ბს-825-791(2კ-06) 25 ივლისი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი - თ. კ-ე

მოწინააღმდეგე მახრე – სსიპ “საზოგადოებრივი მაუწყებლობა"

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 8 აგვისტოს ლ. შ-მა, ი. ქ-მა, მ. ბ-მა, თ. კ-მ, მ. მ-მა, უ. კ-მ, მ. გ-მ და მ. ი-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე “საქტელერადიომაუწყებლობისა" და მესამე პირის – კულტურის, სპორტისა და ტურიზმის პროფკავშირის მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე.

მოსარჩელეები სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდნენ, რომ ისინი 2004 წლის 5 ივლისს გაათავისუფლეს სამუშაოდან შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ" ქვეპუნქტის შესაბამისად. ბრძანებებს თან ერთოდა აქტები, რომლებშიც აღნიშნული იყო, რომ მათ გასაცნობად გადაეცათ წერილი ახალ პირობებში სამუშაოს გაგრძელების შესახებ და ხელმოსაწერად შრომის ხელშეკრულება (კონტრაქტი), რაზეც თითქოს მათ უარი განაცხადეს. მოსარჩელეთა განმარტებით, აღნიშნული არ შეესაბამებოდა სინამდვილეს, ვინაიდან მათ არ ჩაჰბარებიათ არც აღნიშნული წერილი და არც შრომის ხელშეკრულება ხელმოსაწერად.

მოსარჩელეთა აზრით, მათი სამსახურიდან გათავისუფლებისას დაირღვა შრომის კანონთა კოდექსის მოთხოვნები, კერძოდ, მითითებული კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ" ქვეპუნქტი, ანუ ის გარემოება, რომ მათ უარი განაცხადეს სხვადასხვა სამუშაოზე, საწარმოო აუცილებლობის ან სამუშაო რეჟიმის შეცვლის გამო. სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანებას დართული ჰქონდა კადრების სამმართველოს უფროსის - მ. კ-ის წერილი და ხელშეკრულება (კონტრაქტი), რომლის თანახმად, მათ სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობის” ხელმძღვანელის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანებით ეცნობათ, რომ შრომის არსებითი პირობების შეცვლის გამო, მოუხდებოდათ ახალ შრომით პირობებში მუშაობა, რომელიც განსაზღვრული იყო შრომის ხელშეკრულებით (კონტრაქტით). ამავე წერილით განემარტათ, რომ თუ ისინი თანახმა არ იქნებოდნენ გაეგრძელებინათ მუშაობა ახალ შრომით პირობებში, ადმინისტრაცია შეწყვეტდა მათთან ხელშეკრულებას შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ" ქვეპუნქტის საფუძველზე. მოსარჩელეთა განმარტებით, მათ ორგანიზაციასთან დადებული ჰქონდათ უვადო ხელშეკრულება, ამ დოკუმენტზე ხელმოწერის იძულება მიზნად ისახავდა უვადო შრომითი ხელშეკრულებიდან ვადიან, ერთთვიან ხელშეკრულებაზე გადაყვანას, რასაც შედეგად მოჰყვებოდა, ამ ვადის გასვლის შემდეგ, მოსარჩელეების უმუშევრად დატოვება. მოსარჩელეთა მითითებით, შრომის კანონთა კოდექსი არ ითვალისწინებდა მხარეთა შეთანხმების გარეშე, ადმინისტრაციის ინიციატივით, უვადო ხელშეკრულების შეცვლას ვადიან ხელშეკრულებად, ამიტომ ადმინისტრაციის მხრიდან ასეთ შეთანხმებაზე უარი არ წარმოადგენს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეები ითხოვდნენ სამსახურიდან გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობას, სამუშაოზე აღდგენასა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას.

მოპასუხის წარმომადგენელმა სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მიუთითა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულებისა და ევროპის საბჭოს მინისტრთა კაბინეტის 1996 წლის 11 სექტემბრის ¹96 რეკომენდაციების შესასრულებლად, სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობის" მართვის სრულყოფისა და საკადრო ოპტიმიზაციის, კონსტიტუციური და ფუნქციონალური რეფორმების განხორციელების მიზნით, 2004 წლის 23 მარტს გამოიცა ¹89 ბრძანება, რომლითაც გამოცხადდა რეორგანიზაციის პროცესის დაწყება. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე მუშაკები გაფრთხილებულები იქნენ ორგანიზაციაში შრომის არსებითი ცვლილებების თაობაზე, ხოლო, ვინაიდან მათ უარი განაცხადეს შრომის პირობების შეცვლაზე, ამიტომ ისინი გათავისუფლდნენ სამსახურიდან.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის, ი. ქ-ის, მ. ბ-ის, თ. კ-ის, მ. მ-ის, უ. კ-ის, მ. გ-სა და მ. ი-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. შ-მა, ი. ქ-მა, მ. ბ-მა, თ. კ-მ, მ. მ-მა, უ. კ-მ, მ. გ-მ და მ. ი-მ.

