¹ბს-811-773(კ-07) 10 იანვარი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ლალი ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელეები): ც. ღ-ა, ნ. კ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ივნისის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 9 ოქტომბერს ც. ღ-ამ და ნ. კ-მა სარჩელი აღძრეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელეთა განმარტებით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად, 2004 წლის 29 აპრილს დაინიშნენ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს .... დეპარტამენტის .... მთავარ სპეციალისტებად. საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის 2004 წლის 29 ივნისის ¹01/01-01/371 ბრძანებით, იმავე სამინისტროს ცენტრალური აპარატის რეორგანიზაციასა და შტატების შემცირებასთან დაკავშირებით, მოსარჩელეები, სამინისტროს სხვა მოსამსახურეებთან ერთად, გაფრთხილებულ იქნენ სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, ხოლო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანებით გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან. მოსარჩელეებმა, მიიჩნიეს რა უკანონოდ სამსახურიდან გათავისუფლება, დარღვეული უფლების აღდგენის მიზნით, 2004 წლის 2 ნოემბერს სარჩელი აღძრეს სასამართლოში და მოითხოვეს გათავისუფლების თაობაზე გამოცემული აქტის არაკანონიერად აღიარება, სამსახურში აღდგენა და გათავისუფლების გამო, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით ც. ღ-ას და ნ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანება მოსარჩელეთა გათავისუფლების ნაწილში აღიარებულ იქნა არაკანონიერად, მოსარჩელეები აღდგენილ იქნენ თავდაპირველ ან ტოლფას თანამდებობებზე და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მათ სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდისათვის. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 23 ივნისის განჩინებით რაიონული სასამართლოს ხსენებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა, ხოლო აღნიშნული განჩინება საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ საკასაციო წესით მხოლოდ მოსარჩელეთა სამსახურში აღდგენის ნაწილში გაასაჩივრა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹ბს-1257-832-კ-05 გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 23 ივნისის განჩინება გაუქმდა იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა მოსარჩელეთა თავდაპირველ ან ტოლფას თანამდებობებზე აღდგენას და ახალი გადაწყვეტილებით ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სასარჩელო მოთხოვნა სამსახურში აღდგენის შესახებ იმგვარად დაკმაყოფილდა, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა-შეფასების შემდეგ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სამუშაოზე დანიშვნის თაობაზე. საკასაციო სასამართლოს ხსენებული გადაწყვეტილებით მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა დაევალა იმ სახით, რომ მას უნდა გაერკვია, რა საშტატო ერთეულები იყო გათვალისწინებული საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში და ხომ არ იყო მოსარჩელეების მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური თანამდებობა ახალი განრიგით ან ხომ არ იყო სხვა შესატყვისი სამსახური, რაზეც თანახმა იქნებოდნენ მოსარჩელეები.

მოსარჩელეები აღნიშნავდნენ, რომ 2006 წლის 11 სექტემბერს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ გამოსცა ბრძანებები, რომელთა საფუძველზეც მოსარჩელეები დაინიშნენ იმავე სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოებში არსებულ თანამდებობებზე, კერძოდ, ც. ღ-ა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის ¹... ბრძანების საფუძველზე, დაინიშნა .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო ნ. კ-ი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის ¹.... ბრძანების საფუძველზე _ .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე.

მოსარჩელეთა მტკიცებით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის ზემოხსენებული ბრძანებები, როგორც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, გამოიცა მოქმედი კანონმდებლობის უხეში დარღვევით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების არსებითი დარღვევით და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹ბს-1257-832-კ-05 გადაწყვეტილების სრული იგნორირებით, რის გამოც აღნიშნული ბრძანებები საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის თანახმად, ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებით დადასტურებულად იყო ცნობილი მოსარჩელეთა სამსახურიდან გათავისუფლების უკანონობა, რაც მოცემული საქმისათვის პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი იყო და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის ,,გ" ქვეპუნქტის თანახმად, არ საჭიროებდა დამტკიცებას. ასევე დადგენილი იყო ის გარემოება, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹ბს-1257-832-კ-05 გადაწყვეტილებით სავალდებულოდ იქნა მიჩნეული მოსარჩელეთა შრომითი მოწყობა, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა განხორციელებულიყო მათი დარღვეული უფლების აღდგენის მიზნით. