ბს-822-790(კ-08) 9 ოქტომბერი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე

ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 31 ოქტომბერს ნ. ხ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების _ ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის საკრებულოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი სამსახურიდან გათავისუფლებამდე _ 2005 წლის 10 ოქტომბრამდე მუშაობდა ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის საკადრო რესურსების განყოფილების ..... თანამდებობაზე. მოსარჩელის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულება გამოიცა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის შესაბამისად, ხოლო მის საფუძვლად მიეთითა ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველობის მოსამსახურეთა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის 2005 წლის 1 ოქტომბრის სხდომის ¹7 ოქმსა და ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსზე თანამშრომლების თანამდებობებზე დანიშვნის უფლებამოსილების დელეგირების შესახებ ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულებაზე. ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულება ნ. ხ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ იყო უკანონო. ხსენებული განკარგულების გამოცემისას დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე მუხლის მოთხოვნა ადმინისტრაციული ორგანოს რეკვიზიტებთან დაკავშირებით _ ნ. ხ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანებაში არ იყო მითითებული ის ორგანო, რომელშიც შეიძლებოდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრება. დაირღვა ასევე აღნიშნული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნა _ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ იყო, თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე, არგუმენტებზე, რომლებიც არ იყო სათანადოდ გამოკვლეული და შესწავლილი. ამასთან, იმავე კოდექსის მე-60 მუხლის ,,დ” ქვეპუნქტის თანახმად, არსებითად დარღვეული იყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რაც იყო სადავო განკარგულების ბათილად ცნობის საფუძველი. მოპასუხის მხრიდან მოსარჩელის მიმართ დაირღვა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მოთხოვნებიც, კერძოდ, საჯარო სამსახურის ძირითადი პრინციპები _ საჯარო სამსახურის თანაბარი ხელმისაწვდომობა უნარისა და პროფესიული მომზადების შესაბამისად, მოსამსახურეთა პროფესიონალიზმი და კომპეტენტურობა, მოსამსახურეთა კადრების სტაბილურობა. დაირღვა ასევე ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნები, რადგან სადავო აქტი გამოცემული იყო უფლებამოსილების გადამეტებით და ასეთ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, აღნიშნული კანონის საფუძველზე, არ ჰქონდა იურიდიული ძალა. გარდა ამისა, დაირღვა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის იმპერატიული მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, შრომის ხელშეკრულების პირობები, რომლებიც აუარესებდა მუშაკის მდგომარეობას, იყო ბათილი.

მოსარჩელის მტკიცებით, მოპასუხემ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს ჰქონდა ქ. თბილისის მერიაში სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობის გამოცდილება, იყო პროფესიონალი და სარგებლობდა დადებითი ავტორიტეტით. გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებაც, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მოსარჩელის მიმართ მოქმედებდა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის იმპერატიული მოთხოვნა, რომელიც ითვალისწინებდა სამუშაოზე დარჩენის უპირატეს უფლებას. მოპასუხეს არ გააჩნდა არავითარი დასაბუთებული მტკიცებულება მოსარჩელის მიმართ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლების შესახებ, მოსარჩელის დაკავებულ თანამდებობასთან შეუსაბამობის გამო. ამრიგად, მოპასუხემ მოსარჩელის მიმართ სადავო განკარგულების გამოცემისას უხეშად დაარღვია და არ გაითვალისწინა საქართველოს კონსტიტუციის 29-ე და 30-ე მუხლების, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და ,,ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ” საერთაშორისო პაქტის მე-7 მუხლის მოთხოვნები. ამრიგად, ნ. ხ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების არანაირი საფუძველი არ არსებობდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულების ბათილად ცნობა, წინანდელ თანამდებობაზე აღდგენა და უკანონოდ გათავისუფლების მთელი პერიოდისათვის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 20 იანვრის საოქმო განჩინებით მოპასუხე ქ. თბილისის საკრებულო ამოირიცხა მოპასუხეთა სიიდან და ამ საქმეში ჩაება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. ხ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ნ. ხ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულება აღიარებულ იქნა არარა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად; ნ. ხ-ი აღდგენილ იქნა დაკავებულ თანამდებობაზე და აუნაზღაურდა იძულებით განაცდური ხელფასი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 13 აპრილის ¹265 განკარგულებით ნ. ხ-ი გათავისუფლდა ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის საკადრო რესურსების განყოფილების წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად. ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 18 აპრილის ¹298 განკარგულებით ნ. ხ-ი დაინიშნა ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის საკადრო რესურსების განყოფილებაში ..... თანამდებობაზე, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად. ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულებით მოსარჩელე ზემოაღნიშნული თანამდებობიდან გათავისუფლდა 2005 წლის 10 ოქტომბრიდან, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის პირველი პუნქტის, ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველობის მოსამსახურეთა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის 2005 წლის 1 ოქტომბრის ¹7 სხდომის ოქმისა და ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულების საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულებით ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსს _ მ. ა-ს უფლება მიეცა, თანამდებობებზე დაენიშნა აპარატის თანამშრომლები. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 93-ე მუხლის თანახმად, მოხელე სამსახურიდან შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინა იმ პირს ან დაწესებულებას, რომელსაც მისი სამსახურში მიღების უფლება ჰქონდა. ხსენებული ნორმისა და “საქართველოს დედაქალაქის _ ქ. თბილისის მერიის დებულების” მე-15 მუხლის “ზ” ქვეპუნქტის თანახმად, ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის თანამშრომლების თანამდებობაზე დანიშვნის უფლებამოსილება გააჩნდა ქ. თბილისის პრემიერს და შესაბამისად, ეს უკანასკნელი წარმოადგენდა მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებაზე უფლებამოსილ პირს. კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელე სამსახურიდან გათავისუფლდა არა იმ პირის მიერ, ვის მიერაც იგი იქნა სამსახურში მიღებული, არამედ _ ქ. თბილისის საკრებულოს აპარატის უფროსის _ მამუკა ახვლედიანის მიერ, რომელსაც ქ. თბილისის პრემიერის ხსენებული განკარგულებით დელეგირებული უფლებამოსილება მიენიჭა მხოლოდ აპარატის თანამშრომლების დანიშვნაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გაზიარებული უნდა ყოფილიყო მოსარჩელის მითითება იმის თაობაზე, რომ მის მიერ სადავოდ გამხდარი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო კანონის მოთხოვნათა დარღვევით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, უფლებამოსილების გადამეტებით გამოცემულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს არ ჰქონდა იურიდიული ძალა. სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი კი გამოცემული იყო იმ პირის მიერ, რომელსაც არ ჰქონდა შესაბამისი უფლებამოსილება, რის გამოც გასაჩივრებულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ხსენებული ნორმის შესაბამისად, არ ჰქონდა იურიდიული ძალა. ქ. თბილისის მერიის დებულების მე-15 მუხლის შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსს _ მ. ა-ს, ქ. თბილისის პრემიერის მიერ არ ჰქონდა მინიჭებული აპარატის თანამშრომელთა სამსახურიდან გათავისუფლების უფლება, მით უმეტეს, რომ მოსარჩელე სამსახურში მიღებულ იქნა არა მამუკა ახვლედიანის, არამედ ქ. თბილისის პრემიერის განკარგულების საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის ,,ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემისთანავე ითვლებოდა არარად, თუ იგი გამოცემული იყო არაუფლებამოსილი პირის მიერ. ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატი წარმოადგენდა ქ. თბილისის მერიის დაქვემდებარებაში მყოფ სტრუქტურულ ერთეულს და შესაბამისად, აღნიშნული სამსახური ხელმძღვანელობდა ქ. თბილისის მერიის დებულებით. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტითა და ქ. თბილისის მერიის დებულების მე-15 მუხლის ,,ზ” ქვეპუნქტით განსაზღვრული იყო პირის სამსახურში მიღებასა და გათავისუფლებაზე უფლებამოსილი თანამდებობის პირი, ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსი მ. ა-ი კი ასეთ პირს არ წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ნ. ხ-ი სამსახურიდან გაათავისუფლა არაუფლებამოსილმა თანამდებობის პირმა, ამასთან, გასაჩივრებული აქტი გამოცემული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის IV თავის დებულებათა უგულებელყოფით, კერძოდ, დარღვეული იყო ამ კოდექსის 53-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნა _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში უნდა მითითებულიყო ის საკანონმდებლო ან კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი ან მისი შესაბამისი ნორმა, რომლის საფუძველზეც გამოიცა ეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. ამ შემთხვევაში, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ერთ-ერთ სამართლებრივ საფუძვლად მითითებული იყო ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველობის მოსამსახურეთა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის 2005 წლის 1 ოქტომბრის სხდომის ¹7 ოქმი. აღნიშნული ოქმით კი არ დასტურდებოდა მოსარჩელის მიმართ რაიმე სახის გადაწყვეტილების მიღება და შესაბამისად, გაუგებარი იყო ამ ოქმის მითითება მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების ერთ-ერთ საფუძვლად.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველ ნაწილზე და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნის ძირითად არგუმენტაციას წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ მისი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო და შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოსცა არაუფლებამოსილმა პირმა. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი, რომლითაც დადასტურდებოდა ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის _ მ. ა-ის უფლებამოსილება ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის თანამშრომლების სამსახურიდან გათავისუფლებაზე.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენლის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსს _ მ. ა-ს ქ. თბილისის პრემიერის განკარგულებით, აპარატის თანამშრომლების თანამდებობაზე დანიშვნაზე დელეგირებული უფლებამოსილებით, ასევე მიენიჭა მათი სამსახურიდან გათავისუფლების უფლება, ვინაიდან აღნიშნული უნდა დადასტურებულიყო ქ. თბილისის პრემიერის განკარგულებით, ხოლო ქ. თბილისის პრემიერის განკარგულების თანახმად, მ. ა-ს მიენიჭა მხოლოდ აპარატის თანამშრომლების თანამდებობაზე დანიშვნის უფლებამოსილება. ამდენად, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო არაუფლებამოსილი პირის მიერ და იგი აღიარებული უნდა ყოფილიყო არარა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კაონის 127-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, სასამართლოს მიერ სამსახურიდან გათავისუფლებაზე გაცემული ბრძანების არაკანონიერად აღიარების შემთხვევაში, მოხელე ექვემდებარებოდა სამუშაოზე აღდგენას. იმავე კანონის 112-ე მუხლის თანახმად, სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე უფლებამოსილი იყო, მოეთხოვა ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებით არყოფნის პერიოდის განმავლობაში. ამ ნორმების შესაბამისად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა თანამდებობაზე აღდგენისა და სამსახურში იძულებითი არყოფნის პერიოდის განმავლობაში ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე, ასევე საფუძვლიანი იყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ. ხ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებული იყო მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევით, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი, რის გამოც ხსენებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ იყო საკმარისად დასაბუთებული, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი იყო.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულებით ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსს _ მ. ა-ს მიენიჭა აპარატის თანამშრომლების თანამდებობებზე დანიშვნის უფლება. ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის _ მ. ა-ის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულებით ნ. ხ-ი თანამდებობიდან გათავისუფლდა 2005 წლის 10 ოქტომბრიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველობის მოსამსახურეთა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის 2005 წლის 1 ოქტომბრის სხდომის ¹7 ოქმისა და ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულების საფუძველზე. აპარატის უფროსის მიერ იმავე დღეს გაცემული ¹130 განკარგულებით ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის საკადრო რესურსების განყოფილების ..... თანამდებობაზე (იმ თანამდებობაზე, რომელიც მოსარჩელეს ეკავა გათავისუფლებამდე), ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, დაინიშნა ი. გ-ი. ნ. ხ-ის წარმომადგენელმა ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის _ მ. ა-ის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიმართა 2005 წლის 31 ოქტომბერს. ამასთან, საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელე მხარე ითხოვდა სადავო აქტის ბათილად ცნობას და არა მის აღიარებას არარა აქტად. ასეთი მოთხოვნა არ იყო მითითებული არც სასამართლო სხდომის ოქმებში და არც მოსარჩელის წარმომადგენლის საპაექრო სიტყვაში, რომლითაც მან კვლავ მოითხოვა ამ განკარგულების ბათილად ცნობა. ასეთ პირობებში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ნ. ხ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის _ მ. ა-ის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულების არარა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად აღიარება, უხეშად არღვევდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის იმპერატიულ დანაწესს იმის შესახებ, რომ სასამართლოს უფლება არ ჰქონდა, მიეკუთვნებინა მხარისათვის ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსი უფლებამოსილი არ იყო, გამოეცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სადავო აქტის გამოცემის დროისათვის მოქმედ საკანონმდებლო ნორმებზე, კერძოდ, “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, პრემიერი იყო მთავრობის ხელმძღვანელი, ხოლო იმავე კანონის 27-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, აპარატის თანამშრომლებს _ მრჩევლებსა და ტექნიკურ პერსონალს თანამდებობაზე ნიშნავდა და თანამდებობიდან ათავისუფლებდა პრემიერი აპარატის უფროსის წარდგინებით. საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების” მე-15 მუხლის ,,ზ” ქვეპუნქტის თანახმად, პრემიერი ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი წესით, აპარატის უფროსის წარდგინებით, თანამდებობაზე ნიშნავდა და ათავისუფლებდა აპარატის თანამშრომლებს, აფორმებდა შრომით ხელშეკრულებებს მოწვეულ სპეციალისტებთან და ექსპერტებთან ან საკუთარი განკარგულებით ახდენდა ამ უფლების მთლიან ან ნაწილობრივ დელეგირებას აპარატის უფროსზე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, ადგილობრივი თვითმმართველობის დაწესებულებაში _ მერიაში მუშაობა ითვლებოდა საჯარო სამსახურად. განსახილველ დავასთან დაკავშირებით, სასამართლო იყენებდა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის დებულებებს. ქ. თბილისის პრემიერის უფლების დელეგირება დადასტურებული იყო ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულებით. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის თანახმად, თანამდებობაზე პირის დანიშვნის უფლება ჰქონდა შესაბამისი დაწესებულების ხელმძღვანელს ან მის მიერ ამისათვის უფლებამოსილ მოხელეს. იმავე კანონის 93-ე მუხლის მიხედვით კი, მოხელე სამსახურიდან შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინა იმ პირს ან დაწესებულებას, რომელსაც მისი სამსახურში მიღების უფლება ჰქონდა. უდავოდ დადგენილი იყო, რომ დელეგირების საფუძველზე, აპარატის უფროსს ჰქონდა აპარატის თანამშრომლების თანამდებობაზე დანიშვნის უფლებამოსილება და ამიტომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 93-ე მუხლის თანახმად, მას ასევე გააჩნდა უფლებამოსილება, გაეთავისუფლებინა აპარატის თანამშრომელი, კერძოდ, მოსარჩელე ნ. ხ-ი თანამდებობიდან.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებებს, რომ ნ. ხ-ი ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის საკადრო რესურსების განყოფილებაში წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე დაინიშნა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, განსაზღვრული ვადით, ანუ თანამდებობაზე კონკურსის წესით დასანიშნი მოხელის მოვალეობის შემსრულებლად _ კონკურსის შედეგების მიხედვით, მოხელის თანამდებობაზე დანიშვნამდე. დადგენილი იყო ასევე, რომ მოსარჩელემ კონკურსი ვერ გაიარა წარმატებით და მას კონკურსის შედეგები არ გაუსაჩივრებია კანონით დადგენილი წესით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კონკურსის შედეგების გათვალისწინებით, ნ. ხ-ი არ იქნა წარდგენილი თანამდებობაზე დასანიშნად, ხოლო ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის შესაბამისად, სამსახურის ვადის გასვლასთან დაკავშირებით, სამსახურიდან თავისუფლდებოდა პირი, რომელიც თანამდებობაზე გარკვეული ვადით იყო არჩეული ან დანიშნული. ამ დროს სამსახურებრივი ურთიერთობა წყდებოდა სამსახურის ვადის გასვლის მე-2 დღეს.