქტის თანახმად, მეიჯარე ვალდებული იყო წერილობით შეეტყობინებინა მოიჯარისათვის იჯარის ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის, აგრეთვე, იჯარის ვადის გასვლასთან დაკავშირებით ხელშეკრულების გაუქმების შესახებ. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარეებს ურთიერთობა უნდა მოეწესრიგებინათ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 558-ე მუხლისგან განსხვავებული წესით. აღნიშნულზე მიუთითებდა შესაბამისი იჯარის ხელშეკრულების 4.3.4 პუნქტიც, რომლის თანახმად მეიჯარეს მოიჯარისათვის უნდა შეეტყობინებინა არა ხელშეკრულების მოშლის განზრახვა, არამედ ეცნობებინა ხელშეკრულების შეწყვეტის ფაქტი.

კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ თუ მოიჯარე საიჯარო ქირის გადახდას გადააცილებდა სამი თვის განმავლობაში, მეიჯარეს უნდა ეცნობებინა აღნიშნული მიზეზით ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ, ხოლო თუ მოიჯარე კიდევ სამი თვის განმავლობაში არ გადაიხდიდა საიჯარო ქირას, მხოლოდ ამის შემდეგ შეეწყვიტა იჯარის ხელშეკრულება. ამასთან, კასატორი მიუთითებს, რომ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ გაფრთხილება გ. მ-ს გაეგზავნა 2004 წლის 19 მარტს. 2004 წლის მარტიდან 2004 წლის აგვისტომდე, როდესაც გ. მ-ს შეუწყდა ხელშეკრულება, გასული იყო კიდევ 3 თვე. აქედან გამომდინარე, ხელშეკრულების მოქმედების შეწყვეტა მართლზომიერად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 592-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის თანახმადაც, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარაზე ვრცელდებოდა იჯარის წესები, თუ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარისათვის სხვა რამ არ იყო დადგენილი. კასატორი მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში იჯარის წესები არ დარღვეულა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 606-ე მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ვინაიდან აღნიშნული მუხლი შეეხებოდა განუსაზღვრელი ვადით დადებულ ხელშეკრულებას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა ის გარემოება, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულება არ იყო ხელმოწერილი მეიჯარის მიერ, სიღნაღის რაიონის გამგეობის სახელით ხელს აწერდა გ. შ-ი, თუმცა საქმეში იყო გ. შ-ის 2005 წლის 22 ივლისის ხელწერილი, რომელშიც იგი უარყოფდა გასაჩივრებულ ხელშეკრულებაზე ხელმოწერას. სიღნაღის რაიონის გამგეობასა და გ. მ-ს შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, სიღნაღის რაიონის გამგეობას წარმოადგენდა ვ. თ-ი, მაშინ, როდესაც იმავე ხელშეკრულებას ხელს აწერდა პირი გ. შ-ის სახელით. ამასთან, ხსენებულ ხელშეკრულებას არ ახლდა გ. შ-ის უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი. 1998 წლის 14 დეკემბრის იჯარის ხელშეკრულების 1.1 პუნქტის ვიზუალური დათვალიერებით კი, აშკარა იყო, რომ მასში ხელშეკრულების ვადად მითითებული იყო 3 და არა 9 წელი. აღნიშნულს ადასტურებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2005 წლის 28 ივლისის წერილზე დართული ამონარიდი საიჯარო ხელშეკრულებების ჩანაწერების რეგისტრაციის ჟურნალიდან, რომელშიც აღნიშნულია, რომ 1998 წლის 14 დეკემბრის ხელშეკრულება დადებული იყო სამი წლის ვადით. ამასთან, შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, თუ კონკრეტულად, რომელი მიწის ნაკვეთი გადაეცა გ. მ-ს იჯარის წესით, კერძოდ, გ. მ-ის მტკიცებით, მას გადაეცა მიწის ის ნაკვეთი, რომელსაც მანამდე იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობდა დედამისი _ ნ. მ-ი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურიდან მიღებული საიჯარო ხელშეკრულებების ჩანაწერების რეგისტრაციის ჟურნალიდან ამონარიდით დასტურდებოდა, რომ ნ. მ-თვის გადაცემული მიწა იყო II კატეგორიის, ხოლო გ. მ-თვის გადაცემული მიწა _ III კატეგორიის, რაც გამორიცხავდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთების იგივეობას.

კასატორი მიუთითებს, რომ გ. მ-თვის ზემოხსენებული მიწის ნაკვეთის იჯარით გადაცემის დროს დაირღვა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გადაცემის წესის შესახებ" დებულების მე-3 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტები, ასევე მე-4, მე-7 და მე-8 მუხლები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ გ. მ-სა და სიღნაღის რაიონის გამგეობას შორის 1998 წლის 14 დეკემბერს დადებული იჯარის ხელშეკრულება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.

კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა შეგებებულ სარჩელში მითითებული მოთხოვნა სადავო მიწის ნაკვეთიდან გ. მ-ის გამოძევების შესახებ, მიუხედავად იმისა, რომ ხსენებულ მიწის ნაკვეთს იგი ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობდა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 160-ე მუხლი, რომლის თანახმად, თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს ჩამოერთმეოდა მფლობელობა, მას სამი წლის განმავლობაში შეეძლო ახალი მფლობელისათვის ნივთის უკან დაბრუნება მოეთხოვა. იმავე კოდექსის 161-ე მუხლის თანახმად კი, თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს არ ჩამოერთმეოდა ნივთი, მაგრამ სხვაგვარად შეეშლებოდა ხელი მისი მფლობელობის განხორციელებაში, მაშინ მას მსგავსად მესაკუთრისა, შეეძლო ხელის შეშლის აღკვეთა მოეთხოვა. ამასთან, მოიჯარეს უფლება ჰქონდა დაეცვა თავისი მფლობელობა ყოველი დამრღვევისგან, მათ შორის, მესაკუთრისაგან. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ გ. მ-თვის იჯარით გადაცემული მიწის ნაკვეთის ნახაზი და თ. ბ-თვის იჯარით გადაცემული მიწის ნაკვეთის ნახაზი სხვადასხვა ფორმის იყო, რაც გამორიცხავდა მათ იგივეობას.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოცემული საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევებით, კერძოდ, არ განიხილა თ. ბ-ის შესაბამისი შუამდგომლობები. ამასთან, არ გაარკვია, კონკრეტულად თუ რა ნაწილში იქნა ბათილად ცნობილი გ. მ-ის მიერ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები და 2004 წლის 19 ნოემბრის იჯარის ხელშეკრულება. კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 79-ე მუხლი და არასწორად მიუთითა, რომ თ. ბ-ი არ წარმოადგენდა დაინტერესებულ მხარეს 1998 წლის 14 დეკემბრის იჯარის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 14 სექტემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 7 ნოემბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი გადაწყვეტილების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის “თ” ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა არაქონებრივ დავაზე შეადგენს – 100 ლარს, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე – შესაბამისად 150 და 300 ლარს, ხოლო იმავე კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინასწარ არა აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და იგი მოქმედი კანონმდებლობით გათავისუფლებული არ არის სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, ვინაიდან თ. ბ-ს მოცემულ არაქონებრივ დავასთან დაკავშირებულ საკასაციო საჩივარზე არა აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 300 ლარი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაეკისროს აღნიშნული თანხის 30 პროცენტი _ 90 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება;

3. თ. ბ-ს დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟი 90 ლარის ოდენობით;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.