¹ბს-827-795(კ-08) 9 ოქტომბერი, 2008 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე
ნინო ქადაგიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2007 წლის 18 ოქტომბერს ნ. ვ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს მიმართ.
სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ ნ. ვ-ი მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს კრიმინალური პოლიციის ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა გატაცების წინააღმდეგ ბრძოლოს განყოფილების უფროსის მოადგილე _ გამომძიებლად. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანებით მოსარჩელე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და 2007 წლის 1 სექტემბრიდან აყვანილ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკადრო და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის სამმართველოს განკარგულებაში.
მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ბრძანება მიღებულ იქნა “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹240 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოების ტიპური დებულების” მე-9 მუხლის III პუნქტისა და “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში სამხედრო სამსახურში ჩარიცხვის, თანამდებობაზე დანიშვნის, თანამდებობიდან გათავისუფლების, შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან და სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის, სამხედრო და სპეციალური წოდების მინიჭებაზე უფლებამოსილ თანამდებობის პირების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005 წლის 4 აპრილის ¹303 ბრძანებით დამტკიცებული ნუსხის მე-5 მუხლის შესაბამისად. ხსენებული ბრძანების საფუძვლად კი მითითებული იყო “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურისა და საშტატო განრიგის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 სექტემბრის ¹1162 ბრძანება და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს კრიმინალური პოლიციის სამმართველოს 2007 წლის 14 სექტემბრის 27/5/1/1-3997 წერილი.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურისა და საშტატო განრიგის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 სექტემბრის ¹1162 ბრძანების საფუძველზე დამტკიცდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურა და საშტატო განრიგი. იმავე ბრძანებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 თებერვლის ¹153 საშტატო საორგანიზაციო ბრძანება. ამასთან, “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურისა და საშტატო განრიგის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 სექტემბრის ¹1162 ბრძანება ამოქმედდა 2007 წლის 1 სექტემბრიდან და წარმოადგენდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანების გამოცემის საფუძველს.
მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საფინანსო-სამეურნეო უზრუნველყოფის სამმართველოს მიერ გაცემული 2007 წლის 29 აგვისტოს ¹53 შვებულების მოწმობის თანახმად, იგი 2007 წლის 29 აგვისტოდან 2007 წლის 8 სექტემბრის ჩათვლით იმყოფებოდა შვებულებაში, მაშინ როდესაც, სადავო ბრძანებით გათავისუფლდა სამსახურიდან 2007 წლის 1 სექტემბერს, ანუ შვებულების პერიოდში. ამასთან, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2007 წლის 4 სექტემბრის ¹6607 პ/შ ბრძანებით მოსარჩელე მივლინებული იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიაში იარაღის გამოყენებისა და შენახვის წესების მოსამზადებელი სპეციალური კურსების გასავლელად 2007 წლის 17 სექტემბრიდან _ 2007 წლის 20 სექტემბრამდე და ამ კურსების გავლის შედეგად საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიამ გასცა სერტიფიკატი.
მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ არის მრავალშვილიანი, მათ შორის, ერთი მცირეწლოვანი შვილის დედა. კეთილსინდისიერი მუშაობისათვის მოსარჩელე საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 28 მაისის ¹3740 პ/შ ბრძანებით დაჯილდოვდა, რაზეც მიიღო მადლობის სიგელი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სადავო ბრძანება უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, მოხელე არ შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან იმ დროის მანძილზე, რა დროსაც იმყოფება ანაზღაურებად შვებულებაში. იმავე კანონის თანახმად, არ შეიძლებოდა მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლება ბავშვის სამ წლამდე აღზრდის პერიოდში. ხსენებული კანონის თანახმად, დაუშვებელი იყო მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლება სასწავლო შეკრების (კურსების) გავლის პერიოდშიც. ამასთან, მოხელისათვის ერთი თვით ადრე უნდა შეეტყობინებინათ სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, რაც მის შემთხვევაში დარღვეულ იქნა. ამდენად, მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ სადავო ბრძანება გამოცემული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების დარღვევით, ვინაიდან ხსენებული ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონს და მიღებული იყო ისეთი დარღვევით, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე სხვაგვარი გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული.
