¹ბს-800-766(კ-06) 23 იანვარი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლალი ლაზარაშვილი, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – ბათუმის საგადასახადო ინსპექცია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე): რ. ს-ა

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 7 ივლისის განჩინება

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

რ. ს-ას წარმომადგენელმა ა. ც-ემ საჩივრით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა 2005 წლის 3 აგვისტოს საგადასახადო სამართალდარღვევის დადგენილების გაუქმება /იხ.ს.ფ. 1-2/.

საქმის გარემოებები:

რ. ს-ას მიმართ ფინანსური პოლიციის ინსპექციის მიერ შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი და 2005 წლის 3 აგვისტოს ქ. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მიერ დაჯარიმდა 6697 (ექვსი ათას ექვსას ოთხმოცდაჩვიდმეტი) ლარით. 2005 წლის 7 ივლისის საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების ტერმინალში წარდგენის ოქმის თანახმად, მანქანა და ზედ არსებული სიგარეტი რ. ს-ზე ჩამორთმეულ იქნა და წარედგინა შპს ....., მდებარე ხელვაჩაურის რაიონი, სოფელი ......

ფაქტობრივი საფუძვლები:

ფინანსური პოლიციის ინსპექცია არ იყო უფლებამოსილი შეედგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, ვინაიდან რ. ს-ას ავტომანქანით სიგარეტის გადატანის დროს ზედნადები ხელთ არ ჰქონდა, მაგრამ ათი წუთის შემდეგ წარადგინა ფინანსურ პოლიციაში, ხოლო ფინანსურმა პოლიციამ არ გაითვალისწინა წარდგენილი დოკუმენტი და შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი.

სამართლებრივი საფუძველი:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლში არ არის განსაზღვრული ჯარიმის ოდენობა ზედნადების გარეშე საქონლის ტრანსპორირებისას, ხოლო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 144-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულებების შეუსრულებლობა, რომელზეც აღნიშნული კოდექსით გათვალისწინებულია ჯარიმა, მაგრამ არ არის განსაზღვრული ჯარიმის ოდენობა, იწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 24 აგვისტოს დადგენილებით რ. ს-ას წარმომადგენლის _ ა. ც-ის საჩივარი საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2005 წლის 3 აგვისტოს ¹183 დადგენილების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა /იხ.ს.ფ. 31-32/.

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს თავმჯდომარის მ/შემსრულებლის 2005 წლის 15 სექტემბრის დადგენილებით, რ. ს-ას წარმომადგენლის _ ა. ც-ის მიერ შეტანილი პროტესტის საფუძველზე, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს დადგენილება და საქმე განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს /იხ.ს.ფ. 37-39/.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 27 იანვრის გადაწყეტილებით რ. ს-ას წარმომადგენლის _ ა. ც-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 3 აგვისტოს საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹183 დადგენილება, რაც საქალაქო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ 2005 წლის 3 აგვისტოს შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი ¹1-382, რომლის თანახმად, რ. ს-ას 2005 წლის 20 ივლისს აქციზური სიგარეტები გადაჰქონდა საქონლის ტრანსპორტირებისათვის საჭირო ზედნადების გარეშე. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ მიიღო საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ ¹183 დადგენილება, რომლითაც ი/მ “რ. ს-ა” აქციზური სიგარეტების საჭირო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებისათვის, საგადასახადო კოდექსის 143.1 მუხლის შესაბამისად, დაჯარიმდა 6 697 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლოს დასკვნით, საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისას დაირღვა საგადასახადო კოდექსის 119.1 მუხლი, რომლის თანახმად, საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილ პირს საგადასახადო ოქმი უნდა შეედგინა სამართალდარღვევის გამოვლენისას, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში რ. ს-ას სიგარეტების ტრანსპორტირებისათვის ზედნადები მოსთხოვეს ფინანსური პოლიციის თანამშრომლებმა 2005 წლის 20 ივლისს, რომელიც მის მიერ წარდგენილ იქნა 10 წუთის შემდეგ, სამართალდარღვევის ოქმი და, შესაბამისად, დაჯარიმების შესახებ დადგენილება მიღებულია 2005 წლის 3 აგვისტოს, რა დროსაც, როგორც საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომლის ახსნა-განმარტებიდან ირკვეოდა (ს.ფ. 46), მას არ მოუთხოვია ტრანსპორტირებისათვის საჭირო ზედნადები.

