ბს-774-736(კ-07) 31 ოქტომბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 6 მაისს შპს ,,...» დირექტორმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების: ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს კონტროლის პალატის მიმართ ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 2005 წლის 8 აპრილს მიიღეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ბრძანება ¹03/კ/127 და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ისანი-სამგორისა და მთაწმინდა-კრწანისის განყოფილების საგადასახადო მოთხოვნა ¹8, რომლის საფუძველს წარმოადგენს საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 4 აგვისტოს შემოწმების შუალედური აქტი.

მოსარჩელის განმარტებით, ზემოაღნიშნული ბრძანებით შპს ,.....» ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა მოგების გადასახადი, სულ – 190513 ლარი, მათ შორის, ძირითადი თანხა – 7357 ლარი, ჯარიმა – 18389 ლარი, საურავი – 98557 ლარი. დარიცხვა განხორციელდა შემოწმების აქტის თარიღის მიხედვით, რაც არამართებულია, ვინაიდან შემოწმების შუალედური აქტის საფუძველზე არ შეიძლება განხორციელდეს თანხების დარიცხვა, რადგან წარმოდგენილი არ არის საბოლოო დასკვნა.

მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხისათვის ასევე ცნობილია, რომ შპს ,,...» განიცადა 6 614 403 ლარის ზარალი, აქედან 1999 სამეურნეო წელს –918508 ლარი, 2000 წელს – 1 181 788 ლარი, 2001 წელს – 1075695 ლარი, 2002 წელს – 908 760 ლარი, 2003 წელს – 974 838 ლარი, 2004 წელს- 944 862 ლარი. აქედან გამომდინარე, საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ შემოწმების შუალედური აქტით დადგენილი მოგების მოცულობა მხოლოდ შეამცირებდა საწარმოს მიერ განცდილი ზარალის ოდენობას.

აღნიშნულის გათვალისწინებით, მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ 6 614 403 ლარი ზარალის პირობებში საწარმოსათვის 73 576 ლარის მოგების გადასახადის დაკისრება უსაფუძვლოა.

2005 წლის 12 აპრილს შპს ,,...» შესაგებლით მიმართა თბილისის საგადასახადო ინსპექციას და მოითხოვა 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/127 ბრძანების გაუქმება. თბილისის საგადასახადო დეპარტამენტმა 2005 წლის 27 აპრილის წერილით შპს ,,.....» უარი უთხრა ბრძანების გაუქმებაზე იმ მოტივით, რომ მას დარღვეული ჰქონდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 147-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 149-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა» პუნქტის მოთხოვნა.

მოსარჩელის მოსაზრებით, საქართველოს კონტროლის პალატას არ ჰქონდა უფლება, შეემოწმებინა არასაბიუჯეტო ორგანიზაცია. მის მიერ შედგენილი შემოწმების შუალედური აქტი არ წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ აქტს, რადგან მოპასუხეს შემოწმების დამთავრებისას ევალება შემოწმების და არა შემოწმების შუალედური აქტის შედგენა. შუალედურ აქტში მითითებული დარღვევები სინამდვილეს არ შეესაბამება, რადგან მოსარჩელეს მშრალი წიფლის მასალა არ გაუყიდია და შესაბამისად, საწარმოს მიმართ ¹139 ბრძანების გამოყენება არამართებულია.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 აპრილის წერილის, 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/127 ბრძანების, თბილისის ისანი-სამგორისა და მთაწმინდა-კრწანისის განყოფილების ¹8 საგადასახადო მოთხოვნისა და საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 4 აგვისტოს შემოწმების აქტის ბათილად ცნობას, ასევე მასზე დაკისრებული მოგების გადასახადის 190 513 ლარის გაუქმებას.