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ხსენებული გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მოსარჩელეთა შრომითი მოწყობა იმგვარად დაევალა, რომ მას სამსახურში დანიშვნის თაობაზე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე უნდა გაერკვია, რა საშტატო ერთეულები იყო გათვალისწინებული საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში და ხომ არ იყო მოსარჩელეების მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური თანამდებობა ახალი განრიგით ან ხომ არ იყო სხვა შესატყვისი სამსახური, რაზეც თანახმა იქნებოდნენ მოსარჩელეები. საკასაციო სასამართლოს აღნიშნული მითითება იყო ნათელი და ერთმნიშვნელოვანი იმ თვალსაზრისით, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს მოსარჩელეთა დანიშვნა უნდა განეხორციელებინა არა ტერიტორიულ ორგანოებში, არამედ იმავე სამინისტროში არსებულ იმ საშტატო ერთეულებზე, რომლებიც ანალოგიური იყო მათ მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობებისა, ხოლო უკიდურეს შემთხვევაში, ასეთი საშტატო ერთეულების არარსებობისას _ სხვა შესატყვის თანამდებობებზე, თუ ისინი ამაზე თანახმა იქნებოდნენ. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს ,,ანალოგიური თანამდებობის" არსებობის კვლევა დაევალა არა მხოლოდ საშტატო ერთეულის სახელწოდებითი ნიშნით (მთავარი სპეციალისტი), არამედ იმ თვალსაზრისითაც, რომ მოსარჩელეთა ანალოგიურ თანამდებობაზე დანიშვნა უნდა მომხდარიყო სამინისტროს სწორედ იმ სტრუქტურულ ერთეულში, რომელიც იმჟამად რეორგანიზაციამდე არსებული დეპარტამენტებისა და სამმართველოების ფუნქციებს ახორციელებდა, სადაც მოსარჩელეები გათავისუფლებამდე მუშაობდნენ. იმ დროისათვის კი, დასახელებულ სამინისტროში იმ ფუნქციების განმახორციელებელ სტრუქტურულ ერთეულს, რომელშიც მოსარჩელეებს ეკავათ თანამდებობები, წარმოადგენდა ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტი, სადაც მოსარჩელეთა მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური საშტატო ერთეულები ნამდვილად არსებობდა.

მოსარჩელეთა განმარტებით, გასაჩივრებული აქტების გამოცემისას მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ უგულებელყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისათვის დადგენილი ის პროცედურული დებულებები, რომლებიც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის იმპერატიული ნორმებით იყო განსაზღვრული. აღნიშნული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ხსენებული საკანონმდებლო ნორმით დადგენილი პროცედურის დაცვა მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს პირდაპირ ჰქონდა დავალებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებით, რაც მან დაარღვია და გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოსცა ყოველგვარი მსჯელობისა და საქმის გარემოებების გამოკვლევა-შეფასების გარეშე. აღნიშნულს ცხადყოფდა ის ფაქტი, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ გასაჩივრებულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებში არ დაასაბუთა, თუ რა ფაქტობრივ მონაცემებს და რომელი გარემოებების გამოკვლევის შედეგებს ეფუძნებოდა მოსარჩელეთა სამსახურში დანიშვნა სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოებში და არა სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში, სადაც ნამდვილად არსებობდა ის საშტატო ერთეულები, რომლებიც ანალოგიური იყო მოსარჩელეთა მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობებისა. შესაბამისად, უდავო იყო ის ფაქტი, რომ მოპასუხე სამინისტროს მიერ გამოცემული სადავო ბრძანებები მოკლებული იყო, როგორც ფაქტობრივ, ისე იურიდიულ დასაბუთებულობას და ლოგიკურ განსჯას. განსახილველ შემთხვევაში საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მხრიდან დარღვეული იყო ასევე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულ ზომებს არ შეიძლებოდა გამოეწვია პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა.

მოსარჩელეთაA მტკიცებით, განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით დაუსაბუთებლად შელახა მოსარჩელეთა კანონიერი უფლებები და კერძო ინტერესები, რაც გამოიხატა იმაში, რომ მათ მიმართ მიღებული გადაწყვეტილება მათთვის აშკარად მიუღებელი იყო და არ შეესაბამებოდა რეალურ ვითარებას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ლ" ქვეპუნქტის თანახმად კი, დისკრეციული უფლებამოსილების არსი სწორედ იმაში მდგომარეობდა, რომ კონკრეტული საკითხის გადაწყვეტისას შერჩეული ყოფილიყო ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება, რაც მოცემულ შემთხვევაში ნამდვილად იყო შესაძლებელი იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ იმავე სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში არსებობდა მოსარჩელეთა მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური საშტატო ერთეულები. მოსარჩელეთა კერძო ინტერესების შეზღუდვასა და მათ მიმართ მიღებული გადაწყვეტილებების არასამართლიანობაზე მიუთითებდა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ისინი ცხოვრობდნენ ქ. თბილისში, ჰყავდათ ოჯახები და აღნიშნულ მიზეზთა გამო, მოკლებული იყვნენ რაიონებში მუშაობის შესაძლებლობას, რაც მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს აუცილებლად უნდა გაეთვალისწინებინა. მაშასადამე, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემული იყო მოქმედი კანონმდებლობის სრული იგნორირებით, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა-შეფასების გარეშე და შესაბამისად, არსებობდა მათი ბათილობის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹კ-4/129 და ¹კ-4/128 ბრძანებების მე-2 პუნქტების ბათილად ცნობა, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსათვის საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სამსახურში აღდგენის შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, ასევე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსათვის მოსარჩელეთა სასარგებლოდ იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების დაკისრება 2006 წლის 11 სექტემბრიდან.

საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაავალა იმავე გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში გამოეცა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სამუშაოზე დანიშვნის შესახებ, ხსენებულმა სამინისტრომ კი 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹კ-4/129 და ¹კ-4/128 ბრძანებების გამოცემით სრულად დააკმაყოფილა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-4 პუნქტის მოთხოვნა და გამოსცა დასაბუთებული ბრძანებები კანონმდებლობის სრული დაცვით. შესაბამისად, მოსარჩელეები დაინიშნენ აღნიშნული სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოებში _ .... და .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილებების მთავარ სპეციალისტებად. ამ საქმესთან დაკავშირებით, გასათვალისწინებელი იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები, რომლებშიც ჩამოყალიბებული იყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობის საფუძვლები.

შესაგებლის ავტორის მტკიცებით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა გასაჩივრებული ბრძანებების ბათილობის არც ერთი კანონისმიერი საფუძვლის არსებობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილებით ც. ღ-სა და ნ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹კ-4/129 და ¹კ-4/128 ბრძანებების მე-2 პუნქტები და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სამსახურში დანიშვნის შესახებ; საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა მოსარჩელეთა სასარგებლოდ იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება 2006 წლის 11 სექტემბრიდან ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ც. ღ-ა და ნ. კ-ი 2004 წლის 29 აპრილიდან დაინიშნენ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ..... დეპარტამენტის ..... სამმართველოს მთავარ სპეციალისტებად. საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის 2004 წლის 29 ივნისის ¹01/01-01/371 ბრძანებით, იმავე სამინისტროს ცენტრალური აპარატის რეორგანიზაციასა და შტატების შემცირებასთან დაკავშირებით, მოსარჩელეები გააფრთხილეს სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, ხოლო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანებით ისინი გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან. მოსარჩელეებმა დარღვეული უფლების აღდგენის მიზნით, სარჩელით მიმართეს სასამართლოს და მოითხოვეს გათავისუფლების შესახებ გამოცემული აქტების არაკანონიერად აღიარება, სამსახურში აღდგენა და გათავისუფლების გამო, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანება მოსარჩელეთა გათავისუფლების ნაწილში აღიარებულ იქნა არაკანონიერად; მოსარჩელეები აღდგენილ იქნენ თავდაპირველ ან ტოლფას თანამდებობებზე და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მათ სასარგებლოდ დაეკისრა სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის ხელფასის ანაზღაურება. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 23 ივნისის განჩინებით რაიონული სასამართლოს ხსენებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა, რაც საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 23 ივნისის განჩინება გაუქმდა იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა მოსარჩელეთა თავდაპირველ ან ტოლფას თანამდებობებზე აღდგენას და ახალი გადაწყვეტილებით ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სასარჩელო მოთხოვნა სამსახურში აღდგენის შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა იმავე გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სამუშაოზე დანიშვნის თაობაზე. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹კ-4/129 და ¹კ-4/128 ბრძანებებით ც. ღ-ა დაინიშნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ ... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო ნ. კ-ი _ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ ... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი კანონს ეწინააღმდეგებოდა და ის პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავდა მის უფლებას, სასამართლო ამ კოდექსის 22-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით გამოიტანდა გადაწყვეტილებას ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹... და ¹.... ბრძანებები მოსარჩელეთა თანამდებობებზე დანიშვნის შესახებ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს. იმავე კოდექსის 53-ე მუხლის მიხედვით, წერილობით გამოცემულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში უნდა ყოფილიყო წერილობითი დასაბუთება, ხოლო თუ ადმინისტრაციული ორგანო აქტის გამოცემისას მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, წერილობით დასაბუთებაში მიეთითებოდა ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ამ აქტების გამოცემისას. ხსენებული კოდექსის 96-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. გასაჩივრებული ბრძანებების გამოცემისას მოპასუხის მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ზემოაღნიშნული ნორმების მოთხოვნები. გარდა ამისა, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა-შეფასების შემდეგ. იმავე გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს უნდა გაერკვია, თუ რა საშტატო ერთეულები იყო გათვალისწინებული საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში და ხომ არ იყო მოსარჩელეების მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური თანამდებობა ახალი განრიგით ან ხომ არ იყო სხვა შესატყვისი სამსახური, რაზეც თანახმა იქნებოდნენ მოსარჩელეები.

საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ გასაჩივრებული ბრძანებების გამოცემისას საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს არ გაუთვალისწინებია და არ გაურკვევია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ზემოხსენებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებები. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდებოდა და ვერც აღნიშნული სამინისტროს მიერ იქნა დასაბუთებული, რომ მოსარჩელეებმა თანხმობა განაცხადეს გასაჩივრებული ბრძანებებით თანამდებობებზე დანიშვნაზე. შესაბამისად, მოპასუხეს არ ჰქონდა უფლება, მოსარჩელეთა თანხმობის გარეშე მიეღო გადაწყვეტილება მათი თანამდებობებზე დანიშვნის შესახებ, ვინაიდან შრომის თავისუფლება და სამუშაოს არჩევის უფლება საქართველოს კონსტიტუციით დაცულ უფლებას წარმოადგენდა და არ შეიძლებოდა პირი დანიშნულიყო თანამდებობაზე მისი ნების საწინააღმდეგოდ. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იყო ბათილი, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად იყო დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. საქალაქო სასამართლომ ზემოაღნიშნულის საფუძველზე მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას მოპასუხის მიერ დაირღვა მათი გამოცემისათვის კანონით დადგენილი მოთხოვნები, რაც წარმოადგენდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹.... და ¹... ბრძანებების ბათილად ცნობის საფუძველს.

საქალაქო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია ასევე მოსარჩელეთა მოთხოვნა მათი სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების შესახებ, ვინაიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლის თანახმად, სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე უფლებამოსილი იყო მოეთხოვა გათავისუფლების უკანონოდ ცნობა, გათავისუფლების საფუძვლის შეცვლა და ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში. აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით წარმოდგენილი სასამართლო გადაწყვეტილებებით დადასტურებული იყო მოსარჩელეთა სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლება. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანება მოსარჩელეთა გათავისუფლების ნაწილში აღიარებულ იქნა არაკანონიერად, რაც მოპასუხე სამინისტროს სადავოდ არ გაუხდია და ამ ბრძანების არაკანონიერად აღიარება სააპელაციო წესით არ გაუსაჩივრებია. გარდა ამისა, მოსარჩელეთა სამსახურიდან გათავისუფლების არაკანონიერება დადასტურებულ იქნა სამივე ინსტანციის სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილებებით, რაც იყო მოსარჩელეთა სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ივნისის განჩინებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 16 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სააპელაციო საჩივრის თანახმად, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ საკასაციო სასამართლოს ზემოხსენებული გადაწყვეტილების შესასრულებლად ჩატარებულ იქნა სათანადო გამოკვლევა, რის დასტურადაც აპელანტმა მიუთითა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის აპარატის უფროს ი. ხ-ის მოხსენებით ბარათზე, რომელიც საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის სახელზე იყო შედგენილი. აღნიშნულ მოხსენებით ბარათში მითითებული იყო, რომ ც. ღ-ა და ნ. კ-ი უნდა დანიშნულიყვნენ იმავე სამინისტროს სისტემაში არსებულ ვაკანსიებზე, კერძოდ, ც. ღ-ა _ ხსენებული სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო ნ. კ-ი _ ტერიტორიული ორგანოს _ .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოს მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, რისთვისაც დასახელებული მოხსენებითი ბარათის ავტორი ითხოვდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის თანხმობას. სხვა რაიმე მტკიცებულება საკითხის გამოკვლევის თაობაზე აპელანტს სასამართლოში არ წარუდგენია, ხსენებული მოხსენებითი ბარათის შინაარსი კი ცალსახად ადასტურებდა, რომ საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევა და შეფასება რეალურად არ განხორციელებულა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საშტატო განრიგი, რომლის თანახმადაც, 2006 წლის განმავლობაში, სადავო ბრძანებების გამოცემამდე, მოპასუხე ორგანიზაციაში არსებობდა ვაკანსიები და აღნიშნულ ვაკანსიებზე მოსარჩელეთა დანიშვნის შესაძლებლობის შესახებ მოპასუხის მიერ საკითხი განხილული არ ყოფილა.

სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მოადგილე გ. მ-ის მიერ გაცემული ცნობა იმის თაობაზე, რომ სადავო ბრძანებების გამოცემამდე იმავე სამინისტროს ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტში ვაკანტური თანამდებობა არ არსებობდა, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად არ მიიჩნია, ვინაიდან დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელეები იყვნენ ეკონომისტები, რაც ქმნიდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სხვა დეპარტამენტებში არსებულ ვაკანსიებზე მოსარჩელეთა კანდიდატურების განხილვის შესაძლებლობას.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხემ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები არ გამოიკვლია და არ შეაფასა, რასაც ადასტურებდა ის, რომ მოსარჩელეთა დანიშვნა ზემოხსენებული სამინისტროს .... და .... ტერიტორიულ ორგანოებში მოხდა მათი ასაკის, ოჯახური მდგომარეობის, ხსენებულ რაიონებში საბინაო პრობლემებისა და ხელფასის ოდენობიდან გამომდინარე, ცხოვრების მინიმალური პირობების შექმნის შესაძლებლობის გათვალისწინების გარეშე. ამასთან, მართალია, მოსარჩელეთა სამსახურში დანიშვნის თაობაზე საკითხი მოპასუხის დისკრეციულ უფლებამოსილებას განეკუთვნებოდა, მაგრამ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ადმინისტრაციულ ორგანოს რომელიმე საკითხის გადასაწყვეტად მინიჭებული ჰქონდა დისკრეციული უფლებამოსილება, იგი ვალდებული იყო, ეს უფლებამოსილება განეხორციელებინა კანონით დადგენილ ფარგლებში. იმავე კოდექსის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულ ზომებს არ შეიძლებოდა გამოეწვია პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა. საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ სადავო ბრძანებები გამოიცა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, მოსარჩელეთა კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების გაუთვალისწინებლად, რის გამოც, აღნიშნული აქტების განხორციელებით, იზღუდებოდა მათი კონსტიტუციური უფლება შრომის თავისუფლების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სარჩელი იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე დაკმაყოფილდა და მოპასუხე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში. ვინაიდან მოსარჩელეთა სამსახურში დანიშვნა მოხდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, მოსარჩელეების სამსახურში იძულებითი არყოფნა 2006 წლის 11 სექტემბრიდან კვლავ გრძელდებოდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სწორად იქნა დასაშვებად ცნობილი, სარჩელი სწორად დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს სწორად დაეკისრა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება 2006 წლის 11 სექტემბრიდან, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე. დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელეებს უკვე ჰქონდათ შესრულებული 65 წელი, რაც არ შეიძლებოდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი გამხდარიყო, ვინაიდან, მართალია, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის თანახმად, სამსახურში ყოფნის ზღვრული ასაკი განისაზღვრებოდა 65 წლით, მაგრამ იმავე კანონის 101-ე მუხლის მიხედვით, მოხელე შეიძლებოდა გათავისუფლებულიყო სამსახურიდან ასაკის გამო, ამ კანონის 50-ე მუხლის საფუძველზე და შესაბამისად, აღნიშნული წარმოადგენდა ადმინისტრაციის უფლებას და არა მოვალეობას, ანუ მოპასუხის დისკრეციულ უფლებამოსილებას, რომელიც უსაფუძვლოდ იქნებოდა შეზღუდული, თუ ამის გამო სასამართლო მოსარჩელეებს უარს ეტყოდა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო სასამართლო მთლიანად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, რომელთა გამაბათილებელი არგუმენტები აპელანტს სასამართლოსთვის არ წარუდგენია. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო კანონიერი და დასაბუთებული და არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია აპელაციის ერთ-ერთ მიზეზზე, კერძოდ, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლის განმარტებისა და გამოყენების კანონიერებაზე, რასაც ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებული არგუმენტაცია, რითაც დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილი და 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,გ" ქვეპუნქტი.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა და გამოიყენა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლი, რადგან დასახელებული მუხლის თანახმად, საჯარო სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე უფლებამოსილი იყო მოეთხოვა გათავისუფლების უკანონოდ ცნობა, გათავისუფლების საფუძვლის შეცვლა და ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში. კონკრეტულ შემთხვევაში სასარჩელო მოთხოვნის არსი მდგომარეობს არა მოსარჩელეთა სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებაში, არამედ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ სამსახურში მათ უკანონოდ დანიშვნასა და შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობაში, ამასთან, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლი აღიარებს მოხელის უფლებას ხელფასის ანაზღაურებაზე სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში უკანონოდ გათავისუფლების შემთხვევაში და არა უკანონოდ დანიშვნის ფაქტის არსებობის დროს.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია აპელაციის მეორე მიზეზზეც, კერძოდ, თუ რამდენად იყო დასაშვები წარმოდგენილი სარჩელი სამსახურში იძულებით არყოფნის პერიოდის განმავლობაში ხელფასის ანაზღაურების ნაწილში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლთან მიმართებაში. კასატორის მტკიცებით, სარჩელი სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში ხელფასის ანაზღაურების ნაწილში არის დაუშვებელი, რადგან არ არსებობს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის ერთ-ერთი პირობა _ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს უარი აღნიშნულზე, რის გამოც სახეზეა ხსენებული საპროცესო ნორმის არსებითი დარღვევა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ იგი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს არგუმენტაციას გასაჩივრებული აქტების დაუსაბუთებლობისა და მათი გამოცემისას საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ დისკრეციული უფლებამოსილების გამოყენების პრინციპის დარღვევის თაობაზე. კასატორის მტკიცებით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ ზედმიწევნითი სიზუსტით აღასრულა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა სამუშაოზე მოწყობის შესახებ. იმავე სამინისტროს მიერ გასაჩივრებული აქტების მიღებისას საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის პროპორციულობა კი იმაში გამოიხატა, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ სამინისტროს აპარატის სისტემაში არ არსებობდა შესაბამისი თანამდებობრივი ვაკანსია, მაინც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა შრომითი მოწყობის შესახებ. ამ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება ტერიტორიული ან ოჯახური ფაქტორების სავალდებულო წესით გათვალისწინების შესახებ, ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს იყო მოკლებული, რადგან სამინისტროს დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებაში სასამართლოს ჩარევა დაუშვებელია, რასაც ადასტურებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მოყვანილი მსჯელობა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 14 სექტემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 14 ნოემბრამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 10 იანვარს, მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანებით ც. ღ-ა და ნ. კ-ი გათავისუფლდნენ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ეკონომიკური პოლიტიკისა და ინდიკატური დაგეგმვის დეპარტამენტის ინდიკატური დაგეგმვის სამმართველოს მთავარი სპეციალისტის თანამდებობებიდან. მოსარჩელეებმა სარჩელით მიმართეს სასამართლოს და მოითხოვეს გათავისუფლების შესახებ გამოცემული აქტის არაკანონიერად აღიარება, სამსახურში აღდგენა და გათავისუფლების გამო, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანება მოსარჩელეთა გათავისუფლების ნაწილში აღიარებულ იქნა არაკანონიერად; მოსარჩელეები აღდგენილ იქნენ თავდაპირველ ან ტოლფას თანამდებობებზე და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მათ სასარგებლოდ დაეკისრა სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის ხელფასის ანაზღაურება (ს.ფ. 8-9). თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 23 ივნისის განჩინებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილება (ს.ფ. 10-14). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 23 ივნისის განჩინება გაუქმდა იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა მოსარჩელეთა თავდაპირველ ან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენას და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სასარჩელო მოთხოვნა სამსახურში აღდგენის შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ _ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა იმავე გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სამუშაოზე დანიშვნის თაობაზე (ს.ფ. 15-20).