სასამართლოს დასკვნით, 2005 წლის 3 აგვისტოს ოქმი შედგენილი იყო კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, კერძოდ, ოქმი შედგა სამართალდარღვევის გამოვლენიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, ოქმის შემდგენს არ მოუთხოვია რ. ს-გან ტრანსპორტირებისათვის საჭირო ზედნადები, შესაბამისად, აღნიშნული ოქმის საფუძველზე შედგენილი 2005 წლის 3 აგვისტოს ¹1-383 დადგენილებაც რ. ს-ას დაჯარიმების თაობაზე ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის საფუძველზე ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას /იხ.ს.ფ. 68-69/.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ, რომლითაც მოითხოვა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებზე უარის თქმა შემდეგი მოტივით:

საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის სამმართველოს თანამშრომლების მიერ 2005 წლის 20 ივლისს გაჩერებულ იქნა ავტომანქანა (,,ფორდ ტრანზიტი, სახ. ნომრით .....) დატვირთული სხვადასხვა დასახელების თამბაქოს ნაწარმით, რომელიც გაფორმებული არ იყო სათანადო დოკუმენტაციით, ანუ ტრანსპორტირებისას ჰქონდა სასაქონლო ზედნადები. ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის სამმართველოს ¹26/4/16-370 წერილის საფუძველზე, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2005 წლის 29 ივლისის ¹744 ბრძანებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 99-ე, 109-ე, 110-ე და 143-ე მუხლების მოთხოვნათა გათვალისწინებით, ჩატარდა ავტომანქანაზე არსებული საქონლის დათვალიერება და ინვენტარიზაცია, რის შემდგომაც მის მიმართ შედგენილი იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი ¹ს-382;

ბათუმის საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილება გამოიტანა საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, როცა დაასკვნა, რომ საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილ პირს საგადასახადო ოქმი უნდა შეედგინა სამართალდარღვევის გამოვლენისას. საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილ პირთა მიერ გატარდა საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული რიგი ღონისძიებები, რამაც მოითხოვა გარკვეული დრო. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ სასამართლოში წარდგენილია აღწერის, დალუქვის, მოვალის ქონების დაყადაღების შესახებ ოქმები, აუდიტორულ ფირმის დასკვნა და ი/მ ,,რ. ს-ას" ახსნა-განმარტება, სადაც ეს უკანასკნელი აღიარებს, რომ საქონლის გადაზიდვისას მართლაც არ გააჩნდა საქონლის ტრანსპორტირებისათვის აუცილებელი სასაქონლო ზედნადები, რის გამოც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ოქმი ¹ს-382 შედგა, საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა პროცედურის გავლის შემდეგ.

აპელანტმა მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლზე და განმარტა, რომ სასაქონლო ზედნადები მეწარმეს უნდა გააჩნდეს უშუალოდ საქონლის ტრანსპორტირებისას, მის შემდგომ წარმოდგენას არსებითი მნიშვნელობა არა აქვს, რის გამოც ი/მ ,,რ. ს-ას" არ გააჩნდა რა სასაქონლო ზედნადები, რაც თავად აღიარა, სწორად დაჯარიმდა საგადასახადო ორგანოს მიერ /იხ.ს.ფ. 72-74/.

სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 7 ივლისის განჩინებით ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 27 იანვრის გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ 2005 წლის 3 აგვისტოს შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი ¹1-382, რომლის თანახმად, რ. ს-ას 2005 წლის 20 ივლისს აქციზური სიგარეტები გადაჰქონდა საქონლის ტრანსპორტირებისათვის საჭირო ზედნადების გარეშე. ამასთან, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ გამოსცა ¹183 დადგენილება, რომლითაც ი/მ “რ. ს-ა” აქციზური სიგარეტების საჭირო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებისათვის საგადასახადო კოდექსის 143.1. მუხლის თანახმად დაჯარიმდა 6697 ლარით.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ დაირღვა საგადასახადო კოდექსის 119.1. მუხლის მოთხოვნა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შეტანის შესახებ, კერძოდ საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილ პირს საგადასახადო ოქმი უნდა შეედგინა სამართალდარღვევის გამოვლენისთანავე - ადგილზე. რაც კონკრეტულ შემთხვევაში დაცული არ ყოფილა, უფრო მეტიც, ოქმი შედგა მხოლოდ 2005 წლის 3 აგვისტოს, ანუ 2 კვირის დაგვიანებით.

სასამართლოს დასკვნით, ი/მ ,,რ. ს-ას" მიერ სიგარეტების ტრანსპორტირებისათვის საჭირო ზედნადები, ფინანსური პოლიციის თანამშრომლებისათვის წარდგენილ იქნა 10 წუთში (ზედნადები საქმეს თან ერთვის), რამდენადაც საწყობიდან სიგარეტების შეძენისთანავე გამოწერილ იქნა ზედნადები, თუმცა ის შემთხვევით დარჩა საწყობში და როგორც კი გაირკვა, რომ სიგარეტების ტრანსპორტირებისას ზედნადები თან არ ჰქონდა, რამდენიმე წუთში მოხდა მისი წარდგენა, რის გამოც, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით სამართალდარღვევის შესახებ ოქმი ადმინისტრაიული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის საფუძვლზე ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას /იხ.ს.ფ. 95-99/.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ, რომლითაც მოიხოვა სააპლაციო სასამართლოს განჩინების ბათილად ცნობა და სკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა /იხ.ს.ფ./

კასაციის მოტივი:

ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ სასამართლოში წარდგენილ იქნა აღწერის, დალუქვისა და აქტი მოვალის ქონების დაყადაღების შესახებ ოქმები, აუდიტორულ ფირმის დასკვნა და ინდ. მეწარმე ,,რ. ს-ას" ახსნა-განმარტება, სადაც იგი აღიარებს რომ საქონლის გადაზიდვისას მართლაც არ გააჩნდა საქონლის ტრანსპორტირებისათვის აუცილებელი სასაქონლო ზედნადები, ანუ 2005 წლის 3 აგვისტოს ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის ინსპექტორმა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ოქმი ¹ს-382 შეადგინა, საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა პროცედურის დაცვით.

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლი, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ, ვინაიდან ი/მ “რ. ს-ამ” სასაქონლო ზედნადები წარადგინა ავტომანქანის გაჩერებიდან 10 წუთში, ის არ უნდა დაჯარიმებულიყო, უსაფუძვლოა, რამდენადაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობისათვის შეძენილი ან მიწოდებული მატერიალური ფასეულობის, ან სასაქონლო ზედნადების გარეშე საქონლის ტრანსპორტირებისას (გადაზიდვისას), გადასახადის გადამხდელს ჯარიმის სახით გადახდება სასაქონლო ზედნადების გარეშე არსებული მატერიალური ფასეულობებისა და საქონლის ღირებულება საბაზრო ფასებით (დღგ-ის გარეშე).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2006 წლის 25 დეკემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლის “ა” და “გ” უნქტების საფუძველზე ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი იჩნეულ იქნა დასაშვებად /აბსოლუტური და პროცესუალური კასაცია/.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა-კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შესაბამისად, უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეული არ არის სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნები. სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ სწორად განმარტა კანონი, საპროცესო ნორმები არ დარღვეულა, სწორი შეფასება მიეცა საქმის მასალებს და დავა გადაწყვეტილია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

სსსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ 2005 წლის 3 აგვისტოს შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი ¹1-382, რომლის თანახმად რ. ს-ას 2005 წლის 20 ივლისს აქციზური სიგარეტები გადაჰქონდა საქონლის ტრანსპორტირებისათვის საჭირო ზედნადების გარეშე. ამასთან, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ გამოსცა ¹183 დადგენილება, რომლითაც ი/მ “რ. ს-ა” აქციზური სიგარეტების საჭირო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებისათვის საგადასახადო კოდექსის 143.1. მუხლის თანახმად დაჯარიმდა 6697 ლარით. ი/მ ,,რ. ს-ას" მიერ სიგარეტების ტრანსპორტირებისათვის, საჭირო ზედნადები, ფინანსური პოლიციის თანამშრომლებისათვის წარდგენილ იქნა 10 წუთში (ზედნადები საქმეს თან ერთვის), რამდენადაც საწყობიდან სიგარეტების შეძენისთანავე გამოწერილ იქნა ზედნადები, თუმცა ის შემთხვევით დარჩა საწყობში და სიგარეტების ტრანსპორტირებისას ზედნადები თან არ ჰქონდა, რამდენიმე წუთში მოხდა მისი წარდგენა.

საკასაციო საგადასახადო კოდექსის 99.1 მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია, გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის საქმიანობაზე განახორციელოს საგადასახადო კონტროლი. ამავე კოდექსის 119.1. მუხლის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევის გამოლენისას (გარდა საგადასახადო შემოწმების დროს გამოვლენილი სამარღალდარღვევებისა) და ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, საგადასახადო ინსპექციაში ან სამართალდარღვევის აღმოჩენის ადგილზე საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილი პირი ადგენს ოქმს სახელმწიფო ენაზე.

საკასაციო სასამართლო საგადასახადო კოდექსის 143.1 მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ ეკონომიკური საქმიანობისთვის შეძენილი ან მიწოდებული საქონლი სასაქონელო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებისას, გადასახადის გადამხდელს ჯარიმის სახით გადახდება Aშესაბამისად სასაქონლო ზედნადების ან შემოტანილი საქონლის ღირებულება საბაზრო ფასით, დღგ-ს გარეშე.