აპელანტები სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდნენ, რომ მათთვის არავის შეუთ-ბია შრომის ახალი პირობები და კონტრაქტები ხელმოსაწერად, წინასწარ გაფრთხილებულნი არ ყოფილან სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ. მათი გათავისუფლება მოხდა უკანონოდ, შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ" ქვეპუნქტის საფუძველზე, ვინაიდან ისინი არ იყვნენ იმ სახელშეკრულებო ურთიერთობის მონაწილეები, საიდანაც გაათავისუფლეს. გარდა ამისა, დაირღვა რეორგანიზაციის პროცედურები, ვინაიდან არ არსებობდა რეორგანიზაციის გეგმა.

სააპელაციო საჩივარს ასევე მხარი დაუჭირა მესამე პირმა _ კულტურის, სპორტისა და ტურიზმის განვითარების დამოუკიდებელი პროფკავშირების წარმომადგენელმა, რომლის განმარტებით, მოსარჩელეების სამსახურიდან გათავისუფლებისას აუცილებელი იყო პროფკავშირების თანხმობა, ასეთი თანხმობა კი არ არსებობდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის, ი. ქ-ის, მ. ბ-ის, თ. კ-ის, მ. მ-ის, უ. კ-ის, მ. გ-სა და მ. ი-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ლ. შ-ის, ი. ქ-ის, მ. ბ-ის, თ. კ-ის, მ. მ-ის, უ. კ-ის, მ. გ-სა და მ. ი-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ განხორციელებული რეორგანიზაციის შედეგად, საწარმოო აუცილებლობის გამო, შეიქმნა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული მდგომარეობა, როდესაც დასაშვებია შრომის პირობების შეცვლა, რაც გამოიხატა უვადო შრომითი ხელშეკრულებიდან ვადიან შრომით ხელშეკრულებაზე მუშაკთა გადაყვანაში და, რაც მოითხოვდა მუშაკის თანხმობას. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ ადრინდელი შრომის არსებითი პირობები არ შეიძლება შენარჩუნებულ იქნეს, ხოლო მუშაკი არ არის თანახმა, გააგრძელოს მუშაობა ახალ პირობებში, შრომის ხელშეკრულება შეწყდება ამ კოდექსის 30-ე მუხლის “ვ” ქვეპუნქტით.

სააპელაციო პალატის აზრით, წარმოებისა და შრომის ორგანიზაციაში ცვლილებების გამო, ადმინისტრაციამ შემოიღო შრომის ახალი პირობები შრომის ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლის დასადებად აუცილებელი იყო ორივე მხარის თანხმობა. მოსარჩელეები გაფრთხილებული იყვნენ შრომის ახალი პირობების შესახებ და, ვინაიდან ისინი არ დაეთანხმნენ ამ პირობებს, ამიტომ შრომის კანონთა კოდექსის საფუძველზე გათავისუფლდნენ თანამდებობიდან.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მესამე პირის მოსაზრება მოსარჩელეთა გათავისუფლებისას პროფკავშირის სავალდებულო თანხმობის შესახებ და მიუთითა, რომ მოცემულ შემთხვევაში პროფკავშირის თანხმობა სავალდებულო არ იყო.

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. შ-მა, ი. ქ-მა, მ. ბ-მა, თ. კ-მ, მ. მ-მა, უ. კ-მ, მ. გ-მ და მ. ი-მ.

კასატორები საკასაციო საჩივრით ითხოვდნენ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