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქმის მასალებში მოყვანილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹კ-4/129 და ¹კ-4/128 ბრძანებებით, ც. ღ-ა დაინიშნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო ნ. კ-ი _ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების სპეციალისტის თანამდებობაზე (ს.ფ. 21-22). საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ 2006 წლის 11 მაისის წერილით ნ. კ-ს განმეორებით შესთავაზა ... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების სპეციალისტის თანამდებობა და სთხოვა, ამ წერილის მიღებიდან 10 დღის ვადაში სამინისტროსთვის წერილობით ეცნობებინა მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ აღნიშნულ თანამდებობაზე დანიშვნასთან დაკავშირებით (ს.ფ. 23). საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ახალი საშტატო განრიგის მიხედვით, ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტში აღარ არის ინდიკატური დაგეგმვის სამმართველო (ს.ფ. 26-33). საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მოადგილე გ. მ-ის მიერ 2006 წლის 30 ოქტომბერს გაცემული ცნობის მიხედვით, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 11 სექტემბრის ¹.... და ¹.... ბრძანებების გამოცემის დროს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის საშტატო განრიგში, ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტში ვაკანტური თანამდებობა არ არსებობდა (ს.ფ. 69). საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მოადგილე გ. მ-მი ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის 2006 წლის 5 აპრილის განცხადების მიხედვით, მათ მიიღეს მისი 2006 წლის 27 მარტის ¹25/18 და ¹25/20 წერილები, რომლებითაც მათ სთავაზობდნენ იმავე სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოებში _ .... და .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილებებში სპეციალისტების თანამდებობებს (ს.ფ. 97). საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მოადგილე გ. მ-მი ნ. კ-ის 2007 წლის 9 თებერვლის განცხადების თანახმად, მან მიიღო მის მიერ გამოგზავნილი, იმავე წლის 27 მარტის, 25 აპრილისა და 11 მაისის წერილები, რომლებითაც გ. მ-ი მას სთავაზობდა .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების სპეციალისტის თანამდებობას (ს.ფ. 98-99). ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის წარმომადგენელმა პ. კ-ემ 2007 წლის 9 თებერვლის ახსნა-განმარტებაში მიუთითა, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებაში მოყვანილი საკასაციო სასამართლოს მითითების მიხედვით, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს მოსარჩელეთა დანიშვნა უნდა განეხორციელებინა არა ტერიტორიულ ორგანოებში, არამედ ამ სამინისტროში არსებულ იმ საშტატო ერთეულებზე, რომლებიც ანალოგიური იყო გათავისუფლებამდე მათ მიერ დაკავებული თანამდებობებისა, ხოლო უკიდურეს შემთხვევაში, ასეთი საშტატო ერთეულების არარსებობისას, სხვა შესატყვის თანამდებობებზე, თუ ისინი თანახმა იქნებოდნენ, იმჟამად კი ხსენებულ სამინისტროში იმ ფუნქციების განმახორციელებელ სტრუქტურულ ერთეულს, რომელშიც მოსარჩელეებს ეკავათ თანამდებობები, წარმოადგენდა ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტი, სადაც გათავისუფლებამდე მოსარჩელეთა მიერ დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური საშტატო ერთეულები ნამდვილად არსებობდა (ს.ფ. 100-101).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის სახელზე ამავე მინისტრის აპარატის უფროსის მიერ შედგენილ მოხსენებით ბარათზე, რომლის მიხედვით, ხსენებული აპარატის უფროსს მიზანშეწონილად მიაჩნდა, რომ ც. ღ-ა და ნ. კ-ი დანიშნულიყვნენ ამ სამინისტროს სისტემაში არსებულ ვაკანსიებზე, კერძოდ, ც. ღ-ა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ ..... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო ნ. კ-ი _ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს _ .... სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების განყოფილების სპეციალისტის თანამდებობაზე. დასახელებული მოხსენებითი ბარათით აპარატის უფროსმა ითხოვა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის თანხმობა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით (ს.ფ. 146).