მოპასუხემ _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სარჩელი არ ცნო არც მეორე მოპასუხემ საქართველოს კონტროლის პალატამ და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 აგვისტოს გადაწყვეტილებით შპს ,,....» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 აპრილის ¹01-07/05/1079 წერილი; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 17.03.2005 წლის ¹03/კ/127 ბრძანება და 2005 წლის 30 მარტის ¹8 საგადასახადო მოთხოვნა შპს ,,...» სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ – 190 513 ლარის დაკისრების შესახებ; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა შპს ,,....» მიმართ საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 4 აგვისტოს შუალედური აქტის გამო მოგების გადასახადის დარიცხვის საკითხის გადასაწყვეტად ყველა გარემოების გამოკვლევა და ახალი ადმინისტრაციული აქტის მიღება; მოსარჩელეს უარი ეთქვა ზემოაღნიშნული შუალედური აქტის ბათილად ცნობისა და მოგების გადასახადის – 190 513 ლარის გაუქმებაზე.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, შპს ,,....» მოთხოვნა საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 4 აგვისტოს შუალედური აქტის ბათილად ცნობის შესახებ ხანდაზმულია, ვინაიდან მოსარჩელის მიერ გაშვებულია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილით (2005 წლის 15 ივლისის რედაქციით) დადგენილი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრების ექვსთვიანი ვადა, ვინაიდან საქმის მასალებით დადგენილია, რომ შპს ,,....» სარჩელი სასამართლოში აღძრულია 2005 წლის 6 მაისს, ანუ მოსარჩელის მიერ გასაჩივრებული აქტის გაცნობის Dდღიდან 2004 წლის 4 აგვისტოდან ერთი წლისა და ცხრა თვის შემდეგ.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ127 ბრძანება და საგადასახადო მოთხოვნა ¹8 გამოსცა საქმისთვის არსებითი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, კერძოდ, მოპასუხე მხარეს ადმინისტრციული აქტის გამოცემისას არ უხელმძღვანელია შპს ,,....» იურიდიული დოკუმენტაციით, არ გაუთვალისწინებია მოსარჩელის მიერ მოგების მიღების შესაძლებლობა, აგრეთვე მოსარჩელის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილი გადასახადის არსებობა. ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნო თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ127 ბრძანება და საგადასახადო მოთხოვნა ¹8 და დაავალა ადმინისტრაციულ ორგანოს ახალი აქტის გამოცემა.

სასამართლოს მოსაზრებით, ასევე დაუსაბუთებელია თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 აპრილის ¹01-07/05/1079 წერილი, კერძოდ, მოპასუხემ არ განმარტა, თუ რაში გამოიხატა შპს ,,....» მიერ ნორმათა დარღვევა, ვინაიდან ინდივიდუალური ადმინისტრციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთება კანონის იმპერატიული მოთხოვნაა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს კონტროლის პალატამ.

აპელანტი ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექცია სააპელაციო საჩივარში მუთითებდა, რომ საქართველოს კონტროლის პალატის შემოწმების აქტი შედგენილია 2003 წლის 4 აგვისტოს, რომელიც გადაეცა ,,ცენტრის» წარმომადგენლობას შესაბამისი ხელმოწერებით, მათ არ მიუმართავთ საჩივრით კონტროლის პალატის ხელმძღვანელობისათვის, პრეზიდიუმისათვის, უფრო მეტიც, მოსარჩელეს აღნიშნული აქტი არ გაუსაჩივრებია სასამართალოში, რითაც დაარღვია საქართველოს ადმინისტრციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნა და გაშვებულ იქნა გასაჩივრების ვადა.

აპელანტის განმარტებით, იგი არ ეთანხმება სასამართლო გადაწყვეტილებას იმ ნაწილშიც, თოთქოს კონტროლის პალატის შემოწმების აქტი არ ატარებს სავალდებულო ხასიათს საგადასახადო ინსპექციისათვის გადასახადების გადახდევინების შესახებ, მაშინ როცა კონტროლის პალატა საბიუჯეტო სახსრების უმაღლესი მაკონტროლებელი ორგანოა.

თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ» პუნქტის შესაბამისად, კონტროლის პალატის აქტის საფუძველზე სწორად მოახდინა შპს ,,....» ბიუჯეტის სასარგებლოდ 1905513 ლარის დარიცხვა და მოქმედი საგადასახდო კოდექსის მე-80 მუხლის შესაბამისად, წარუდგინა შპს ,,....» ,,საგადასახადო მოთხოვნა».

