ბს-81-81(კ-08) 16 ივლისი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი – ქ. მაღრაძე

კასატორი (მოწინააღმდე მხარე) - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე - (შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი) – ნ. გ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2004 წლის 24 დეკემბერს ნ. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს მოპასუხის -საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიმართ განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007/კ ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ 2004 წელს გამოცხადებულ კონკურსში გამარჯვების შემდეგ სამინისტროში დაიკავა ..... დეპარტამენტის .... თანამდებობა. დაკისრებულ მოვალეობას ასრულებდა კეთილსინდისიერად.

მიუხედავად აღნიშნულისა, 2004 წლის 10 დეკემბერს ჩაჰბარდა განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007/კ ბრძანება, უფრო დაბალი თანრიგის თანამდებობრივ სარგოზე გადაყვანის თაობაზე. მოსარჩელის განმარტებით, ზემოაღნიშნული ბრძანება მისთვის მოულოდნელი იყო, ვინაიდან მოსარჩელისათვის არ უცნობებიათ ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ ზაკ-ის 95-ე მუხლის შესაბამისად, რადგან ბრძანებით უარესდებოდა მისი სამართლებრივი მდგომარეობა. ზაკ-ის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის, თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც არ იქნება გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მიერ 2004 წლის 10 დეკემბერის ¹1007კ ბრძანება არ შეესაბამება ზაკ-ის 52-ე მუხლის მეორე ნაწილს, რომლის თანახმად, თითოეულ ადმინისტრაციულ აქტში უნდა მიეთითოს ის ორგანო, რომელშიც შეიძლება ადმინისტრაციული აქტის გასაჩივრება, მისამართი და საჩივრის წარმოდგენის ვადა.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007კ ბრძანების ბათილად ცნობას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით ნ. გ-ის სასარჩელო განცხადება საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავანა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს.

მოპასუხის წარმომადგენელმა სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2004 წლის 10 დეკემბერს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ¹1007კ ბრძანებით ნ. გ-ის მიერ არაერთგზის იქნა უგულებელყოფილი სამსახურებრივი მოვალეობები. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ადამიანური რესურსების მართვის დეპარტამენტის მიერ დადგენილ იქნა, რომ მთავარი სპეციალისტი ნ. გ-ი სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის ორგანიზებული პროგრამების ყოველ მეცადინეობას ესწრებოდა, მათ შორის იმ პერიოდშიც, როდესაც შრომისუუნარობის გამო, არ ცხადდებოდა სამსახურში. ასევე დადგინდა, რომ მთავარი სპეციალისტი ნ. გ-ი სამსახურებრივ მოვალეობებს ასრულებდა არაჯეროვნად და ზერელედ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გამო, მთავარი სპეციალისტის ქმედებები კვალიფიცირდება ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 78-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა” ქვეპუნქტით, რის გამოც საჯარო სამსახურის შესახებ კანონის 79-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ე” ქვეპუნქტის თანახმად, ნ. გ-ი სამი თვის ვადით გადაყვანილ იქნა დავებისა და პროფესიული პასუხისმგებლობის დეპარტამენტის სპეციალისტის თანამდებობაზე.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულება ხდებოდა ბრალეულად და არაჯეროვნად, შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნისას მოსარჩელე მონაწილეობდა ტრენინგებში და ასევე სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების მიმართ გააჩნდა ზერელე დამოკიდებულება. მოსარჩელის განმარტება, რომ იმყოფებოდა ამბულატორიულ მკურნალობაზე და შეეძლო პერიოდულად გადაადგილება და შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნისას ტრენინგებში მონაწილეობის მიღება, სასამართლომ არ გაიზიარა. მართალია, შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნა არ ნიშნავს პირის უუნარობას და მას შესაძლებელია შეეძლოს გადაადგილება ერთი ადგილიდან მეორეზე, მაგრამ შრომისუუნარობის ფურცელი, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 89-ე მუხლის ,,გ” პუნქტის თანახმად, სამსახურებრივ ურთიერთობათა შეჩერების საფუძველია, რასაც თავისი სამართლებრივი შედეგები მოჰყვება.

სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება იმის თაობაზე, რომ განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007კ ბრძანება ადმინისტრაციული აქტია და ამდენად, სამინისტრო ვალდებული იყო დაეწყო ადმინისტრაციული წარმოება და ბრძანება ბათილად ეცნო ზაკ-ის მე-60 და ასკ-ის 32-ე მუხლების თანახმად და მიუთითა, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განმარტებით, ადმინისტრაციული ორგანოს ბრძანება მუშაკის სამსახურში მიღების ან სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ არის ადმინისტრაციული ორგანოს ცალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლის თანახმად მიმართულია საჯარო შრომითი ურთიერთობის წამოშობის ან შეწყვეტისაკენ. ამდენად, მოსარჩელის სამსახურიდან გთავისუფლებისა და სამსახურში მიღების ბრძანება ადმინისტრაციული გარიგების დადებისაკენ მიმართული მოთხოვნებია. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მეორე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული გარიგება არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირებთან, აგრეთვე სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოებთან დადებული სამოქალაქო სამართლებრივი გარიგება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სადავო ურთიერთობას წარმოადგენს ადმინისტრაციული გარიგება, ადმინისტრაციულ ორგანოსა და ფიზიკურ პირს შორის საჯარო შრომითი ურთიერთობა, ხოლო დავის საგანს ადმინისტრაციული გარიგების დადება. მართალია, მინისტრის ბრძანება ზაკ-ის მეორე მუხლის პირველი ნაწილის "დ" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული აქტის დეფინიციის ყველა ელემენტს შეიცავს, რომ ბრძანება, გამოცემული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, ინდივიდუალურ-სამართლებრივი ხასიათისაა, მაგრამ, ვინაიდან ბრძანება ეხება შრომით სამართლებრივ ურთიერთობას, წარმოადგენს არა ადმინისტრაციულ აქტს არამედ დაკავშირებულია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობისკენ და ზაკ-ის მეხუთე თავის რეგულირების სფეროს განეკუთვნება.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, მინისტრის ბრძანება შრომით სამართლებრივ ურთიერთობას ეხება და სწორედ აღნიშნულის გამო, სარჩელის განხილვა ექვემდებარება ასკ-ის მეორე მუხლის პირველი პუნქტის "ბ" ქვეპუნქტით განსჯად ადმინისტრაციულ დავათა კატეგორიას. ზაკ-ის 65-ე მუხლის თანახმად, კერძო სამართლის ურთიერთობებში ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს როგორც სამოქალაქო სამართლის სუბიექტი. ამდენად, მოსარჩელის არგუმენტი, რომ განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007კ ბრძანების გამოცემისას დარღვეულია ზაკ-ის 52-ე მუხლის, 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილი, ასევე 95-ე მუხლის მეორე და მეხუთე ნაწილები, არამართებულია. ზაკ-ის 53-ე მუხლის მეხუთე ნაწილი ითვალისწინებს ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისათვის მტკიცებულებათა დასაბუთებისათვის მათ შემდგომ შესწავლასა და გამოკვლევას. 95-ე მუხლით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებაში დაინტერესებული პირის მონაწილეობა. მოსარჩელის მიმართ დისციპლინური გადაცდომის გამო სამინისტროს მიერ გამოყენებულ იქნა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - სამი თვის ვადით ჩამოქვეითება, რაც ადმინისტრაციულ აქტად ვერ მიიჩნევა, ამდენად სამინისტრო ბრძანების გამოცემის მომენტისათვის ადმინისტრაციულ წარმოებას ვერ დაიწყებდა მოცემული საკითხის გადასაწყვეტად. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის მე-14 მუხლის თანახმად, საქართველოს შრომის კანონმდებლობა მოხელეებსა და დამხმარე მოსამსახურეებზე ვრცელდება ამ კანონით განსაზღვრულ თავისებურებათა გათვალისწინებით. საჯარო სამსახურთან დაკავშირებული ის ურთიერთობანი, რაც, წესრიგდება ამ კანონით, რეგულირდება შესაბამისი ნორმებით.