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ზემოაღნიშნული მტკიცებულებებით, კერძოდ, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მოადგილე გ. მ-ის მიერ 2006 წლის 30 ოქტომბერს გაცემული ცნობით იმის თაობაზე, რომ სადავო ბრძანებების გამოცემამდე იმავე სამინისტროს ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტში ვაკანტური თანამდებობა არ არსებობდა, აგრეთვე, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის სახელზე ამავე მინისტრის აპარატის უფროსის მიერ შედგენილი მოხსენებითი ბარათით დასტურდება ის გარემოება, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების შესასრულებლად ჩაატარა სათანადო გამოკვლევა, კერძოდ, გამოიკვლია და შეაფასა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მოპასუხემ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები არ გამოიკვლია და არ შეაფასა, ხოლო სადავო ბრძანებები გამოიცა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, მოსარჩელეთა კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების გაუთვალისწინებლად.

გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლო შეიჭრა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებაში, როდესაც მიუთითა, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მოადგილე გ. მ-ის მიერ 2006 წლის 30 ოქტომბერს გაცემული ცნობა იმის თაობაზე, რომ სადავო ბრძანებების გამოცემამდე იმავე სამინისტროს ეკონომიკური პოლიტიკის დეპარტამენტში ვაკანტური თანამდებობა არ არსებობდა, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველს არ წარმოადგენდა, ვინაიდან დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელეები იყვნენ ეკონომისტები, რაც ქმნიდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სხვა დეპარტამენტებში არსებულ ვაკანსიებზე მოსარჩელეთა კანდიდატურების განხილვის შესაძლებლობას. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ აღნიშნულ საკითხზე მსჯელობა სცილდებოდა სააპელაციო სასამართლოს კომპეტენციას და მხოლოდ მოპასუხის დისკრეციულ უფლებამოსილებას განეკუთვნებოდა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სააპელაციო საჩივარში მოყვანილი მითითება იმის თაობაზე, რომ საკასაციო სასამართლოს დავალების შესაბამისად, ამ სამინისტრომ დაადგინა, რომ მოსარჩელეთა გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობა _ .... მთავარი სპეციალისტის თანამდებობა იმავე სამინისტროს ახალი საშტატო განრიგით აღარ არსებობდა, რადგან .... დეპარტამენტში ფიზიკურად აღარ იყო .... სამმართველო, რის გამოც ..... სამმართველოს მთავარი სპეციალისტის შესატყვისი თანამდებობა ხსენებული სამინისტროს აპარატში არ არსებობდა (ს.ფ. 127-130).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, როგორც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებაში მიუთითა, კასატორისათვის შესაბამისი თანამდებობის შეთავაზება სცილდებოდა სასამართლოს ოფიციალურ-უწყებრივ კომპეტენციას, წარმოადგენდა ადმინისტრაციის დისკრეციულ უფლებამოსილებას და მიიჩნია, რომ უნდა გარკვეულიყო, რა საშტატო ერთეულები იყო გათვალისწინებული საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში და ხომ არ იყო მოსარჩელეების მიერ გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობების ანალოგიური თანამდებობა ახალი განრიგით, ან ხომ არ იყო სხვა შესატყვისი სამსახური, რაზეც თანახმა იქნებოდნენ მოსარჩელეები.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება კასატორის მოსაზრებას, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ აღასრულა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა სამუშაოზე მოწყობის შესახებ. იმავე სამინისტროს მიერ გასაჩივრებული აქტების მიღებისას საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის პროპორციულობა კი იმაში გამოიხატა, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ სამინისტროს აპარატის სისტემაში არ არსებობდა შესაბამისი თანამდებობრივი ვაკანსია, მაინც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა შრომითი მოწყობის შესახებ, რის გამოც ამ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება ტერიტორიული ან ოჯახური ფაქტორების სავალდებულო წესით გათვალისწინების შესახებ, ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს არის მოკლებული, რადგან სამინისტროს დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებაში სასამართლოს ჩარევა დაუშვებელია, რასაც ადასტურებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მოყვანილი მსჯელობა.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის მიერ 2004 წლის 2 ნოემბერს აღძრულ სარჩელზე მოსარჩელეთა სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹01/03-01/491 ბრძანების 1-ლი პუნქტის 30-ე, 42-ე, 48-ე და 49-ე ქვეპუნქტების არაკანონიერად აღიარების საფუძველი გახდა მოპასუხის მხრიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის (იმჟამად მოქმედი რედაქცია) დარღვევა, რომლის შესაბამისადაც, მოხელე არ შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან, თუ იგი თანახმა იყო, დანიშნულიყო სხვა თანამდებობაზე, საქმის მასალებით კი დასტურდებოდა, რომ მოპასუხე ორგანიზაციის ადმინისტრაციას მოსარჩელეებისათვის არ შეუთავაზებია სხვა თანამდებობა. აღნიშნული სარჩელისაგან (საქმისაგან) განსხვავებით, მოცემულ შემთხვევაში, მიუხედავად იმისა, რომ საკასაციო სასამართლოს 2006 წლის 22 თებერვალს თვითონ არ მიუღია გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენის შესახებ და ამ საკითხის განხილვა-გადაწყვეტა დაავალა მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ მაინც გამოუძებნა და არაერთხელ შესთავაზა ც. ღ-ასა და ნ. კ-ს ხსენებული სამინისტროს სისტემაში იმ დროისათვის არსებული კონკრეტული ვაკანტური თანამდებობები.