¹ბს-829-791(კ-07) 5 მარტი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი - ქ. თბილისის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. მ.-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილება

დავის საგანი - სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 15 ივნისს ი. მ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის მიმართ, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 2004 წლის 2 აგვისტოდან მუშაობდა ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურში მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე. ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 17 მაისის ¹159 განკარგულებით იგი გათავისუფლდა სამსახურიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 96.1 მუხლის შესაბამისად, სამსახურის ლიკვიდაციის მოტივით.

მოსარჩელის განმარტებით, საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაცია განხორციელდა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით, ¹40 ბრძანებით კი შეიქმნა იგივე სამსახური, მხოლოდ რეორგანიზებული და შემცირებული შტატებით, ანუ, ფაქტობრივად, სამსახურმა განიცადა რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით.

მოსარჩელის მითითებით, ქ. თბილისის მერს არ ჰქონდა საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის უფლება, ვინაიდან საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის დებულება მას აღნიშნული ქმედების განხორციელების საფუძველს არ აძლევდა, კერძოდ, დებულების მე-3 ნაწილით, ქ. თბილისის მერს უნდა უზრუნველეყო პრეზიდენტის ბრძანებულების მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული ღონისძიებების განხორციელება. ახალი დებულებით, მისი სამსახური, კერძოდ, მთავარი სპეციალისტის _ იურისტის თანამდებობა არ გაუქმებულა და შესაბამისად, იგი გათავისუფლდა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 97-ე მუხლისა და საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე და 42.1 მუხლების მოთხოვნათა დარღვევით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების ბათილად ცნობას, სამუშაოზე აღდგენასა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ი. მ.-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; არაკანონიერად იქნა ცნობილი თბილისის მერიის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება ი. მ.-ის სამსახურიდან გათავისუფლების ნაწილში; მოსარჩელე ი. მ.-ე აღდგენილ იქნა ქ. თბილისის ...-ის მთავარი სპეციალისტ-...-ის თანამდებობაზე და აუნაზღაურდა იძულებითი განაცდური, სამუშაოდან დათხოვნის დღიდან სამუშაოზე აღდგენის დღემდე.

საქალაქო სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. მ.-ე თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96.1 მუხლის საფუძველზე, სამუშაოდან გათავისუფლდა სამსახურის ლიკვიდაციის მოტივით. ლიკვიდაცია, სასამართლოს განმარტებით, გულისხმობდა დაწესებულების არსებობის შეწყვეტას იმგვარად, რომ წყდება დაწესებულების უფლებაუნარიანობა და მისი უფლება-მოვალეობები ახალ სუბიექტს არ გადაეცემა. რეორგანიზაცია, ხშირ შემთხვევაში, ლიკვიდაციის მსგავსად იწვევს დაწესებულების არსებობის შეწყვეტას, მაგრამ მას თან ახლავს უფლებამონაცვლეობა და იმ დაწესებულების უფლებები და მოვალეობები, რომლის არსებობაც წყდება, გადადის ახლად შექმნილ დაწესებულებაზე _ მის უფლებამონაცვლეზე, როგორც მოცემულ შემთხვევაში მოხდა. საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს დედაქალაქის – თბილისის მერიის დებულების” მე-2 პუნქტის თანახმად, ლიკვიდირებულ იქნა მხოლოდ საჯარო სამართლის იურიდიული პირი _ ქ. თბილისის კეთილმოწყობის სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშეწყობის ცენტრი. ამავე ბრძანებულების საფუძველზე გამოცემული ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცებული “ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულის ნუსხის დამტკიცების შესახებ” დანართით, “ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის” დებულების მე-6 პუნქტის თანახმად, აღნიშნული სამსახური წარმოადგენს ლიკვიდირებული ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის უფლებამონაცვლეს. ამრიგად, მერის მითითებული ბრძანების გამოცემით მერიას უარი არ უთქვამს იმ ფუნქციის განხორციელებაზე, რასაც მანამდე ასრულებდა ... სამსახური, რის გამოც, სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, ფაქტობრივად, განხორციელდა სამსახურის რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით, ხოლო ტერმინი “ლიკვიდაცია,” რომელიც მერის ბრძანებაში მიეთითა, თავისი ნამდვილი მნიშვნელობით და თანამდევი შედეგით უთანაბრდება რეორგანიზაციას, ამიტომ სამართლებრივ ურთიერთობებს, მათ შორის შრომით სამართალურთიერთობებსაც, უნდა მოჰყოლოდა ის იურიდიული შედეგები, რასაც, ჩვეულებრივ, დაწესებულების რეორგანიზაცია იწვევს.