კასატორები საკასაციო საჩივარს აფუძნებდნენ ძირითადად იმავე გარემოებებზე, რაზეც მიუთითებდნენ სასარჩელო განცხადებაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით ლ. შ-ის, ი. ქ-ის, მ. ბ-ის, თ. კ-ის, მ. მ-ის, უ. კ-ის, მ. გ-სა და მ. ი-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის, ი. ქ-ის, მ. ბ-ის, თ. კ-ის, მ. მ-ის, უ. კ-ის, მ. გ-სა და მ. ი-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის, ი. ქ-ის, მ. ბ-ის, თ. კ-ის, მ. მ-ის, უ. კ-ის, მ. გ-სა და მ. ი-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის თავმჯდომარის 2004 წლის 2 ივლისის ¹473-კ ბრძანება თ. კოშაძის, 2004 წლის 2 ივლისის ¹485-კ ბრძანება მ. გ-ას, 2004 წლის 2 ივლისის ¹486-კ ბრძანება უ. კ-ის, 2004 წლის 5 ივლისის ¹484-კ ბრძანებები მ. მ-ის, მ. ბ-ის, 2004 წლის 2 ივლისის ¹494-კ ბრძანება მ. ი-ის, 2004 წლის 2 ივლისის ¹501-კ ბრძანება ლ. შ-ისა და 2004 წლის 2 ივლისის ¹499-კ ბრძანება ი. ქ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების ნაწილში. სსიპ ,,საზოგადოებრივ მაუწყებელს” მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა განაცდური ხელფასის ანაზღაურება, მოსარჩელეთა სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე პერიოდში, ხოლო სასარჩელო მოთხოვნა სამუშაოზე აღდგენის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ შრომითი ხელშეკრულების ვადა თავისი ბუნებით მის არსებით პირობას განეკუთვნება, რადგანაც მასზეა დამოკიდებული ხელშეკრულების მხარეთა ურთიერთმიმართ ყველა უფლება-მოვალეობის არსებობა. შეიცვალა რა ,,საქტელერადიომაუწყებლობის” მუშაკებთან, მათ შორის, მოსარჩელეებთან, დადებული შრომის ხელშეკრულების ვადა, ამით არსებითად შეიცვალა მათი შრომის პირობები.

მართალია, ვადა არ არის მითითებული შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილში, შრომის არსებითი პირობების კონკრეტულ ჩამონათვალში, მაგრამ ეს უკანასკნელი მხოლოდ პირობითია და არა ამომწურავი ხასიათის. შესაბამისად, წარმოშობილ ურთიერთობებზე გავრცელდა აღნიშნული კოდექსის 26-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილი რეგლამენტაცია.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით დადგენილია და არც მოსარჩელეები უარყოფენ იმ ფაქტს, რომ მათ უარი განაცხადეს შრომის ახალ, საკონტრაქტო პირობებზე გადასვლაზე.

შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, შრომის არსებითად ახალ პირობებში მუშაობაზე მუშაკის უარისას ადმინისტრაცია უფლებამოსილია, შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის მე-6 პუნქტით შეწყვიტოს შრომის ხელშეკრულება, ამიტომ, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, მოპასუხეს გააჩნდა მოსარჩელეებთან განუსაზღვრელი ვადით დადებული შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი. ამასთან, ,,საქტელერადიომაუწყებლობის” მიერ დარღვეულია ზემოაღნიშნული საფუძვლით მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლებისათვის კანონით დადგენილი პროცედურა.

საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, მართალია, მოსალოდნელი შრომის არსებითი პირობების შეცვლის შესახებ ისინი გაფრთხილებულნი იყვნენ, დაახლოებით 3 თვით ადრე, მაგრამ მოპასუხეს არ დაუცვია შრომის კანონთა კოდექსის 42²-ე მუხლი, რომლის თანახმად, გათავისუფლების თაობაზე მუშაკის წინასწარი გაფრთხილების ვადა შეადგენს ერთ თვეს.

სააპელაციო პალატამ, უკანონოდ მიიჩნია რა გასაჩივრებული აქტი, იმავდროულად მიუთითა, რომ პალატა მოკლებული იყო პირვანდელ თანამდებობაზე მოსარჩელეების აღდგენის შესაძლებლობას, ვინაიდან სასამართლო სხდომაზე წარმოდგენილ სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” სტრუქტურაში მოსარჩელეთა თანამდებობები არ სახელდებოდა. არსებითი მნიშვნელობა მიანიჭა ასევე იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს შრომის ახალი, ერთთვიანი საკონტრაქტო სისტემის პირობებში მუშაობაზე. სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” გენერალური დირექტორის 2005 წლის 15 დეკემბრის ¹4206/01 წერილით კი დგინდება, რომ სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” მთელი კოლექტივი გადასულია ერთთვიანი შრომითი ხელშეკრულებებით მუშაობის სისტემაზე.

საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის შესაბამისად, სამუშაოდან უკანონოდ დათხოვნილ პირს უნაზღაურდება იძულებითი განაცდური.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. კ-მ.