მოსარჩელე განეკუთვნება სახელმწიფო მოხელეს _ საჯარო მოსამსახურეთა თანამდებობრივი რეესტრის შესაბამისად, რომელიც 2004 წლის 10 დეკემბრის @1007კ ბრძანებით სამი თვით გადაყვანილ იქნა .... დეპარტამენტის .... თანამდებობაზე ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 79-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ე" ქვეპუნქტის თანახმად. ვინაიდან საჯარო სამსახურის შესახებ კანონი არ არეგულირებს დისციპლინური გადაცდომისათვის მოხელის მიმართ წერლობითი ახსნა-გნმარტების ჩამორთმევას, აღნიშნული საკითხი მოწესრიგდა შრომის კანონთა კოდექსის 136-ე მუხლით, რომლის პირველი პუნქტის თანახმად, დისციპლინური სახდელის დადებამდე, შრომის დისციპლინის დარღვევისათვის დამრღვევს უნდა მოეთხოვოს ახსნა-განმარტება.

საქმეზე დართული მტკიცებულებების თანახმად, მოსარჩელეს 2004 წლის 6 დეკემბერს გაეგზავნა სამსახურებრივი ბარათი, სადაც განემარტა მის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვანი შესრულების შესახებ და მოეთხოვა დისციპლინურ დარღვევაზე ახსნა-განმარტება, მოსარჩელის მიერ აღნიშნულ დარღვევაზე წარმოდგენილ იქნა 2004 წლის 7 დეკემბრის განცხადება. ამდენად, მოპასუხის მიერ დაცულია შკკ-ის 136-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნები. "საჯარო სამსახურის შესახებ" კანონის 78-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ა" ქვეპუნქტის თანახმად, დისციპლინურ გადაცდომას წარმოადგენს სამსახურებრივ მოვალეობათა ბრალეული შეუსრულებლობა ან არაჯეროვანი შესრულება.

ამავე კოდექსის 79-ე მუხლის პირველი პუნქტის "დ" ქვეპუნქტის თანახმად, დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა შეიძლება იყოს უფრო დაბალი თანრიგის თანამდებობრივ სარგოზე გადაყვანა, არა უმეტეს ერთი წლის ვადით.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, ზაკ-ის მე-60 მუხლი აწესრიგებს მხოლოდ ადმინისტრაციული აქტის და არა ადმინისტრაციული გარიგების ბათილად გამოცხადებას, ამდენად მოსარჩელის მიმართ განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის 1007/კ ბრძანების _ სამი თვის ვადით ..... დეპარტამენტის ..... თანამდებობაზე გადაყვანის შესახებ, ბათილად ცნობა დაუშვებელია ზაკ-ის მე-60 მუხლისა და ასკ-ის 32-ე მუხლის გამოყენებით.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. გ-მა.

აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, ,,ადმინისტრაციული ორგანო უფლებმოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. გასაჩივრებული ბრძანების შემთხვევაში კი დარღვეულია აღნიშნული ნორმა, გადაწყვეტილება მიღებულია ისე, რომ არ იქნა შესწავლილი ის გარემოებები, ფაქტები და მტკიცებულებები, რომლებზე დაყრდნობითაც გამოცემულია ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება.

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹2004/კ ბრძანება არ არის ადმინისტრაციული აქტი და იგი წარმოადგენს გარიგებას.

ადმინისტრაციული გარიგების დეფინიცია კი მოცემულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, რომლის შესაბამისადაც, ადმინისტრაციული გარიგების დადებისას გამოიყენება სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისი ნორმები და საქართველოს Oზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მეხუთე თავით გათვალისწინებული დამატებითი მოთხოვნები. გასაჩივრებული ბრძანებით მისი ქმედებები კვალიფიცირებულია "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 78-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ა" ქვეპუნქტით და დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა დაედო "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 79-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ე" ქვეპუნქტის შესაბამისად. "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონი კი მიეკუთვნება არა სამოქალაქო, არამედ ადმინისტრაციულ კანონმდებლობას და მის საფუძველზე გამოცემული მინისტრის ბრძანებაც ადმინისტრაციული აქტია.

აპელანტის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ უნდა გაარკვიოს, მინისტრის ბრძანება, რომლითაც საჯარო მოხელეს დაეკისრა დისციპლინური სასჯელი "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტია თუ ადმინისტრაციული გარიგება.