სასამართლოს განმარტებით, რეორგანიზაცია შტატების შემცირების გზით გამორიცხავდა მოხელის უპირობო გათავისუფლებას და დაწესებულებაში ისეთი ახალი თანამშრომლის მიღებას, რომელსაც აღნიშნულ სისტემაში არ უმუშავია და ამასთან, არ გაირკვეოდა სამსახურში არსებულ მოხელეთა შემდგომი დასაქმების საკითხი მათი უპირატესი დარჩენის უფლების გათვალისწინებით, რაც არ შესრულებულა. მოსარჩელე ისე გაათავისუფლეს სამსახურიდან, რომ არც მისი შტატი შემცირებულა და არც მისი შემდგომი დასაქმების შესაძლებლობა გარკვეულა, რამდენადაც თბილისის პრემიერის 2004 წლის 22 ივნისის ¹225 განკარგულებით დამტკიცებული “ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულის ნუსხის დამტკიცების შესახებ” ქ. თბილისის პრემიერის 2004 წლის 14 ივნისის ¹209 განკარგულებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ” დანართი ¹2-ის თანახმად, სულ მთავარი სპეციალისტის შტატი იყო 17, ხოლო აღნიშნული სამსახურის საქმეთა მმართველობაში მთავარი სპეციალისტ _ იურისტის შტატი _ 1, სადაც მოსარჩელე მუშაობდა. თბილისის მერის 2005 წლის ¹40 ბრძანებით დამტკიცებული “ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხის დამტკიცების შესახებ” დანართი ¹2-ის თანახმად კი საქმეთა მმართველობაში კვლავ დარჩა მთავარი სპეციალისტ _ ...-ის 1 საშტატო ერთეული, ხოლო სულ სამსახურში _ 8 შტატი. ამასთან, თბილისის მერიის 2005 წლის 13 ივნისის ¹752 განკარგულებით, მითითებული სამსახურის ინფრასტრუქტურისა და სატარიფო პოლიტიკის განყოფილებაში მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე დანიშნულია მოვალეობის შემსრულებელი.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ქ. თბილისის ... სამსახურის ლიკვიდაციის ფაქტი და არასწორად განმარტა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 96.1 მუხლი. სასამართლომ ასევე დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 374-ე, 386-ე მუხლების, 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტისა და 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის მოთხოვნები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ი. მ.-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ ,,ქ. თბილისის ... სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ,,საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის 22.3,,ნ” მუხლისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61.1 მუხლის შესაბამისად, ლიკვიდირებულად ჩაითვალა ,,ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 1999 წლის 24 მარტის ¹15 ბრძანების თანდართული ქ. თბილისის მთავრობის კომპეტენციებს მიკუთვნებული სოციალურ-ეკონომიკური დარგების მართვის საქალაქო სამსახურები; ,,ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის თანამშრომელთა თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ” ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულებით ი. მ.-ე გათავისუფლდა მთავარი სპეციალისტის თანამდებობიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96.1. მუხლის შესაბამისად; ,,ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხის დამტკიცების შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის 22.3,,ნ” მუხლის, ,,საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების დამტკიცების” შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულების მე-3,,ე” და მე-12,,ნ” მუხლების შესაბამისად, დამტკიცდა ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულება, სტრუქტურა და საშტატო ნუსხა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ლიკვიდაციის შედეგად ფუნქციონირება შეწყვიტა ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურმა, როგორც მერიის სტრუქტურულმა ერთეულმა და ქ. თბილისის მერიაში შეიქმნა ახალი საქალაქო სამსახური იმავე დასახელებით, თუმცა განსხვავებული სტრუქტურითა და საშტატო განრიგით. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, კონკრეტულ შემთხვევაში მოხდა სამსახურის მხოლოდ მმართველობით-ფუნქციონალური უფლებამონაცვლეობა და არა რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით, რის გამოც მოსარჩელის თანამდებობიდან გათავისუფლება ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96.1. მუხლით უნდა მომხდარიყო, რომლითაც არ არის დადგენილი, რომ დაწესებულების ლიკვიდაციის დროს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებისას სავალდებულოა ამ მოხელისთვის რაიმე სხვა თანამდებობის შეთავაზება, ხოლო 96.2 მუხლი მსგავს დათქმას ითვალისწინებს მხოლოდ მაშინ, როდესაც დაწესებულების რეორგანიზაციას თან სდევს შტატების შემცირება. განსახილველ შემთხვევაში კი, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ქ. თბილისის მერიის ...-ის რეორგანიზაცია ან შტატებით გათვალისწინებულ თანამდებობათა შემცირება არ განხორციელებულა, არამედ მოხდა აღნიშნული სამსახურის ლიკვიდაცია, მისი საქმიანობის შეწყვეტა და ამდენად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივაცია აღნიშნულ საკითხთან მიმართებაში უსაფუძვლოა. შესაბამისად, გადაწყვეტილება უსაფუძვლოა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და მოპასუხისათვის ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 112-ე მუხლის თანახმად იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების დაკისრების ნაწილშიც.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენდა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება ,,ქ. თბილისის ... სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ”, რის გამოც სასამართლო საქართველოს კანონმდებლობასთან მის შესაბამისობაზე ვერ იმსჯელებდა.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. მ.-მ.