კასატორი თ. კ-ე საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” სტრუქტურაში მოსარჩელეთა თანამდებობები არ იყო მითითებული მასთან მიმართებაში იყო არასწორი, ვინაიდან, მართალია, დანარჩენი მოსარჩელეების თანამდებობები სტრუქტურაში არ სახელდებოდა, მაგრამ, რაც შეეხება მის თანამდებობას, იგი იყო 2004, 2005 2006 წლების ყველა სტრუქტურაში და ამის თაობაზე არაერთხელ აღნიშნა სააპელაციო სასამართლოში. მისი თანამდებობაა ტელე-...-ი და არა რომელიმე კონკრეტული რედაქციის ...-ი და იგი ტელევიზიაში მუშაობის პერიოდში, ისევე, როგორც ბევრი სხვა ...-ი, მუშაობდა სხვადასხვა რედაქციაში. ასე რომ, სხვა სამუშაოზე გადაყვანა ნიშნავს სხვა საქმიანობის შესრულებას და არა ვადიან ხელშეკრულებაზე გადაყვანას. საქმის მასალებით დასტურდება თანამდებობის სახელწოდებათა და არა ფუნქციურად სხვა თანამდებობრივი საშტატო ერთეულების შექმნა.

კასატორის განმარტებით, არავითარი ბრძანება ერთთვიან კონტრაქტზე გადასვლის შესახებ არ არსებობს და არც კანონი ითვალისწინებს ასეთ ვადას. რეორგანიზაციის ბრძანება საკადრო ოპტიმიზაციის გარდა, ითვალისწინებდა მართვის სრულყოფას, რეფორმების განხორციელებას, რომლის რეკომენდაციები და პროექტები ტელევიზიის თანამშრომლებისთვის არ გადაუციათ, ხოლო რეორგანიზაციის გეგმა დღემდე არ არსებობს. მოპასუხემ ვერ წარმოადგინა მტკიცებულებები: ბრძანება სამსახურში მიღების, ახალი შრომითი პირობების შეთანხმების, შრომით ურთიერთობებზე გადაყვანის, თანამდებობების გაუქმებისა და ძველი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ. მათ ზემოაღნიშნული დოკუმენტების გარეშე არ ჰქონდათ უფლება, მიეღოთ სადავო ბრძანებები.

კასატორის მითითებით, მათ უარი განაცხადეს არა სხვა სამუშაოზე, არამედ ერთთვიან ხელშეკრულებაზე გადასვლაზე, რაც ადმინისტრაციამ რეაგირების გარეშეE დატოვა, ხოლო, რაც შეეხება ,,საქტელერადიომაუწყებლობის” 2004 წლის 21 ივნისის ¹357-კ და 2004 წლის 25 ივნისის ბრძანებებს, ისინი სადავოდ არ გაუხდიათ, ვინაიდან მათი არსებობა მათთვის უცნობი იყო.

ერთთვიან პირობებზე გადასვლით მისი სამუშაო პირობები არსებითად უარესდებოდა, ვინაიდან იგი სამუშაოზე მიღებული იყო განუსაზღვრელი ვადით და რამდენად სამართლიანად შეიძლება ჩათვლილიყო ერთთვიანი ხელშეკრულების შეთანხმება მაშინ, როცა მისი სამუშაო ადგილი, რომელიც მას ეკავა, არ გაუქმებულა და დღესაც არსებობს. უბრალოდ, იგი ჩაანაცვლეს სხვა პიროვნებით.

შრომის კანონთა კოდექსის მე-18 მუხლი განსაზღვრავს ხელშეკრულების ვადებს. ხელშეკრულება იდება განუსაზღვრელი ვადით, ხოლო განსაზღვრული ვადით არა უმტეს სამი წლისა და გარკვეული სამუშაოს შესრულების ვადით. მართალია, არ არის დადგენილი შრომითი ხელშეკრულების დადების მინიმალური ვადა, მაგრამ ეს არ ანიჭებს ადმინისტრაციას უფლებას, მუშაკს განუსაზღვროს ერთთვიანი ვადა, რადგან ასეთი ვადა შეიძლება დაწესდეს გარკვეული სამუშაოს შესრულების მიზნით, მუშაკის დაქირავების შემთხვევაში. სხვაგვარად, კასატორის მოსაზრებით, ეს დისკრიმინაციაა. მით უფრო, რომ რიგ თანამშრომლებს ეს ერთთვიანი ვადა რამდენჯერმე გაუგრძელეს. მაშინ გაუგებარია რა საფუძვლით იყენებს ადმინისტრაცია ერთთვიანი კონტრაქტის დადების უფლებას, შემდგომი გაგრძელების ან არგაგრძელების მიზნით.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად გამოიყენა შრომის კანონთა კოდექსის 26.3, 42.2 მუხლები (2004 წელს არსებული რედაქციით) და ამავე კოდექსის 30-ე მუხლის მე-6 ნაწილი, რის გამოც საქმეზე მიღებულ იქნა არაკანონიერი გადაწყვეტილება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმებას სამუშაოზე აღდგენაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სამსახურში აღდგენას.

