ბს-798-760(კ-07) 26 დეკემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ნუგზარ სხირტლაძე(მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

შპს ,,თ.-მა» 09.03.05წ. თელავის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს. მოსარჩელის განმარტებით 05.01.05წ. მიიღო მოპასუხის @¹260 საგადასახადო მოთხოვნა 5900 ლარის საგადასახადო დავალიანებაზე, რაზეც შეტანილი იქნა შესაგებელი მის მიერ. თელავის საგადასახადო ინსპექციის 01.02.05წ. ¹22 §3 ბრძანებით სოციალური გადასახადისა და მასზე დარიცხული საურავისაგან გათავისუფლების შესახებ შპს «თ.-ის» მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სოციალური უზრუნველყოფის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის გადასახადის, ძირითადი თანხის 1380.68 ლარის და საურავი 1264.52 ლარის, დარიცხვის საფუძველი გახდა 2000-2001წწ. 2002წ. იანვრის, თებერვლისა და მარტის სოციალური გადასახადის დეკლარაციების დაგვიანებით, 2003წ ივნისში წარდგენა. მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო ორგანოს მიერ შპს ,,თ.-ის» შეცდომით მინიჭებული სარეგისტრაციო ნომრის გამო, რაც საგადასახადო ინსპექციამ 2002 წელს გაასწორა აღნიშნული დეკლარაციები დაგვიანებით დარეგისტრირდა. მის მიერ 2000-2001წწ და 2002 წლის აპრილის ჩათვლით წარდგენილი დეკლარაციები მოპასუხის მიერ არ რეგისტრირდებოდა, რაც დასტურდება სოციალური გადასახადის პირადი ბარათით. პირადი აღრიცხვის ბარათის თანახმად, დეკლარაციები რეგისტრირებულია სწორედ 2002 წლის აპრილის შემდეგ. თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული იქნა ორი ცნობა სარეგისტრაციო ნომრის მინიჭების თაობაზე. მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციის 21.02.05წ ¹22 §3 ბრძანების ბათილად ცნობა და სოციალური გადასახადის დავალიანებისაგან გათავისუფლება მოითხოვა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 17.06.05წ. გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი თელავის საგადასახადო ინსპექციის 28.12.04წ. ¹260 საგადასახადო შეტყობინება და 21.02.05წ ¹22 §3 ბრძანება შპს ,,თ.-სთვის» სოციალური გადასახადის კუთხით სანქცია-საურავის მოხსნაზე უარის თქმის ნაწილში და მოსარჩელეს მოეხსნა სოციალური გადასახადის დავალიანება.

რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ თ.-ი 10.01.96წ. აღრიცხვაზე დადგა თელავის საგადასახადო ინსპექციაში გადასახადის გადამხდელად, ჩართული იქნა გადასახადის გადამხდელთა სახელმწიფო რეესტრში და საგადასახადო ინსპექციის მიერ მიენიჭა ¹... საიდენტიფიკაციო ნომერი. 2000წ. იგი გარდაიქმნა შპს ,,თ.-დ». საგადასახადო ინსპექციამ მას შეცდომით მიანიჭა ¹... საიდენტიფიკიცაიო ნომერი. მოსარჩელე 2000-2001წწ და 2002წ იანვარში, თებერვალსა და მარტში იხდიდა ყველა სახის და, მათ შორის, სოციალურ გადასახადს, რასაც ადასტურებდა სოციალური გადასახადის პირადი ბარათი, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ ნარკოლოგიურ ცენტრს გადახდილი ჰქონდა სადავო პერიოდის სოციალური გადასახადები. საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი ჰქონდა შესაბამისი დეკლარაციები კანონით დადგენილ ვადაში, თუმცა მათი რეგისტრაცია არ ხორციელდებოდა მოპასუხის მიერ საიდენტიფიკაციო ნომრის შეცდომით მითითების გამო. ¹... არც ერთ ორგანიზაციას არ ჰქონდა მინიჭებული. საიდენტიფიკაციო ნომრის გასწორების შემდეგ დაიწყო დეკლარაციათა რეგისტრაცია, რის შემდეგაც მოპასუხეს სადავოდ აღარ გაუხდია შპს ,,თ.-ის მიერ» წარდგენილი დეკლარაციები. დაურეგისტრირებელი დეკლარაციები აღმოჩენილი იქნა და ერთდროულად დარეგისტრირდა 2003 წლის ივნისში. აღნიშნული დეკლარაციების დაგვიანებით რეგისტრაციის გამო მოსარჩელეს სანქციების გადახდა დაეკისრა. ამის შემდეგ ყოველი მომდევნო თვის სოციალური გადასახადით გადაიხდებოდა ფინანსური სანქცია და ძირითადი სოციალური გადასახადი რჩებოდა ვალში, რომელსაც ემატებოდა საურავი. 2003 წლიდან 2004 წლის 28 დეკემბრამდე დაჯამებული თანხა ძირითადი 1380.68 ლარი და საურავი 1264.52 ლარი დაეკისრა მოსარჩელეს. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 41-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,ბ» ქვეპუნქტის მოთხოვნის შესაბამისად მოსარჩელე 1996 წლის 1 მარტს დარეგისტრირდა საგადასახადო ორგანოში გადასახადის გადამხდელად. მოპასუხე მხარემ მას მიანიჭა ¹... საიდენტიფიკაციო ნომერი. სასამართლომ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებზე, რომელთა თანახმად საგადასახადო ორგანო თითოეულ გადასახადის გადამხდელს ანიჭებს საიდენტიფიკაციო ნომერს, რომელიც გამოიყენება ყველა გადასახადის, მათ შორის საბაჟო გადასახდელების გადახდისათვის. გადასაადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი მუდმივია და მისი შეცვლა (გარდა შეცდომით მინიჭებულისა) ან გამეორება აკრძალულია. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საგადასახადო კოდექსის მითითებულ მოთხოვნათა დარღვევით მოპასუხემ 16.03.2000წ., როდესაც თ.-ის ბაზაზე შეიქმნა შპს ,,თ.-ი», გადასახადის გადამხდელს შეუცვალა საიდენტიფიკაციო ნომერი, მიანიჭა ¹..., რომელსაც საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის მე-6 ნაწილის საფუძველზე შპს ,,თ.-ი» უთითებდა საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ დეკლარაციებზე. მოპასუხე საგადასახადო ინსპექცია დეკლარაციებს ვერ ატარებდა რეგისტრაციაში იმის გამო, რომ საიდენტიფიკაციო კოდი მის მიერ შპს ,,თ.-ს» შეცდომით ჰქონდა მინიჭებული.

სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ შპს ,,თ.-მ» არ გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის 39-ე მუხლით მინიჭებული უფლებები და არ გაარკვია, მის მიერ წარდგენილი დეკლარაციები ტარდებოდა თუ არა რეგისტრაციაში. სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნული მუხლით გათვალისწინებულია გადასახადის უფლებები და არა ვალდებულებები.

სასამართლომ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის 52-ე მუხლით დადგენილ საგადასახადო ორგანოს ვალდებულებაზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ორგანოები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულნი არიან გააკონტროლონ გადასახადების გამოანგარიშების სისწორე, სიცრუე და დროულად გადახდა, გააცნონ გადასახადის გადამხდელის ან სხვა ვალდებულ პირს მისი უფლებები და ვალდებულებები.

თელავის რაიონულ სასამართლოს 17.06.05წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ, რომლის უფლებამონაცვლედ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.06.07წ. განჩინებით საქმეში ჩაერთო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექცია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.06.07წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად იქნა დატოვებული თელავის რაიონული სასამართლოს 17.06.05წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გადასახადის დარიცხვის დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 184-ე მუხლის თანახმად, სოციალური გადასახადი წარმოადგენს საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ფორმირების, სამედიცინო დაზღვევის, უმუშევრობის დაზღვევის და დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამების ფინანსური უზრუნველყოფისათვის აუცილებელ მიზნობრივ შენატანს, რომელსაც გადასახადის გადამხდელები დადგენილი განაკვეთების შესაბამისად იხდიან შრომის ანაზღაურებისა და მასთან გათანაბრებული გაცემულობათა თანხებზე. სააპელაციო სასამართლოს განცხადებით, იმის გამო, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი სოციალური გადასახადების დეკლარაციებში გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი არასწორედ მიეთითებოდა, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დეკლარაციები არ რეგისტრირდებოდა, რამაც განაპირობა მასზე გადასახადის დავალიანების არასწორი დარიცხვა. 1997წ. საგადასახადო კოდექსის 217-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო კონტროლის გადასახადების გამოანგარიშების სისწორესა და დროულად გადახდაზე, ისევე, როგორც გადასახადების ადმინისტრირებასა და მოკრების ყველა ასპექტზე, ახორციელებენ საგადასახადო ორგანოები. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს მიზეზით დეკლარაციების რეგისტრაციაში გაუტარებლობა მოსარჩელისათვის საგადასახადო დავალიანების დარიცხვისა და მის მიმართ სანქციების განხორციელების საფუძველს არ ქმნიდა.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ. კასატორის განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 39-ე მუხლის მიხედვით გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს პირადად ან წარმომადგენლის მეშვეობით, წარმოადგინოს საკუთარი ინტერესები საგადასახადო ორგანოში, დროულად დაიბრუნოს ან/და ჩაითვალოს სხვა გადასახადების ვალდებულებათა ანგარიშში ზედმეტად გადახდილი ან/და ზედმეტად ამოღებული გადასახადის ან/და სანქციის თანხა კანონით დადგენილი წესით, გაეცნოს მის შესახებ საგადასახადო ორგანოებში არსებულ ინფორმაციას, საგადასახადო ორგანოთა თანამდებობის პირებს მოსთხოვოს კანონმდებლობის დაცვა გადასახადის გადამხდელებთან დაკავშირებული მოქმედებების განხორციელებისას. კასატორის განცხადებით, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, მოსარჩელეს საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი ჰქონდა თუ არა დეკლარაციები და ვის ეკუთვნოდა დეკლარაციებზე არსებული ხელმოწერა. კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. კასატორმა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა» და ,,გ» ქვეპუნქტების შესაბამისად საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და შპს ,,თ.-ის» სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 17.09.07წ. განჩინებით საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული. მხარეებს უფლება მიეცათ წარმოედგინათ მოსაზრებები საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით. მხარეებს მოსაზრებები არ წარმოუდგენიათ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.