კასატორის მითითებით, მისი სამსახურიდან გათავისუფლება მოხდა ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულებით “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე, რაც ითვალისწინებს საჯარო მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას სამსახურის ლიკვიდაციის გამო. სინამდვილეში კი ლიკვიდაცია არ მომხდარა, ვინაიდან სამართლებრივი და ფაქტობრივი თვალსაზრისით, ლიკვიდაცია დაწესებულების არსებობისა და უფლებაუნარიანობის შეწყვეტას გულისხმობს, მისი უფლება-მოვალეობები ახალ სუბიექტს არ გადაეცემა და შესაბამისად, უფლებამონაცვლეობაც დაუშვებელია. კონკრეტულ შემთხვევაში კი მოხდა არა ლიკვიდაცია, არამედ სამსახურის რეორგანიზაცია, რითაც პირდაპირი და უშუალო ზიანი მიადგა მის კანონიერ ინტერესებს, ვინაიდან, მართალია, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 96-ე მუხლი ითვალისწინებს დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო მოხელის თანამდებობიდან დათხოვნის შესაძლებლობას, მაგრამ ხსენებული კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის “ბ” ნაწილით საჯარო დაწესებულებას წარმოადგენს მხოლოდ მერია და არა მისი სტრუქტურული ერთეულები, კონკრეტულ შემთხვევაში - ... სამსახური, ხოლო, რადგან მერიის ლიკვიდაციის აქტი არ გამოცემულა და მერიას ფუნქციონირება არ შეუწყვეტია, არც მისი სამსახურიდან დათხოვნის სამართლებრივი საფუძველი არსებობდა.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს დედაქალაქის – თბილისის მერიის დებულების” მე-2 პუნქტის მიხედვით ლიკვიდირებულ იქნა მხოლოდ საჯარო სამართლის იურიდიული პირები: ქ. თბილისის მერიის კეთილმოწყობის სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი. ბრძანებაში პირდაპირ აღინიშნა, თუ, კონკრეტულად, რომელი სამსახურების ლიკვიდაცია მოხდა, ხოლო ამავე ბრძანების მე-3 მუხლის “ე” პუნქტში პირდაპირ განისაზღვრა ქ. თბილისის მერიის ... სამსახური, სადაც გათავისუფლებამდე მუშაობდა. ამდენად, კასატორის აზრით, მისი სამსახურის ლიკვიდაცია არ მომხდარა, ხოლო თბილისის პრემიერის 2005 წლის 5 მაისის ¹482 განკარგულების თანახმად, ძალადაკარგულად გამოცხადდა თბილისის პრემიერის 2004 წლის 14 ივნისის ¹209 განკარგულება “ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხის დამტკიცების შესახებ.” ამავე დროს თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცდა თბილისის მერიის ... სამსახურის ახალი დებულება, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხა, რომელშიც იდენტური ფუნქციებით შევიდა აღნიშნული სამსახური და ლიკვიდირებული სამსახურის უფლებამონაცვლედ გამოცხადდა, ე.ი. ფაქტობრივად, განხორციელდა მითითებული სამსახურის რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით და არა ლიკვიდაცია, რაც უნდა გულისხმობდეს სამსახურის ფუნქციონირების სრულ შეწყვეტას, ქონების აღრიცხვას, ბეჭდის და ანგარიშის ჩაბარებას, სალიკვიდაციო ღონისძიებათა გატარებას და ა.შ. რომელსაც მის შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. სამსახურის ლიკვიდაცია რომ არ მომხდარა, კასატორის მოსაზრებით, იმითაც დასტურდება, რომ თბილისის მერიის მიერ მითითებული თარიღითვე გამოტანილი განკარგულებით ... სამსახურის უფროს ა. მ.-სა და მის მოადგილე ზ. ა.-ს გაუფორმდათ სამსახურებრივი მივლინებები საზღვარგარეთ, რაც ზემოხსენებულ ფაქტობრივ გარემოებებთან ერთად ადასტურებს, რომ ტერმინი “ლიკვიდაცია,” რომელიც გამოყენებულია თბილისის მერის ¹25 ბრძანებასა და მისი გათავისუფლების ¹154 განკარგულებაში, თავისი სამართლებრივი შინაარსითა და თანამდევი შედეგით წარმოადგენს რეორგანიზაციას, რასაც უნდა მოჰყოლოდა ის შედეგები, რაც სამართლებრივ ურთიერთობებში თან ახლავს რეორგანიზაციას. ამდენად, კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა ფაქტობრივი გარემოებები და არასწორად გამოიყენა 96.1 მუხლი, შესაბამისად, მისთვის 97.2 მუხლის მოთხოვნათა დაცვით არავის შეუთავაზებია არანაირი სამუშაო ადგილი და არც დაწესებულებაში მოხელეთა უპირატესი დარჩენის საკითხი ყოფილა განხილული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, რითაც დაირღვა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლისა და შრომის კანონთა კოდექსის 36.2 და 42¹ მუხლების მოთხოვნები, მაშინ როდესაც, ჰყავს სამი მცირეწლოვანი შვილი, უმუშევარი მეუღლე, არის ოჯახის ერთადერთი მარჩენალი და სტიქიის შედეგად დაზარალებული – ჩამოსახლებული აჭარიდან.