ზემოაღნიშნული ნორმების საფუძველზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ იმ პირობებში, როცა საგადასახადო კოდექსის 119.1. მუხლი სამართალდარღვევის ოქმის შედგენას საგადასახადო ორგანოს ავალდებულებს სამართალდარღვვეის აღმოჩენის ადგილზე, საგადასახადო ორგანო არაუფლებამოსილი იყო გამოეყენებინა საგადასახადო კოდექსის 143.1. მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილება და რ. ს-ა დაეჯარიმებინა სასაქონლო ზედნადების გარეშე საქონლის ტრანსპორტირებისათვის, რამდენადაც სადავო არ არის, რომ სამართალდარღვევის ფაქტი მოხდა 2005 წლის 20 ივლისს, ი/მ “რ. ს-ას” მიერ საქონლის ტრანსპორტირების ზედნადები საგადასახადო ორგანოს თანამშრომლისათვის წარდგენილია სამართალდარღვევის გამოვლენის მომენტიდან 10 წუთის შემდეგ, ხოლო საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი საგადასახადო ორგანოს მიერ შედგა არა უშუალოდ სამართალდარღვევის აღმოჩენის ადგილზე და დროს, არამედ 2005 წლის 3 აგვისტოს, სამართალდარღვევის ფაქტის აღმოჩენიდან ორი კვირის ვადაში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს მიერ სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისას დარღვეულია მისი შედგენის პროცედურა და ვადა, ძირითადი ელემენტები, ოქმი შედგენილი არ არის სამართალდარღვევის ადგილზე, რის გამოც სამართლდარღვევის ოქმი, ისევე როგორც ოქმის საფუძველზე საგადასახადო ორგანოს მიერ გამოცემული დადგენილება, როგორც უკანონო, სწორად იქნა ცნობილი ბათილად სააპელაციო სასამართლოს მიერ, რამდენადაც სადავო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისას მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დარღვეული იქნა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით ადმინისტრაციული აქტის გამოსაცემად ადმინისტრაციული წარმოებისათვის დადგენილი მოთხოვნები, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.1. მუხლის თანახმად, ცალსახად არის განსაზღვრული ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, დაუშვებელია ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევათა ოქმი შედგენილია 2005 წლის 3 აგვისტოს, რა დროსაც მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 119-ე მუხლი /2004 წლის დეკემბრის რედაქცია, ამოქმედდა 2005 წლის პირველ იანვარს/ ადგენდა საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად ოქმის შედგენის სავალდებულობას, თუმცა, ნორმით ცალსახად დადგენილი არ იყო ოქმის შედგენის ვალდებულება სამართალდარღვევის აღმოჩენის ადგილზე. ამასთან, საგადასახადო კოდექსის 119-ე მუხლი, რომელიც ადგენს საგადასახადო კონტროლის განხორციელებისას შედგენილი ოქმის ზოგად მოთხოვნებს, აუცილებელ ელემენტებს, შინაარსობრივად სწორედ ოქმის სამართალდარღვევის გამოვლენის ადგილზე შედგენას ითვალისწინებდა, რაც 2005 წლის 27 დეკემბერს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებით სწორედ ამ აუცილებელი ელემენტის მითითებით ჩამოყალიბდა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 119-ე მუხლით /2004 წლის დეკემბრის რედაქცია, ამოქმედდა 2005 წლის პირველ იანვარს/ სამართალდარღვევის ოქმის დადგენილი რეკვიზიტებიდან და თავად სამართალდარღვევის ოქმის, როგორც იურიდიული დოკუმენტის მნიშვნელობიდან, გამომდინარეობს, რომ მისი შედგენა აუცილებელია სწორედ სამართალდარღვევის ადგილზე. სამართალდარღვევის ოქმით ფიქსირდება სამართალდარღვევის ფაქტი, გარემოებები, მონაწილე პირები და იმავდროულად იგი წარმოადგენს ერთ-ერთ და სარწმუნო მტკიცებულებას საგადასახადო სამართალდარღვევის მოცემულ დროსა და ადგილას, მოცემულ ვითარებაში გამოვლენის და ამ ფაქტის მონაწილე პირების შესახებ. ამდენად, საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის არა სამართალდარღვევის გამოვლენის ადგილზე შედგენა წარმოადგენს პროცედურის არსებით დარღვევას, რის გამოც იგი, როგორც არამართლზომიერი და კანონის მოთხოვნების დარღვევით გამოცემული, უპირობოდ ექვემდებარება ბათილად ცნობას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის პოზიცია, რომ ოქმის შედგენისათვის საჭირო იყო გარკვეული დრო, რისთვისაც მათ დასჭირდათ ორი კვირა, სრულ შეუსაბამობაშია მოქმედი საგადასახადო კოდექსით მკაცრად რეგლამენტირებულ საგადასახადო ორგანოების გადაწყვეტილებათა და მოქმედებათა განხორციელების წესთან.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, ადმინისტრაციული ორგანოების, მით უფრო მაკონტროლებელი ფუნქციით აღჭურვილი ადმინისტრაციული ორგანოების /რომელთა მოვალეობაა სამართალდარღვევის აღმოჩენა და გამოვლენა/, პირდაპირი ვალდებულებაა მკაცრად დაიცვან უფლება-მოვალეობათა განხორციელებისას კანონით დადგენილი ფარგლები, რითაც უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ნორმებით დადგენილი კანონის უზენაესობის პრინციპი, რაც მოცემულ შემთხვევაში უხეშად იქნა დარღვეული საგადასახადო ორგანოს მიერ.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის მოტივები არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისათვის, ხოლო სხვა მოტივი სააპელაციო სასამართლოს ნორმის დარღვევით განჩინების გამოტანასთან დაკავშირებით მითითებული არ არის, რის გამოც საკასაციო სასამართლო პროცესუალური თვალსაზრისით შეზღუდულია განჩინების კანონიერების შემოწმებისას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, სსსკ-ის 410-ე მუხლის თანახმად, არ არსებობს ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 372-ე, 386-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 7 ივლისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.