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების მიღებისას საკასაციო სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი და არ მიუღია გადაწყვეტილება სამსახურიდან მოსარჩელეთა გათავისუფლების ან მათი სამუშაოზე აღდგენის შესახებ, რაც წარმოადგენდა სადავო საკითხს, არამედ ხსენებული ნაწილის თანახმად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს ხსენებული გადაწყვეტილებით მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა არა კონკრეტული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, კერძოდ, მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენის ან პირიქით, სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ, არამედ მოპასუხეს თვითონ უნდა მიეღო გადაწყვეტილება, თუ რა სახის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოეცა. გარდა ამისა, იმავე გადაწყვეტილებით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაევალა გაერკვია, რა საშტატო ერთეულები იყო გათვალისწინებული ხსენებულ სამინისტროში, რაშიც იგულისხმებოდა აღნიშნულის გარკვევა და გადაწყვეტილების მიღება არა მარტო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ფარგლებში, არამედ საერთოდ, ამ სამინისტროს მთელი სისტემის მასშტაბით, მათ შორის, დასახელებული სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოების ჩათვლით.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, მოსარჩელეებს პირდაპირ, ცალსახად და კონკრეტული წერილობითი ფორმულირებით არ განუცხადებიათ უარი მათთვის შეთავაზებულ თანამდებობებზე, რის შემდეგაც საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სრული საფუძველი ჰქონდა ევარაუდა, რომ მოსარჩელეები თანახმა იყვნენ დანიშნულიყვნენ მათთვის შეთავაზებულ თანამდებობებზე და 2006 წლის 11 სექტემბერს, მოქმედი კანონმდებლობის დაცვითა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილების შესაბამისობით, გამოსცა ¹... და ¹... ბრძანებები კონკრეტულ თანამდებობებზე მოსარჩელეთა დანიშვნის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 9 თებერვლის სხდომაზე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს წარმომადგენელმა განმარტა, რომ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ არაერთხელ გაუგზავნა მოსარჩელეებს შეთავაზების წერილი, რაზედაც მოსარჩელეების უარი არ არსებობდა, რის გამოც აღნიშნულმა სამინისტრომ აღასრულა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება (ს.ფ. 105).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საჯარო სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე უფლებამოსილია, მოითხოვოს გათავისუფლების უკანონოდ ცნობა, გათავისუფლების საფუძვლის შეცვლა და ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში. ამდენად, აღნიშნული მუხლი პირდაპირ და ერთმნიშვნელოვნად მიუთითებს იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურებაზე სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში, მხოლოდ საჯარო სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებისას.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ, ვინაიდან მოსარჩელეთა სამსახურში დანიშვნა მოხდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, მოსარჩელეების სამსახურში იძულებითი არყოფნა 2006 წლის 11 სექტემბრიდან კვლავ გრძელდებოდა. ამასთან დაკავშირებით, კასატორი მართებულად მიუთითებს, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა და გამოიყენა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლი, რადგან კონკრეტულ შემთხვევაში სასარჩელო მოთხოვნის არსი მდგომარეობს არა მოსარჩელეთა სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებაში, არამედ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ სამსახურში მათ უკანონოდ დანიშვნასა და შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობაში, ამასთან, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლი აღიარებს მოხელის უფლებას ხელფასის ანაზღაურებაზე სამსახურში იძულებით არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში უკანონოდ გათავისუფლების შემთხვევაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტსა და მე-3 ნაწილზე, რომელთა მიხედვით, სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, ხოლო საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი. იმავე კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს და საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, ამ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტითა და მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევა, რაც წარმოადგენს საკასაციო საჩივრის საფუძველს.

ამდენად, ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სარჩელი არის უსაფუძვლო და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების ფაქტობრივი ან სამართლებრივი საფუძველი. მართალია, კასაციის განაცხადს წარმოადგენს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება, მაგრამ საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი. ამდენად, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ივნისის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ც. ღ-ასა და ნ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ივნისის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. ც. ღ-ასა და ნ. -ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.