ასევე არამართებულია გასაჩივრებულ ბრძანებაში "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 79-ე მუხლის პირველი ნაწილის "ე" ქვეპუნქტზე მითითება, ვინაიდან მოპასუხეს არ წარმოუდგენია არც ერთი მის მიერ კანონის დარღვევით შესრულებული წერილი ან შეუსრულებელი სამუშაოს დამადასტურებელი მტკიცებულება.

აპელანტის განმარტებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მისთვის უნდა ეცნობებინათ ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ. უფრო მეტიც, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს ადმინისტრაციული წარმოების შესახებ ცნობის ფორმას. ამასთან, განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007/კ ბრძანების რეკვიზიტები არ შეესაბამება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე მუხლის მე-2 ნაწილს, რომლის თანახმადაც თითეულ ადმინისტრაციულ აქტში უნდა მიეთითოს ის ორგანო, რომელშიც შეიძლება ადმინისტრაციული აქტით გასაჩივრება. მისი მისამართი და საჩივრის (ან სარჩელის) წარდგენის ვადა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007/კ ბრძანება; აღნიშნულ სამინისტროს დაევალა საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევის შედეგად ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ სათანადო სამედიცინო დოკუმენტით დადასტურებული მუშაკის დროებითი შრომისუუნარობა წარმოადგენდა შრომითი ურთიერთობის შეჩერების საფუძველს, მაგრამ იგი არ ავალდებულებს პირს შეწყვიტოს სხვა სახის საქმიანობა, თუ ამის ობიექტური შესაძლებლობა მას აქვს.

შესაბამისად, მისი დაავადების ხასიათიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიაჩნია მოსარჩელის მიერ დროებითი შრომისუუნარობის დროს სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის მიერ ჩატარებულ შრომით ხანმოკლე ხანგრძლივობის ღონისძიებებზე დასწრების, როგორც სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვნად და ზერელედ შეფასება.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, ზემოაღნიშნული შედარების ილუსტრაციას არ წარმოადგენს მტკიცებულების სახით საქმეზე თანდართული ნ. გ-ის მიერ შედგენილი სამსახურებრივი მნიშვნელობის წერილები. მათი უმრავლესობა ხელმოუწერელია და შეუძლებელია ავტორის დადგენა.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრმა.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ ნ. გ-ს დისციპლინური სასჯელი არ დასდებია სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის ტრენინგებზე მონაწილეობის გამო. ნ. გ-ი არაკეთილსინდისიერად ეკიდებოდა სამსახურში გამოცხადებას, რადგან, როგორც ფაქტობრივად დადასტურდა, მისი ჯანმრთელობის გაუარესება (რომელიც მან დაამტკიცა იმით, რომ წარმოადგინა საავადმყოფო ფურცელი), სრულიადაც არ უშლიდა ხელს ისეთივე გონების მობილიზების საჭიროების მქონე სამუშაოს შესრულებაში მიეღო მონაწილეობა სამინისტროში, როგორი წარმატებითაც ამას აკეთებდა ტრენინგებზე. თუმცა, ეს არ იყო არც ერთ-ერთი და არც ერთადერთი საფუძველი მის მიმართ დისციპლინური სასჯელის გამოყენებისა, ამის ვარაუდის საფუძველს არ იძლევა თვით გასაჩივრებული ბრძანების ტექსტი.

სასამართლოში დავის საგანს წარმოადგენდა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007კ ბრძანების კანონიერება. ბრძანების კანონიერების შემოწმება შესაძლებელია შემდეგი გზით _ შემოწმდეს რამდენად დაცულია მისი მომზადებისა და გამოცემისათვის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები და რამდენად ამყარებს ბრძანებით მიღებულ გადაწყვეტილებას მასთან დაკავშირებული და მასში გადმოცემული ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები, რაზედაც სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია. სასამართლომ იმსჯელოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც არ დასდებია საფუძვლად ნ. გ-ის მიმართ დისციპლინური სასჯელის გამოყენებას და არ შეუფასებია ის მტკიცებულებები, რომლებიც გახდა მისი დასჯის საფუძველი.