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, როდესაც მოსარჩელე ნ. ხ-ს არ მოუთხოვია ჩატარებული კონკურსის შედეგების ბათილად ცნობა და ქ. თბილისის პრემიერისათვის იმის დავალება, რომ მოსარჩელის კანდიდატურა წარდგენილიყო თანამდებობაზე დასანიშნად, მისი სამსახურებრივი უფლებამოსილება, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, შეწყდა სამსახურის ვადის გასვლის მე-2 დღეს, ანუ კონკურსის შედეგების გაცნობიდან და შესაბამისად, მოცემულ თანამდებობაზე ი. გ-ის დანიშვნიდან მე-2 დღეს. აღსანიშნავი იყო ის გარემოებაც, რომ, როგორც ქ. თბილისის მერს, ისე პრემიერს ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის _ მ. ა-ის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულება ნ. ხ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ, სადავოდ არ გაუხდიათ და ბათილად არ უცვნიათ, რაც უდავოდ მიუთითებდა იმაზე, რომ ხსენებული განკარგულება მათ მიერ მოწონებულ იქნა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არ ეწინააღმდეგებოდა კანონს, არსებითად არ იყო დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები, რის გამოც არ არსებობდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები. ამასთან, როგორც ამ მოთხოვნის თანამდევი შედეგი, უსაფუძვლო იყო ნ. ხ-ის დანარჩენი სასარჩელო მოთხოვნებიც.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ხ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი მიუთითებს სასარჩელო განცხადებაში მოყვანილ გარემოებებზე და დამატებით აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი _ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი, რის გამოც ამ საქმეზე გამოტანილ იქნა არასწორი გადაწყვეტილება.

კასატორის განმარტებით, ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულების პირველ საფუძვლად მითითებულია ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის პირველი პუნქტი, რომელიც ითვალისწინებს დანიშნული ან არჩეული მოხელის გათავისუფლებას სამსახურის ვადის გასვლის გამო. ნ. ხ-ი არც დანიშნული და არც არჩეული არ იყო წინანდელ _ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის საკადრო რესურსების განყოფილების წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე და იგი, ფაქტობრივად, გადაყვანილი იყო ამ თანამდებობაზე. ნ. ხ-ი კონკურსის შედეგების საფუძველზე არ გათავისუფლებულა თანამდებობიდან (ხსენებული კანონის 98-ე მუხლით) და ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის პირველი პუნქტით მისი გათავისუფლება დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლოა. აღნიშნულით დასტურდება, რომ სადავო განკარგულება კანონის დარღვევითაა გამოცემული. სადავო განკარგულების მეორე საფუძვლად მითითებულია ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველობის მოსამსახურეთა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის 2005 წლის 1 ოქტომბრის სხდომის ¹7 ოქმი, მაშინ, როცა ხსენებული ოქმითა (და ამ ოქმში მითითებული სპეციალიზირებული ოქმით) მოსარჩელის მიმართ კონკრეტულად არანაირი გადაწყვეტილება არ ყოფილა მიღებული. თუ საკონკურსო-საატესტაციო კომისია მიიღებდა გადაწყვეტილებას ნ. ხ-ის შედეგების არადამაკმაყოფილებლად შეფასების შესახებ, მაშინ ნ. ხ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსის 2005 წლის 10 ოქტომბრის ¹108 განკარგულების საფუძვლად უნდა მითითებულიყო ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 98-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ბ” ქვეპუნქტი. სადავო განკარგულების მესამე საფუძვლად მითითებულია ქ. თბილისის პრემიერის 2005 წლის 3 ოქტომბრის ¹979 განკარგულება ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის უფროსზე თანამშრომლების თანამდებობებზე დანიშვნის უფლებამოსილების დელეგირების შესახებ. აღნიშნული დელეგირებით იმავე აპარატის უფროსს მხოლოდ თანამდებობაზე დანიშვნის და არა თანამდებობიდან გათავისუფლების უფლება აქვს მინიჭებული, რაც მიუთითებს კანონის კიდევ ერთ დარღვევაზე.

ამასთან, კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 16 აპრილის სხდომის ოქმის მიმართ მის მიერ წარდგენილ იქნა შენიშვნები, რადგან აღნიშნულ სხდომის ოქმში არასრულად და არასწორად იქნა მითითებული მხარეების მიერ სასამართლო სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებები და გაკეთებული ახსნა-განმარტებები, ხსენებული შენიშვნები კი სააპელაციო სასამართლომ თითქმის არ განიხილა და უსაფუძვლოდ განაცხადა უარი შესწორებაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნებიც.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 25 ივლისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.