მიუხედავად ამისა შპს ,,.....» მიერ კვლავ იქნა დარღვეული საგადასახდო კოდექსის 145-ე მუხლის, 147-ე მუხლის მე-2 ნაწილი და 149-ე მუხლის მოთხოვნები.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებას ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის ნაწილში და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის Yთქმას.

მეორე აპელანტი - საქართველოს კონტროლის პალატა სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სასამართლო ხარჯების საკითხთან დაკავშირებით არ შეესაბამება საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრვ გარემოებებს, ვინაიდან საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ შპს ,,....» შემოწმება მოხდა საქათველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიმართვების საფუძველზე. შემოწმება ჩატარდა კამერალური წესით. შემოწმებულ იქნა მოსარჩელის 1998-2002 წლების საქმიანობასთან დაკავშირებული საკითხები. 2003 წლის 4 აგვისტოს შემოწმების აქტი ხელმოწერით ჩაჰბარდა შპს ,,....» წარმომადგენელს, რომელმაც აქტზე წარწერის გაკეთების გზით შენიშნა, რომ არ ეთანხმებოდა აქტის შინაარსს.

დადგენილია, რომ შპს ,,....» სარჩელი აღძრულია 2005 წლის 6 მაისს, ანუ აქტის გაცნობის დღიდან ერთი წლისა და ცხრა თვის შემდეგ. შესაბამისად, მოსარჩელეს გაშვებული ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრების ექვსთვიანი ვადა, თანახმად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს საერთოდ არ უნდა ემსჯელა შემოწმების შუალედურ აქტზე და მისი შინაარსიდან გამომდინარე, არ უნდა დაეკისრებინა საქართველოს კონტროლის პალატისათვის დარჩენილი სახელმწიფო ბაჟის – 1190,75 ლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ურის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებით საქართველოს კონტროლის პალატის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 აგვისტოს გადაწყვეტილების შეცვლით საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 18 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-8 პუნქტი და საქართველოს კონტროლის პალატა გათავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, ხოლო დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ არსებითად ეთანხმებოდა და იზიარებდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილად მიჩნეულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრვ შეფასებას თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის ნაწილში.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ ,,სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,უ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, საქართველოს კონტროლის პალატა გაათავისუფლა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახდო ინსპექციამ.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღებისას არსებითად არ უმსჯელია და არ გამოუკვლევია შესაბამისი მტკიცებულებები. არ განმარტა კანონი სწორად და არ მიუთითა კონკრეტული სამართლებრვი ნორმა, რომელიც საფუძვლად დაედო ინსპექციის ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობას. სააპელაციო პალატას არ უმსჯელია იმ გარემოებაზე, რომ ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ თავისი გადაწყვეტილებით არასწორად დაავალა ინსპექციას გადაამოწმოს კონტროლის პალატის შემოწმების აქტი, გამოიკვლიოს გარემოებები და გამოსცეს ახალი აქტი, რაც ეწინააღმდეგება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს. ასევე, არ მიუთითა იმ უდავო ფაქტზე, რომ ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მეწარმის საფინანსო ეკონომიკურ საქმიანობაზე კონტროლს, კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებსა და კანონით დადგენილ ფარგლებში, ახორციელებენ საგადასახადო ორგანოები და საქართველოს კონტროლის პალატა. ამავე კანონის მე-4 მუხლის შესაბამისად: ,,თუ მეწარმე შეამოწმა უფლებამოსილმა მაკონტროლებელმა ორგანომ, დაუშვებელია საქმიანობის იმავე საკითხთან დაკავშირებით იგი შეამოწმოს სხვა მაკონტროლებელმა ორგანომ (გარდა ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის მეორე წინადადებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) ან იმავე მაკონტროლებელი ორგანოს სხვა დანაყოფმა».

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმებას თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ადმინისტრაციული აქტების ბათილობისა და ბაჟის დაკისრების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. უარი ეთქვას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.