კასატორის მითითებით, ნ. გ-მა სასამართლოს ვერ წარუდგინა ვერც ერთი მტკიცებულება ან ახსნა-განმარტება მის მიერ შესრულებული სამუშაოების არაჯეროვნების გასაქარწყლებლად. ნ. გ-ის მიერ განხორციელებული ქმედებები მინისტრის ბრძანებით შეფასდა, როგორც "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 78-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ა" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ქმედება. სასამართლომ ვერ წარმოადგინა სათანადო მოტივაცია იმასთან დაკავშირებით, რატომ არ არის აღნიშნული სამართლებრივი შეფასება _ ნ. გ-ის ქმედების კვალიფიცირება სწორი და რით დასტურდება, რომ ნ. გ-ი ზემოაღნიშნული ქმედებების ჩადენით სამსახურებრივ მოვალეობებს კეთილსინდისიერად და ჯეროვნად ასრულებდა. ნ. გ-ი წარმოადგენდა მთავარ სპეციალისტს, რომლის უფლება-მოვალეობები განსაზღვრული იყო მისი სამუშაო აღწერილობით და სამინისტროს შინაგანაწესით. მის მიერ დაკისრებული მოვალეობების ხარისხიანად შესრულებაზე კონტროლს ახორციელებდა მისი უშუალო უფროსი. მის მიერ შესრულებული სამუშაო იყო არასათანადო პასუხისმგებლობით შესრულებული, პერმანენტული შეცდომებით.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ ნაცვლად იმისა, რომ საკუთარი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმაზე, თუ რამდენად წარმოადგენდა ფაქტობრივად დადასტურებული გარემოებები სამინისტროს მხრიდან ნ. გ-ის "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 78-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ა" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის შეფარდების საფუძველს, მან გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაუდო მხოლოდ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილი.

შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, ერთი მხრივ, სახეზეა ის შემთხვევა, როდესაც სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა (საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილი) და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა ("საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 78-ე მუხლის პირველი პუნქტის "ა" ქვეპუნქტი).

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად.

2008 წლის 16 ივნისს ნ. გ-მა შეგებებული საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილების იმ ნაწილის გაუქმება, რომლითაც საქართველოს განთლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დაევალა საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევის შედეგად ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრვი აქტის გამოეცემა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების სრულად დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და ნ. გ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

ნ. გ-ი მუშაობდა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დავებისა და პროფესიული პასუხისმგებლობის დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე.

განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2004 წლის 10 დეკემბრის ¹1007-კ ბრძანებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დავებისა და პროფესიული პასუხისმგებლობის დეპარტამენტის ..... ნ. გ-ი სამი თვის ვადით გადაყვანილ იქნა .... დეპარტამენტის .... თანამდებობაზე. დაქვეითების საფუძვლად მითითებულია ნ. გ-ის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის არაერთგზის უგულებელყოფა, კერძოდ ნ. გ-ი ესწრებოდა სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის მიერ ორგანიზებული პროგრამის ყველა მეცადინეობას, მათ შორის იმ პერიოდში, როდესაც შრომისუუნარობის გამო არ ცხადდებოდა სამსახურში. ამასთან, ბრძანების შესაბამისად, ნ. გ-ი სამსახურებრივ მოვალეობას ასრულებდა არაჯეროვნად და გააჩნდა ზერელე დამოკიდებულება.

დავის გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლოს მოტივაცია ძირითადად დაეფუძნა იმ მოსაზრებას, რომ სამედიცინო დოკუმენტით დადასტურებული მუშაკის დროებითი შრომისუუნარობა წარმოადგენს შრომითი ურთიერთობის შეჩერების საფუძველს, მაგრამ იგი არ ავალდებულებს პირს შეწყვიტოს სხვა სახის საქმიანობა, თუ ამის ობიექტური შესაძლებლობა მას აქვს.

საკასაციო საამართლო კასატორის საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს საკასაციო პრეტენზიის საფუძველზე გაეცნო სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციას და მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი მოტივაცია ემყარება ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 88-ე მუხლის არამართებულ განმარტებას.

,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 89-ე მუხლის ,,გ” პუნქტის შესაბამისად, სამსახურებრივი ურთიერთობის შეჩერების საფუძველს წარმოადგენს მოხელის დროებით შრომისუუნარობაზე ყოფნის ფაქტი.