კასატორის მითითებით, “თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხის დამტკიცების შესახებ” ბრძანების ¹2 დანართის თანახმად, საქმეთა მმართველობაში კვლავ დარჩა მთავარი სპეციალისტ – ...-ის 1 საშტატო ერთეული, ხოლო სულ სამსახურში - მთავარი სპეციალისტის 8 შტატი. 2005 წლის 4 თებერვალს მერიას ჩაჰბარდა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და მისი დაუყოვნებლივ სამსახურში აღდგენის განჩინება, რა დროისთვისაც მისი შტატი, ფაქტობრივად, ვაკანტური იყო და მერიას უნდა აღედგინა თანამდებობაზე, მაგრამ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სააღსრულებო დეპარტამენტის სასამართლო აღმასრულებლის მრავალჯერადი მიმართვისა და მოთხოვნის მიუხედავად, სასამართლოს გადაწყვეტილება და განჩინება, რომელიც მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია, არ აღსრულდა. მოგვიანებით კი, 2005 წლის 21 ნოემბერს, აღნიშნული შტატი სამსახურის უფროსის ინიციატივითა და მერის განკარგულებით გადატანილ იქნა იმავე სამსახურის სტრატეგიული განვითარების განყოფილებაში, სადაც მთავარი სპეციალისტის შტატი იყო ორი და მესამის დამატებას არ საჭიროებდა, ხოლო თუ საჭიროებას წარმოადგენდა, მაშინ აღნიშნულ თანამდებობაზე იგი უნდა დაენიშნათ და არა პირი, რომელსაც მერიის სისტემაში საერთოდ არ უმუშავია, მით უმეტეს, რომ მისი დანიშვნა კონკურსის წესით არ მომხდარა.

კასატორის მოსაზრებით, 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება გამოიცა არაუფლებამოსილი ორგანოსა და პირის მიერ და ეწინააღმდეგება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1 და მე-60 “დ” მუხლის მოთხოვნებს, ვინაიდან ქალაქის მერმა 2005 წლის 5 მაისის ბრძანებას საფუძვლად დაუდო “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” კანონის 22.3”ნ” მუხლი და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61.1 მუხლი, რომელთა თანახმად, ქალაქის მერი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გამოსცემს ბრძანებებსა და განკარგულებებს და უფლებამოსილია, ძალადაკარგულად გამოაცხადოს მის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციული აქტი. მოცემული ნორმები კი არ შეესაბამება იმ სპეციალურ კანონმდებლობას, რომელიც განსაზღვრავს თბილისის მერის, როგორც დედაქალაქის უმაღლესი თანამდებობის პირის, უფლებამოსილებას, კერძოდ, “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” კანონითა და “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის მერიის დებულებით” მერს არ ჰქონდა მინიჭებული მსგავსი უფლება. საქალაქო სამსახურების გაუქმების უფლებამოსილება მერს მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 დეკემბრის ¹685 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის მერიის დებულების” 25-ე მუხლის შესაბამისად, რაც ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით. ხსენებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით დამტკიცდა “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის მერიის დებულება,” რომლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ლიკიდირებულ იქნა მხოლოდ საჯარო სამართლის იურიდიული პირები, თბილისის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი. ამასთან, კასატორის მითითებით, დამტკიცებულ იქნა მერიის ახალი სტრუქტურა, რომელშიც იდენტური დასახელებით შევიდა თბილისის მერიის ... სამსახური, როგორც მერიის სტრუქტურული ერთეული.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 მარტის განჩინებით ი. მ.-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ი. მ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება ი. მ.-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში; ქ. თბილისის მერიას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის მომენტიდან ერთი თვის ვადაში; ი. მ.-ს აუნაზღაურდა იძულებითი განაცდური ხელფასი გათავისუფლების დღიდან ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ “ქალაქ თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხის დამტკიცების შესახებ" თბილისის მერის 05.05.2005 წლის ¹40 ბრძანებით დამტკიცდა ქალაქ თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულება, სტრუქტურა და საშტატო ერთეულების ნუსხა. დებულების მე-6 პუნქტის თანახმად, აღნიშნული სამსახური წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მერის 05.05.2005 წლის ¹25 ბრძანებით ლიკვიდირებული ... სამსახურის უფლებამონაცვლეს. საგულისხმოა, რომ ქალაქ თბილისის მერის 05.05.2005 წლის ¹25 ბრძანება “ქალაქ თბილისის ... სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ" ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული მისივე გამომცემი ორგანოს მიერ.

მოცემულ საქმეზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 მარტის განჩინების განმარტების თანახმად, რამდენადაც სამართლებრივი ლიკვიდაცია გამორიცხავდა უფლებამონაცვლეობას, ამდენად, ტერმინი “ლიკვიდაცია" ზემოაღნიშნულ ბრძანებებში გამოყენებულ იქნა რეორგანიზაციის შინაარსობრივი დატვირთვით. მოსარჩელის საუშაოდან გათავისუფლების დროისათვის _ 2005 წლის 16 მაისს უკვე შექმნილი იყო ეკონომიკის საქალაქო სამსახური, იმ სამსახურის უფლებამონაცვლე, სადაც დასაქმებული იყო მოსარჩელე, შესაბამისი საშტატო ერთეულებით, რაც გამორიცხავდა მოსარჩელის გათავისუფლებას დაწესებულების ლიკვიდაციის საფუძვლით.

“საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის (2005 წლის 16 მაისის რედაქცია) 96.1 მუხლის თანახმად, მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო. ამ კანონის 96.2 მუხლის თანახმად, დაწესებულების რეორგანიზაცია არ ქმნის საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად, როდესაც დაწესებულების რეორგანიზაციას თან სდევს შტატების შემცირება, მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან ამ კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე, ხოლო კანონის 97-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, მოხელე არ შეიძლება გაათავისუფლონ სამსახურიდან, თუ იგი თანახმაა დაინიშნოს სხვა თანამდებობაზე.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება (რაც აპელანტმა მხარემაც დაადასტურა სასამართლოს სხდომაზე), რომ გათავისუფლებისას მოსარჩელისათვის არ შეუთავაზებიათ სხვა თანამდებობაზე დანიშვნა, რითაც დაირღვა “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 97.2 მუხლის იმპერატიული მოთხოვნა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილების განმარტების თანახმად, შეთავაზებული შეიძლება იყოს სხვა, იგივე ან უფრო დაბალი რანგის თანამდებობა, ან სამუშაო ადგილი, მაგრამ შეთავაზება აუცილებლად უნდა მოხდეს და მხლოდ ამის შემდეგ აქვს უფლება ადმინისტრაციას, მიიღოს გადაწყვეტილება მუშაკის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით,Y სადავო ბრძანების გამოცემისას არ იქნა გათვალისწინებული “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის 97.2 და შრომის კანონთა კოდექსის 36.2 მუხლის “ა" ქვეპუნქტის მოთხოვნები. საქართველოს ზოგადი ადმინსტრაციული კოდექსის მე-5, 96.2 მუხლების თანახმად, ადმინისტრაციულ ორგანოს არა აქვს უფლება, კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება, მათ შორის, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა-შეფასების გარეშე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სადავო ბრძანება მიღებულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა-შეფასების გარეშე. “საჯარო სამსახურის შესახებ" (2005 წლის 16 მაისის მოქმედი რედაქცია) საქართველოს კანონითა და შრომის კანონთა კოდექსით, მუშაკის სამსახურიდან გათავისუფლებისას დადგენილი პროცედურული საკითხების უგულებელყოფა წარმოადგენს სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს. ამასთან, აღნიშნულ საკითხებზე მსჯელობა სცილდება სასამართლო კომპეტენციის ფარგლებს და განეკუთვნება ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებას, რის გამოც სასამართლომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის საფუძვლზე, სადავო საკითხის _ მოსარჩელის სამუშაოზე აღდგენის საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნო თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება ი. მ.-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში და ქალაქ თბილისის მერიას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის მომენტიდან ერთი თვის ვადაში. ამასთან, სასამართლომ მიუთითა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 112-ე მუხლით, სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე უფლებამოსილია, მოითხოვოს გათავისუფლების უკანონოდ ცნობა, გათავისუფლების საფუძვლის შეცვლა და ხელფასის ანაზღაურება სამსახურში იძულებითი არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში. შესაბამისად, უნდა დაკმაყოფილდეს მოსარჩელე ი. მ.-ის მოთხოვნა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში და უნდა აუნაზღაურდეს ხელფასი სამსახურში იძულებითი არყოფნის მთელი პერიოდისათვის, დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების დღიდან ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე.'

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ “ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ" ქ. თბილისის მერის 24.03.99წ. E ¹15 ბრძანებით შეიქმნა ქ. თბილისის მერიის ... სამსახური. ამ ბრძანების ერთ-ერთ სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულ იქნა “საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების დამტკიცების შესახებ" საქართველოს პრეზიდენტის 10.112.98წ. ¹685 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების 25-ე მუხლი.

საქართველოს პრეზიდენტის ¹685 ბრძანებულება “საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების დამტკიცების შესახებ" ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი საქართველოს პრეზიდენტის 01.03.05წ. ¹120 ბრძანებულებით.

“ნორმატიული აქტების შესახებ" საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ნორმატიული აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევაში, ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს მის საფუძველზე ან მის შესასრულებლად მიღებული (გამომცემი) ყველა ნორმატიული აქტი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. თბილისის მერს არათუU უფლება, არამედ ვალდებულებაც ეკისრებოდა _ საქართველოს პრეზიდენტის ¹120 ბრძანებულების ძალაში შესვლის შემდეგ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის შესაბამისად, ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა საქართველოს პრეზიდენტის 10.12.98წ. ¹685 ბრძანებულების საფუძველზე და შესასრულებლად გამოცემული თავისივე 24.03.99წ. ¹15 ბრძანება “ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ", რაც განხორციელდა კიდეც ქ. თბილისის მერის 05.05.05წ. ¹25 და 24.06.05წ. ¹49 ბრძანებებით.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ სრულიად დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივრის მითითება, რომ იმ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება, რომლის საფუძველზედაც შექმნილია ესა თუU ის საქალაქო სამსახური, ნიშნავს ამ სამსახურის საქმიანობისათვის იურიდიული საფუძვლის გამოცვლას, მისი საქმიანობის დასრულებას და შესაბამისად, ამ სამსახურის ლიკვიდაციას. მით უფრო, რომ ქ. თბილისის მერი, “ნორმატიული აქტების შესახებ" საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ვალდებულიც იყო გამოეცა 05.05.05წ. ¹25 ბრძანება. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა “ნორმატიული აქტების შესახებ" საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტი, რაც უნდა გამოეყენებინა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებაში დიდი პალატა მიუთითებდა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია კონკრეტული სამართალურთიერთობა მოაწესრიგოს იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების გზით, რომელიც, მისივე აზრით, უფრო ეფექტურია კონკრეტულ შემთხვევაში. ადმინისტრაციული ორგანოს არჩევანი მთავრდება იქ და მხოლოდ მაშინ, როდესაც კანონი ზუსტად უთითებს მოცემული ურთიერთობისათვის ამა თუ იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების აუცილებლობას ან ეს გამომდინარეობს კანონით მოწესრიგებული ურთიერთობის თავისებურებიდან.