საბოლოოდ, მოსარჩელემ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაზე აღდგენა, იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ვ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ძალაში შესვლის დღიდან, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანება; ნ. ვ-ი აღდგენილ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს კრიმინალური პოლიციის ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა გატაცების წინააღმდეგ ბრძოლის განყოფილების უფროსის მოადგილე _ გამომძიებლის თანამდებობაზე; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარ სამმართველოს მოსარჩელე ნ. ვ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება დაეკისრა 2007 წლის 1 სექტემბრიდან სამსახურში აღდგენის დღემდე მოსარჩელის კადრების განკარგულებაში ყოფნის განმავლობაში მიღებული თანხის (ორი თვის ხელფასი) გამოკლებით; აღნიშნული გადაწყვეტილება ნ. ვ-ის სამუშაოზე აღდგენის ნაწილში მიქცეულ იქნა დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად.
საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ვ-ი მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს კრიმინალური პოლიციის ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა გატაცების წინააღმდეგ ბრძოლის განყოფილების უფროსის მოადგილე _ გამომძიებლის თანამდებობაზე. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანებით მოსარჩელე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და 2007 წლის 1 სექტემბრიდან გადაყვანილ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკადრო და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის სამმართველოს განკარგულებაში. მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების ბრძანებას საფუძვლად დაედო “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულება, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹240 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოების ტიპური დებულების” მე-9 მუხლის III პუნქტი და “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში სამხედრო სამსახურში ჩარიცხვის, თანამდებობაზე დანიშვნის, თანამდებობიდან გათავისუფლების, შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან და სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის, სამხედრო და სპეციალური წოდების მინიჭებაზე უფლებამოსილ თანამდებობის პირების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005 წლის 4 აპრილის ¹303 ბრძანებით დამტკიცებული ნუსხის მე-5 მუხლი, ასევე “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურისა და საშტატო განრიგის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 სექტემბრის ¹1162 ბრძანება და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს კრიმინალური პოლიციის სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 14 სექტემბრის ¹27/5/1/1-3997 წერილი.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკადრო და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის სამმართველოს მიერ გაცემული შვებულების მოწმობით დასტურდებოდა, რომ ნ. ვ-ი 2007 წლის 29 აგვისტოდან 2007 წლის 8 სექტემბრის ჩათვლით იმყოფებოდა კუთვნილ შვებულებაში.
საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ვ-ს ჰყავდა მცირეწლოვანი შვილი. ამასთან, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2007 წლის 4 სექტემბრის ¹6607 პ/შ ბრძანებით დადგენილი იყო, რომ ნ. ვ-ი 2007 წლის 17 სექტემბრიდან 2007 წლის 20 სექტემბრამდე მივლინებულ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიაში იარაღის გამოყენებისა და შენახვის წესების მოსამზადებელი სპეციალური კურსის გასავლელად, რასაც მოწმოდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიის მიერ გაცემული ¹1368 სერტიფიკატიც.
საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 სექტემბრის ¹1162 ბრძანებით, რომელიც 2007 წლის 1 სექტემბრიდან ამოქმედდა, დამტკიცდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურა და საშტატო განრიგი, ხოლო “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურისა და საშტატო განრიგის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 თებერვლის ¹153 ბრძანება ძალადაკარგულად გამოცხადდა.
საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოპასუხის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოცემული საქმის განხილვისას არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის ნორმები და აღნიშნა, რომ ხსენებული კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტიდან გამომდინარე, ნ. ვ-ის, როგორც პოლიციელის და საჯარო მოხელის თანამდებობიდან გათავისუფლებისას გამოყენებული უნდა ყოფილიყო “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის ის ნორმები, რომლებიც “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონისა და საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულებისგან” განსხვავებით დეტალურად არეგულირებდა შტატების შემცირების, რეორგანიზაციის დროს მოხელეთა დათხოვნის გამო მოხელეებსა და დაწესებულების ადმინისტრაციას შორის წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებს.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოხელისათვის ერთი თვით ადრე უნდა ეცნობებინათ დაწესებულების ლიკვიდაციის, თანამდებობის შემცირების, ატესტაციის არადამაკმაყოფილებელი შედეგების ან ასაკის გამო სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ. იმავე კანონის 111-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად კი, მოხელე არ შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან შტატების შემცირების გამო იმ დროის განმავლობაში, როდესაც მისი სამსახურებრივი ურთიერთობები შეჩერებული იყო: ანაზღაურებად შვებულებაში ყოფნის ან სასწავლო შეკრების დროს. იმავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, მოხელე (ქალი) არ შეიძლებოდა სამსახურიდან გათავისუფლებულიყო ორსულობის ან ბავშვის 3 წლამდე აღზრდის პერიოდში შტატების შემცირების გამო.
ამდენად, საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველო არ იყო უფლებამოსილი, შტატების შემცირებისა და რეორგანიზაციის მოტივით თანამდებობიდან გაეთავისუფლებინა ნ. ვ-ი, რადგან მას სამსახურიდან გათვისუფლების ბრძანების გამოცემის მომენტში ჰყავდა სამ წლამდე ასაკის შვილი, აგრეთვე მივლინებული იყო სასწავლო შეკრებაზე იარაღის გამოყენების და შენახვის წესების მოსამზადებელი სპეციალური კურსის გასავლელად. საქალაქო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ ნ. ვ-ი არ იყო გაფრთხილებული შტატების შემცირებისა და რეორგანიზაციის გამო სამსახურიდან შესაძლო გათავისუფლების თაობაზე, რითაც დაირღვა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტი.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულების” მე-12 მუხლის მე-7 პუნქტზე, რომლის თანახმად, შს ორგანოებში ორგანიზაციულ, საშტატო ღონისძიებათა განხორციელებისას, შს მინისტრის ბრძანებით შტატგარეშე დარჩენილი თანამშრომელი ირიცხებოდა კადრების განკარგულებაში 4 თვემდე ვადით, არა უმეტეს ორი თვის ხელფასის (ფულადი სარგოს) შენარჩუნებით ბოლო დაკავებული თანამდებობის შესაბამისად. აღნიშნული ვადის გასვლამდე უნდა გადაწყვეტილიყო თანამშრომლის შრომითი მოწყობის საკითხი. მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ კადრების განკარგულებაში გადაიყვანებოდა პირი, რომელიც შტატების შემცირების ან/და რეორგანიზაციის პირობებში დარჩებოდა შტატის გარეშე და რომ შტატების შემცირება ან/და რეორგანიზაცია დაწესებულების ადმინისტრაციისათვის წარმოშობდა არჩევანის გაკეთების უფლებამოსილებას, კერძოდ, უფლებას და ამავდროულად, ვალდებულებას, კანონისმიერი აკრძალვებისა და თითოეული მოხელის ინდივიდუალური მონაცემების გათვალისწინებით გაეკეთებინა არჩევანი, თუ რომელი მოხელე უნდა დარჩენილიყო დაკავებულ თანამდებობაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულების” მე-12 მუხლის მე-7 პუნქტიდან გამომდინარე, მოპასუხეს “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე და 111-ე მუხლების დარღვევით არ უნდა მიეღო გადაწყვეტილება ნ. ვ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და კადრების განკარგულებაში გადაყვანის თაობაზე.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სტრუქტურას რეორგანიზაციის გამო არსებითი ცვლილება არ განუცდია. ამასთან, რეორგანიზაციის შედეგად არათუ შემცირდა, პირიქით _ ხუთი ერთეულით გაიზარდა ფუნქციური ნიშნის მიხედვით არსებული სტრუქტურული ერთეულებისთვის დადგენილი შტატების საერთო რაოდენობა.
საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების მოტივით ნ. ვ-ის დაკავებული თანამდებობებიდან გათავისუფლება და კადრების განკარგულებაში გადაყვანა განხორციელდა საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულების” მე-12 მუხლის მე-7 ნაწილის დარღვევით. ასევე დარღვეული იყო “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, ვინაიდან ხსენებული ნორმის თანახმად, დაწესებულების რეორგანიზაცია არ ქმნიდა საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად, მაგრამ თუ დაწესებულების რეორგანიზაციას თან სდევდა შტატების შემცირება, მოხელე შეიძლებოდა გათავისუფლებულიყო სამსახურიდან ამ კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე. “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, მოხელე შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან დაწესებულების შტატებით გათვალისწინებულ თანამდებობათა შემცირებისას ან არაკანონიერად განთავისუფლებული მოხელის სამსახურში აღდგენისას. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დაწესებულების რეორგანიზაცია არ იყო მოხელის გათავისუფლების უპირობო საფუძველი. მოხელის თანამდებობიდან გათავისუფლების საფუძველი შესაძლოა ყოფილიყო რეორგანიზაცია, რასაც თან ახლდა შტატების შემცირება. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ბრძანება არ შეიცავდა დასაბუთებას, თუ რატომ გახდა აუცილებელი მოსარჩელის თანამდებობიდან გათავისუფლება და კადრების განკარგულებაში გადაყვანა იმ პირობებში, როდესაც სტრუქტურულ ერთეულს _ კრიმინალური პოლიციის სამმართველოს არ განუცდია რაიმე ცვლილება, არ მომხდარა მასში შემავალი საშტატო ერთეულების შემცირება.
საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულების” მე-12 მუხლს, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლის პირველ პუნქტს, 111-ე მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებს, საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის მე-4 ნაწილსა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4, მე-6, მე-7 და 53-ე მუხლებს, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.
საქალაქო სასამართლომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე მიუთითა და განმარტა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანების ბათილად ცნობის გამო, ნ. ვ-ი აღდგენილი უნდა ყოფილიყო გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე, რომელიც საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 1 სექტემბრის ¹1162 ბრძანების საფუძველზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარ სამმართველოში ჩატარებული რეორგანიზაციის შედეგად შენარჩუნდა უცვლელად. ამასთან, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 112-ე მუხლის თანახმად, სასარჩელო მოთხოვნა იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურების შესახებ უნდა დაკმაყოფილებულიყო და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარ სამმართველოს უნდა დაკისრებოდა იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება 2007 წლის 1 სექტემბრიდან მოსარჩელის სამსახურში აღდგენამდე, იმ თანხის გამოკლებით, რომელიც მოსარჩელემ მიიღო კადრების განკარგულებაში ყოფნის დროს. საქალაქო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის საფუძველზე ასევე დააკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევის თაობაზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინიტროს ქ. თბილისის მთავარმა სამმართველომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე უხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვპუნქტის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.
სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საქალაქო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე, 108-ე, 111-ე და 112-ე მუხლები, რადგან ადგილი ჰქონდა არა ნ. ვ-ის სამსახურიდან გათავისუფლებას, არამედ კადრების განკარგულებაში გადაყვანას.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე და 111-ე მუხლებით დადგენილი აკრძალვების გაუთვალისწინებლად საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარ სამმართველოს არ უნდა მიეღო გადაწყვეტილება ნ. ვ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და კადრების განკარგულებაში გადაყვანის თაობაზე. კადრების განკარგულებაში გადაყვანა იყო უპირობო საფუძველი იმისა, რომ 4-თვიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ, ყოველგვარი დამატებითი დასაბუთების გარეშე, ადმინისტრაციის სურვილისამებრ, მოხელე გათავისუფლებულიყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს რიგებიდან. კადრების განკარგულებაში ყოფნა და მისი გაიგივება იმ მდგომარეობასთან, როდესაც პოლიციელი, როგორც შტატიანი მოხელე, იკავებდა კონკრეტულ თანამდებობას, არ შეიძლებოდა.
სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ, ვინაიდან საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2008 წლის 20 იანვრის ¹111 ბრძანებით 2008 წლის 1 თებერვლიდან გაუქმდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს კრიმინალური პოლიციის სამმართველო, შესაბამისად უნდა გაუქმებულიყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებაც. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნულის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა, რადგან გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებული იყო 2007 წლის 21 ნოემბერს, ანუ ორი თვით ადრე, ვიდრე საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის ხსენებული ბრძანება გამოიცა. ამასთან, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტის მიხედვით, სასამართლოს გადაწყვეტილება ნ. ვ-ის სამუშაოზე აღდგენის ნაწილში დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად იქნა მიქცეული. ამდენად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მისი გამოტანის დროისათვის სრულად შეესაბამებოდა იმ დროს მოქმედ კანონმდებლობას. შესაბამისად, არ არსებობდა მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2008 წლის 20 იანვრის ¹111 ბრძანება და მისგან გამოწვეული სამართლებრივი შედეგები არ წარმოადგენდა მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მთავარმა სამმართველომ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა მისი მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ მოცემული საკითხის გადასაწყვეტად “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონი არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული. “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, პოლიცია (საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველო) წარმოადგენს აღმასრულებელი ხელისუფლების განმახორციელებელ სამართალდამცავ, სპეციალურ, პოლიციურ და გასამხედროებულ დაწესებულებათა სისტემას, სადაც თანამშრომელთა მიღება, გადაადგილება და შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან დათხოვნა წესრიგდება სპეციალური აქტებით, მათ შორის, “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის, საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულებით” და სხვა ნორმატიული აქტებით. “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის თანახმად კი, ეს კანონი პოლიციის თანამშრომლებზე ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სპეციალური კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში დაშვებულია პოლიციელის კადრების განკარგულებაში გადაყვანა, რაც არ ნიშნავს პირის შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან დათხოვნას, არამედ წარმოადგენს მის გადაადგილებას საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში, რასაც შესაძლებელია მოჰყვეს მისი სამსახურიდან გათავისუფლება, მხოლოდ გარკვეული ვადის ამოწურვის შემდეგ. ამდენად, კასატორის განმარტებით, კადრების განკარგულებაში გადაყვანა არ უნდა იქნეს გაიგივებული “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ სამსახურიდან გათავისუფლებასთან, ვინაიდან მათ განსხვავებული შედეგები მოსდევს. შესაბამისად, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონით პოლიციელის კადრების განკარგულებაში გადაყვანის სტატუსის სამართლებრივი რეგულირება დაუშვებელი და შეუძლებელია. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან ნ. ვ-ი “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის შესაბამისად წარმოადგენდა პოლიციელს, მასზე უნდა გავრცელებულიყო სპეციალური კანონმდებლობა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე, 108-ე, 111-ე და 112-ე მუხლების დარღვევის თაობაზე.
კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2007 წლის 17 სექტემბრის ¹1478 პ/შ ბრძანების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2006 წლის 22 თებერვლის ¹240 და 2005 წლის 4 აპრილის ¹303 ბრძანებები. აღნიშნული ბრძანებები საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსს უფლებას აძლევდა დაენიშნა, გადაეადგილებინა და გაეთავისუფლებინა მისდამი დაქვემდებარებული დანაყოფის თანამშრომელი ნომენკლატურის შესაბამისად. ამდენად, სადავო ბრძანება გამოცემული იყო კომპეტენციის ფარგლებში და მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა.
კასატორის განმარტებით, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2008 წლის 20 იანვრის ¹111 ბრძანებით დამტკიცებული საორგანიზაციო-საშტატო განრიგით გაუქმდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს ყველა შტატი, მათ შორის, მთლიანად _ კრიმინალური პოლიციის სამმართველო და მის ნაცვლად შეიქმნა დეტექტივების სამმართველო. ამდენად, ნ. ვ-ის თანამდებობა _ კრიმინალური პოლიციის ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა გატაცების წინააღმდეგ ბრძოლის განყოფილების უფროსის მოადგილე-გამომძიებლის თანამდებობა გაუქმდა, ხოლო საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2008 წლის 20 იანვრის ¹111 ბრძანება, რომლითაც დამტკიცდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს ახალი საშტატო ნუსხა, არ ითვალისწინებდა განყოფილების უფროსის (დეტექტივ-გამომძიებელი) მოადგილის თანამდებობას და არც მის ტოლფას თანამდებობას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 28 ივლისის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 აპრილის განჩინების გაუქმება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.