იმავე კანონის 88-ე მუხლის I ნაწილის თანახმად, მოხელის სამსახურებრივი ურთიერთობის შეჩერება ნიშნავს მოხელის დროებით გათავისუფლებას სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისაგან და შესაბამისი დაწესებულების გათავისუფლებას მოხელის სამსახურით უზრუნველყოფის მოვალეობისაგან.

აღნიშნული მუხლის შინაარსი საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს დაასკვნას, რომ სამსახურებრივი მოვალეობის შეჩერების პერიოდში მოხელე არ არის უფლებამოსილი რაიმე ფორმით წარმოადგენდეს იმ დაწესებულებას სადაც ის მუშაობს, ანუ არ არის უფლებამოსილი რაიმე სახის ურთიერთობაში გამოვიდეს დაწესებულების სახელით.

უდავოა, რომ ნ. გ-ი, მიუხედავად იმისა, რომ იმყოფებოდა დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელზე, ესწრებოდა სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის მიერ ორგანიზებული პროგრამის მეცადინეობებს.

ასეთ ვითარებაში საკასაციო სასამართლო საქმის არსებითად მართებული გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვნად მიიჩნევს იმ გარემოების დადგენა-გამოკვლევას, ნ. გ-ი მეცადინეობას ესწრებოდა როგორც განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს თანამშრომელი და სემინარზე წარმოადგენდა მითითებულ სამინისტროს, თუ ის, როგორც კერძო პირი, მონაწილეობდა სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის მიერ ორგანიზებულ მეცადინეობაში.

იმავდროულად საკასაციო სასამართლო იზიარებს მეორე კასატორის ნ. გ-ის არგუმენტაციას და აღნიშნავს, დროებითი შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნა, მართალია, აჩერებს მოხელის სამსახურებრივ ურთიერთობას, მაგრამ აღიშნული არ ნიშნავს იმას, რომ პირი ვალდებულია, შეწყვიტოს რაიმე სხვა სახის საქმიანობა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, იმ შემთხვევაში, თუ ნ. გ-ი სემინარებზე არ წარმოადგენდა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს, ის გარემოება, რომ ის საკუთარი ჯანმრთელობის ხარჯზე მონაწილეობდა სხვა საზოგადოებრივ ურთიერთობაში, მას არ შეიძლება შეერაცხოს გადაცდომად.

საკასაციო სასამართლო ასევე ყურადღებას მიაქცევს კასატორ ნ. გ-ის განცხადებას იმის თაობაზე, რომ ბოლო სემინარებზე (პრეზენტაციაზე) დასწრების თხოვნა მომდინარეობდა თავად კასატორი მხარისაგან, რაც ასევე უნდა იქცეს სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლევისა და შეფასების საგნად.

რაც შეეხება თანამდებობრივი ჩამოქვეითების შემდგომ საფუძველს – საქმისადმი ზერელე და არაკეთილსინდისიერ დამოკიდებულებას – აღნიშნული ასევე უნდა იქცეს სააპელაციო სასამართლოს შეფასების საგნად. კერძოდ, გამოკვლეული უნდა იყოს, ჰქონდა თუ არა ნ. გ-ის მხრიდან სამსახურის გაცდენას სისტემატიური (ან მრავალჯერადი) ხასიათი, სხვა თანამშრომლებთან შედარებით გამოირჩეოდა თუ არა ნაკლები შრომისნაყოფიერებით, მანამდე მის მუშაობასთან დაკავშირებით არსებობდა თუ არა რაიმე პრეტენზია.

საკასაციო სასამართლოს საქმეში დაცული დოკუმენტები აძლევს საფუძველს უდავოდ მიიჩნიოს ნ. გ-ის პროფესიონალიზმი და ამ თვალსაზრისით ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციის მართებულობას. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საჯარო სამსახურში მიღებისა თუ მუშაობის პროცესში გადამწყვეტი მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს პირის პროფესიონალიზმს, მაგრამ როგორც სადავო ბრძანებით ირკვევა, მისი მიღების საფუძველია არა ნ. გ-ის არაპროფესიონალიზმი არამედ სამსახურისადმი ზერელე დამოკიდებულება, რომლის დადგენაც შეუძლებელია ზემოაღნიშნული გარემოებების გამოკვლევის გარეშე, რა მიზნითაც საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის II ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი და ნ. გ-ის შეგებებული საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმევე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.