კასატორის მითითებით, სასამართლო ხელისუფლებას უფლება აქვს _ შეფასება მისცეს ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებას, იმსჯელოს მის მართლზომიერებაზე, მაგრამ სასამართლო კონტროლის ცნება არ მოიცავს იმ საკითხს, რომ სასამართლოს შეუძლია უკარნახოს აღმასრულებელ ხელისუფლებას, თუ რა ფორმით განახორციელოს მან მის წინაშე მდგარი ამოცანები.

სასამართლო ხელისუფლებას უფლება არა აქვს _ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოყენებულ საქმიანობის ფორმას (თუნდაც უკანონოს და არასრულყოფილს) შეუცვალოს სახელწოდება და ადმინისტრაციული აქტის სუბიექტს (ადრესატს) შესთავაზოს მისი უფლების დაცვის სხვა საშუალება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის განმარტებით, როგორც პირველი, ისე მეორე ინსტანციის სასამართლოს მიერ უგულებელყოფილ იქნა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმიანობის სამართლებრივი ფორმის არჩევანის თავისუფლების პრინციპი, კერძოდ:

ქ. თბილისის მერია წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ორგანოთა სისტემას, რომელიც ერთობლიობაში, კანონმდებლობის საფუძველზე, ახორციელებს საჯარო უფლებამოსილებებს. ქ. თბილისის მერიის საქმიანობას წარმართავს ქ. თბილისის მერი, ქალაქის უმაღლესი თანამდებობის პირი და მთავრობის ხელმძღვანელი და ის, რომ გააგრძელოს თუU არა ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურულმა ერთეულმა საქმიანობა იმავე სახით, მოხდეს მისი რეორგანიზაცია თუ ლიკვიდაცია _ მიეკუთვნება ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, მისი საქმიანობის განხორციელების ერთ-ერთ ფორმას და მას უფლება აქვს, თავისუფლად აირჩიოს - მისი ლიკვიდაცია თუU რეორგანიზაცია.

საქართველოს პრეზიდენტი არ იყო უფლებამოსილი _ ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა “ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურის შექმნის შესახებ" ქ. თბილისის მერის 24.03.99წ. ¹15 ბრძანება, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების უფლება აქვს ამ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემ ორგანოს, ანუ პრეზიდენტმა შექმნა ახალი საქალაქო სამსახურები, ძველის გაუქმებას კი ვერ მოახდენდა, რაც განახორციელა კიდეც ქ. თბილისის მერმა 05.05.05წ. ¹25 ბრძანებით, კანონის სრული დაცვით.

ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის მერის 05.05.05წ. ¹40 ბრძანებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების პირველი მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, ახლად შექმნილი სამსახური წარმოადგენს ქ. თბილისის მერის 05.05.05წ. ¹25 ბრძანების საფუძველზე ლიკვიდირებული ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის სამართალმემკვიდრეს, არ შეიძლება გაგებულ იქნეს, როგორც სამსახურის რეორგანიზაცია, რადგან აქ შეიძლება საუბარი იყოს სამსახურის მხოლოდ მმართველობით-ფუნქციონალურ სამართალმემკვიდრეობაზე (უფლებამონაცვლეობაზე), ვინაიდან ქ. თბილისის მერის 05.05.05წ. ¹25 ბრძანების პირველი პუნქტი ცალსახად მიუთითებს სამსახურის ლიკვიდაციაზე (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 31 ოქტომბრის განჩინების (საქმე ¹ბს-1081-661(კ-05) განმარტების თანახმად).

კასატორის მითითებით, აღნიშნული ბრძანებულების მე-2 პუნქტით ლიკვიდირებულ იქნენ საჯარო სამართლის იურიდიული პირები: ქ. თბილისის კეთილმოწყობის სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი; ხოლო მე-5 პუნქტით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 28.02.03წ. ¹63 ბრძანებულება “საჯარო სამსახურის _ ქ. თბილისის კეთილმოწყობის სამსახურის შექმნის შესახებ" და საქართველოს პრეზიდენტის 21.02.03წ. ¹54 ბრძანებულება “საჯარო სამართლის იურიდიული პირის _ თბილისის საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშეწყობის ცენტრის შექმნის შესახებ". ქ. თბილისის მერიისთვის ამ სუბიექტების სალიკვიდაციო ღონისძიებების განხორციელების დავალება კი მოხდა იმიტომ, რომ ქ. თბილისის მერია განსაზღვრულ იქნა ამ ორ სუბიექტზე სახელმწიფო ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოდ “საჯარო სამართლის იურიდიული პირების შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების დანარჩენი ნაწილის დასაბუთებაც სწორედ ლიკვიდაციის აქტის არასწორ შეფასებაზეა აგებული, კერძოდ, სააპელაციო პალატა უთითებს, რომ, ვინაიდან მოხდა სამსახურის რეორგანიზაცია და არა ლიკვიდაცია, ქ. თბილისის მერის 16.05.05წ. ¹154 განკარგულება მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ უკანონოა, რადგან “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად არ შეუთავაზებიათ მოსარჩელისათვის სხვა თანამდებობაზე დანიშვნა.