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე სსიპ ,,საზოგადოებრივმა მაუწყებლობამ”, რომლის საკასაციო საჩივარიც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 17 იანვრის განჩინებით მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: კასატორი თ. კ-ე მუშაობდა სსიპ ,,საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” გახმოვანების განყოფილების ...-ად. ,,სსიპ საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში რეორგანიზაციის განხორციელების შესახებ” სსიპ ,,საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანებით დადგინდა სსიპ ,,საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში” რეორგანიზაციის (სტრუქტურული ცვლილებები და სხვა) განხორციელება საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის შესაბამისად. კადრების სამმართველოსა და სტრუქტურული ქვედანაყოფების ხელმძღვანელებს, საქართველოს შრომის კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა ეცნობებინათ მუშაკებისათვის წარმოებისა და შრომის ორგანიზაციაში ცვლილებებთან დაკავშირებით მოსალოდნელი შრომის არსებითი პირობების შეცვლის შესახებ. თ. კ-ემ “სსიპ საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში რეორგანიზაციის განხორციელების შესახებ” სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანების გაცნობაზე განაცხადა უარი (ს.ფ. 68). რის შემდეგაც, სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 2 ივლისის ¹473-კ ბრძანებით, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, თ. კ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან (ს.ფ. 4).

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების ანალიზისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2007 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 და 26-ე მუხლები, ასევე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლით დადგენილი განსჯადობის წესები, ვინაიდან თ. კ-ის სასარჩელო განცხადებასთან დაკავშირებული საქმე ექვემდებარებოდა განხილვას სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლს და აღნიშნავს, მითითებული მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსით დადგენილი წესით საერთო სასამართლოში განიხილება დავა იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. ამდენად, ამა თუ იმ დავის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი კატეგორიის დავად მიჩნევისათვის არსებითი და გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული ნორმატიული ელემენტის არსებობას, კერძოდ, დავა უნდა გამომდინარეობდეს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან. მოცემულ შემთხვევაში თ. კ-ესა და სსიპ “საზოგადოებრივ მაუწყებელს” შორის დავა არ გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, ვინაიდან დაკავებული თანამდებობიდან კასატორის გათავისუფლების შესახებ სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 2 ივლისის ბრძანების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ” ქვეპუნქტი.

აქვე საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს ,, საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლზე, რომლითაც რეგლამენტირებულია სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულების ცნება და მოცემულია იმ სახელმწიფო დაწესებულებათა ამომწურავი ჩამონათვალი, რომლებში საქმიანობაც ითვლება საჯარო სამსახურად, აღნიშნულ ჩამონათვალში საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ნახსენები არ არის. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის თანამშრომელზე, როგორც საჯარო სამსახურის ფარგლებში საჯარო სამსახურის განმახორციელებელ სუბიექტზე მითითებას არ შეიცავს ასევე საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 21 ივლისის ¹286 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საჯარო სამსახურის თანამდებობათა რეესტრი”.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი არ წარმოადგენს საჯარო მოსამსახურეს და მასზე ვრცელდება არა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონი, არამედ იმჟამად მოქმედი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი. ამასთან, იგი დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის ბრძანებით, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, რის გამოც ხსენებული ბრძანება წარმოადგენს კერძო სამართლის კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემულ, სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ სამართლებრივ აქტს, რომლისი გათვალისწინებითაც კასატორის სამსახურში აღდგენის საკითხი უნდა შემოწმდეს სამოქალაქო სამართალწარმოების ფარგლებში და გამოყენებულ იქნეს სწორედ კერძო სამართლის შესაბამისი საკანონმდებლო აქტები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემული საქმე წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შრომის-სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილ დავას, რის გამოც თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება თ. კ-ის სამსახურში აღდგენაზე უარის თქმის ნაწილში და მოცემული საქმე განსახილველად გადაეცეს განსჯად სასამართლოს _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, მე-2 და 26-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11, 391¹-ე მუხლებით, 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება თენგის კ-ის სამსახურში აღდგენაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე განსახილველად გადაეცეს განსჯად სასამართლოს _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.