კასატორის მოსაზრებით, ქ. თბილისის მერის 05.05.05წ. ¹25 ბრძანებით მოხდა ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის ლიკვიდაცია. “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონი ლიკვიდიაციის შემთხვევაში აღარ ითვალისწინებდა აღარავითარი გარემოებების შეფასებასა და გამოკვლევას, თუ ვინ ისარგებლებდა სამსახურში დარჩენის უპირატესი უფლებით, არც არავითარ შეთავაზებას სხვა თანამდებობაზე დანიშვნასთან დაკავშირებით, არამედ ადგენს _ ლიკვიდირებული დაწესებულების ყველა თანამშრომლის უპირობო გათავისუფლებას თანამდებობიდან დაწესებულების საქმიანობის შეწყვეტის დღიდან.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ქ. თბილისის მერის 16.05.05. ¹154 განკარგულების კანონიერებაზე მსჯელობისას გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა" და “ბ" ქვეპუნქტების შესაბამისად გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია.

კასატორის მითითებით, უსაფუძვლოა და უკანონოა სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილშიც, რომლითაც ქ. თბილისის მერიას ეკისრება ვალდებულება _ აუნაზღაუროს მოსარჩელეს იძულებით მიუღებელი ხელფასი (განაცდური).

სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ვინაიდან, ამ ნორმის მეორე წინადადების FGთანახმად, სასამართლო გადაწყვეტილებას სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შესახებ იღებს მხოლოდ მაშინ, თუ ამისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

სასამართლოს არ დაუსაბუთებია, თუ რაში მდგომარეობდა მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის. მოსარჩელის მოთხოვნა არ ყოფილა სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ქ. თბილისის მერის 16.05.05წ. ¹154 განკარგულების ბათილად ცნობა და საკითხის განსახილველად დაბრუნება ქ. თბილისის მერიისათვის. სასამართლოს არც ის დაუკონკრეტებია, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე თუ რომელი გარემოებების შეფასება-გამოკვლევა არ განუხორციელებია ქ. თბილისის მერიას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ სწორადაა შეფასებული საქმის გარემოებები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულია კანონის მართებული გამოყენებისა და განმარტების საფუძველზე, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების პროცესუალური წანამძღვრები.

საკასაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

ქ. თბილისის მერიის 05.05.2005 წლის ¹25 ბრძანებით, ლიკვიდირებულად ჩათვალა “ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურის შექმნის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 24.03.99წ. ¹15 ბრძანების თანდართული ქ. თბილისის მთავრობის კომპეტენციებს მიკუთვნებული სოციალურ-ეკონომიკური დარგების მართვის საქალაქო სამსახურების ნუსხით გათვალისწინებული ... სამსახური.

ზემოაღნიშნული ბრძანების საფუძველზე, ქ. თბილისის მერიის 16.05.05წ. ¹154 განკარგულებით პროცესუალური მოწინააღმდეგე ი. მ.-ე გათავისუფლდა მთავარი სპეციალისტის თანამდებობიდან “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96.1 მუხლის შესაბამისად, სამსახურის ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო მითითებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შეფასების ნაწილში იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და კასატორის ყურადღებას მიაქცევს შემდეგ გარემოებებზე:

საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცდა საქართველოს დედაქალაქის თბილისის მერიის დებულება.Aამავე ბრძანებულებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 დეკემბრის ¹685 ბრძანებულება “საქართველოს დედაქალაქის ქალაქ თბილისის მერიის დებულების დამტკიცების შესახებ”.

საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულებით განისაზღვრა ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურა, რომელშიც ... სამსახური შევიდა როგორც ქ. თბილისის მერიის ერთ-ერთი სტრუქტურული ერთეული.

საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მითითებას ქ. თბილისის მერიის ვალდებულებაზე, “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, გამოეცა ¹25 ბრძანება სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ და აღნიშნავს, მას შემდეგ, რაც ქ. თბილისის ... სამსახური საქართველოს პრეზიდენტის ¹120 ბრძანებულებით შეყვანილი და გათვალისწინებული იქნა მერიის სტრუქტურაში, ქ. თბილისის მერი არ იყო უფლებამოსილი მიეღო აქტი მითითებული სამსახურის ლიკვიდაციის თაობაზე. აღნიშნული მოსაზრების განვითარების საფუძველს საკასაციო სასამართლოს აძლევს ასევე საქართველოს პრეზიდენტის იმავე ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულება”, რომლის მე-12 მუხლის “ნ” ქვეპუნქტის შესაბამისადაც, ქ. თბილისის მერის უფლებამოსილებას მიეკუთვნება საქალაქო სამსახურის დებულების, სტრუქტურისა და საშტატო ერთეულების ნუსხის დამტკიცება.

საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულება ძალაში შევიდა იმავე წლის 2 მარტს.

ქ. თბილისის მერის ¹25 ბრძანება სამსახურის ლიკვიდაციის თაობაზე, რომელიც საფუძვლად დაედო ი. მ.-ის სამსახურიდან გათავისუფლებას, მიღებულია 2005 წლის 05 აპრილს.

ამდენად, სამსახურის ლიკვიდაციის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების მომენტში ძალაში იყო საქართველოს პრეზიდენტის ¹120 ბრძანება, რომელიც მკვეთრად განსაზღვრავდა სამსახურების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით მერის კომპეტენციისა და უფლებამოსილების ფარგლებს.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმას აკეთებს იმ გარემოებაზე, რომ მერიისათვის სამსახურის დებულების დამტკიცების უფლების მინიჭება, არ ნიშნავს მისთვის სამსახურის შექმნის უფლების მინიჭებას და აღნიშნავს, სახელმწიფოებრივი მოწყობის უმნიშვნელოვანეს პრინციპს წარმოადგენს ხელისუფლების დანაწილების პრინციპი. ადმინისტრაციულ ორგანოს კონკრეტული ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად გააჩნია საქმიანობის სამართლებრივი ინსტრუმენტი, მაგალითად, ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის უფლება, ამასთან ამ ბერკეტის ამოქმედების პროცესში ადმინისტრაციული ორგანო შეზღუდულია კანონით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილებით, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ავალდებულებს, იმოქმედოს მხოლოდ საკუთარი უფლებამოსილების ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო კვლავაც ადასტურებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 07 ოქტომბრის განჩინებაში წარმოდგენილ მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია კონკრეტული სამართალურთიერთობა მოაწესრიგოს იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების გზით, რომელიც, მისივე აზრით, უფრო ეფექტურია კონკრეტული მიზნის მისაღწევად. მაგრამ აქვე საკასაციო სასამართლო ხაზგასმას აკეთებს იმ გარემოებაზე, რომ მითითებული მსჯელობა არ გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს ნების აბსოლუტურ თავისუფლებას, ადმინისტრაციული ორგანო შეზღუდულია კანონისმიერი ბოჭვის ფარგლებით და არ არის უფლებამოსილი გასცეს კანონით მისთვის მინიჭებული კომპეტენციის ფარგლებს.

საკასაციო სასამართლო ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მითითებას საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებაზე და კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ წინამდებარე დავისაგან განსხვავებით განხილულ შემთხვევაში სადავო არ იყო საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილების ფარგლები, რაც პრინციპულად ცვლის განსახილველი დავის არსს.

საკასაციო სასამართლო ასევე არსებითად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ ქ. თბილისის მერი იმავე დღეს, რა დღესაც აცხადებს სამსახურის ლიკვიდაციას, იღებს მეორე აქტს (ბრძანება ¹40), რომლითაც ამტკიცებს ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულებას, სტრუქტურასა და საშტატო ერთეულების ნუსხას. საგულისხმოა, რომ მერი მითითებული ბრძანებით ქმნის არა ახალ სამსახურს, არამედ ამტკიცებს მის დებულებას.

ზემოაღნიშნული ბრძანებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის დებულების 1.6 მუხლის შესაბამისად, სამსახური წარმოადგენს ქ. თბილისის მერის 05.05.2005წ. ¹25 ბრძანების საფუძველზე ლიკვიდირებულ ქ. თბილისის მერიის ... სამსახურის სამართალმემკვიდრეს.

ზემოაღნიშნული აქტების სამართლებრივი ანალიზი საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს დაადასტუროს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის მართებულობა და თვლის, რომ წინამდებარე შემთხვევაში ადგილი აქვს სამსახურის ფაქტობრივ რეორგანიზაციას, რაც "საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 96.2 მუხლის საფუძველზე არ წარმოადგენდა მოსარჩელის უპირობო გათავისუფლების საფუძველს. კერძოდ, მითითებული მუხლის შესაბამისად (საუბარია 2006 წლის 1 იანვრამდე მოქმედ რედაქციაზე), დაწესებულების რეორგანიზაცია არ ქმნის საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად. როდესაც დაწესებულების რეორგანიზაციას თან სდევს შტატების შემცირება, მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან ამ კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე. იმავე 97-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მოხელე არ შეიძლება გაათავისუფლონ სამსახურიდან, თუ იგი თანახმაა დაინიშნოს სხვა თანამდებობაზე.

იმის გათვალისწინებით, რომ მოხელისათვის სხვა თანამდებობის შეთავაზება წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს კანონისმიერ ვალდებულებას, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სააპელაციო სასამართლოს მიერ მართებულად იქნა მიჩნეული კანონდარღვევით მიღებულად, რაც წარმოადგენს მითითებული აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს.

რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია, რაში გამოიხატებოდა მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სააპელაციო სასამართლოს მიერ ბათილადაა ცნობილი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 და არა მე-3 ნაწილის საფუძველზე, რაც სასამართლოს არ აკისრებს მხარის გადაუდებელი ინტერესის კვლევის ვალდებულებას.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა, არ ემყარება კანონის შესაბამის ნორმებს და არ არსებობს მისი გაზიარებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.